Türkmenistanyň Döwlet Daşary Ykdysady Iş Banky

 

Ösüş ugrunda hyzmatdaşlyk!

Türkmenistanyň Ministrler Kabinetiniň mejlisinden

Türkmen döwlet habarlar agentligi (TDH)  /   11.01.2019  /  

Hormatly Prezidentimiz Gurbanguly Berdimuhamedow Ministrler Kabinetiniň nobatdaky mejlisini geçirdi, onda döwlet ykdysady we durmuş syýasatynyň meseleleri ara alnyp maslahatlaşyldy, täze taslamalara hem-de milli maksatnamalary amala aşyrmak boýunça möhüm wezipelere seredildi, birnäçe resminamalar kabul edildi.

Ilki bilen, Ministrler Kabinetiniň Başlygynyň orunbasary G.Myradow gözegçilik edýän düzümlerindäki işleriň ýagdaýy hem-de ýurdumyzyň bank ulgamyny kämilleşdirmek maksady bilen görülýän toplumlaýyn çäreler barada hasabat berdi. Habar berlişi ýaly, müşderilere edilýän hyzmatlaryň gerimini giňeltmek we olaryň hilini ýokarlandyrmak üçin karz beriş edaralarynda nagt däl hasaplaşyklary geçirmegiň öňdebaryjy usullary giňden ulanylýar.

Häzirki günde “Altyn asyr” töleg ulgamynda “Internet-bank” we “Mobil-bank” hyzmatlaryny peýdalanýanlaryň sany artýar. Bu hyzmatlaryň kömegi bilen hususy bölege degişli müşderiler bank hasaplaryny karz edarasyna barmazdan, menzilara dolandyrmagy we hyzmatlaryň dürli görnüşlerini tölemegi amala aşyryp bilýärler. Ýakyn geljekde “Rysgal” paýdarlar-täjirçilik banky tarapyndan QR-koduň (dessin tassyklanylýan kod) ulanylmagy bilen tölegleri geçirmek ulgamyny işe girizmek meýilleşdirilýär.

Wise-premýer milli Liderimiz Gurbanguly Berdimuhamedowa bu bankyň “MasterCard” halkara töleg ulgamynyň agzalygyna girmegi bilen baglanyşykly taýýarlyk işleri barada habar bermek bilen, bu ulgamyň töleg kartyny peýdalanýanlara niýetlenen halkara töleg kartlarynyň milli nusgalaryny hormatly Prezidentimiziň garamagyna hödürledi.

Milli Liderimiz hasabaty diňläp, bank ulgamynyň durnukly ösdürilmegi möhüm şertleriň biri bolup, milli ykdysadyýetimiziň bäsdeşlige ukyplylygyny üpjün etmek, döwletimiziň dünýä hojalyk gatnaşyklarynyň ählumumy ulgamyna üstünlikli goşulyşmagy üçin zerurdyr diýip belledi.

Bank hyzmatlarynyň sanawyny giňeltmek we hilini artdyrmak, şol sanda halkara derejede giňeltmek, öňdebaryjy tejribäni hem-de innowasion tehnologiýalary ornaşdyrmak geljegi uly ugurlaryň hatarynda kesgitlenildi. Hormatly Prezidentimiz Gurbanguly Berdimuhamedow milli peýdalanyjylar üçin “MasterCard” halkara töleg ulgamynyň plastik kartlarynyň hödürlenen nusgalaryny, umuman, makullap, wise-premýere birnäçe görkezmeleri berdi.

Ähli ulgamlarda innowasiýalary, sanly tehnologiýalary giňden ornaşdyrmak häzirki döwrüň esasy wezipesi bolup durýar, munuň özi ýurdumyzyň ykdysadyýetiniň bäsdeşlige ukyplylygyny dünýä derejesinde ýokarlandyrmaga gönükdirilendir diýip, döwlet Baştutanymyz belledi. Adam mümkinçiliklerine maýa goýumlary — bu möhüm goýumlaryň biri bolup, olar geljekde ykdysadyýeti ösdürmekde hem-de onuň netijeliligini ýokarlandyrmakda uly orun eýelär diýip, hormatly Prezidentimiz belledi.

dünýäniň öňdebaryjylarynyň hataryna çykarmak maksady bilen, «Türkmenhimiýa» döwlet konserniniň öňünde mineral serişdeleriň gaýtadan işlenýän möçberini has-da artdyrmak, täze kärhanalary gurmak we öňden barlarynyň durkuny täzelemek üçin maýa goýumlaryny çekmek wezipesiniň durýandygyny nygtap, wise-premýere öňdebaryjy tehnologiýalary ornaşdyrmak arkaly çykarylýan önümleriň görnüşlerini giňeltmegi tabşyrdy.

Milli Liderimiz ýurdumyzyň elektrik energetikasynyň ägirt uly kuwwaty barada aýtmak bilen, energiýa serişdeleri boýunça Türkmenistanyň dünýäniň iň baý döwletleriniň biridigini, mälim bolşy ýaly, elektrik energiýasyny öndürmegiň dünýäde iň düşewüntli önümçilikleriň biri hasaplanýandygyny nygtady. Şundan ugur alnyp, bu möhüm pudaga gönükdirilýän maýa goýumlarynyň möçberi yzygiderli artdyrylýar. Şunuň netijesinde, türkmen energetika senagaty ýokary depginler bilen ösýär hem-de dünýä bazarlarynda uly islegden peýdalanýan elektrik energiýasynyň daşary ýurtlara iberilýän möçberini artdyrmaga ukyplydyr.

Ministrler Kabinetiniň Başlygynyň orunbasary Ç.Gylyjow ýurdumyzda süýji-köke önümleriniň öndürilýän mukdaryny artdyrmak boýunça işlenilip taýýarlanylýan taslamalar barada hasabat berip, Senagatçylar we telekeçiler birleşmesiniň güýji bilen bu önümleriň daşary ýurtlardan getirilmeginiň ýerini tutmak maksadynda önümçilik kärhanalaryny gurmak üçin görülýän çäreler babatda aýtdy.

Hususy we karz serişdeleriniň hasabyna amala aşyrmak maksat edinilýän bu taslamalaryň durmuşa geçirilmegi bilen süýji-köke önümleriniň önümçiligi ýylda 13 müň 800 tonna köpeler, artykmaç bölegini bolsa eksport etmek göz öňünde tutulýar. Ýewropanyň esasy kompaniýalarynyň öňdebaryjy enjamlary bilen enjamlaşdyryljak täze kärhanalaryň ulanylmaga berilmegi bilen goşmaça iş orunlary dörediler.

Milli Liderimiz Gurbanguly Berdimuhamedow taslamalar bilen tanşyp, daşary ýurtlardan getirilýän harytlaryň ornuny tutýan önümçiligi döretmek we ýurdumyzyň eksport kuwwatyny artdyrmak ulgamynda telekeçiligiň barha artýan ornuny belläp, türkmen işewürliginiň marketing strategiýasynda seljeriş işlerini alyp baryjy düzümleriň işini güýçlendirmegiň zerurdygyny nygtady. Şunuň bilen baglylykda, döwlet Baştutanymyz süýji-köke öndürjek täze kärhanalary gurmak boýunça teklip edilen taslamalary ýurdumyzda satyn alyjylyk islegini we daşarky bazaryň islegini nazara alyp, ýene-de bir gezek içgin işlemegi hem-de önümleriň bu görnüşini ýerlemegiň has amatly ugurlaryny kesgitlemegi tabşyrdy.

Soňra wise-premýer ýokary tizlikli Aşgabat — Türkmenabat awtomobil ýolunyň gurluşygynyň taslamasy boýunça hasabat berdi. Bu taslamany amala aşyrmak hormatly Prezidentimiz tarapyndan Türkmenistanyň Senagatçylar we telekeçiler birleşmesiniň agzalaryna ynanyldy.

Umumy bahasy ABŞ-nyň 2 milliard 300 million dollaryna barabar bolan taslamada awtomobil ýolunyň gurluşygyny 2019 — 2023-nji ýyllar aralygynda üç tapgyrda amala aşyrmak hem-de birinji tapgyrda Aşgabat — Tejen bölegini 2020-nji ýylyň dekabr aýynda, ikinji tapgyrda Tejen — Mary bölegini 2022-nji ýylyň dekabr aýynda, üçünji tapgyrda Mary — Türkmenabat bölegini 2023-nji ýylyň dekabr aýynda ulanmaga doly taýýar edip tabşyrmak teklip edilýär.

Milli Liderimiz Gurbanguly Berdimuhamedow hasabaty diňläp, bu taslamanyň türkmen ykdysadyýeti hem-de halkara gatnaşyklar üçin ähmiýetlidigini we onuň durmuşa geçirilmegini berk gözegçilikde saklamagyň zerurdygyny nygtady. Döwlet Baştutanymyz durmuş-ykdysady taýdan ösüşiň milli maksatnamalaryny amala aşyrmaga, şol sanda ýurdumyzyň döwrebap senagat we ulag düzümlerini kemala getirmäge türkmen telekeçileriniň işjeň gatnaşýandyklaryny kanagatlanma bilen belledi.

Biz ýurdumyzyň işewürlerine halk hojalyk toplumyny pugtalandyrmaga, onuň sebitde we dünýäde bäsdeşlige ukyplylygyny ýokarlandyrmaga gönükdirilen uly we möhüm taslamalary ynanýarys diýip, hormatly Prezidentimiz aýtdy

Awtobany gurmagyň taslamasynyň amala aşyrylmagy täze iş orunlarynyň ençemesini açar diýip, milli Liderimiz ýollary gurmak babatda öňdebaryjy tejribäni we innowasion tehnologiýalary ornaşdyrmak barada görkezmeleri berdi.

Milli Liderimiziň belleýşi ýaly, halkymyzyň demokratik gymmatlyklaryny nazara almak bilen, döwletiň hukuk hem-de ykdysady esaslaryny has-da berkitmäge ýardam edýän täze kanunlaryň işlenip taýýarlanylmagyna aýratyn üns bermek gerek. Ýurdumyzyň ykdysady rowaçlygy onuň ilatynyň durmuş abadançylygynyň derejesine gös-göni baglydyr diýip, döwlet Baştutanymyz täze ýazan goşgusyndan:

— Pederleň tagzym-togaby,
Geçmişiň ertä dowamy,
Kişňeýşiň — arşyň owazy,
Kalbymyň senasy, Rowaç! —
diýen ganatly setirlerini okady.

Hormatly Prezidentimiz Gurbanguly Berdimuhamedow Ministrler Kabinetiniň mejlisini tamamlap, hemmelere berkarar Watanymyzyň gülläp ösmegi ugrunda alyp barýan işlerinde uly üstünlikleri arzuw etdi.

Dünýäniň nebitgaz bazarynyň ösüş ugurlary ara alnyp maslahatlaşyldy

Türkmen döwlet habarlar agentligi (TDH)  /   21.11.2018  /  

Şu gün paýtagtymyzda geçýän “Türkmenistanyň nebiti we gazy — 2018” forumyň çäklerinde mowzuklaýyn maslahatyň jemleýji güni boldy. Oňa Russiýanyň, ABŞ-nyň, Ýaponiýanyň, Beýik Britaniýanyň, Germaniýanyň, Hytaýyň, Fransiýanyň, BAE-niň, Malaýziýanyň we Ýewropanyň, Aziýanyň, Ýakyn Gündogaryň hem-de GDA-nyň ýurtlarynyň döwlet düzümleriniň, ministrlikleriniň we pudaklaýyn dolandyryş edaralarynyň, nebitgaz we hyzmatlar kompaniýalarynyň, iri abraýly guramalaryň wekilleri, şeýle hem köpçülikleýin habar beriş serişdeleriniň işgärleri gatnaşdylar.

Maslahatyň şu günki gün tertibinde gazhimiýa pudagynyň möhüm ugurlaryna we ösüş çaklamalaryna, bu önümiň halkara bazarynyň ösdürilmegine bagyşlanan mejlis boldy.

Foruma gatnaşyjylar daşary ýurtly maýadarlar bilen hyzmatdaşlygyň ýurdumyzda gazy gaýtadan işleýän önümçiligi ösdürmek bilen baglanyşykly esasy ugurlaryň birine öwrülendigini bellediler. Türkmenistanda taryhy ölçegler boýunça gysga döwrüň içinde gazy gaýtadan işlemegi we ýokary hilli eksport önümleriniň önümçiligini esasy ugur edinýän köpsanly kärhanalar guruldy.

Şu ýylyň oktýabr aýynda hormatly Prezidentimiz Gurbanguly Berdimuhamedowyň gatnaşmagynda Gyýanly şäherçesinde polietilen we polipropilen öndürýän täze häzirkizaman gazhimiýa toplumynyň açylyş dabarasy boldy. Bu toplumyň kuwwaty ýylda 5 milliard kubmetr gazy gaýtadan işlemäge we 4,5 milliard kub metr “mawy ýangyjy” ýurdumyzyň gaz ulgamyna bermäge niýetlenendir. Zawodda her ýylda 386 müň tonna polietilen we 81 müň tonna polipropilen önümçiligi ýola goýuldy. Maslahata gatnaşyjylar toplumyň diňe bir sebitde däl, eýsem, dünýäde kuwwatly kärhanalaryň biridigini bellediler.

Häzirki döwürde Türkmenistanda karbamid, kaliý dökünlerini öndürýän kärhanalar, kükürt kislotasynyň önümçiligi boýunça seh ulanmaga berildi. Ýapon tehnologiýasy bolan GTL esasynda tebigy gazdan suwuk ýangyç öndürýän kärhananyň gurluşygy tamamlaýjy tapgyrda alnyp barylýar.

Ýurdumyzyň ministrlikleriniň, pudaklaýyn dolandyryş edaralarynyň we konsernleriniň wekilleri ýakyn wagtda ýurdumyzda gazhimiýa önümçiligini ýola goýmaga, şol sanda pes dykyzlygy bolan polietilen, polipropilen, poliwinilaseatat, poliwinilhlorid, metanol, suwuk hlor, sulfat natrisini öndürmäge gönükdirilen ýene-de birnäçe taslamalary amala aşyrmagyň meýilleşdirilýändigini aýtdylar.

Beýleki bir mejlis Türkmenistanyň nebitgaz ulgamynda maýa goýum ýagdaýyna, uglewodorod serişdelerini gözlemekde we çykarmakda täzeçil tehnologiýalaryň ornaşdyrylmagyna bagyşlandy.

Maslahata gatnaşyjylar Türkmenistanyň çäginde bar bolan nebit we gaz ýataklarynyň maýa goýum we özara peýdaly hyzmatdaşlyk üçin ägirt uly mümkinçilikleri açýandygyny bellediler. Öňdebaryjy halkara kompaniýalarynyň wekilleri bolsa türkmen hyzmatdaşlaryna gury ýerdäki we Hazar deňziniň çäginde bar bolan ýataklary gözlemekde we işläp taýýarlamakda öňdebaryjy hem-de ýokary netijeli tehnologiýalaryny hödürlemäge taýýardyklaryny mälim etdiler. Munuň özi hormatly Prezidentimiz Gurbanguly Berdimuhamedowyň ýangyç-energetika syýasatynyň ileri tutulýan ugrudyr.

Maslahatyň jemleýji mejlisi nebiti gaýtadan işleýän pudagyň önümleriniň bazaryna, ekologiýa taýdan arassa ýangyjyň önümçiligine we “ýaşyl ykdysadyýetiň” geljekki ösüşine bagyşlandy.

Taryhy taýdan gysga döwrüň içinde Türkmenistanyň nebiti gaýtadan işleýän pudagynda düýpli özgertmeler amala aşyryldy. Türkmenbaşydaky nebiti gaýtadan işleýän zawodlar toplumy munuň aýdyň subutnamasydyr. Bu toplumda ýokary ekologiýa ülňülerine laýyk gelýän dizel ýangyjy, ýokary hilli ýol bitumy, çalgy ýaglary, polipropilen, suwuklandyrylan gaz ýaly bäsdeşlige ukyply nebit önümleri öndürilýär.

Birnäçe daşary ýurt kompaniýalarynyň gatnaşmagynda Türkmenbaşydaky nebiti gaýtadan işleýän zawodlar toplumynda alnyp barylýan döwrebaplaşdyrmak işiniň ilkinji tapgyrynyň çäklerinde platformingiň, katalitik krekingiň, polimerleşdirmegiň, ýag önümçiliginiň, dizel ýangyjyny arassalamagyň tehnologiýa gurnamalary ulanmaga berildi. Bu düzümler kärhananyň tehnologik desgalaryny zerur energiýa serişdeleri bilen üpjün edýär.

Ýurdumyzda nebiti gaýtadan işleýän pudagy ösdürmek boýunça dürli meseleleri çözmekde toplanylan tejribe hormatly Prezidentimiz Gurbanguly Berdimuhamedowyň başlangyjy boýunça täze ylmy we tehniki gazanylanlaryň ornaşdyrylmagyna, öndürilýän önümleriň görnüşlerini dünýäniň täze tehnologiýalary esasynda artdyrmaga, eksport mümkinçiliklerini giňeltmäge mümkinçilik berdi. Munuň özi ýurdumyzyň ählumumy nebitgaz bazaryndaky ornuny pugtalandyrýar.

Şeýlelikde, iki gün dowam eden maslahatyň barşynda oňa gatnaşyjylar Türkmenistanyň nebitgaz pudagynyň häzirki ýagdaýy we ony ösdürmegiň geljekki möhüm ugurlary barada anyk maglumatlar aldylar hem-de tagallalary birikdirmegiň, maýa goýum ýagdaýyny işjeňleşdirmegiň hem-de özara gatnaşyk boýunça tejribe alyşmagyň mümkinçiliklerini öwrendiler.

Mundan başga-da, “Türkmenistanyň nebiti we gazy — 2018” halkara forumynyň çäklerinde daşary ýurtly işewürleriň hem-de Türkmenistanyň pudaklaýyn dolandyryş edaralarynyň we konsernleriniň ýolbaşçylarynyň arasynda köpsanly işewürlik duşuşyklary geçirildi.

Türkmenistanyň Ministrler Kabinetiniň mejlisi

Türkmen döwlet habarlar agentligi (TDH)  /   04.01.2019  /  

Şu gün hormatly Prezidentimiz Gurbanguly Berdimuhamedow “Türkmenistan — rowaçlygyň Watany” diýlip yglan edilen täze, 2019-njy ýyldaky ilkinji hökümet mejlisini geçirdi. Mejlisde mähriban halkymyzyň mundan beýläk hem abadan, bagtyýar durmuşda ýaşamagy bilen bagly hem-de döwletimiziň içeri syýasatyna degişli käbir meseleleri ara alnyp maslahatlaşyldy.

Döwlet Baştutanymyz mejlisiň gün tertibini yglan edip, ilki bilen Ministrler Kabinetiniň Başlygynyň orunbasary G.Myradowa söz berdi.

Wise-premýer gözegçilik edýän düzümlerinde alnyp barylýan işleriň ýagdaýy we milli Liderimiziň ozal beren tabşyryklarynyň ýerine ýetirilişi barada hasabat berdi. Häzirki döwürde ýurdumyzy ösdürmek boýunça döwlet we milli maksatnamalaryň durmuşa geçirilişine gözegçilik alnyp barylýar, şeýle hem maliýe-ykdysady toplumynyň düzümleriniň işini kämilleşdirmek boýunça anyk çäreler amala aşyrylýar.

Hormatly Prezidentimiz Gurbanguly Berdimuhamedow hasabaty diňläp, ähli pudaklaryň durnukly ösüşini üpjün etmek boýunça öňde durýan möhüm wezipelere ünsi çekdi. Meýilnamalaýyn tabşyryklary üstünlikli ýerine ýetirmek üçin bar bolan serişdeler we mümkinçilikler herekete girizilmelidir diýip, milli Liderimiz sözüni dowam etdi. Döwlet Baştutanymyz sanly ykdysadyýet maksatnamasyny durmuşa geçirmegiň öňde durýan wezipeleriň möhüm ugurlarynyň biridigini belläp, bu babatda wise-premýere birnäçe anyk tabşyryklary berdi.

Ministrler Kabinetiniň Başlygynyň orunbasary M.Çakyýew Deňizde milli daşaýjy hakynda Düzgünnamany taýýarlamak boýunça alnyp barylýan işler baradaky hasabat bilen çykyş etdi.

Milli Liderimiz eksport maksatly ugurlaryň yzygiderli artdyrylmalydygyna ünsi çekip, häzirki döwürde ýurdumyzda önümçiligiň möçberiniň köpelmeginiň daşary ýurtlara deňiz arkaly ugradylýan ýükleriň mukdarynyň ýokarlandyrylmagyny we täze söwda ugurlarynyň açylmagyny üpjün etjekdigini nygtady.

Döwlet Baştutanymyz Türkmenbaşydaky Halkara deňiz portundan ugradylýan ýükleriň möçberiniň artmagynyň, milli söwda flotunyň işiniň giňelmeginiň Türkmenistanyň dünýäniň söwda ulgamynda tutýan ornunyň pugtalandyrylmagyny şertlendirjekdigini nygtady. Bu bolsa daşary söwda dolanyşygy düzüminiň işiniň köpugurly esasda ösdürilmegini, ýurdumyzyň ählumumy ykdysadyýete işjeň goşulyşmagyny üpjün edýär.

Döwlet Baştutanymyz ýurdumyzyň ykdysadyýetine sanly ulgamy ornaşdyrmak boýunça işleri ösdürmäge ünsi çekip, M.Çakyýewe elektron hökümet ulgamynyň maksatnamasyny taýýarlamagy tabşyrdy.

Milli Liderimiz Gurbanguly Berdimuhamedow ak mermerli Aşgabady dünýäniň iň owadan we ýaşamak üçin amatly şäherleriniň birine öwürmek boýunça giň gerimli şähergurluşyk maksatnamasynyň ähmiýetini belläp, gurulýan düzümleýin desgalaryň ygtybarlylygyny we berkligini, adamlar üçin amatlylygyny üpjün etmek ýaly gurluşygyň esasy talaplarynyň berk berjaý edilmeginiň zerurdygyna ünsi çekdi.

Ministrler Kabinetiniň Başlygynyň orunbasary Ç.Gylyjow Türkmenistanda azyk harytlarynyň üpjünçiligini has-da artdyrmak hem-de eksportuny düzgünleşdirmek boýunça pudagara toparynyň işi hem-de gözegçilik edýän döwlet we hususy düzümleriniň önümçilik kuwwatlyklaryny ýokarlandyrmak boýunça geçirilýän işler barada hasabat berdi.

Milli Liderimiz Gurbanguly Berdimuhamedow hasabaty diňläp, daşary ýurtlardan getirilýän harytlaryň ornuny tutýan önümleri öndürmek hem-de ýurdumyzyň eksport kuwwatyny ýokarlandyrmak, bäsdeşlige ukyply senagaty ösdürmek ulgamynda telekeçiligiň ornunyň artýandygyny belläp, obasenagat toplumynda amala aşyrylýan maýa goýum taslamalaryny goldamagyň hem-de içerki bazary ýokary hilli oba hojalyk önümleri bilen doly üpjün etmegiň wajypdygyny nygtady. Döwlet Baştutanymyz daşary söwda gatnaşyklary işjeňleşdirmek we ýurdumyzda öndürilen azyk önümleriniň artyk möçberini daşary ýurtlara ibermegiň täze ugurlaryny gözlemek babatda anyk tabşyryklary berdi.

Milli Liderimiz “Türkmenistan — rowaçlygyň Watany” maksatnamasynyň çäklerinde meýilleşdirilen çäreler barada aýdyp, dabaralarda halkymyzyň eziz Diýarymyzyň ýeten derejesine buýsanjynyň beýan edilmelidigini we gazanýan üstünliklerimizi hem-de ýetilen belent sepgitleri giňden açyp görkezip, mähriban Watanymyzy wasp etmelidigini, halkymyzy täze, belent ýeňişlere ruhlandyrmalydygyny belledi.

Häzirki döwürde milli ykdysadyýetimiziň ähli ulgamlaryna sanly ykdysadyýeti ornaşdyrmak, ylmy işläp taýýarlamalaryň önümçilikde işjeň ulanylmagyny üpjün etmek boýunça maksatnamalaýyn işler alnyp barylýar. Munuň özi pudaklaryň işiniň döwrüň talabyna laýyk derejede kämilleşdirilmeginde aýratyn ähmiýetlidir.

Milli Liderimiz ýurdumyzda sanly ykdysadyýeti ornaşdyrmak hem-de maglumat-kommunikasiýa tehnologiýalaryny ösdürmek wezipelerine ünsi çekip, ýurdumyzyň jemi içerki önümini ýokarlandyrmakda bu ulgamyň artýan ähmiýetini, ilatyň ýaşaýyş-durmuş derejesiniň hiline edýän täsirini belläp, bu babatdaky işleri kämilleşdirmek bilen bagly birnäçe görkezmeleri berdi.

Mejlisiň dowamynda milli Liderimiz daşary syýasy strategiýanyň ileri tutulýan ugurlary bilen baglylykda, energetika, ulag hem-de suw diplomatiýasynyň ornunyň artandygyny belledi.

Hormatly Prezidentimiz Gurbanguly Berdimuhamedow mejlisi tamamlap, oňa gatnaşyjylara mähriban Watanymyzyň mundan beýläk-de gülläp ösmeginiň bähbidine alyp barýan işlerinde üstünlik, tutuş türkmen halkyna bolsa “Türkmenistan — rowaçlygyň Watany” diýlip yglan edilen ýylda abadançylyk arzuw etdi.

 

Türkmenistanyň Ministrler Kabinetiniň mejlisi

Türkmen döwlet habarlar agentligi (TDH)  /   16.11.2018  /  

Şu gün hormatly Prezidentimiz Gurbanguly Berdimuhamedow Ministrler Kabinetiniň nobatdaky mejlisini geçirdi. Onda Prezident maksatnamalarynyň we ýurdumyzy durmuş-ykdysady taýdan ösdürmek boýunça kabul edilen beýleki maksatnamalaryň ýerine ýetirilişine seredildi, mähriban halkymyzyň abadançylygyny üpjün etmäge gönükdirilen döwletimiziň içeri syýasatyna degişli möhüm meseleler ara alnyp maslahatlaşyldy.

Ministrler Kabinetiniň Başlygynyň orunbasary, daşary işler ministri R.Meredow Türkmenistanyň wekiliýetiniň şu hepdede Germaniýa Federatiw Respublikasynyň Gamburg we Berlin şäherlerine bolan iş saparynyň netijeleri barada hasabat berdi.

Saparyň barşynda ýurdumyzyň wekiliýeti german ykdysadyýetiniň Gündogar komiteti tarapyndan guralan maslahata gatnaşdy. Bu maslahat Germaniýanyň iri kompaniýalarynyň, banklarynyň, maliýe we söwda düzümleriniň ýolbaşçylaryny hem-de wekillerini jemledi. Forumyň çäklerinde ikitaraplaýyn duşuşyklaryň birnäçesi, şol sanda german ykdysadyýetiniň Gündogar komitetiniň müdiriýetiniň başlygy Wolfgang Býuhele bilen duşuşyk geçirildi. Duşuşyklarda energetika, gazhimiýa senagaty, ulag we kommunikasiýalar, bank ulgamlarynda hyzmatdaşlygyň meseleleri ara alnyp maslahatlaşyldy.

DIM-niň ýolbaşçysy milli Liderimiz Gurbanguly Berdimuhamedowa nemes işewürleriniň dürli ugurlarda özara bähbitli hyzmatdaşlygy ösdürmäge gyzyklanma bildirýändikleri, hususan-da, deňiz suwuny arassalamak we süýjetmek boýunça taslamalara gatnaşmaga taýýardyklary barada habar berdi.

Häzirki döwürde ykdysadyýeti senagatlaşdyrmak we diwersifikasiýa ýoly bilen ösdürmek, dünýä hojalyk gatnaşyklarynyň häzirki zaman ulgamyna işjeň goşulyşmak ugry bilen ynamly öňe barýan Türkmenistanda giň möçberli özgertmeler maksatnamalary hem-de düzümleýin taslamalar durmuşa geçirilýär. Döwlet Baştutanymyz munuň dürli pudaklarda tagallalary netijeli birleşdirmek üçin uly mümkinçilikleri açýandygyny belledi.

Döwlet Baştutanymyz obasenagat ulgamynda, şol sanda ýurdumyzyň toprak-howa şertlerinde özlerini gowy görkezen nemes oba hojalyk tehnikalaryny satyn almak ugry boýunça netijeli hyzmatdaşlygy giňeltmegiň zerurdygyny belledi.

Hormatly Prezidentimiz Gurbanguly Berdimuhamedow Germaniýanyň ýol gurluşyk ulgamynda dünýäde öňdäki orunlaryň birini eýeleýändigini belläp, germaniýaly hyzmatdaşlaryň öňdebaryjy tehnologiýalaryny we işläp taýýarlamalaryny, şol sanda ýokary tizlikli awtomobil ýollaryny gurmak boýunça tejribesini ulanmak maksady bilen, bu ugurda hyzmatdaşlygy işjeňleşdirmegi tabşyrdy.

Soňra milli Liderimiz biziň ýurtlarymyzyň arasyndaky gatnaşyklaryň maslahat hyzmatlaryny bermek, döwrebap awtoulag tehnikasyny getirmek ulgamynda hem üstünlikli amala aşyrylýandygyny belledi. Milli ykdysadyýetimiziň dürli pudaklary, şol sanda Türkmenistanda gurlan täze senagat toplumlary Germaniýanyň esasy önüm öndürijileriniň ýokary tehnologiýaly enjamlary bilen üpjün edildi. Şunuň bilen birlikde, döwlet Baştutanymyz bu ugurda hyzmatdaşlygy giňeltmegiň zerurdygyny nygtady.

Işewür düzümleriň ugry boýunça gatnaşyklary çuňlaşdyrmak üçin hem uly mümkinçilikler bar. Hormatly Prezidentimiz Gurbanguly Berdimuhamedow türkmen telekeçileriniň öz işleriniň dürli ulgamlarynda nemes tehnologiýalaryny giňden ulanýandyklaryny, bu oňyn tejribäni dowam etdirmegiň möhümdigini belledi.

Mundan başga-da, döwlet Baştutanymyz bank ulgamynda ikitaraplaýyn hyzmatdaşlygy mundan beýläk-de ösdürmek hem-de ýurdumyzda nemes dilini çuňňur öwrenmäge ýöriteleşdirilen mekdepleriň sanyny artdyrmak, ylym we saglygy goraýyş ulgamlarynda hünärmenleriň hünär derejesini ýokarlandyrmak ulgamynda gatnaşyklary pugtalandyrmak boýunça görkezmeleri berdi.

Ministrler Kabinetiniň Başlygynyň orunbasary G.Myradow Türkmenistanyň degişli Kanuny esasynda döwletiň garamagyndan aýyrmaga hem-de hususylaşdyrmaga degişli kärhanalaryň we desgalaryň sanawyny ylalaşmak boýunça geçirilýän çäreler barada hasabat berdi.

Döwlet Baştutanymyz hasabaty diňläp, hususylaşdyrmak işleriniň geçirilmeginiň milli ykdysadyýetimiziň bäsdeşlige ukyplylygyny berkitmäge, senagat önümçiliginiň netijeliligini we girdejililigini artdyrmaga, maýa goýum işjeňligini höweslendirmäge hem-de telekeçiligi, şol sanda orta we kiçi işewürligi depginli ösdürmäge ýardam bermäge gönükdirilendigini, munuň bolsa bazar gatnaşyklaryna geçilende möhüm şert bolup durýandygyny nygtady. Şu maksatlar bilen Türkmenistanda degişli kanunçylyk hukuk binýadyny kämilleşdirmek boýunça anyk çäreler görülýär, şol sanda “Eýeçiligiň döwletiň garamagyndan aýrylmagy we döwlet emläginiň hususylaşdyrylmagy hakynda” Kanun kabul edildi.

Hormatly Prezidentimiz Gurbanguly Berdimuhamedow bu ugurdaky seljerme işleri yzygiderli dowam etmegi tabşyrdy. Munuň özi ýurdumyzy durmuş-ykdysady taýdan mundan beýläk-de ösdürmäge, ata Watanymyzy öňdäki orunlara çykarmaga ýardam berer.

Soňra wise-premýer G.Myradow Merkezi Aziýa Sebit Ykdysady Hyzmatdaşlygy Maksatnamasynyň 17-nji ministrler maslahatynyň netijeleri barada hasabat berdi. 15-nji noýabrda Aşgabatda geçirilen maslahata CAREC Maksatnamasyna girýän ýurtlaryň, şeýle hem Aziýanyň Ösüş bankynyň, Bütindünýä bankynyň, Yslam Ösüş bankynyň, CAREC institutynyň, Ýewropa Bileleşiginiň, Ýewropanyň Täzeleniş we ösüş bankynyň, Halkara pul gaznasynyň, BMGÖM-niň ýokary wezipeli wekilleri gatnaşdylar.

“CAREC 2030: söwdany giňeltmek we diwersifikasiýa ýardam etmek” atly ministrler maslahatynyň gün tertibine dürli ugurlarda özara bähbitli sebit hyzmatdaşlygyny has-da ösdürmegiň hem-de geljegi uly düzümleýin taslamalary amala aşyrmagyň ileri tutulýan meseleleri girizildi.

Forumyň çäklerinde bir bitewi Merkezi Aziýa energiýa ulgamy arkaly oňa Türkmenistany birikdirmek işini tamamlamak hakynda meselä seredildi. Şunuň bilen baglylykda, şu ýagdaýyň türkmen elektrik energiýasynyň goňşy döwletlere, hususan-da, Täjigistana iberilýän möçberlerini artdyrmak üçin goşmaça mümkinçilikleri döretmekde möhüm orun eýeleýändigini aýratyn bellemek gerek. Hormatly Prezidentimiz Gurbanguly Berdimuhamedowyň kabul eden şeýle çözgüdi möhüm durmuş-ykdysady wezipeleri çözmekde goňşy döwlete yzygiderli goldaw bermek boýunça syýasatyň ýokary netijeliligini nobatdaky gezek görkezdi.

Maslahatyň barşynda iki taslama boýunça: Türkmenistanyň milli elektrik ulgamyny berkitmek hem-de Täjigistany Merkezi Aziýa energetika ulgamyna birikdirmek taslamalary boýunça ylalaşyklara gol çekildi. Ylalaşyklaryň ikisi hem Aziýanyň Ösüş banky tarapyndan maliýeleşdiriler.

Milli Liderimiziň belleýşi ýaly, şu ýyl CAREC maksatnamasynda başlyklyk edýän ýurdumyz Merkezi Aziýa giňişliginde we tutuş Aziýa sebitinde özara bähbitli köpugurly hyzmatdaşlygy giňeltmek meselelerinde işjeň orny eýeläp, anyk netijeli başlangyçlar bilen çykyş edýär.

Ministrler Kabinetiniň Başlygynyň orunbasary M.Meredow 20 — 22-nji noýabr aralygynda Aşgabat şäherinde geçiriljek «Türkmenistanyň nebiti we gazy — 2018» atly XXIII halkara maslahatyna we sergisine görülýän taýýarlyk barada hasabat berdi. Ykdysady sergä dünýäniň köp ýurtlaryndan hünärmenler, şol sanda nebitgaz kompaniýalarynyň, pudaklaýyn ministrlikleriň we edaralaryň, halkala guramalarynyň, köpçülikleýin habar beriş serişdeleriniň wekilleri gatnaşar.

Forumyň gün tertibine dünýäniň energetika bazarynyň ösüşi, şol sanda nebit, gaz hem-de şolary gaýtadan işlemekden alynýan önümler, bu ugurda halkara hyzmatdaşlygy bilen bagly meseleler giriziler. Türkmenistan — Owganystan — Pakistan — Hindistan gaz geçirijisini gurmagyň taslamasy boýunça meseleler ara alnyp maslahatlaşylar.

Nebitgaz pudagyna maýalary çekmek, uglewodorodlary gözläp tapmak we çykarmak işlerine innowasion tehnologiýalary ornaşdyrmak, ekologiýa taýdan arassa ýangyjy öndürmegiň dünýä tejribesi, türkmen tebigy gazynyň eksport ugurlaryny diwersifikasiýalaşdyrmak, tebigy gazy gaýtadan işlemek hem-de gazhimiýa önümlerini öndürmek boýunça taslamalary amala aşyrmak ýaly meselelere aýratyn üns berler.

Hormatly Prezidentimiz Gurbanguly Berdimuhamedow hasabaty diňläp, baý tebigy serişdeleriň netijeli ulanylmagynyň ýakyn we uzakmöhletleýin geljek üçin Türkmenistanyň ykdysady strategiýasynyň möhüm ugrudygyny belledi. Ýurdumyzda amala aşyrylýan giň gerimli maksatnamalar we taslamalar, şol sanda nebitgaz senagatyny ösdürmek boýunça taslamalar daşary ýurtly hyzmatdaşlar bilen netijeli gatnaşyklar üçin uly mümkinçilikleri açýar.

Döwlet Baştutanymyz TOPH gaz geçirijisiniň gurluşygynyň barşyny berk gözegçilikde saklamagy tabşyrdy. Şol gaz geçirijisi boýunça Günorta Aziýanyň iri ýurtlaryna türkmen “mawy ýangyjy” uzakmöhletleýin ugradylar. Hormatly Prezidentimiziň belleýşi ýaly, täze gaz geçiriji ulgam, şeýle hem Türkmenistan — Owganystan — Pakistan ugry boýunça çekiljek elektrik geçiriji we optiki-süýümli aragatnaşyk ulgamlary Owganystany, onuň durmuş-ykdysady düzümini asuda dikeltmek ýaly möhüm meseleleri çözmek babatda uly ähmiýete eýedir.

Düýn Aşgabatda geçirilen Merkezi Aziýa Sebit Ykdysady Hyzmatdaşlygy Maksatnamasynyň 17-nji ministrler maslahatyna gatnaşyjylar ady agzalan taslamalary goldap çykyş etdiler. Bu barada aýtmak bilen, milli Liderimiz Gurbanguly Berdimuhamedow Aziýanyň Ösüş bankynyň ornuny belledi, ol TOPH taslamasynda esasy hyzmatdaşlaryň biri bolup, onuň durmuşa geçirilmegine ilki başdan işjeň gatnaşýar.

Häzirki wagtda Saud ösüş gaznasynyň bölüp beren ABŞ-nyň 40 million dollaryna satyn alnan turbalar getirilýär. Şunuň bilen baglylykda, hormatly Prezidentimiz Saud Arabystanyň Patyşasy Salman ben Abdul Aziz Al Sauda ýurdumyzyň halkara başlangyçlaryny goldaýandygy hem-de döwletara hyzmatdaşlygyny berkitmäge berýän uly ünsi üçin minnetdarlyk bildirdi. Nebitgaz pudagy bu hyzmatdaşlygyň möhüm ugurlarynyň biri bolup durýar.

Milli ykdysadyýetimizi senagatlaşdyrmak boýunça maksatnamalaryň durmuşa geçirilmegi, iň döwrebap enjamlar bilen üpjün edilen senagat kärhanalarynyň işe girizilmegi hem-de täze ýokary tehnologiýaly önümçilikleri gurmak boýunça göz öňünde tutulan meýilnamalar bilen baglylykda, hünärli işgärleri taýýarlamak zerurlygy ýüze çykýar.

Hasabatyň çäklerinde döwlet Baştutanymyzyň tabşyrmagy boýunça 11-nji noýabrda gol çekilen “Oba hojalyk ulgamynda alnyp barylýan hyzmatdaşlygy ösdürmek boýunça Türkmenistanyň Hökümeti bilen “John Deere International GmbH” kompaniýasynyň arasynda özara düşünişmek hakyndaky Ähtnama” barada habar berildi.

Bu Ähtnamada obasenagat toplumyny döwrebaplaşdyrmak, şol sanda tehniki parkyň üstüni “John Deere” kompaniýasynyň ýokary tehnologiýaly oba hojalyk enjamlarynyň we tehnikalarynyň täze görnüşleri bilen ýetirmek, sanly elektron dolandyryş ulgamyny, iň täze tehnologiýalary ornaşdyrmak, ekerançylygy mehanizasiýalaşdyrmagyň derejesini ýokarlandyrmagyň hasabyna zähmet öndürijiligini artdyrmak ugurlarynda amerikaly hyzmatdaşlar bilen gatnaşyklary mundan beýläk-de giňeltmek göz öňünde tutulýar.

Welaýat merkezlerinde we Aşgabat şäherinde “John Deere” kysymly oba hojalyk tehnikalaryny, enjamlaryny ulanmak we abatlamak üçin hyzmatlary ýerine ýetirmek, tehnikalary döwrebap usulda dolandyrmagy ornaşdyrmak boýunça hünärmenleri taýýarlaýan okuw merkezlerini hem-de oba hojalyk önümçiligini sanly elektron usulynda dolandyrmagy girizmek boýunça etrap merkezlerini döretmek meýilleşdirilýär.

Şunuň bilen birlikde, Oba we suw hojalyk ministrliginiň welaýatlarda ýerleşýän ýörite abatlaýyş kärhanalarynda “John Deere” kysymly tehnikalary ulanmak bilen bagly tehniki hyzmatlary ýerine ýetirmegi we bejermegi ýola goýmak maksady bilen, bu abatlaýyş kärhanalaryny täze döwrebap enjamlar bilen enjamlaşdyrmak göz öňünde tutulýar.

S.A.Nýazow adyndaky Türkmen oba hojalyk uniwersitetinde hem-de Türkmen oba hojalyk institutynda hereket edýän okuw merkezlerinde “John Deere” tehnikasynda ulanylýan iň täze tehnologiýalary we oba hojalyk önümçiligine sanly elektron usulynda dolandyrmagy öwretmek boýunça okuwlary guramak meýilleşdirilýär.

Hormatly Prezidentimiz Gurbanguly Berdimuhamedow hasabaty diňläp, köp ýyllaryň dowamynda obasenagat toplumynda bilelikdäki taslamalary durmuşa geçirmäge işjeň gatnaşýan “John Deere” kompaniýasy bilen hyzmatdaşlygyň oňyn netijelerini kanagatlanma bilen belledi. Kompaniýanyň iberýän tehnikalary ýerli şertlere uýgunlaşdyrylyp, özüni diňe gowy tarapdan görkezýär. Oba hojalyk tehnikalaryna hyzmat etmek hem-de ýokary hünärli inžener-tehniki işgärleri taýýarlamak uzakmöhletleýin hyzmatdaşlygyň möhüm ugry bolup durýar.

Mejlisde döwlet durmuşyna degişli başga-da birnäçe meselelere garaldy we şolar boýunça degişli çözgütler kabul edildi.

Türkmenistanyň Döwlet daşary ykdysady iş bankynyň daşary ýurtlaryndan çekilen serişdelerini ýurdumyzyň ykdysadyýetiniň ileri tutulýan pudaklaryny maliýeleşdirmekde alnyp barylýan işleri

Türkmenistanyň Döwlet daşary ykdysady iş banky “Türkmenistanyň durmuş-ykdysady ösüşiniň 2011-2030-njy ýyllar üçin Milli maksatnamasyny” we “Türkmenistanyň ykdysady, maliýe we bank ulgamlaryny ösdürmegiň döwlet 2018-2024-nji ýyllar üçin Maksatnamasyny” ýerine ýetirmek üçin bellenilen çärelere işjeň gatnaşýar. Türkmenistanyň Döwlet daşary ykdysady iş banky halkara maýa bazarynda Türkmenistanyň Hökümetiniň resmi wekili bolup çykyş edýär we strategiki möhüm maýa goýum taslamalary maliýeleşdirmek üçin orta we uzak möhletli daşary ýurt karzlaryny çekýär. Şeýle hem Bank Yslam Ösüş Bankynyň (YÖB) Türkmenistan üçin dolandyryjysy hökmünde hereket edýär we Türkmenistan Hökümeti bilen YÖB-yň, şeýle hem Arap Utgaşdyryjy Toparyň Gaznalary bilen arkalaşygyny utgaşdyrýar.

Türkmenistanyň Prezidentiniň ýöredýän “Açyk gapylar” we özara bähbitli halkara hyzmatdaşlyk syýasaty, milli ykdysadyýetiň ýokary ösüş depginleri, senagat ulgamyny ösdürmek boýunça giň gerimli maksatnamalar, amatly maýa goýum ýagdaýy, daşary ýurtly işewür toparlar bilen hyzmatdaşlygy işjeňleşdirmek hem-de köp ugurlarda, ozaly bilen, ylmy işleri talap edýän we ýokary tehnologiýaly pudaklara dünýä tejribesini giňden çekmek üçin amatly şertleri döredýär.

Türkmenistanyň Hormatly Prezidenti Gurbanguly Berdimuhamedow tarapyndan başy başlanan döwlet maksatnamalaryny, maýa goýum we durmuş ähmiýetli maksatnamalary durmuşa geçirmäge, ykdysadyýetiň hakyky pudagynyň kärhanalarynyň karz goldawyny ösdürmäge, onuň maliýe durnuklylygyny we bäsdeşlige ukyplylygyny ýokarlandyrmaga, bank hyzmatlarynyň giň görnüşlerini we ýokary hilini üpjün etmäge, bankyň müşderileri we işewür hyzmatdaşlary bilen uzak möhletli özara bähbitli aragatnaşyklygy pugtalandyrmaga işjeň gatnaşmak arkaly milli ykdysadyýeti ösdürmäge hemme çäreler arkaly ýardam etmek Türkmenistanyň Döwlet daşary ykdysady iş bankynyň işiniň ileri tutulýan ugrudyr.

Türkmenistanyň Döwlet daşary ykdysady iş bankynyň, hökümetiň wekili wezipesinden gelip çykýan, ösüşiniň baş ugry, ilkinji nobatda, daşary yurt maýasyny çekmek hem-de ony ýurduň ykdysadyýetiniň ileri tutulýan ugurlaryna ýerleşdirmek boýunça işleri işjeň alyp barmaga gönükdirilendir. Bankyň aktiwleriniň esasy bölegi daşary ýurt maýalarynyň hasabyna maliýeleşdirilýän we döwlet maksatnamalaryny durmuşa geçirmäge gönükdirilýän uzak möhletli karzlardan ybarat bolup durýar.    

Türkmenistanyň Döwlet daşary ykdysady iş banky döwlet derejesindäki möhüm ähmiýetli taslamalara maýa goýum serişdeleri bilen üpjün edilýär. Milli ykdysadyýetimizi düzümleýin özgertmek we diwersifikasiýalaşdyrmak maksady bilen, pudaklaryň ösüşiniň esasy ugurlary bolan himiýa we nebithimiýa senagaty, ýangyç-energetika toplumy, energiýa senagaty toplumy, ulaglar toplumy, aragatnaşyk we telekommunikasiýa toplumy, ýeňil senagaty, gurluşyk toplumy we oba hojalygy maliýeleşdirilýär.

Türkmenistan eksporta niýetlenen önümçilik desgalaryň gurluşygynyň giň gerimini durmuşa geçirýär. Şol maksat bilen karbamid, kükürt kislotasy, polipropilen, polietilen we tebigy gazdan benzin ýangyjyny öndürýän zawodlaryň gurulmagyny mysal hökmünde bellemek bolýar. 

Türkmenistanyň Prezidentiniň 2014-nji ýylyň 26-njy maýyndaky 13668 belgili Kararyna laýyklykda “Türkmengaz” Döwlet konserniniň Balkan welaýatynyň Gyýanly şäherçesinde kuwwatlygy ýylda 386 müň tonna  polietilen we ýylda 81 müň tonna polipropilen öndürýän zawodyny gurmak taslamasyny maliýeleşdirmek üçin Ýaponiýanyň Halkara Hyzmatdaşlyk Banky (JBIC) we «NEXI» ätiýaçlandyryş guramasynyň ätiýaçlandyrmasy bilen gatnaşyjy maliýe guramalary bilen 2014-nji ýylyň 29-njy maýynda Karz ylalaşygy baglaşyldy we netijede 2018-nji ýylyň 17-nji oktýabrynda toplumyň resmi açylyş dabarasy bolup geçdi.  

Bu taslama ýurdumyzyň ykdysady kuwwatynyň berkemegine ýardam etmek bilen çäklenmän, eýsem, tutuş Ýewraziýa sebiti boýunça ýangyç-energetika pudagynyň düzümini ösdürmäge gönükdirilen maýa goýumlaryny netijeli özleşdirmegiň aýdyň mysaly bolup durýar. Bir müňden hem gowrak adamlara iş ýerleri döredildi. Işe başlan täze kärhana üçin hünärmenler daşary ýurtlarda we özümizde taýýarlandy.

Gyýanlydaky gazhimiýa toplumyny gurmagyň taslamasy 2014-nji ýylda eksport-karz agentlikleri tarapyndan maliýeleşdirilen Ýewropanyň we Ýewraziýanyň iň gowy taslamalarynyň onusyndan biri hökmünde “TXF” (Beýik Britaniýa) guramasynyň ýörite sylagyna eýe bolmagy munuň aýdyň subutnamasy bolup durýar.

Ýangyç-energetika pudagyň diwersifikasiýalaşdyrylmagy, ýokary tehnologiýaly nebiti we gazy gaýtadan işlemäge ýöriteleşdirilen hem-de dünýä bazarynda ýokary islege eýe bolan önümleri öndürýän önümçilikleriň döredilmegi ykdysadyýetiň möhüm ugry bolup durýar. Bu ulgamda bellenilen meýilnamalaryň durmuşa geçirilmegi ýurdumyzy senagatlaşdyrmagyň depginleriniň çaltlandyrylmagyna, milli ykdysadyýetimiziň bäsdeşlige ukyplylygyny hem-de eksport mümkinçiliklerini ýokarlandyrmaga ýardam berer. Bularyň ählisi Watanymyzyň ykdysadyýetiniň kuwwatlanmagyna hem-de gülläp ösmegine, türkmen halkynyň abadançylygynyň ýokarlanmagyna mümkinçilik döreder.

Türkmenistanyň Prezidentiniň 2014-nji ýylyň 15-nji oktýabryndaky 13910 belgili Kararyna laýyklykda “Türkmenhimiýa” Döwlet konserniniň Balkan welaýatynyň Garabogaz şäherinde 1.155 müň tonna Karbamid öndürýän toplumyň gurluşygynyň taslamasyny  maliýeleşdirmek üçin Ýaponiýanyň Halkara Hyzmatdaşlyk Banky (JBIC) we «NEXI» ätiýaçlandyryş guramasynyň ätiýaçlandyrmasy bilen we gatnaşyjy maliýe guramalary bilen 2014-nji ýylyň 17-nji oktýabrynda Karz ylalaşygy baglaşyldy we netijede 2018-nji ýylyň 17-nji sentýabrynda toplumyň resmi açylyş dabarasy boldy.

Karbamid dökünleriniň önümçiligi boýunça iň häzirki zaman toplumyny bina etmek boýunça iri maýa goýum taslamasynyň üstünlikli amala aşyrylmagy milli ykdysadyýetimizi çaltlandyrylan depginlerde diwersifikasiýalaşdyrmagyň we döwrebaplaşdyrmagyň, gaýtadan işleýän senagatyň kuwwatlyklaryny artdyrmagyň ýolunda milli Liderimiziň döwlet strategiýasyny durmuşa geçirmekde möhüm ädim boldy. Tebigy gazyň çykarylýan künjeginiň golaýynda, ýurdumyzyň günbatar sebitinde bu zawodyň ulanylmaga berilmegi ykdysadyýetimiziň ileri tutulýan ugurlarynyň biri hem-de barha okgunly ösýän gazhimiýa pudagyny döwrebaplaşdyrmakda möhüm tapgyr bolup durýar. Bu ajaýyp waka Türkmenistanyň dünýäniň ösen ýurtlarynyň biri hökmünde kemala gelmeginiň ýolunda Watanymyzyň iň täze taryhyna girer.

Daşary ýurtly hyzmatdaşlar bilen amala aşyrylýan maýa goýum taslamalary, örän baý uglewodorod we mineral serişdeleriniň netijeli peýdalanylmagy, olary gaýtadan işlemegiň netijesinde alynýan önümler, şol sanda nebit we gazhimiýa pudaklarynyň önümleri diňe bir içki zerurlyklary üpjün etmäge däl-de, bütin dünýäde durnukly ösüşi pugtalandyrmaga, ýurtlaryň we halklaryň arasynda dostlukly hem-de özara bähbitli gatnaşyklaryň mundan beýläk-de berkidilmegine gönükdirilendir.

 “Garabogazkarbamid” zawodynda öndürilýän önümleriň aglaba bölegini daşary ýurt sarp edijilerine ugratmak meýilleşdirilýär, daşary ýurtly hyzmatdaşlar eýýäm häzirki wagtda himiýa pudagynyň bu önümini satyn almaga uly gyzyklanma bildirýärler. Bu iri kärhana Türkmenistanyň senagat pudagynyň ýokary depginler bilen ösmegine özüniň uly goşandyny goşar, onuň işe girizilmegi bilen daşary ýurtlara iberilýän önümleriň möçberiniň ep-esli artmagyna mümkinçilik döreder.

Kärhanada jemi 1000-e golaý adam üçin iş ýerleri döredilen. Bu bolsa ilatymyzyň hal-ýagdaýyny mundan beýläk-de has-da gowulandyrmaga ýardam berer.

 Türkmenistanyň Prezidentiniň 2014-nji ýylyň 15-nji oktýabryndaky 13909 belgili Kararyna laýyklykda “Türkmengaz” Döwlet konserniniň Ahal welaýatynda tebigy gazy gaýtadan işläp, benzin öndürýän zawodynyň gurluşygynyň taslamasyny  maliýeleşdirmek üçin Ýaponiýanyň Halkara Hyzmatdaşlyk Banky (JBIC) we «NEXI» ätiýaçlandyryş guramasynyň ätiýaçlandyrmasy bilen we gatnaşyjy maliýe guramalary bilen 2014-nji ýylyň 24-nji oktýabrynda Karz ylalaşyklary baglaşyldy.

Bu maýa goýum taslamasy Milli ykdysadyýetimiziň strategiýasyny üstünlikli durmuşa geçirmegiň ýolundaky möhüm ädim bolan dünýäniň energetika ýurtlarynyň hataryna girýän Türkmenistanyň baý uglewodorod serişdelerini doly we netijeli peýdalanmak bilen baglanyşykly wezipeleri çözmekde ileri tutulýan ugurlaryň biri bolup durýar. Gaz himiýa pudagyny ösdürmek boýunça hormatly Prezidentimiz Gurbanguly Berdimuhamedowyň meýilnamalarynyň ýerine ýetirilmegi sebitleriň toplumlaýyn senagatlaşdyrylmagyny, ýurdumyzyň ykdysadyýetiniň diwersifikasiýa ýoly bilen ösdürilmegini, ýokary hilli we dünýä bazarlarynda bäsdeşlige ukyply önümçiligiň artdyrylmagyny şertlendirýär. Bu bolsa Watanymyzyň ykdysady kuwwatynyň mundan beýläk-de pugtalandyrylmagyny, halkymyzyň abadançylygynyň ýokarlandyrylmagyny üpjün edýär.

Daşary ýurtly maýadarlaryň gatnaşmagynda gurulýan kärhana dünýä giňişliginde ygtybarly hyzmatdaş hökmünde ykrar edilen Türkmenistan bilen iri daşary ýurt işewürliginiň özara peýdaly gatnaşyklaryny ýola goýmaga uly gyzyklanma bildirýändiginiň nobatdaky subutnamasy bolup çykyş edýär.

Türkmenistanyň Döwlet daşary ykdysady iş banky boýunça daşary ýurt maýa goýumlaryny ýurdumyzyň ykdysadyýetine mundan beýläk hem çekmek ugrunda işler yzygiderli dowam ediler hem-de ýurdumyzyň ykdysadyýetiniň mundan beýläk-de ösmegine ýardam beriler.

Türkmenistanyň Ministrler Kabinetiniň giňişleýin mejlisi

Türkmen döwlet habarlar agentligi (TDH)  /   09.11.2018  /  

Şu gün hormatly Prezidentimiz Gurbanguly Berdimuhamedow Ministrler Kabinetiniň giňişleýin mejlisini geçirdi. Mejlise Döwlet howpsuzlyk geňeşiniň agzalary, welaýatlaryň we Aşgabat şäheriniň häkimleri hem çagyryldy. Onda şu ýylyň on aýynda milli ykdysadyýetimiziň pudaklarynda ýerine ýetirilen işleriň netijelerine, birnäçe resminamalaryň taslamalaryna, mähriban halkymyzyň abadançylygyny üpjün etmäge gönükdirilen döwletimiziň içeri syýasatynyň möhüm meselelerine garaldy.

Soňra Ministrler Kabinetiniň Başlygynyň orunbasary G.Myradow 2019-njy ýyl üçin Döwlet býujetiniň, Türkmenistany durmuş-ykdysady taýdan ösdürmegiň esasy ugurlarynyň hem-de maýa goýum maksatnamasynyň taslamalarynyň taýýarlanylyşy barada hasabat berdi.

Hormatly Prezidentimiz Gurbanguly Berdimuhamedow hasabaty diňläp, şu ýylyň on aýynda ýurdumyzyň ykdysady görkezijileriniň, umuman, kanagatlanarlydygyny belledi. Döwlet Baştutanymyz has ýokary netijeleri gazanmak üçin degişli çäreleriň görülmelidigini, ykdysadyýetiň ähli pudaklarynyň sazlaşykly ösüşini gazanmalydygyny, bar bolan mümkinçilikleriň netijeli peýdalanylmalydygyny hem-de ýokary hünärli işgärleriň üpjünçiliginiň berkidilmelidigini belläp, bu babatda wise-premýere anyk tabşyryklary berdi.

Hormatly Prezidentimiz Gurbanguly Berdimuhamedow sanly ykdysadyýete geçilmegini öňde durýan wezipeleriň möhüm ugry hökmünde kesgitledi. Şunuň bilen baglylykda, işgärleriň hünär derejesini ýokarlandyrmak, zerur bolsa, bu ugurda öňdäki orunlary eýeleýän ýurtlardan bilermenleri çagyrmak babatda anyk tabşyryklar berildi.

Milli Liderimiz ýakyn ýedi ýylda ýurdumyzy ykdysady taýdan ösdürmegiň Halk Maslahatynyň birinji mejlisinde seredilen Maksatnamasyny taýýarlamak işleriniň çaltlandyrylmagyny möhüm wezipeleriň hatarynda kesgitledi. Döwlet Baştutanymyz bu resminamanyň berk maýa goýum binýadyna esaslanmalydygyny belläp, onuň gutarnykly görnüşiniň Ministrler Kabinetiniň şu ýylyň jemlerine bagyşlanyp geçiriljek mejlisinde kabul ediljekdigini aýtdy.

Hormatly Prezidentimiz Gurbanguly Berdimuhamedow ýurdumyzyň 2019-njy ýyl üçin Döwlet býujetiniň taslamasy barada aýdyp, wise-premýerlere onuň taslamasyna ýene bir gezek seretmegi, makullamagy hem-de Mejlise ibermegi tabşyrdy.

Şeýle hem wise-premýer Türkmenistan — Owganystan — Pakistan — Hindistan gaz geçirijisiniň gurluşygy, onuň tassyklanan meýilnama laýyklykda alnyp barylýandygy babatda hasabat berdi.

Hormatly Prezidentimiz Gurbanguly Berdimuhamedow hasabaty diňläp, “Türkmenistanyň nebitgaz senagatyny ösdürmegiň 2030-njy ýyla çenli döwür üçin Maksatnamasyny” durmuşa geçirmegiň möhüm ugurlaryna ünsi çekdi.

Döwlet Baştutanymyz nebiti we gazy gaýtadan işlemekden alynýan önümleriň mukdaryny mundan beýläk-de artdyrmak, ýurdumyza daşary ýurt maýa goýumlaryny işjeň çekmek babatda wise-premýere birnäçe anyk görkezmeleri berdi. Milli Liderimiz TOPH halkara gaz geçirijisiniň we ýurdumyzyň ägirt uly energetika kuwwatlyklaryny durmuşa geçirmäge gönükdirilen taslamalaryň gurluşyklaryny berk gözegçilikde saklamagy tabşyrdy.

Habar berlişi ýaly, Kabulda türkmen wekiliýeti OYR-nyň Prezidenti Mohammad Aşraf Gani tarapyndan kabul edildi. Ol Owganystanyň dostlukly we hoşniýetli goňşuçylyk gatnaşyklary bilen berkidilen däp bolan döwletara hyzmatdaşlyga ygrarlydygyny tassyklady. Owgan Lideriniň hem-de goňşy ýurduň ýerine ýetiriji häkimiýetiniň baştutanynyň gatnaşmagynda türkmen tarapynyň TOPH gaz geçirijisini, Türkmenistan — Owganystan — Pakistan elektrik geçirijisini we demir ýoly gurmak barada öňe süren taslamalaryny durmuşa geçirmäge degişli meseleler ara alnyp maslahatlaşyldy. Ozal gazanylan ylalaşyklara laýyklykda, ynsanperwer we ykdysady taýdan bähbitli taslamalary durmuşa geçirmek bilen bagly meselelere-de garaldy.
Soňra hormatly Prezidentimiz Gurbanguly Berdimuhamedow mejlise gatnaşyjylara ýüzlenip, şu ýylyň on aýynda ýerine ýetirilen işleriň netijeleri barada aýtdy hem-de ýakyn geljek üçin möhüm wezipeleri kesgitledi.

Milli Liderimiziň belleýşi ýaly, ykdysadyýetimiziň pudaklarynda ýerine ýetirilen işleriň netijeleri amala aşyrylýan içeri we daşary syýasatyň bitaraplyk, parahatçylyk söýüjilik, hoşniýetli goňşuçylyk we özara peýdaly hyzmatdaşlyk gatnaşyklaryna esaslanýandygyny görkezýär. Ykdysadyýetimizde ösüşiň ýokary depginleri saklanýar. Halk hojalygynyň ähli pudaklarynda önümçilik möçberleriniň ösüş görkezijileri kabul edilen meýilnamalara laýyk gelýär. Aýlyk zähmet haklarynyň, pensiýalaryň we döwlet kömek pullarynyň möçberleri ýokarlandy, köp sanly durmuş we önümçilik maksatly binalar gurlup, ulanmaga berildi.

Döwlet Baştutanymyzyň belleýşi ýaly, ykdysadyýetimizi mundan beýläk-de sazlaşykly ösdürmek, onuň ösüş depginlerini çaltlandyrmak maksady bilen, ählumumy ykdysady üýtgemelere garamazdan, häzirki döwürde aýgytly çäreleriň durmuşa geçirilmegi möhüm talap bolup durýar. Öňümizde emele gelen oňyn ýagdaýy saklamak we ony täze ýylda has-da berkitmek wezipesi durýar.

Hormatly Prezidentimiz şu ýylyň ahyryna çenli iki aýa golaý wagtyň galandygyny, ony ýokary görkezijiler bilen jemläp, Täze, 2019-njy ýyla ynamly gadam urmagyň möhümdigini belläp, bu ugurda köp sanly wezipeleriň çözülmelidigini, milli ykdysadyýetimiziň pudaklarynyň gazanan netijelerine Hökümetiň nobatdaky mejlisinde ýene-de bir gezek jikme-jik serediljekdigini aýtdy.

Ministrler Kabinetiniň giňişleýin mejlisini jemläp, döwlet Baştutanymyz Gurbanguly Berdimuhamedow oňa gatnaşyjylara berk jan saglyk, işlerinde üstünlik, ýurdumyzyň halkyna bolsa “Türkmenistan — Beýik Ýüpek ýolunyň ýüregi” şygary astynda geçýän ýylda uly rowaçlyk arzuw etdi.

Türkmenistanyň Ministrler Kabinetiniň giňişleýin mejlisinden

Türkmen döwlet habarlar agentligi (TDH)  /   20.12.2018  /  

Şu gün hormatly Prezidentimiz Gurbanguly Berdimuhamedow diplomatik düzümiň wekilleriniň gatnaşmagynda Ministrler Kabinetiniň Täze ýylyň öň ýanyndaky däp bolan giňişleýin mejlisini geçirdi. Oňa Türkmenistanyň Mejlisiniň wekilleri, ýurdumyzyň beýleki döwletlerdäki diplomatik hem-de konsullyk edaralarynyň ýolbaşçylary, welaýatlaryň häkimleri, şeýle hem ýokary okuw mekdepleriniň rektorlary, gazetleriň redaktorlary we jemgyýetçilik guramalarynyň ýolbaşçylary çagyryldy. Mejlisde Garaşsyz, Bitarap döwletimiziň daşary we içeri syýasatynyň möhüm meselelerine seredildi.

Hormatly Prezidentimiz gün tertibini yglan edip, Ministrler Kabinetiniň Başlygynyň orunbasary G.Myradowa söz berdi. Wise-premýer gözegçilik edýän düzüminde işleriň ýagdaýy, «Türkmenistanyň Prezidentiniň obalaryň, şäherçeleriň, etraplardaky şäherleriň we etrap merkezleriniň ilatynyň ýaşaýyş-durmuş şertlerini özgertmek boýunça 2020-nji ýyla çenli döwür üçin rejelenen görnüşdäki Milli maksatnamasyny», şeýle hem beýleki döwlet we pudak maksatnamalaryny amala aşyrmagyň barşy barada hasabat berdi.

Şu ýylyň dowamynda ministrlikleriň we pudaklaýyn dolandyryş edaralarynyň meýilnamalaýyn tabşyryklary üstünlikli ýerine ýetirmegi üçin ähli çäreler görüldi. Pudaklar boýunça deslapky görkezijiler munuň subutnamasy bolup durýar. Milli manadyň hümmeti durnukly saklanyp, satyn alyjylyk ukyby ýokarlanýar, Döwlet býujetine üstünlikli amal edilýär hem-de kiçi we orta telekeçilige döwlet tarapyndan uly goldawlar berlip, hususy ulgamda täze önümçilikler işe girizilýär.

Şeýle hem obasenagat toplumyny özgertmegiň barşy hakynda habar berildi. Hususan-da, hormatly Prezidentimiz Gurbanguly Berdimuhamedowa daýhanlary ykdysady taýdan höweslendirmek maksady bilen, amala aşyrylýan işler barada aýdyldy. Görlen çäreleriň hatarynda bugdaýyň we pagtanyň döwlet satyn alyş bahalaryny ýokarlandyrmak, gök-bakja, ýeralma ekinlerini, üzümi, miweli baglary ösdürip ýetişdirmek boýunça hem-de daýhan hojalyklary we kärendeçiler üçin oba hojalyk maksatly ýörite ýer gaznasynyň möçberini tassyklamak, oba hojalyk önümlerini öndürijilere karz bermegiň şertlerini kämilleşdirmek, ekin meýdanlarynyň dolanyşygyna gaýtadan seretmek ýaly işler görkezildi.

“Türkmenistanda 2019 — 2025-nji ýyllarda sanly ykdysadyýeti ösdürmegiň konsepsiýasynda” kesgitlenen wezipeleri çözmek, “Türkmenistanyň Prezidentiniň ýurdumyzy durmuş-ykdysady taýdan ösdürmegiň 2019 — 2025-nji ýyllar üçin maksatnamasynyň” taslamasyny gutarnykly işläp taýýarlamak boýunça alnyp barylýan işler baradaky mesele hasabatyň esasyny düzdi.

Wise-premýer ýurdumyzyň ykdysadyýetini ösdürmegiň deslapky jemleri barada hasabat bermek bilen, jemi içerki önümiň ösüş depgininiň 6,2 göterim derejede üpjün ediljekdigini habar berdi.

“Türkmenistanyň 2019-njy ýyl üçin Döwlet býujeti hakynda” Türkmenistanyň Kanunyna laýyklykda, býujet serişdeleriniň 76,6 göterimi durmuş ulgamyny maliýeleşdirmäge gönükdiriler.

Ýurdumyzyň ykdysadyýetiniň ähli pudaklarynda ykdysady netijeliligi has-da ýokarlandyrmagyň hasabyna hem-de giň gerimli özgertmeleriň we maksatnamalaýyn işleriň üstünlikli durmuşa geçirilmegi bilen geljekde jemi içerki önümiň möçberiniň ýokarlanmagy üpjün ediler.

Hormatly Prezidentimiz Gurbanguly Berdimuhamedow hasabaty diňläp, pudaklary ösdürmegiň hem-de ykdysadyýeti diwersifikasiýalaşdyrmagyň, halkara we sebit ähmiýetli giň gerimli hem-de aýratyn iri möçberli maýa goýum taslamalaryny amala aşyrmagyň hasabyna durnukly ösüş depginlerini saklamagyň 2019-njy ýylyň esasy wezipeleri bolup durýandygyny belledi. Milli Liderimiz pudaklaryň düşewüntliligini hem-de ýurdumyzda öndürilýän harytlaryň bäsdeşlige ukyplylygyny ýokarlandyrmagy, elektron senagatyny ösdürmegi, eksport ugurly senagat önümleriniň mukdaryny artdyrmagy, daşary ýurtlardan getirilýän harytlaryň möçberini azaltmagy, maýa goýum işjeňligini, döwlet eýeçiligindäki emläkleri hususylaşdyrmagyň dowam etdirilmegini, telekeçilik işi üçin amatly şertleriň döredilmegini ileri tutulýan ugurlaryň hatarynda kesgitlemek bilen, wise-premýere bu babatda birnäçe anyk görkezmeleri berdi.

Dünýä ykdysadyýetiniň häzirki ýagdaýyna garamazdan, ýurdumyzyň ykdysadyýeti batly depginler bilen ösýär. Söwda-senagat, oba hojalyk, ulag-aragatnaşyk we beýleki ulgamlary innowasion esasda ösdürmek babatda oýlanyşykly syýasat ýöredilýär. Ylma, bilime, sporta, saglygy goraýşa, medeniýete we ilatyň durmuş goraglylygyna maýa goýumlary artdyrylýar. Ykdysadyýetiň hususy bölegine, kiçi we orta telekeçilige giňden goldaw berilýär.

2018-nji ýylda bagtyýar raýatlarymyzyň müňlerçesi täze ýaşaýyş jaýlaryna göçüp bardylar, täze obalaryň birnäçesiniň düýbi tutuldy, bularyň ählisi syýasy taýdan durnukly, ykdysady taýdan ösen, uly maýa goýum mümkinçiligi bolan ýurduň derejesini görkezýän hakykatdyr.

Hormatly Prezidentimiziň belleýşi ýaly, häzirki döwürde biziň Garaşsyz, Bitarap döwletimiz sebitde durnuklylygy we howpsuzlygy üpjün edýän esasy ýurtlaryň biridir. Dünýäde güýçli hem-de ýokary depginler bilen ösýän ykdysadyýeti we daşary ýurt maýa goýumlary üçin özüne çekiji abraýly hem-de hormatlanýan döwletdir.

Biz ýurdumyzyň ykdysadyýetine uly möçberli maýa goýumlaryny goýýarys. Daşary söwda dolanyşygymyz yzygiderli artýar. Zähmet haklary her ýyl durnukly köpeldilýär. Gurluşykda, senagatda we beýleki pudaklarda ýokary ösüş depginleri gazanylýar. Milli pulumyz bolan manadyň hümmeti şol bir derejede durnukly bolmagynda galýar. Hümmetsizlenmek göz öňünde tutulan çäklerde saklanýar. Kabul eden maksatnamalarymyza laýyklykda, ýurdumyzy senagat taýdan ösdürmek we sanly ykdysadyýete geçmek işleri depginli alnyp barylýar. Bilim, saglygy goraýyş, ylym we beýleki pudaklarda özgertmeler dowam edýär diýip, döwlet Baştutanymyz Gurbanguly Berdimuhamedow belledi.

Şu ýyl Türkmenistan — Owganystan — Pakistan — Hindistan gaz geçirijisiniň owgan böleginde hem işler başlandy diýip, döwlet Baştutanymyz sözüni dowam etdi. Türkmenistan — Owganystan — Pakistan ugry boýunça elektrik geçiriji we optiki-süýümli aragatnaşyk ulgamlarynyň düýbi tutuldy. Serhetabat — Turgundy ugry boýunça demir ýoluň gurluşygy tamamlandy. Owganystanyň Akina menzilinde demir ýoluň täze böleginiň gurluşygyna başlandy. Ýaňy-ýakynda «Awaza» milli syýahatçylyk zolagynda Owganystan — Türkmenistan — Azerbaýjan — Gruziýa — Türkiýe (Lazurit) üstaşyr geçelgesine degişli ýurtlaryň ulag ministrleriniň halkara maslahaty üstünlikli geçirildi. Maslahat bu ýurtlaryň geljegi örän uly bolan taslamany durmuşa geçirmäge ýokary derejede taýýardygyny tassyklady.

Aziýa — Ýuwaş ummany sebitiniň döwletleri bilen özara bähbitli, dostlukly we hyzmatdaşlyk gatnaşyklaryny giňeltmek Watanymyzyň daşary syýasatynyň möhüm ugurlarynyň biri bolup durýar. Häzirki döwürde hut şu sebitde maliýe, ykdysady we tehnologik ösüşiň täze merkezleri kemala gelýär. Şunuň bilen baglylykda, biz Hytaý,Ýaponiýa, Günorta Koreýa, Malaýziýa ýaly ýurtlar bilen uly işleri alyp barmalydyrys. Bu ýurtlaryň maliýe edaralary hem-de işewür toparlary bilen hemişelik gatnaşyklary ýola goýmalydyrys. Türkmenistanyň öňe sürýän ykdysady taslamalaryna bu ýurtlaryň işjeň gatnaşmagyny gazanmalydyrys diýip, milli Liderimiz nygtady.

Milli Liderimiz Gurbanguly Berdimuhamedow Ministrler Kabinetiniň giňişleýin mejlisini jemläp, oňa gatnaşanlaryň ählisini ýetip gelýän Täze ýyl bilen tüýs ýürekden gutlady hem-de olara berk jan saglygyny, maşgala abadançylygyny, Berkarar Watanymyzyň gülläp ösmegi ugrunda alyp barýan işlerinde uly üstünlikleri arzuw etdi.

Türkmenistanyň Ministrler Kabinetiniň mejlisi

Türkmen döwlet habarlar agentligi (TDH)  /   02.11.2018  /  

Şu gün hormatly Prezidentimiz Gurbanguly Berdimuhamedow Ministrler Kabinetiniň nobatdaky mejlisini geçirdi. Mejlisde Prezident maksatnamasynyň hem-de ýurdumyzy durmuş-ykdysady taýdan ösdürmegiň beýleki maksatnamalarynyň ýerine ýetirilişiniň barşyna, şeýle hem halkymyzyň abadan durmuşyny üpjün etmäge gönükdirilen içeri syýasatyň käbir ileri tutulýan meselelerine garaldy.
Hazar deňzi bilen baglanyşykly wezipeleri toplumlaýyn çözmek boýunça görülýän çäreler barada hasabat berdi. Şunuň bilen baglylykda, Hazarýaka döwletleriniň Baştutanlarynyň şu ýylyň 12-nji awgustynda Gazagystan Respublikasynyň Aktau şäherinde geçirilen V sammitiniň barşynda kabul edilen resminamalaryň wajypdygy nygtaldy. Kenarýaka ýurtlarynyň arasyndaky hyzmatdaşlygyň dürli ugurlary boýunça hukuk binýadyny döredýän bu resminamalaryň hatarynda Hazar deňziniň hukuk derejesi hakyndaky Konwensiýa aýratyn ähmiýet berilýär.
Ýokary derejedäki duşuşygyň jemleri boýunça Bilelikdäki beýannama kabul edildi. Şonda hormatly Prezidentimiz Gurbanguly Berdimuhamedowyň Türkmenistanda VI Hazar sammitini, 2019-njy ýylda bolsa I Hazar ykdysady forumyny geçirmek baradaky başlangyçlary öz beýanyny tapdy. Bu başlangyçlar sebitiň döwlet Baştutanlarynyň ählisi tarapyndan biragyzdan goldanyldy.
Milli Liderimiziň şu ýylyň 14-nji sentýabrynda geçirilen Ministrler Kabinetiniň mejlisinde beren tabşyryklaryny ýerine ýetirmek maksady bilen hökümet derejesinde degişli guramaçylyk komitetini döretmek hakyndaky teklipler işlenip taýýarlanyldy. Onuň esasy wezipesi Türkmenistanda ýokarda agzalyp geçilen halkara çäreleri geçirmäge taýýarlyk görmekden hem-de ähli meseleleri öz wagtynda çözmekden, şol sanda sammitiň gün tertibini, gol çekilmegi göz öňünde tutulýan resminamalaryň taslamalaryny hem-de I Hazar ykdysady forumynyň konsepsiýasyny işläp taýýarlamakdan ybaratdyr.
Hasabatyň dowamynda wise-premýer, daşary işler ministri döwlet Baştutanymyz Gurbanguly Berdimuhamedowa Türkmenistanyň Prezidentiniň ýanyndaky Hazar deňziniň meseleleri boýunça döwlet kärhanasynyň binýadynda Hazar deňziniň institutyny döretmek baradaky teklibi hödürledi. Bu edara hakyndaky Düzgünnamanyň, edaranyň gurluşynyň hem-de wezipe sanawynyň taslamalary taýýarlanyldy. Institutyň işiniň çäklerinde Hazarda dürli ugurlarda amala aşyrylýan işleriň hem-de ylmy barlaglaryň seljermesini geçirmek, degişli halkara we milli resminamalary taýýarlamak, okuw maslahatlaryny guramak we beýleki çäreler göz öňünde tutulýar.
Milli Liderimiz Hazar sebiti bilen baglanyşykly meseleleriň Türkmenistanyň daşary syýasy strategiýasynda möhüm orun eýeleýändigini belledi. Şol strategiýa bolsa oňyn Bitaraplyk, hoşniýetli goňşuçylyk hem-de özara bähbitli deňhukukly hyzmatdaşlyk ýörelgelerine esaslanýar. Ýurdumyz köpugurly döwletara hyzmatdaşlygy ösdürmek, Hazaryň ägirt uly ykdysady, ulag we energetika kuwwatyndan has netijeli peýdalanmak boýunça yzygiderli ädimleri ädip, gojaman Hazaryň parahatçylyk, dostluk we ylalaşyk deňzi derejesini has-da pugtalandyrmaga hemmetaraplaýyn ýardam berýär.
Türkmen tarapynyň başlangyjy boýunça Hazarda özara gatnaşyklar boýunça möhüm resminamalar işlenip taýýarlanyldy we kabul edildi. Şol resminamalar däp bolan bäştaraplaýyn gatnaşyklaryň okgunly ösmegine hem-de anyk many-mazmun bilen baýlaşdyrylmagyna ýardam etmelidir. Hormatly Prezidentimiz Gurbanguly Berdimuhamedow häzirki döwürde Hazar sebitiniň ähmiýetiniň onuň çäginden has daşary çykýandygyny, geosyýasy we geoykdysady ösüşde esasy merkezleriň birine öwrülýändigini, bu ýerde dünýä derejesindäki multimodal ulag-üstaşyr ulgamynyň kemala gelýändigini belledi.
Munuň özi ýakyn we uzak möhletli geljegi nazara almak bilen, hyzmatdaşlygyň esasy ugurlaryny durmuşa geçirmek maksady bilen, Hazarýaka ýurtlarynyň tagallalarynyň mundan beýläk-de birleşdirmegini hem-de abraýly halkara guramalar we gyzyklanma bildirýän hyzmatdaşlaryň ählisi bilen netijeli gatnaşyklaryň pugtalandyrylmagyny şertlendirýär. Şunuň bilen baglylykda, milli Liderimiz wise-premýere, daşary işler ministrine Türkmenistanyň Hazarda hyzmatdaşlyk etmek baradaky döredijilikli başlangyçlaryny ilerletmäge we durmuşa geçirmäge, öňümizdäki halkara çäreleriň ýokary guramaçylyk derejesini üpjün etmäge degişli anyk tabşyryklary berdi.
Milli Liderimiz Gurbanguly Berdimuhamedow Ministrler Kabinetiniň mejlisini tamamlap, oňa gatnaşyjylaryň ählisine berk jan saglyk hem-de işlerinde uly üstünlikleri, “Türkmenistan — Beýik Ýüpek ýolunyň ýüregi” diýlip yglan edilen ýylda halkymyza gülläp ösüş arzuw etdi.

Türkmenistanyň Ministrler Kabinetiniň mejlisi

Türkmen döwlet habarlar agentligi (TDH)  /   04.12.2018  /  

Şu gün hormatly Prezidentimiz Gurbanguly Berdimuhamedow Ministrler Kabinetiniň nobatdaky mejlisini geçirdi. Onda milli ykdysadyýetimiziň pudaklarynda şu ýylyň 11 aýynda alnyp barlan işleriň netijeleri jemlenildi. Mejlisiň barşynda degişli ýolbaşçylaryň hasabatlary diňlenildi, aýry-aýry ministrlikleriň we pudak edaralarynyň alyp baran işleriniň netijelerine baha berildi, şeýle hem ýurdumyzyň durmuşyna degişli käbir meselelere seredildi.

Döwlet Baştutanymyz mejlisiň gün tertibini yglan edip, hasabat bermek üçin Ministrler Kabinetiniň Başlygynyň orunbasary G.Myradowa söz berdi. Wise-premýer hasabat döwründäki makroykdysady görkezijiler barada aýtdy hem-de milli ykdysadyýetimiziň durnukly ösüşini üpjün etmek maksady bilen görlen toplumlaýyn çäreler barada hasabat berdi.

Hormatly Prezidentimiz Gurbanguly Berdimuhamedow hasabaty diňläp, kabul edilen özgertmeler maksatnamalarynyň durmuşa geçirilişine yzygiderli gözegçilik edilmelidigini aýtdy.

Ministrler Kabinetiniň Başlygynyň orunbasary M.Meredow gözegçilik edýän pudaklarynda şu ýylyň 11 aýynda alnyp barlan işleriň netijeleri barada hasabat berdi.

Nebit we gaz kondensatyny, tebigy we ugurdaş gazy çykarmak, “mawy ýangyjy” daşary ýurtlara ugratmak, nebiti gaýtadan işlemek, benzin, dizel ýangyjyny, çalgy ýaglaryny we beýleki nebit önümlerini öndürmek babatda gazanylan tehniki-ykdysady görkezijiler hakynda habar berildi.

Şeýle hem Türkmenistan — Owganystan — Pakistan — Hindistan gaz geçirijisini gurmagyň barşy hakynda hasabat berildi. Onuň gurluşygy tassyklanan tertibe laýyklykda alnyp barylýar.

Hormatly Prezidentimiz Gurbanguly Berdimuhamedow hasabaty diňläp, ýangyç-energetika toplumynyň netijeliligini artdyrmak üçin degişli çäreleri görmegi wise-premýerden talap etdi. Döwlet Baştutanymyzyň belleýşi ýaly, pudaga maýa goýumlaryny çekmek, ýolbaşçy işgärleri seçip almak we taýýarlamak boýunça meselelere uly üns berilmelidir.

Wise-premýere geljegi uly bolan meýdanlary özleşdirmegi çaltlandyrmak, nebit çykarylyşyna häzirki zaman tehnologiýalaryny ornaşdyrmak boýunça işleri talabalaýyk guramak barada anyk görkezmeler berildi.

Şeýle hem milli Liderimiz TOPH gaz geçirijisiniň gurluşygyny aýratyn gözegçilikde saklamagy tabşyrdy.

Hormatly Prezidentimiz Gurbanguly Berdimuhamedowyň belleýşi ýaly, halkara standartlara laýyklykda, ykdysadyýetimizde başlanan uly özgertmeler, sanly ykdysadyýete geçilmegi, ýurdumyzy senagat taýdan ösdürmek, elektron senagaty häzirki döwürde mekdep uçurymlarymyzdan diňe bir hünär boýunça endikleri däl-de, eýsem, beýleki bilimlere eýe bolmagy talap edýär.

Döwlet Baştutanymyzyň belleýşi ýaly, dünýä ykdysadyýetindäki çylşyrymly ýagdaýlara we aýry-aýry pudaklaryň, esasan hem, nebitgaz toplumy bilen bagly işde kemçilikleriň bardygyna garamazdan, biz şu ýyl ykdysadyýetimiziň ýokary ösüş depginini saklap galýandygymyzy ynam bilen aýdyp bileris.

Ýylyň ahyryna çenli jemi içerki önümiň ösüş depgini, çaklamalara görä, 6,2 göterim bolar. Halk hojalygynyň ähli pudaklary boýunça diýen ýaly önüm öndürmegiň möçberleri artdy.

Umuman, biz on bir aýyň jemleri boýunça kanagatlanarly netijeleriň gazanylandygyny aýdyp bileris diýip, hormatly Prezidentimiz belledi. Biz, 2019-njy ýyl üçin hakyky ýagdaýlardan ugur alnyp, oýlanyşykly düzülen Döwlet býujetini kabul etdik. Şeýle hem biziň ýeterlik möçberde serişdeleri bolan Durnuklaşdyryş gaznamyz, köp möçberde döwlet serişdelerimiz bar. Ýöne yhlasly we netijeli işlemegi dowam edip, ýurdumyzyň ykdysadyýetini ýokary depginler bilen ösdürmek zerurdyr.

Hususylaşdyrmagy hem çaltlandyrmaly. Paýnamalary ýerleşdirmek, gazna bazaryny we açyk bäsleşikli söwdalary guramak hususylaşdyrmagyň esasy gurallarydyr diýip, döwlet Baştutanymyz Gurbanguly Berdimuhamedow belledi.

Ykdysadyýetimiziň önüm öndürýän pudagynda biziň esasy wezipämiz bazar institutlaryny berkitmekden, erkin bäsleşigi ösdürmekden we hususy işewür başlangyçlary höweslendirmekden ybaratdyr. Bu bolsa özara hyzmatdaşlygy giňeltmek üçin maýadarlara ajaýyp mümkinçilikdir.

Milli Liderimiz wise-premýer G.Myradowa we Hökümetiň beýleki agzalaryna ýüzlenip, şu ýylyň jemlerine bagyşlanyp geçiriljek Ministrler Kabinetiniň giňişleýin mejlisine häzirden düýpli taýýarlyk görmegi tabşyrdy. Şunuň bilen baglylykda, gazanylan netijeleri seljermek, ýol berlen kemçiliklere seretmek, haýsy ugurlarda alnyp barylýan işleri güýçlendirmegiň zerurdygyny kesgitlemek möhümdir we degişli teklipleri, şol sanda ýolbaşçy işgärler baradaky teklipleri taýýarlamak wajypdyr.

Ministrler Kabinetiniň şol mejlisinde biz ýurdumyzy 2025-nji ýyla çenli ösdürmegiň täze ykdysady nusgasynyň maksatnamasyny kabul etmelidiris. Bu maksatnama ykdysadyýetimiziň ähli pudaklarynda düzüm üýtgetmeleriniň esasyny goýar. Garaşsyz döwletimiziň ösüşini has ýokary derejä çykarar, mähriban halkymyzyň hal-ýagdaýynyň mundan beýläk-de ýokarlanmagyny üpjün eder diýip, hormatly Prezidentimiz Gurbanguly Berdimuhamedow aýtdy.

Şoňa görä-de, Ministrler Kabinetiniň Başlygynyň her bir orunbasary, ministrlikleriň we pudak edaralarynyň ýolbaşçysy öz baştutanlyk edýän pudaklaryndaky ýagdaýy berk gözegçilikde saklamalydyr. Kabul edilen maksatnamalaryň nähili ýerine ýetiriljekdigini, haýsy desgalaryň guruljakdygyny, esasan hem, haýsy möhletlerde ulanmaga beriljekdigini anyk bilmelidir diýip, döwlet Baştutanymyz belledi.

2019-njy ýylda ministrlikleriň we pudak edaralarynyň ähli ýolbaşçylarynyň öňünde örän uly wezipeler durýar. Bu wezipeleri artygy bilen ýerine ýetirmek her bir ýolbaşçynyň mukaddes borjudyr. Biz näçe netijeli işlesek, näçe köp işleri bitirsek, mähriban halkymyz şonça-da gowy durmuşda ýaşar, Garaşsyz döwletimiziň abraýy has-da ýokarlanar diýip, milli Liderimiz nygtady.
 

2018-nji ýylyň 28-nji oktýabry–10-njy noýabry aralygynda ýurdumyzda geçiriljek Agyr atletika boýunça dünýä çempionatyna taýýarlyk görmek

Bu dünýä birinjiligine gatnaşmak üçin Ýer ýüzüniň 100 ýurdundan (Afrikanyň 9 döwletinden, Ýewropanyň 38 ýurdundan, Aziýanyň 29 ýurdundan, Amerikanyň 15 ýurdundan we Okeaniýanyň 9 ýurdundan) ýüz tutmalar gelip gowuşdy. Şeýlelikde, daşary ýurtlardan türgenleriň 800-e golaýynyň, umuman alanyňda, dürli ýurtlardan wekilleriň 1500-siniň, şol sanda emin toparlarynyň, žurnalistleriň we beýlekileriň gelmegine garaşylýar. Ýaryşlara hyzmat etmek üçin Türkmenistanyň ýokary okuw mekdeplerinden meýletinçileriň 500-e golaýy taýýarlanyldy.

Çempionatyň web-saýtyny taýýarlamak, ýaryşa gatnaşyjylar üçin akkreditasiýalary resmileşdirmek boýunça işler alnyp barylýar. Ýurdumyzyň Dokma senagaty ministrliginiň kärhanalary meýletinçiler, guramaçylar üçin hem-de Türkmenistanyň ýygyndy topary üçin egin-eşikleri taýýarlaýar. “Berkarar” söwda-dynç alyş merkezinde, “Aşgabat” seýilgähinde, şeýle hem beýleki ýerlerde çempionatyň açylyş dabarasyna petekleriň satuwy başlandy. Sport we ýaşlar syýasaty ministrligi, Medeniýet ministrligi tarapyndan degişli guramaçylyk işleri alnyp barylýar.
 

Türkmen parlamenti 2019-njy ýyl üçin Döwlet býujetini kabul etdi

Türkmen döwlet habarlar agentligi (TDH)  /   01.12.2018  /  

Türkmenistanyň Mejlisiniň altynjy çagyrylyşynyň dördünji maslahaty boldy, onda birnäçe täze kanunlar we kadalaşdyryş-hukuk namalary kabul edildi. Maslahata hökümet agzalary, degişli ministrlikleriň we pudaklaýyn dolandyryş edaralarynyň ýolbaşçylary, köpçülikleýin habar beriş serişdeleriniň wekilleri gatnaşdylar.

Maslahatyň gün tertibine laýyklykda, deputatlaryň garamagyna “Türkmenistanyň 2019-njy ýyl üçin Döwlet býujeti hakynda” Türkmenistanyň Kanunynyň we Türkmenistanyň Mejlisiniň “Türkmenistanyň 2017-nji ýyl üçin döwlet býujetiniň ýerine ýetirilişi hakyndaky” Kararynyň taslamalary hödürlendi.

Mälim bolşy ýaly, sentýabr aýynda geçen Halk Maslahatynyň birinji mejlisinde Türkmenistanyň Prezidenti Gurbanguly Berdimuhamedow ýurdumyzy durmuş-ykdysady taýdan ösdürmek boýunça esasy ugurlar barada aýdyp, pudaklary yzygiderli ösdürmegiň, ykdysadyýeti diwersifikasiýa etmegiň, halkara we sebit ähmiýeti giň möçberli we aýratyn iri möçberli maýa goýum taslamalaryny durmuşa geçirmegiň hasabyna ykdysadyýetiň durnukly ýokary ösüşini saklamagyň 2019-njy ýyl üçin Döwlet býujetiniň taslamasynyň baş maksady bolup durýandygyny belledi.

2019-njy ýylda durmuş syýasaty ilatyň ýaşaýyş derejesini we hilini ýokarlandyrmaga, adam mümkinçilikleriniň ösüşi üçin oňyn şertleriň döredilmegine gönükdirilmelidir diýip, döwlet Baştutanymyz aýtdy. Bilim ulgamyndaky düýpli özgertmeler, milli saglygy goraýyş ulgamynyň netijeliligini ýokarlandyrmak, ylmy, medeniýeti we sporty mundan beýläk-de ösdürmek bu ugurdaky möhüm meseleler bolup durýar.

Şeýle hem hormatly Prezidentimiz aýlyk haklaryny, pensiýalary we talyp haklaryny yzygiderli köpeltmek arkaly ilatyň durmuş goraglylygyny üpjün etmegiň wajyp wezipe bolup durýandygyny aýtdy. Döwletimiz tarapyndan eneligi we çagalygy goramak boýunça zerur çäreler amala aşyrylmalydyr. Şunuň bilen baglylykda, durmuş ulgamyny maliýeleşdirmegiň möçberleri Döwlet býujetiniň umumy çykdajylarynyň 75-80 göteriminden az bolmaly däldir.

Şunlukda, Mejlisiň bu gezekki maslahatynda ýurdumyzyň 2019-njy ýyl üçin Döwlet býujetiniň taslamasyny taýýarlamagyň esasy ýörelgeleri we oňa bolan çemeleşmeler barada aýdyp, çykyş edenler onuň girdeji bölegini emele getirmegiň aýratynlyklaryna, ykdysady, medeni we durmuş ösüşi babatda geljek ýylda göz öňünde tutulýan görkezijilere aýratyn üns berdiler. Bellenilişi ýaly, bu maliýe-hukuk resminamasyny taýýarlamak boýunça ähli pudaklara seljeriş işleri geçirildi, döwlet Baştutanynyň aýdan bellikleri we anyk teklipleri göz öňünde tutuldy.

Umuman, 2019-njy ýyl üçin Döwlet býujetini girdejiler we çykdajylar boýunça 83868,3 million manat möçberde bolar. Býujetiň girdejiler bölegi nebitgaz, himiýa, elektroenergetika we gurluşyk we beýlekiler ýaly wajyp önümçilik pudaklarynyň hasabyna düzüler. Obasenagat toplumy, ulag we aragatnaşyk pudagy, dokma we azyk senagaty sazlaşykly ösüşe eýe bolar. Giň möçberli döwlet maksatnamalarynyň, şol sanda sebitleri toplumlaýyn senagatlaşdyrmak, daşary ýurtlardan getirilýän harytlaryň ornuny tutýan önümleriň we eksport harytlarynyň möçberlerini artdyrmak, ykdysadyýetiň hususy pudagyny pugtalandyrmak boýunça maksatnamalaryň ýerine ýetirilmegi býujetiň girdejileriniň sazlaşykly ösüşini üpjün eder.

Ozal bellenilişi ýaly, Türkmenistanyň Döwlet býujetiniň çykdajylarynyň agramly bölegi durmuş ulgamyna, şol sanda bilim, saglygy goraýyş, medeniýet, sport, döwlet durmuş üpjünçiligi ulgamyna, jemagat hojalygy pudagyna gönükdirilýär. Munuň özi ýurdumyzyň baş maliýe resminamasynyň asylly däbe görä durmuş ulgamyna eýerýändiginiň we ilatyň ýokary abadançylyk derejesiniň üpjün edilmegine gönükdirilýändiginiň nobatdaky subutnamasydyr.

Giň möçberli milli taslamalary we maksatnamalary durmuşa geçirmek, şol sanda obalary özgertmek, "Awaza" milli syýahatçylyk zolagyny abadanlaşdyrmak, paýtagtymyzda we ýurdumyzyň welaýatlarynda şähergurluşyk maksatnamasyny amala aşyrmak, medeni-durmuş, senagat we ulag-aragatnaşyk maksatly wajyp desgalary gurmak üçin ägirt uly maýa goýum serişdelerini goýbermek göz öňünde tutuldy.

Türkmenistanyň Prezidentiniň Permanyna laýyklykda, işgärleriň aýlyk haklarynyň, pensiýalaryň, döwlet kömek pullarynyň, talyp we diňleýjiler haklarynyň möçberlerini 10 göterim ýokarlandyrmak üçin serişdeler meýilleşdirildi.

“Türkmenistanyň 2019-njy ýyl üçin Döwlet býujeti hakyndaky” Kanunyny Mejlisiň deputatlary biragyzdan kabul etdiler. Şeýle hem olar Türkmenistanyň Mejlisiniň “Türkmenistanyň 2017-nji ýyl üçin Döwlet býujetiniň ýerine ýetirilişi hakyndaky” Kararyny kabul etmek üçin biragyzdan ses berdiler.

 

 

Tokioda Türkmenistanyň we Ýaponiýanyň hökümet we işewür toparlarynyň duşuşyklary geçirildi

Türkmen döwlet habarlar agentligi (TDH)  /   23.10.2018  /  

Hormatly Prezidentimiz Gurbanguly Berdimuhamedowyň 19-njy oktýabrda geçiren Ministrler Kabinetiniň mejlisinde belleýşi ýaly, dünýäniň gyzyklanma bildirýän ähli döwletleri hem-de abraýly halkara maliýe guramalary bilen netijeli gatnaşyklary berkitmek Türkmenistanyň daşary syýasy strategiýasynyň möhüm ugry bolup durýar. Amala aşyrylýan syýasat netijesinde, türkmen döwleti gysga wagtyň içinde sazlaşykly ösýän ýurtlaryň sanawynda mäkäm orun alyp, dünýäniň ykdysady giňişligine üstünlikli goşuldy.

Ýurdumyzda amala aşyrylýan maýa goýum maksatnamalarynyň ýakyn geljek üçin önümçilik pudaklaryny ösdürmäge, milli ykdysadyýetimiziň toplumlaýyn ösmegini gazanmaga tarap ugry olaryň tapawutly aýratynlygy bolup durýar diýip, hormatly Prezidentimiz Gurbanguly Berdimuhamedow belledi. Şunuň bilen baglylykda, öz ykdysady kuwwaty boýunça dünýäde öňdäki orunlaryň birini eýeleýän Ýaponiýanyň tejribesi biz üçin örän peýdaly bolup durýar.

Hormatly Prezidentimiz Gurbanguly Berdimuhamedow ikitaraplaýyn gatnaşyklaryň netijeli, sazlaşykly we däbe öwrülen dostlukly häsiýetini kanagatlanma bilen belläp, Ýaponiýanyň Türkmenistanyň ygtybarly işewür hyzmatdaşlarynyň biri bolup durýandygyny aýtdy. Şunuň bilen baglylykda, milli Liderimiz öňdebaryjy ýapon kompaniýalarynyň ýurdumyzda köp ýyllaryň dowamynda üstünlikli alyp barýan işlerini belledi.

Hyzmatdaşlygyň çäklerinde Balkan welaýatynda senagat toplumlaryny — Garabogazda karbamid dökünlerini, Gyýanlyda polietilen we polipropilen öndürýän toplumlaryň, Ahal welaýatynda tebigy gazdan benzin öndürýän zawodyň düzüm taslamalarynyň amala aşyrylmagyny görkezmek bolar.

Şunda döwlet Baştutanymyzyň belleýşi ýaly, Türkmenistan geljekde hem ylmy işleri talap edýän önümçilikleriň döredilmegine hem-de öňdebaryjy ýokary netijeli we ekologiýa taýdan arassa tehnologiýalary, innowasion işleri we nou-haulary işjeň ulanmaga aýratyn üns berer. Şunuň bilen baglylykda, ýurdumyz ykdysadyýeti senagatlaşdyrmagy we diwersifikasiýalaşdyrmagy ugur edinmek bilen, ýapon hyzmatdaşlaryň maýa goýum işjeňligini giňden goldaýar diýip, milli Liderimiz belledi.

Döwlet Baştutanymyz Gurbanguly Berdimuhamedowyň tabşyrygy boýunça Ministrler Kabinetiniň Başlygynyň orunbasary, daşary işler ministriniň ýolbaşçylygynda Türkmenistanyň hökümet wekiliýetiniň Ýaponiýanyň paýtagtynda geçiren gepleşikleriniň barşynda döwletara hyzmatdaşlygyň esasy ugurlarynda gatnaşyklary ösdürmegiň meseleleri ara alnyp maslahatlaşyldy.

Duşuşygyň çäklerinde döwletara gatnaşyklaryň dürli ugurlary, şol sanda syýasy-diplomatik, ykdysady we medeni-ynsanperwer ulgamlary boýunça uly gyzyklanma bilen pikir alşyldy. Hususan-da, gazhimiýa senagatynda, elektroenergetika, ulag ulgamlarynda, Türkmenistanda demir ýollary döwrebaplaşdyrmak boýunça we beýleki pudaklarda ýapon kompaniýalary bilen täze bilelikdäki taslamalary amala aşyrmagyň hasabyna ýola goýlan netijeli hyzmatdaşlygy çuňlaşdyrmagyň mümkinçiliklerine seredildi. Şol ugurlarda özara bähbitleriň gabat gelmegi has-da netijeli bolup durýar.

Premýer-ministr Sindzo Abe 2023 — 2024-nji ýyllarda BMG-niň Howpsuzlyk Geňeşiniň agzasy hökmünde Ýaponiýany goldandygy, şeýle hem «EXPO — 2025» Bütindünýä sergisiniň geçiriljek ýeri hökmünde Osaka ýapon şäherini goldandygy üçin Türkmenistanyň Prezidenti Gurbanguly Berdimuhamedowa hoşallyk bildirdi.


Ýaponiýanyň Premýer-ministriniň orunbasary, maliýe ministri jenap Taro Aso bilen duşuşygyň barşynda ykdysady ulgamda hyzmatdaşlyk meselesi öz dowamyna eýe boldy. Şunda hyzmatdaşlygy okgunly ösdürmek, onuň köpugurly mümkinçiliklerini amatly amala aşyrmak, maýa goýum işjeňligini, işewür düzümleriň ugry boýunça netijeli gatnaşyklary höweslendirmek üçin örän oňaýly şertleriň bardygy bellenildi.

Şunuň bilen baglylykda, Türkmenistanyň Döwlet daşary ykdysady iş banky bilen Karz Ylalaşyklarynyň birnäçesini baglaşan Halkara hyzmatdaşlyk üçin ýapon bankynyň (JBIC) ähmiýetli orny bellenildi. Şeýle hem taraplar iki ýurduň maýalar babatda hökümetara ylalaşygynyň taslamasyny hem-de maýa goýum hyzmatdaşlyk maksatnamasyny taýýarlamak boýunça işleri tiz wagtda tamamlamak barada pikirlerini aýtdylar.


Uzak möhletleýinlik we özara bähbitlilik ýörelgelerinde guralýan giň gerimli söwda-ykdysady hyzmatdaşlygyny ösdürmegiň meseleleri türkmen wekiliýetiniň Ýaponiýanyň iri korporasiýalarynyň we kompaniýalarynyň wekilleri bilen duşuşygynyň barşynda ara alnyp maslahatlaşyldy. Dostlukly ýurduň işewürleri Türkmenistan bilen özara bähbitli hyzmatdaşlygy giňeltmäge çalyşýandygyny nobatdaky gezek tassyklap, ýurdumyzda dürli ugurlarda amala aşyrylýan giň gerimli taslamalara işjeň gatnaşmaga taýýardygyny aýtdylar. Işewürler maslahatynyň jemleri boýunça täze bilelikdäki taslamalary, şol sanda ammiak we karbamid öndürýän, tebigy gazy gaýtadan işleýän we benzin öndürýän zawodlary, fosfor dökünlerini öndürýän kärhanalary gurmagyň taslamalaryny amala aşyrmak, şeýle hem Halkara hyzmatdaşlyk üçin ýapon banky (JBIC) bilen hyzmatdaşlyk, “Komatsu” kompaniýasynyň ýer gazyjy tehnikalaryny hem-de “Toýota” awtoulaglaryny Türkmenistana getirmek bilen bagly ikitaraplaýyn resminamalara gol çekildi.

JICA-nyň ýolbaşçysy durmuş ugurly taslamalar boýunça hyzmatdaşlyga gyzyklanma bildirdi. Şu nukdaýnazardan, türkmen tarapy Türkmenistanyň demir ýollaryny döwrebaplaşdyrmak boýunça taslama gatnaşmak mümkinçiligine seretmek baradaky teklibi öňe sürdi. Durmuş ähmiýetli hem-de ýurdumyzyň ilatyna ýokary hilli ulag hyzmatlaryny hödürlemek bu ugruň maksady bolup, bu mesele hem hormatly Prezidentimiz Gurbanguly Berdimuhamedowyň syýasatynyň ileri tutulýan ugurlarynyň biridir.

Şeýle hem şol gün türkmen Wekiliýetiniň agzalary wekiller palatasynyň başlygy jenap Tadomori Oşima bilen duşuşdylar. Ýapon parlamentiniň baştutany iki ýurduň arasyndaky gatnaşyklaryň, hususan-da, işjeň ösýän parlamentara gatnaşyklaryň ýokary derejesini, ykdysady hyzmatdaşlygyň netijeliligini belläp, şunda ýapon kompaniýalarynyň türkmen hyzmatdaşlary bilen üstünlikli amala aşyran bilelikdäki taslamalaryny mysal getirdi, şolaryň bahasy milliardlarça amerikan dollaryna barabardyr.

Şunuň bilen baglylykda, jenap Tadomori Oşima Türkmenistan bilen gatnaşyklaryň, şol sanda ýakyn wagtda amala aşyryljak giň gerimli ykdysady taslamalar boýunça gatnaşyklaryň has-da ösdürilmegini doly goldady.

Türkmenistanyň Mejlisiniň türkmen-ýapon dostluk toparynyň başlygy, Türkmenistanyň daşary işler ministriniň orunbasary S.Berdimuhamedow parlamentara gatnaşyklarynyň ähmiýetini nygtady hem-de olaryň ösdürilmeginiň Türkmenistanyň we Ýaponiýanyň arasyndaky dostlukly gatnaşyklary berkitmek üçin täze mümkinçilikleri açýandygyny belledi.

Ýaponiýanyň Parlamentiniň binasynda dostluk parlament toparlarynyň Başlyklary S.Berdimuhamedow (türkmen tarapyndan) we T.Endo (ýapon tarapyndan) Hyzmatdaşlyk hakynda ähtnama gol çekdiler.

Şeýle hem türkmen wekiliýetiniň «Tokio — 2020» Olimpiýa we paralimpiýa oýunlarynyň guramaçylyk komitetiniň prezidenti jenap Ýoşiro Mori bilen duşuşygy boldy. Ol Merkezi Aziýa sebitinde Türkmenistanyň oňyn ornuny belläp, Ýaponiýanyň Premýer-ministriniň muňa uly üns berendigini aýtdy.

Ykdysady hyzmatdaşlyk boýunça ýapon-türkmen bilelikdäki komitetiň agzalary bilen duşuşykda hem özara gatnaşyklaryň möhüm meselelerine seredildi. Komitetiň ýapon tarapyndan başlygy jenap Ýoiçi Kobaýaşi gaz ulgamynda, himiýa senagatynda hem-de giň gerimli bilelikdäki taslamalaryň amala aşyrylýan beýleki strategik ähmiýetli ugurlarda ýapon kärdeşleri bilen netijeli hyzmatdaşlyk üçin türkmen tarapyna hoşallyk bildirdi.


Türkmen wekiliýetiniň Tokioda geçiren gepleşikleriniň tapgyry Halkara hyzmatdaşlyk üçin ýapon bankynyň (JBIC) baştutany jenap Tadaşi Maýeda bilen duşuşygy hem öz içine aldy. Taraplar hyzmatdaşlygy has-da ösdürmek maksady bilen, Ýaponiýanyň bu iri maliýe edarasynyň Türkmenistanda alyp barýan işlerini giňeltmek mümkinçiligini ara alyp maslahatlaşdylar. Şunda JBIC-niň ýurdumyzyň hökümeti we bank edaralary bilen hyzmatdaşlygynyň täze görnüşlerine seredildi.

Duşuşyklaryň ýene-de biri Ýaponiýanyň eksporty we maýalary ätiýaçlandyryş agentliginde (NEXI) boldy. Ol ýapon we türkmen taraplarynyň amala aşyrýan bilelikdäki ykdysady taslamalaryny ätiýaçlandyrýar. Şunuň bilen baglylykda, türkmen wekiliýetiniň agzalary hem-de jenap Masafumi Nakada hyzmatdaşlygyň täze mümkinçiliklerini, şol sanda NEXI-niň dürli maliýe edaralaryny Türkmenistanda taslamalary maliýeleşdirmäge çekmek boýunça işini ara alyp maslahatlaşdylar. Ýakyn wagtda degişli geňeşmeleri geçirmek barada ylalaşyk gazanyldy.

Şeýle hem Ýaponiýanyň ykdysadyýet, söwda we senagat ministri jenap Hirosige Seko bilen duşuşyk boldy. Onda Türkmenistanyň Prezidenti Gurbanguly Berdimuhamedowyň hem-de Ýaponiýanyň Premýer-ministri Sindzo Abeniň duşuşyklarynda gazanylan ylalaşyklary amala aşyrmakda toplanan oňyn tejribe ara alnyp maslahatlaşyldy, ikitaraplaýyn ykdysady hyzmatdaşlygy berkitmek, maýa goýum we tehnologik düzümi nazara almak bilen oňa täze görnüşi çaýmak meselelerine seredildi.

Taraplar ileri tutulýan bilelikdäki taslamalaryň sanawyny kesgitlediler, şolara 2018 — 2020-nji ýyllarda seretmek meýilleşdirilýär. Duşuşygyň jemleri boýunça Türkmenistanyň Daşary işler ministrliginiň hem-de Ýaponiýanyň Ykdysadyýet, söwda we senagat ministrliginiň arasynda infrastruktura ulgamynda hyzmatdaşlyk etmek hakynda Ähtnama gol çekildi.


2013-nji ýylda hormatly Prezidentimiz Gurbanguly Berdimuhamedowyň Ýaponiýa resmi saparynyň barşynda gol çekilen “Täze hyzmatdaşlyk hakynda Türkmenistan bilen Ýaponiýanyň arasynda bilelikdäki Beýannama” şu ýerde özboluşly “ýol kartasy” bolup hyzmat edýär. Bu toplumlaýyn resminamada syýasy, ykdysady, ylmy-tehniki we ynsanperwer ulgamlarda döwletara gatnaşyklarynyň esasy ugurlary kesgitlenildi.

“Türkmengaz”, “Türkmenhimiýa” hem-de “Türkmennebit” döwlet konsernleri bilen «Sojitz», «Chiyoda», «Nippon», «ITOCHU», «JGC», «Kawasaki», «TOYO», «Mitsui», «Tsukishima», «Mitsubishi», «Sumitomo» ýapon kompaniýalarynyň arasynda, şeýle hem Türkmenistanyň Döwlet daşary ykdysady iş bankynyň we Halkara hyzmatdaşlyk üçin ýapon bankynyň arasynda ylalaşyklaryň we şertnamalaryň birnäçesine gol çekildi. Amala aşyrylmagy göz öňünde tutulan taslamalaryň umumy bahasy 10 milliard amerikan dollaryndan hem geçýär.

Ýaponiýa hormatly Prezidentimiz Gurbanguly Berdimuhamedowyň başlangyçlaryny işjeň goldady. Şolar boýunça BMG-niň Baş Assambleýasynyň degişli Kararnamalary — “Energiýa serişdeleriniň ygtybarly we durnukly üstaşyr geçirilmegi hem-de durnukly ösüşi we halkara hyzmatdaşlygy üpjün etmekde onuň hyzmaty”, «Durnukly ösüş üçin halkara hyzmatdaşlygyny üpjün etmekde ulag-üstaşyr geçelgeleriniň orny», “Türkmenistanyň Hemişelik Bitaraplygy” atly Kararnamalar kabul edildi.
 

Umuman, ýokary derejedäki gepleşikleriň jemleri boýunça hem-de maslahatyň çäklerinde bilelikdäki taslamalary, şol sanda umumy bahasy 18 milliard dollardan geçýän döwrebap gazy gaýtadan işleýän we himiýa toplumlaryny, Lebap welaýatynda gazturbinaly elektrik stansiýasyny gurmagyň taslamalaryny amala aşyrmaga gönükdirilen ikitaraplaýyn resminamalara gol çekildi.

“Türkmengaz” döwlet konserniniň hem-de “Itochu Corporation”, “JGC Corporation”, “Mitsubishi Corporation”, “Chiyoda Corporation”, “Sojitz Corporation” (Ýaponiýa), “Çalyk” we “Rönesans” (Türkiýe) kompaniýalar konsorsiumynyň arasyndaky “Galkynyş” gaz känini özleşdirmegiň çäklerinde desgalary gurmagyň taslamasy hakynda Çarçuwaly ylalaşyk şol uly toplumda aýratyn orun eýeleýär.

Mälim bolşy ýaly, dünýäde iri bu gaz käni Türkmenistan — Owganystan — Pakistan — Hindistan halkara gaz geçirijisi üçin çig mal binýadyna öwrüler. Aziýanyň ösüş banky ýeňillikli karzlary bermegiň hasabyna bu taslama uly goldaw berýär, Ýaponiýa onuň esasy paýdarlarynyň hataryna girýär.

“Türkmenistan — Beýik Ýüpek ýolunyň ýüregi” diýen şygar astynda geçýän 2018-nji ýyl hem şanly wakalara beslenýär. Ýurdumyzyň günbatarynda “Garabogazkarbamid” zawody ulanmaga berildi, bu ýerde her ýylda tebigy gazyň 1 milliard kub metre golaýy gaýtadan işlener hem-de karbamid dökünleriniň 1 million 155 müň tonnasy öndüriler. Bu iri maýa goýum taslamasy “Mitsubishi Corporation” (Ýaponiýa) hem-de “Gap Inşaat” (Türkiýe) kompaniýalarynyň konsorsiumy tarapyndan amala aşyryldy. “Türkmenhimiýa” döwlet konserni bilen baglaşylan şertnamanyň bahasy ABŞ-nyň 1 milliard 570 million dollaryndan gowrakdyr. Taslamany maliýeleşdirmäge Halkara hyzmatdaşlyk üçin ýapon banky we onuň hyzmatdaşlary gatnaşdylar.

Ýakynda, bir hepde mundan öň bolsa hormatly Prezidentimiz Gurbanguly Berdimuhamedowyň gatnaşmagynda Gyýanly şäherçesinde polimer zawodynyň açylyş dabarasy boldy. Sebitde iri gazhimiýa toplumy «Türkmengaz” döwlet konserniniň buýurmasy boýunça “LG International Corporation” hem-de “Hyundai Engineering Co., Ltd” koreý kompaniýalary, “Çalyk Holding” türk kompaniýasy tarapyndan bina edildi. Bu kompaniýalar iri düzüm taslamalaryny amala aşyrmakda ýurdumyzyň öňden gelýän hyzmatdaşlary bolup durýar. Zawodyň gurluşygyna “TOYO Engineering Corporation” ýapon kompaniýasy hem gatnaşdy, Gyýanlydaky polimer zawody onuň üçin Türkmenistanda ilkinji iri möçberli gurluşyk boldy.

Täze senagat desgasynyň önümçilik kuwwatlyklary tebigy gazyň 5 milliard kub metrini gaýtadan işlemäge niýetlenendir. Kärhanada oturdylan ýokary tehnologiýaly enjamlar her ýylda ýokary hilli polietileniň 386 müň tonnasyny hem-de polipropileniň 81 müň tonnasyny öndürmäge mümkinçilik berer.

Umumy bahasy ABŞ-nyň 3 milliard 400 million dollaryndan gowrak bolan bu taslama 2014-nji ýylda eksport-karz agentlikleri tarapyndan maliýeleşdirilen Ýewropanyň we Ýewraziýanyň iň gowy taslamalarynyň onusynyň biri hökmünde “TXF” guramasynyň (Beýik Britaniýa) ýörite sylagyna mynasyp boldy. Türkmenistanyň Döwlet daşary ykdysady iş bankynyň Halkara hyzmatdaşlyk üçin ýapon banky (JBIC), Koreýanyň eksport-import banky hem-de Ýaponiýanyň, Germaniýanyň, Fransiýanyň, Koreýanyň, Hytaýyň, Italiýanyň, Awstriýanyň we Şweýsariýanyň şu taslamany maliýeleşdirmek boýunça oňa gatnaşýan maliýe edaralarynyň bileleşigi bilen gol çeken karz ylalaşyklarynyň umumy bahasy ABŞ-nyň 2,5 milliard dollaryndan hem geçýär.

Häzirki wagtda Ahal welaýatynda “Kawasaki” ýapon kompaniýasynyň hem-de “Rönesans Holding” türk kompaniýasynyň gatnaşmagynda tebigy gazdan benzin öndürýän zawodyň gurluşygy batly depginlerde dowam edýär. Onuň gurluşygy milli Liderimiz Gurbanguly Berdimuhamedowyň gözegçiliginde alnyp barylýar. Täze tehnologiýalar bilen üpjün edilen kärhana her ýylda tebigy gazyň 1 milliard 782 million kub metrini gaýtadan işlär hem-de «Euro — 5» ölçegi boýunça ýokary ekologiýa talaplaryna laýyk gelýän A — 92 belgili benziniň 600 müň tonnasyny çykarar. Taslamanyň umumy bahasy ABŞ-nyň 1 milliard 700 million dollaryna deňdir. Ol ýapon tarapynyň maýalarynyň hem-de “Türkmengaz” döwlet konserniniň serişdeleriniň hasabyna amala aşyrylýar.

Türkmenistanyň Döwlet daşary ykdysady iş bankynyň, Halkara hyzmatdaşlyk üçin ýapon bankynyň hem-de beýleki maliýe edaralarynyň arasynda 2018-nji ýylyň iýul aýynda ýene-de bir karz ylalaşygyna — umumy bahasy 13 milliard ýapon ýeninden hem-de ABŞ-nyň 152 million dollaryndan gowrak bolan ylalaşyga gol çekildi. Bu serişdeler Lebap welaýatynda gazturbinaly elektrik stansiýasyny gurmak üçin goýberildi. “Türkmenenergo” döwlet elektroenergetika korporasiýasynyň hem-de “Sumitomo Corporation” ýapon kompaniýasynyň arasynda degişli şertnama baglaşyldy. Elektrik stansiýany “Mitsubishi Hitachi Power Systems, Ltd” kompaniýasynyň öndüren enjamlary bilen üpjün etmek meýilleşdirilýär.

JBIC-niň resmi wekilleriniň belleýşi ýaly, bu taslamalaryň amala aşyrylmagy ýangyç-energetika toplumyny ösdürmegiň, öňdebaryjy tehnologiýalaryň esasynda önüm öndürýän, dünýä bazarlarynda uly islege eýe bolan önümleri çykarýan täze döwrebap önümçilikleri gurmagyň hasabyna Türkmenistanyň ykdysadyýetiniň has-da sazlaşykly ösmegine hyzmat eder. Şonuň bilen birlikde, JBIC şol karzlar arkaly Türkmenistanyň nebitgaz pudagynda ýapon kompaniýalary üçin täze işewürlik mümkinçiliklerini döretmäge çalyşýar, şeýtmek bilen, ýapon senagatynyň halkara bäsleşige ukyplylygyny berkitmäge ýardam edýär.

Türkmenistanyň milli ykdysadyýetini döwrebaplaşdyrmaga we diwersifikasiýalaşdyrmaga tarap ugur almak bilen, Ýaponiýanyň ylym-bilim ulgamynda hem-de ýokary tehnologiýalar pudagynda toplan öňdebaryjy tejribesine uly gyzyklanma bildirýändigini bellemek gerek. Bu möhüm ugurda gatnaşyklary ösdürmäge üns bermek bilen, taraplaryň ikisi hem güýçlerini we bähbitlerini özara birleşdirmegiň ileri tutulýan ugurlaryny bellediler.

Şeýlelikde, ýapon işewür we syýasy toparlarynyň netijeli gatnaşyklaryny hemmetaraplaýyn çuňlaşdyrmak boýunça anyk teklipler bilen berkidilýän hoşniýetli erk-isleg we özara gyzyklanma Türkmenistanyň we Ýaponiýanyň gatnaşyklaryny has-da işjeňleşdirmek hem-de köpugurly hyzmatdaşlygyny ösdürmek üçin binýat bolup hyzmat edýär, döwlet Baştutanymyz Gurbanguly Berdimuhamedow şonda tagallalary birleşdirmegiň ägirt uly mümkinçiliklerini görýär.

 

Türkmenistanyň Ministrler Kabinetiniň mejlisi

Türkmen döwlet habarlar agentligi (TDH)  /   23.11.2018  /  

Hormatly Prezidentimiz Gurbanguly Berdimuhamedow Ministrler Kabinetiniň nobatdaky mejlisini geçirdi. Onda ýurdumyzy durmuş-ykdysady taýdan ösdürmek boýunça kabul edilen Döwlet we Milli maksatnamalaryň durmuşa geçirilişiniň barşyna garaldy.

Döwlet Baştutanymyz mejlisiň gün tertibini yglan edip, ilki bilen Ministrler Kabinetiniň Başlygynyň orunbasary G.Myradowa söz berdi. Wise-premýer Türkmenistanyň Hökümetiniň hem-de BMG-niň ösüş maksatnamasynyň ýurdumyzda Durnukly ösüş maksatlaryny durmuşa geçirmegiň barşy hakynda Meýletin milli synyň taýýarlanylyşy boýunça geçirilýän işler barada hasabat berdi.

Şu meýilnama laýyklykda, 2018-nji ýylda Türkmenistanyň Maliýe we ykdysadyýet ministrliginiň hem-de BMG-niň Ösüş maksatnamasynyň arasynda özara hereketleriň binýadyny döretmek göz öňünde tutulýar. Durnukly ösüş maksatlaryny durmuşa geçirmek boýunça öňde goýlan wezipeleri amala aşyrmak babatda degişli resminamanyň taslamasy taýýarlanyldy. Bu taslamany 2020-nji ýylyň 31-nji dekabryna çenli ýerine ýetirmek göz öňünde tutulýar.

Hormatly Prezidentimiz Gurbanguly Berdimuhamedow hasabaty diňläp, Türkmenistanyň Durnukly ösüş maksatlaryna uýgunlaşan ilkinji ýurtlaryň biridigini belläp, bu ugurdaky işleri yzygiderli hem-de toplumlaýyn häsiýetde alyp barýandygyny nygtady. Maksatlaryň esasy ugurlary hem-de görkezijileri döwlet özgertmeler maksatnamalaryny we strategiýalaryny durmuşa geçirmekde ulanylýar. Şolar eziz Watanymyzyň durmuş-ykdysady taýdan okgunly ösdürilmegine, halkymyzyň abadançylygynyň ýokarlandyrylmagyna gönükdirilendir.

Häzirki wagtda ýurdumyzyň oňyn tejribesi hem-de üstünlikleri dünýä bileleşiginde uly gyzyklanma döredýär. Bitarap Türkmenistan BMG-niň möhüm Konwensiýalarynyň we resminamalarynyň ençemesine goşulyp, öz üstüne alan borçnamalaryny gyşarnyksyz ýerine ýetirýär.

Milli Liderimiz bu ugurdaky işleri yzygiderli dowam etdirmegiň, şol sanda Durnukly ösüş maksatlaryna ýetmek üçin zerur bolan mümkinçilikleri döretmegiň wajypdygyny belläp, döwletimiziň BMG-niň Durnukly ösüş maksatlaryna ýetmek boýunça umumy tagallalaryna işjeň gatnaşýandygyny nygtady hem-de dünýäde parahatçylygy, abadançylygy we ösüşi üpjün etmegiň bähbidine netijeli hyzmatdaşlygy pugtalandyrmaga saldamly goşant goşýandygyny aýtdy.

Hormatly Prezidentimiz Gurbanguly Berdimuhamedow Ministrler Kabinetiniň mejlisini tamamlap, oňa gatnaşyjylara berk jan saglyk, maşgala abadançylygyny, alyp barýan işlerinde uly üstünlikleri, “Türkmenistan — Beýik Ýüpek ýolunyň ýüregi” diýlip yglan edilen ýylda berkarar Watanymyzyň ähli halkyna gülläp ösüş arzuw etdi.

 

Türkmenistanyň Ministrler Kabinetiniň mejlisi

Türkmen döwlet habarlar agentligi (TDH)  /   19.10.2018  /  

Şu gün hormatly Prezidentimiz Gurbanguly Berdimuhamedow Ministrler Kabinetiniň nobatdaky mejlisini geçirdi, onda Prezident maksatnamalarynyň we ýurdumyzy durmuş-ykdysady taýdan ösdürmek boýunça kabul edilen beýleki maksatnamalaryň durmuşa geçirilişine seredildi, şeýle hem mähriban halkymyzyň abadançylygyny üpjün etmäge gönükdirilen döwletimiziň içeri syýasatyna degişli käbir meseleler ara alnyp maslahatlaşyldy. Mejlise şeýle hem birnäçe ministrlikleriň we pudaklaýyn dolandyryş edaralarynyň ýolbaşçylary, ýurdumyzyň ýokary okuw mekdepleriniň rektorlary çagyryldy.

Bellenilişi ýaly, täze kanunlaryň taslamalary döwlet syýasatynyň ileri tutulýan ugurlary bilen baglylykda hem-de milli Liderimiz Gurbanguly Berdimuhamedowyň halkyň saýlanlarynyň öňünde goýan möhüm wezipelerini nazara almak bilen işlenip taýýarlanylýar. Ýurdumyzyň Mejlisiniň altynjy çagyrylyşynyň şu ýylyň 20-nji oktýabrynda geçiriljek nobatdaky maslahatynyň gün tertibine aýry-aýry ugurlarda we umuman, hereket edýän kanunçylygyň kämilleşdirilmegine, ýurdumyzda ýaýbaňlandyrylan durmuş-ykdysady özgertmeleri ilerletmäge gönükdirilen käbir kanun taslamalary girizildi.

Hormatly Prezidentimiz Gurbanguly Berdimuhamedow goňşy döwletler bilen dostluk we özara bähbitli hyzmatdaşlyk gatnaşyklarynyň hemmetaraplaýyn ösdürilmeginiň Bitarap Türkmenistanyň daşary syýasatynyň ileri tutulýan ugurlarynyň biri bolup durýandygyny nygtap, deňhukuklylyk esasynda guralýan Özbegistan Respublikasy bilen hyzmatdaşlygyň strategiki häsiýetini kanagatlanma bilen belledi.

Söwda-ykdysady gatnaşyklar babatda aýdylanda bolsa, bar bolan uly mümkinçilikler özara haryt dolanyşygynyň möçberini düýpli artdyrmak hem-de ony diwersifikasiýalaşdyrmak, maýa goýum işini işjeňleşdirmek, işewürlik gatnaşyklaryny pugtalandyrmak, bilelikdäki täze taslamalary durmuşa geçirmek üçin amatly şertler döredýär.
Şol gün hem Bakuda iki ýurduň daşary syýasat edaralarynyň ikitaraplaýyn geňeşmeleri geçirildi. Onuň gün tertibine türkmen-azerbaýjan hyzmatdaşlygynyň meseleleriniň giň toplumy girizildi. Hazarda hyzmatdaşlygyň mümkinçilikleri ara alnyp maslahatlaşylan aýratyn mesele boldy. Ulag ulgamynda hyzmatdaşlyk babatynda Türkmenbaşy we Baku şäherleriniň Halkara deňiz portlarynyň arasynda ýük gatnawlarynyň mukdarynyň artdyrylmagynyň zerurdygy bellenildi.

Saparyň çäklerinde Türkmenistanyň we Azerbaýjan Respublikasynyň Daşary işler ministrlikleriniň arasynda 2019 — 2020-nji ýyllar üçin Hyzmatdaşlyk maksatnamasyna gol çekildi.

Türkmenistanyň wekiliýetiniň Ýaponiýa boljak iş saparyna görülýän taýýarlyk barada hasabat berdi. Şunuň bilen baglylykda, ikitaraplaýyn görnüşde hem, köptaraplaýyn görnüşde hem, hususan-da, “Merkezi Aziýa + Ýaponiýa” hyzmatdaşlygynyň çäklerinde üstünlikli ösdürilýän hyzmatdaşlygyň okgunly häsiýeti bellenildi.

Hormatly Prezidentimiz Gurbanguly Berdimuhamedowyň 2009-njy we 2013-nji ýyllarda Ýaponiýa amala aşyran resmi saparlarynyň çäklerinde, şeýle hem Ýaponiýanyň Premýer-ministriniň 2015-nji ýylda ýurdumyza resmi sapary mahalynda ýokary derejedäki gepleşikleriň jemleri boýunça gazanylan ylalaşyklar ähli ugurlar boýunça netijeli döwletara gatnaşyklaryny çuňlaşdyrmak hem-de giňeltmek üçin täze mümkinçilikleri açdy. Şonda ikitaraplaýyn resminamalaryň uly toplumyna hem gol çekildi. Netijede, uzakmöhletleýin geljek üçin köpugurly hyzmatdaşlygyň ygtybarly kadalaşdyryjy-hukuk binýady döredildi.

Şunuň bilen baglylykda, döwlet Baştutanymyzyň garamagyna Türkmenistanyň wekiliýetiniň Tokio şäherine iş saparynyň degişli maksatnamasy hödürlenildi, saparyň çäklerinde Ykdysady hyzmatdaşlyk boýunça Türkmen-ýapon komitetiniň mejlisiniň hem-de bilelikdäki işewürlik maslahatyny geçirmek göz öňünde tutulýar.

Soňra Döwlet daşary ykdysady iş bankynyň başlygy R.Jepbarowa söz berildi, ol ýolbaşçylyk edýän edarasynyň alyp barýan işleri hem-de daşary ýurt maýa goýumlaryny çekmek we netijeli özleşdirmek boýunça görülýän çäreler barada habar berdi. Şeýle hem iri maliýe gaznalar we daşary ýurtlaryň esasy banklary bilen hyzmatdaşlyk barada aýdyldy.

Hormatly Prezidentimiz Gurbanguly Berdimuhamedow dünýäniň ähli döwletleri hem-de abraýly halkara maliýe guramalary bilen netijeli hyzmatdaşlygy pugtalandyrmagyň Türkmenistanyň daşary syýasat strategiýasynyň möhüm ugry bolup durýandygyny belledi. Amala aşyrylýan syýasatyň netijesinde, türkmen döwleti gysga wagtda Ýer ýüzüniň depginli ösýän ýurtlarynyň sanawynda pugta orun tutup, dünýäniň ykdysady giňişligine üstünlikli goşulyşdy.

Döwlet Baştutanymyzyň nygtaýşy ýaly, ýurdumyzda amala aşyrylýan maýa goýum maksatnamalarynyň möhüm tapawutly aýratynlygy şolaryň ýakyn geljek üçin önümçilik pudaklaryny diwersifikasiýalaşdyrmaga we ösdürmäge, milli ykdysadyýetimiziň toplumlaýyn ösüşini gazanmaga gönükdirilendiginden ybaratdyr. Şoňa görä-de, milli Liderimiz häzirki wagtda ykdysady kuwwaty boýunça dünýäde öňdäki orunlary eýeleýän Ýaponiýanyň tejribesiniň biz üçin örän peýdaly bolup biljekdigini nygtady.

Hormatly Prezidentimiz Ýaponiýanyň halkara hyzmatdaşlyk boýunça banky bilen gatnaşyklary giňeltmegiň wajypdygyny belläp, Döwlet daşary ykdysady iş bankynyň ýolbaşçysyna birnäçe anyk görkezmeleri berdi. Bu bankyň gatnaşmagynda ýurdumyzda nebitgaz we himiýa senagatynda, beýleki pudaklarda iri maýa goýum taslamalary amala aşyryldy.

Döwlet Baştutanymyz ikitaraplaýyn gatnaşyklaryň oňyn, okgunly hem-de däp bolan dostlukly häsiýete eýedigini kanagatlanma bilen belläp, Ýaponiýanyň ýurdumyzyň ygtybarly we möhüm işewür hyzmatdaşlarynyň biri bolup durýandygyny aýtdy. Şunuň bilen baglylykda, milli Liderimiz Ýaponiýanyň iri kompaniýalarynyň köp ýyllaryň dowamynda ýurdumyzda üstünlikli işleýändiklerini aýtdy.

Balkan welaýatynda — Garabogaz şäherinde karbamid dökünleriniň, Gyýanly şäherçesinde polietilen we polipropilen önümçilikleri, şeýle hem Ahal welaýatynda tebigy gazdan benzin öndürýän zawodyň taslamalary ýaly senagat toplumlarynyň gurluşygy ikitaraplaýyn hyzmatdaşlygynyň aýdyň netijeleridir. Şunda döwlet Baştutanymyz Türkmenistanyň geljekde hem ylma esaslanýan önümçilikleriň döredilmegine we öňdebaryjy ýokary netijeli hem-de ekologiýa taýdan arassa tehnologiýalaryň döredilmegini, innowasiýa işläp taýýarlamalaryň we nou-haularyň işjeň herekete getirilmegini ugur edinýändigini nygtady. Şunuň bilen baglylykda, senagatlaşdyrmagy hem-de ykdysadyýetimizi diwersifikasiýalaşdyrmagy ugur edinen ýurdumyz olaryň maýa goýum işjeňligini goldaýar diýip, milli Liderimiz aýtdy.

Hormatly Prezidentimiz Gurbanguly Berdimuhamedow hödürlenen maksatnamany umuman makullap, Türkmen-ýapon komitetiniň mejlisini hem-de bilelikdäki işewürlik maslahaty ýokary derejede guramagy tabşyrdy, bu çäreler umumy bähbitlere laýyk gelýän özara peýdaly döwletara hyzmatdaşlygynyň mundan beýläk-de giňeldilmegine ýardam berer.

 2018-nji ýylyň 28-nji oktýabry–10-njy noýabry aralygynda ýurdumyzda geçiriljek Agyr atletika boýunça dünýä çempionatyna taýýarlyk görmek boýunça geçirilýän işler barada hasabat berdi.

Bu dünýä birinjiligine gatnaşmak üçin Ýer ýüzüniň 100 ýurdundan (Afrikanyň 9 döwletinden, Ýewropanyň 38 ýurdundan, Aziýanyň 29 ýurdundan, Amerikanyň 15 ýurdundan we Okeaniýanyň 9 ýurdundan) ýüz tutmalar gelip gowuşdy. Şeýlelikde, daşary ýurtlardan türgenleriň 800-e golaýynyň, umuman alanyňda, dürli ýurtlardan wekilleriň 1500-siniň, şol sanda emin toparlarynyň, žurnalistleriň we beýlekileriň gelmegine garaşylýar. Ýaryşlara hyzmat etmek üçin Türkmenistanyň ýokary okuw mekdeplerinden meýletinçileriň 500-e golaýy taýýarlanyldy.

Çempionatyň web-saýtyny taýýarlamak, ýaryşa gatnaşyjylar üçin akkreditasiýalary resmileşdirmek boýunça işler alnyp barylýar. Ýurdumyzyň Dokma senagaty ministrliginiň kärhanalary meýletinçiler, guramaçylar üçin hem-de Türkmenistanyň ýygyndy topary üçin egin-eşikleri taýýarlaýar. “Berkarar” söwda-dynç alyş merkezinde, “Aşgabat” seýilgähinde, şeýle hem beýleki ýerlerde çempionatyň açylyş dabarasyna petekleriň satuwy başlandy. Sport we ýaşlar syýasaty ministrligi, Medeniýet ministrligi tarapyndan degişli guramaçylyk işleri alnyp barylýar.

 Ýurdumyzyň ulag hem-de üstaşyr geçelgeleriniň has-da ösdürilmegi, awtomobil we demir ýollaryň döwrebaplaşdyrylmagy bilen baglanyşykly degişli teklipleri taýýarlamak boýunça tabşyryklar berdi. Bellenilişi ýaly, bu ugruň kämilleşdirilmegi ýurdumyzda halkara hyzmatdaşlygynyň işjeňleşdirilmegine, ýurdumyzyň ykdysady kuwwatynyň artmagyna giň ýol açar.

16 — 18-nji oktýabr aralygynda Aşgabatda geçirilen Söwda-ykdysady hyzmatdaşlyk boýunça bilelikdäki hökümetara türkmen-saud toparynyň altynjy mejlisiniň netijeleri barada hasabat berdi.

Duşuşygyň barşynda iki ýurduň döwlet düzümleriniň, esasy pudaklaýyn ministrlikleriniň we edaralarynyň ýolbaşçylarynyň gatnaşmagyndaky söwda-ykdysady hem-de maýa goýum gatnaşyklary baradaky meseleler, şol sanda azyk, derman serişdeleri, nebitgaz, himiýa, dokma, dag-magdan senagaty, raýat awiasiýasy ulgamynda, oba hojalygynda, bilim we ylym, sport, medeniýet, syýahatçylyk ulgamlarynda, köpçülikleýin habar beriş serişdeleriniň ugry boýunça meseleler ara alnyp maslahatlaşyldy. Mejlisiň netijeleri boýunça degişli teswirnama gol çekildi. Mundan başga-da, saud kärdeşler bilen ikitaraplaýyn gepleşikler geçirilip, şolaryň dowamynda ileri tutulýan ugurlarda hyzmatdaşlygyň geljegi barada giňişleýin pikir alşyldy.

Şunda Saud Arabystany Patyşalygynda özara ynam we hormat goýmak esasynda guralýan gatnaşyklarda Türkmenistan bilen hyzmatdaşlygyň ösdürilmegine aýratyn üns berilýändigi nygtaldy. Ýangyç-energetika toplumynda hem-de beýleki birnäçe pudaklarda bilelikdäki taslamalaryň amala aşyrylmagyna gyzyklanma bildirildi.

Toparyň mejlisiniň barşynda Saud Arabystany Patyşalygynyň söwda we maýa goýum ministri Majid bin Abdulla Al-Kasabynyň habar berşi ýaly, «Türkmenistan — Owganystan — Pakistan — Hindistan» transmilli gaz geçirijisiniň türkmen böleginiň gurluşygy üçin goşmaça maýa goýum serişdelerini bölüp bermek barada çözgüt kabul edildi. Şunuň bilen birlikde, Saud Arabystanynda Türkmenistanyň Dokma senagaty ministrliginiň dükanlaryny açmak üçin zerur ýardam bermäge taýýarlyk beýan edildi.

Soňra wise-premýer geljek ýyldan başlap, içerki sarp edijileriň gaz bilen üpjün edilişini düzgünleşdirmek bilen baglanyşykly ýurdumyzyň kanunçylygyna üýtgetmeleri we goşmaçalary girizmek, şeýle hem kärhanalarda we ýaşaýyş jaýlarynda gazyň sarp edilişini hasaba alýan enjamlary oturtmak boýunça geçirilen işler barada hasabat berdi. Habar berlişi ýaly, degişli edaralar tarapyndan gazdan peýdalanmagyň düzgünleri kämilleşdirilip, olar Maliýe we ykdysadyýet ministrligi bilen ylalaşyldy.

Türkmenistanyň energetika strategiýasynyň, ilkinji nobatda, ýurdumyzyň ägirt uly uglewodorod kuwwatyny netijeli peýdalanmaga hem-de ýangyç-energetika toplumynda milli we umumy bähbitlere kybap gelýän özara bähbitli halkara hyzmatdaşlygy ösdürmäge gönükdirilendigini nygtady.


Milli Liderimiz Gurbanguly Berdimuhamedow TOPH taslamasynyň durmuşa geçirilişiniň yzygiderli depginini kanagatlanma bilen nygtady. Bu taslamanyň amala aşyrylmagy dünýäniň energetika howpsuzlygynyň täze gurluşyny kemala getirmek, ählumumy durnukly ösüş üçin şertleri döretmek babatda möhüm ähmiýete eýedir. Günorta — Gündogar Aziýanyň iri ýurtlaryna tebigy gazyň uzakmöhletleýin iberilmegini üpjün etjek TOPH gaz geçirijisiniň gurluşygy sebitiň ykdysady ösüşine kuwwatly itergi berer, durmuş we ynsanperwer häsiýetli meseleleriň çözülmegine, parahatçylygyň hem-de durnuklylygyň pugtalandyrylmagyna ýardam berer.

Saud ösüş gaznasy tarapyndan bölünip berlen maýa goýum serişdeleri daşary ýurt maýadarlarynyň TOPH gaz geçirijisiniň gurluşygyna gyzyklanma bildirýändigine şaýatlyk edýär. Olar bu taslamanyň möhümdigine we kuwwatyna ýokary baha berýärler. Şunda ýurdumyzyň alyp barýan “açyk gapylar” syýasaty, milli ykdysadyýetimiziň durnuklylygy, bar bolan oňyn maýa goýum ýagdaýy oňat şertler bolup hyzmat edýär.

Türkmenistan hem-de Saud Arabystany tebigy serişdeleriň ägirt uly gorlaryna eýe bolan dünýä döwletleriniň hataryna girýär. Bu bolsa ýangyç-energetika hem-de beýleki pudaklarda döwletara hyzmatdaşlygyny giňeltmek üçin amatly şertleri döredýär diýip, hormatly Prezidentimiz Gurbanguly Berdimuhamedow aýtdy.

Häzirki wagtda ýurdumyzyň durmuş-ykdysady ösüşine uly goşant goşýan ýangyç-energetika toplumynyň işiniň netijeliligini ýokarlandyrmak baş wezipe bolup durýar diýip, hormatly Prezidentimiz “Türkmengaz” döwlet konserniniň ýolbaşçylaryna gaz senagatyny mundan beýläk-de diwersifikasiýalaşdyrmak, onuň düzümlerini innowasiýalar esasynda döwrebaplaşdyrmak, pudagy giň gerimde tehniki we tehnologiýa taýdan täzelemek, iri maýa goýum taslamalaryny, şol sanda halkara TOPH gaz geçirijisiniň gurluşygyny amala aşyrmagyň bellenilen möhletde ýerine ýetirilmegini hemişe gözegçilikde saklamak babatda anyk görkezmeler berdi.

Türkmenistanyň bäsdeşlige ukyply ykdysadyýetiniň kemala getirilmegi ýurdumyzy durnukly ösdürmegiň, ony dünýäniň ösen döwletlerine kybap gelýän ölçegleriň ýagdaýlaryna çykarmagyň ýeke-täk ýoludyr diýip, hormatly Prezidentimiz Gurbanguly Berdimuhamedow belledi. Şunda senagat toplumynyň gaýtadan işleýän pudaklaryna strategiki orun berilýär. Ol hil taýdan döwrebaplaşdyrylmagy hem-de diwersifikasiýa ýoly bilen ösdürilmegi baý ýerli serişdeleriň esasynda innowasion önümçilikleri döretmek, dünýä bazarlaryna çykmak mümkinçiligi üçin düýpli maýa serişdeleriniň goýulmagy netijesinde eýe boldy.

Döwlet Baştutanymyz bu ulgama iň öňdebaryjy enjamlar we iň täze tehnologiýalar görnüşinde daşarky maýa goýumlary çekmegiň wajypdygyny nygtap, daşary ýurtlardan getirilýän önümleriň ornuny tutýan önümleri öndürmek ugrunda bolşy ýaly, eksporta gönükdirilen ugurda hem ýurdumyzyň ykdysadyýeti üçin strategiki ähmiýete eýe bolan milli senagat taslamalaryny depginli durmuşa geçirmegiň zerurdygyny aýtdy.

 

Milli Liderimiz hasabaty diňläp, sanly ykdysadyýete geçmek boýunça işleri dowam etmegiň möhümdigini belledi. Munuň özi maýalary çekmäge, döwleti dolandyrmagyň kämil usullaryny ornaşdyrmaga hem-de onuň netijeliligini artdyrmaga, täze iş orunlaryny döretmäge ýardam etmelidir. Döwlet Baştutanymyz maliýe ulgamynyň edaralarynyň öňünde durýan möhüm wezipelere ünsi çekip, wise-premýere birnäçe tabşyryklar berdi.

2019-njy ýyl üçin Döwlet býujetiniň, Türkmenistany durmuş-ykdysady taýdan ösdürmegiň esasy ugurlarynyň we Maýa goýum maksatnamasynyň taslamalarynyň işlenip taýýarlanandygy barada hasabat berdi. Degişli edaralar bilen ylalaşylan bu resminamalarda ähli pudaklara öňdebaryjy tehnologiýalary ornaşdyrmak hem-de sanly ykdysadyýete geçmek boýunça milli Liderimiziň başyny başlan işlerini maliýeleşdirmek üçin ýörite serişdeler göz öňünde tutuldy. Şol serişdeleriň agramly bölegini ilatyň ýaşaýyş-durmuş şertlerini has-da gowulandyrmaga gönükdirmek meýilleşdirilýär. Geljek ýyl üçin býujetde zähmet haklarynyň, pensiýalaryň, döwlet kömek pullarynyň, talyp we diňleýji haklarynyň möçberini 10 göterim ýokarlandyrmak göz öňünde tutuldy.

Hormatly Prezidentimiz Gurbanguly Berdimuhamedow 2019-njy ýyl üçin Döwlet býujetiniň taslamasyny işläp taýýarlamak bilen bagly ileri tutulýan meselelere ünsi çekip, ýurdumyzda dolandyryş edaralaryny saklamak üçin baş maliýe meýilnamasynda býujet çykdajylaryny azaltmagyň möhümdigini, tygşytlanan serişdeleri bolsa, köp mekdepleri, çagalar baglaryny ýa-da beýleki desgalary gurmaga gönükdirmelidigini belledi.

Milli Liderimiz ýurdumyzyň ykdysadyýetinde geçirilýän uly özgertmeler barada aýdyp, döwletimizi senagat taýdan ösdürmek, elektron senagatyny döretmek, sanly ykdysadyýete geçmek işleriniň häzirki döwürde bu ugurlardan köp sanly hünärmenleri talap edýändigini belledi. Şunuň bilen baglylykda, häzirki wagtda örän zerur ugurlar, ýagny maliýe, oba hojalyk, senagat we elektron senagaty boýunça okuw meýilnamasynyň täze maksatnamalaryny işläp taýýarlamak ileri tutulýan ugurlaryň hatarynda kesgitlenildi.

Hormatly Prezidentimiz geljek ýylyň Döwlet býujetinde bilim, ylym we saglygy goraýyş ulgamlary üçin köp serişdeleri göz öňünde tutmagyň möhümdigini aýtdy.

Baş maliýe meýilnamasy taýýarlananda öňki ýyllarda bolşy ýaly, durmuş ulgamyny ösdürmäge aýratyn üns bermek gerek. Ýaşaýyş-durmuş meselelerini çözmek, aýratyn-da, ýaşaýyş jaýlaryny gurmak üçin, Döwlet býujetinde goýberilýän serişdeleri artdyrmak gerek.

Milli Liderimiz Gurbanguly Berdimuhamedow wise-premýer G.Myradowa ýüzlenip,

milli ykdysadyýetimiziň pudaklaryny ösdürmäge gönükdirilýän karz serişdeleriniň möçberini artdyrmagy, kiçi önümçilikleri höweslendirmek, ýola goýmak we ösdürmek boýunça çäreleri-de meýilleşdirmegi göz öňünde tutmagy tabşyrdy. Döwlet Baştutanymyz ilat üçin karz maliýe serişdeleriniň möçberini hem artdyrmagyň, bank hyzmatlarynyň hilini ýokarlandyryp, karz serişdeleriniň elýeterli bolmagyny gazanmagyň, bank goýumlaryny höweslendirip, onuň ygtybarly kepillendirilmegini üpjün etmegiň möhümdigine ünsi çekdi.

Hormatly Prezidentimiz Maýa goýum maksatnamasyna gaýtadan seredilmegini möhüm wezipeleriň hatarynda kesgitläp, senagat kärhanalarynyň gurluşygyny her ýyl artdyrmagyň gerekdigini aýtdy.

Milli Liderimiz Döwlet býujetiniň taslamasynyň üstünde heniz köp işlemeli diýip, noýabr aýynyň ahyrynda geçiriljek Ministrler Kabinetiniň mejlisinde oňa ýene-de bir gezek serediljekdigini aýtdy.

Mejlisde başga-da birnäçe möhüm meselelere seredildi, şolar boýunça degişli çözgütler kabul edildi.

Hormatly Prezidentimiz Gurbanguly Berdimuhamedow Ministrler Kabinetiniň mejlisini tamamlap, oňa gatnaşanlara berk jan saglyk, maşgala abadançylygyny we uly üstünlikleri, «Türkmenistan — Beýik Ýüpek ýolunyň ýüregi» diýlip yglan edilen ýylda berkarar Watanymyzyň ähli halkyna gülläp ösüş arzuw etdi.

Ýewropa Bileleşigi - Merkezi Aziýa: gatnaşyklary ösdürmegiň täze strategiýasy

Türkmen döwlet habarlar agentligi (TDH)  /   21.11.2018  /  

23-nji noýabrda Brýusselde Ýewropa Bileleşigi — Merkezi Aziýa görnüşinde daşary syýasat edaralarynyň ýolbaşçylarynyň duşuşygy geçiriler. Bu waka bäş ýurdy – Türkmenistany, Gazagystany, Gyrgyzystany, Täjigistany hem-de Özbegistany birleşdirýän sebit boýunça Ýewropa Bileleşiginiň täze strategiýasynyň işlenip taýýarlanylmagyna bagyşlanan gepleşikleriň, mejlisleriň we beýleki çäreleriň tapgyrynda möhüm sepgit bolar.

Ýewropa Bileleşigi bilen Merkezi Aziýanyň hyzmatdaşlyk gatnaşyklaryna toplumlaýyn çemeleşmeleri täzelemek, hyzmatdaşlyk üçin gepleşikleri, onuň möhüm ugurlaryny we meselelerini giňeltmek babatynda şu günler geçirilýän köptaraplaýyn işleri Brýusselde “Örän möhüm hepde” diýip, atlandyrdylar.

Ýewropa Bileleşiginiň ýörite wekili, ilçi Peter Burian Merkezi Aziýanyň žurnalistleri bilen duşuşykda täze strategiýanyň maksatlary we ileri tutulýan ugurlary barada aýtmak bilen, Ýewropa Bileleşiginiň durnukly durmuş-ykdysady ösüşiň, durnuklylygyň hem-de howpsuzlygyň bähbidine uzakmöhletleýin gatnaşyklary ösdürmäge çalyşýandygyny nygtady.

Şunuň bilen baglylykda, jenap Burian Owganystandaky ýagdaýy kadalaşdyrmak boýunça Merkezi Aziýa ýurtlarynyň hyzmatdaşlygyna ýokary baha berdi. Hususan-da ol Türkmenistanyň Günortadaky goňşusynyň durmuş we ykdysady taýdan gaýtadan dikeldilmegine, bu ýurduň sebit goşulyşmak işlerine çekilmegine goşýan uly goşandyny belledi.

Ýewropa Bileleşigi — Merkezi Aziýa hyzmatdaşlygynyň çäklerinde şeýle hem bilim, kanunçylyk, ulag we energetika, suw serişdeleri hem-de daşky gurşaw, şol sanda howanyň üýtgemegi, serhetleri dolandyrmak we neşe serişdelerine hem-de ekstremizme garşy göreş esasy ugurlar bolup durýar. Söwda-ykdysady gatnaşyklara uly ähmiýet berilýär.

Bilermenleriň hasaplamalaryna görä, her ýyl Merkezi Aziýada zähmet bazaryna ýaş adamlaryň bir milliona golaýy çykýar. Olary iş bilen üpjün etmek üçin täze iş orunlarynyň döredilmegine ýardam berýän taslamalaryň durmuşa geçirilmegi gerekdir.

Türkmenistan hem dünýä bileleşiginiň bu mesele babatyndaky ynjalyksyzlygyna goşulýar hem-de ykdysady, senagat syýasaty wezipelerini çözmekde hem-de işgärleri taýýarlamagyň sazlaşdyrylmagy ulgamynda özüniň oňyn tejribesini goňşulary bilen paýlaşmaga taýýardyr. Mundan başga-da, ýurdumyzyň ýokary okuw mekdepleri yzygiderli ýagdaýda hem-de tölegsiz esasda owgan talyplaryny okuwa kabul edýär, özi-de olara ýakyn geljekde Owganystanyň örän zerur boljak energetika, ulag, turbageçirijileri ulgamlary boýunça hünärler berilýär. Milli Liderimiz Gurbanguly Berdimuhamedowyň bu başlangyjy ozaly bilen, ynsanperwerlik ýörelgelerinden ugur alýar we goňşy ýurduň durmuş taýdan gaýtadan dikeldilmegine goldaw berilmegine gönükdirilendir.

Sebit gatnaşyklaryny giňeltmek üçin uly mümkinçilikler bar, soňky ýyllaryň wakalarynyň barşy bu gatnaşyklaryň döwlet ýolbaşçylarynyň duşuşyklary, hökümetara derejesinde we işewürlik düzümleri ugry boýunça işjeňleşýän gatnaşyklar netijesinde anyk taslamalar we netijeli işler bilen ösdürilýär.

 Merkezi Aziýanyň strategiki taýdan amatly ýerleşmegi bilen güýçli hyzmatdaş bolup durýandygy ÝB üçin örän möhümdir.

Hormatly Prezidentimiz Gurbanguly Berdimuhamedow türkmen telekeçilerine iri taslamalary durmuşa geçirmegi ynanmak bilen, olary hut şu ugra gönükdirýär, hökümeti hususy bölekde innowasiýa önümçiliklerini milli ykdysadyýetimizde hususyýetçiligiň paýyny artdyrmak boýunça işjeň çäreleri görmek bilen goldama çagyrýar. Bularyň ählisi eýýäm özüniň oňyn netijelerini berýär – türkmen işewürligi ýurdumyzyň JIÖ-niň kemala getirilmeginde barha ähmiýetli oruny eýeleýär hem-de ol zähmet bazarynda köpsanly iş orunlaryny döredýär.

Merkezi Aziýa sebitinde bar bolan beýleki oňyn mysallar hatarynda ÝB-niň wekilleri sebitde suw diplomatiýasynyň ilerledilmegini görkezýärler hem-de Merkezi Aziýa döwletleriniň suw meseleleri babatynda gazanan ylalaşykly çözgüdini öňe gidişlik hasaplaýarlar we munuň özi şeýle meseleler ýüze çykýan dünýäniň beýleki sebitleri üçin hem hereket etmegi üçin nusgalyk göreldedir.

Ýewropa Bileleşiginiň daşary işler boýunça Ýokary wekili Federika Mogerini metbugat maslahatynda ÝB-niň ähli agza döwletleriniň MA-da suw diplomatiýasy ulgamynda sebitleýin tagallalary, şeýle hem Owganystandaky ýagdaýy gowulandyrmak boýunça çäreleri goldaýandyklaryny belledi. Merkezi Aziýa ýurtlary parahatçylygyň kemala getirilmegine, tutuş sebitde durnuklylygyň we howpsuzlygyň, esasan-da, Owganystanda abadançylygyň emele gelmegine kömek etmek üçin Owganystana Ýewropa Bileleşigi bilen hyzmatdaşlygy ösdürmäge öz goldawyny berip bilerler hem-de şunda uly orny eýelärler diýip, ÝB-niň daşary syýasat gullugynyň baştutany belledi.

Ol häzirki wagtda Ýewropa Bileleşiginiň Merkezi Aziýa boýunça öz täze strategiýasynyň gutarnykly mazmunyny kesgitleýandigini, ähli döwletleriň Merkezi Aziýa bilen hyzmatdaşlygy güýçlendirmäge gyzyklanma bildirýändiklerini hem-de sebit hyzmatdaşlygyny ösdürmäge goldaw bermegi maksat edinýändiklerini aýtdy.