Türkmenistanyň Döwlet Daşary Ykdysady Iş Banky

Ösüş ugrunda hyzmatdaşlyk!

Türkmenistanyň Ministrler Kabinetiniň giňişleýin mejlisi

Türkmen döwlet habarlar agentligi (TDH)  /   09.11.2018  /  

Şu gün hormatly Prezidentimiz Gurbanguly Berdimuhamedow Ministrler Kabinetiniň giňişleýin mejlisini geçirdi. Mejlise Döwlet howpsuzlyk geňeşiniň agzalary, welaýatlaryň we Aşgabat şäheriniň häkimleri hem çagyryldy. Onda şu ýylyň on aýynda milli ykdysadyýetimiziň pudaklarynda ýerine ýetirilen işleriň netijelerine, birnäçe resminamalaryň taslamalaryna, mähriban halkymyzyň abadançylygyny üpjün etmäge gönükdirilen döwletimiziň içeri syýasatynyň möhüm meselelerine garaldy.

Soňra Ministrler Kabinetiniň Başlygynyň orunbasary G.Myradow 2019-njy ýyl üçin Döwlet býujetiniň, Türkmenistany durmuş-ykdysady taýdan ösdürmegiň esasy ugurlarynyň hem-de maýa goýum maksatnamasynyň taslamalarynyň taýýarlanylyşy barada hasabat berdi.

Hormatly Prezidentimiz Gurbanguly Berdimuhamedow hasabaty diňläp, şu ýylyň on aýynda ýurdumyzyň ykdysady görkezijileriniň, umuman, kanagatlanarlydygyny belledi. Döwlet Baştutanymyz has ýokary netijeleri gazanmak üçin degişli çäreleriň görülmelidigini, ykdysadyýetiň ähli pudaklarynyň sazlaşykly ösüşini gazanmalydygyny, bar bolan mümkinçilikleriň netijeli peýdalanylmalydygyny hem-de ýokary hünärli işgärleriň üpjünçiliginiň berkidilmelidigini belläp, bu babatda wise-premýere anyk tabşyryklary berdi.

Hormatly Prezidentimiz Gurbanguly Berdimuhamedow sanly ykdysadyýete geçilmegini öňde durýan wezipeleriň möhüm ugry hökmünde kesgitledi. Şunuň bilen baglylykda, işgärleriň hünär derejesini ýokarlandyrmak, zerur bolsa, bu ugurda öňdäki orunlary eýeleýän ýurtlardan bilermenleri çagyrmak babatda anyk tabşyryklar berildi.

Milli Liderimiz ýakyn ýedi ýylda ýurdumyzy ykdysady taýdan ösdürmegiň Halk Maslahatynyň birinji mejlisinde seredilen Maksatnamasyny taýýarlamak işleriniň çaltlandyrylmagyny möhüm wezipeleriň hatarynda kesgitledi. Döwlet Baştutanymyz bu resminamanyň berk maýa goýum binýadyna esaslanmalydygyny belläp, onuň gutarnykly görnüşiniň Ministrler Kabinetiniň şu ýylyň jemlerine bagyşlanyp geçiriljek mejlisinde kabul ediljekdigini aýtdy.

Hormatly Prezidentimiz Gurbanguly Berdimuhamedow ýurdumyzyň 2019-njy ýyl üçin Döwlet býujetiniň taslamasy barada aýdyp, wise-premýerlere onuň taslamasyna ýene bir gezek seretmegi, makullamagy hem-de Mejlise ibermegi tabşyrdy.

Şeýle hem wise-premýer Türkmenistan — Owganystan — Pakistan — Hindistan gaz geçirijisiniň gurluşygy, onuň tassyklanan meýilnama laýyklykda alnyp barylýandygy babatda hasabat berdi.

Hormatly Prezidentimiz Gurbanguly Berdimuhamedow hasabaty diňläp, “Türkmenistanyň nebitgaz senagatyny ösdürmegiň 2030-njy ýyla çenli döwür üçin Maksatnamasyny” durmuşa geçirmegiň möhüm ugurlaryna ünsi çekdi.

Döwlet Baştutanymyz nebiti we gazy gaýtadan işlemekden alynýan önümleriň mukdaryny mundan beýläk-de artdyrmak, ýurdumyza daşary ýurt maýa goýumlaryny işjeň çekmek babatda wise-premýere birnäçe anyk görkezmeleri berdi. Milli Liderimiz TOPH halkara gaz geçirijisiniň we ýurdumyzyň ägirt uly energetika kuwwatlyklaryny durmuşa geçirmäge gönükdirilen taslamalaryň gurluşyklaryny berk gözegçilikde saklamagy tabşyrdy.

Habar berlişi ýaly, Kabulda türkmen wekiliýeti OYR-nyň Prezidenti Mohammad Aşraf Gani tarapyndan kabul edildi. Ol Owganystanyň dostlukly we hoşniýetli goňşuçylyk gatnaşyklary bilen berkidilen däp bolan döwletara hyzmatdaşlyga ygrarlydygyny tassyklady. Owgan Lideriniň hem-de goňşy ýurduň ýerine ýetiriji häkimiýetiniň baştutanynyň gatnaşmagynda türkmen tarapynyň TOPH gaz geçirijisini, Türkmenistan — Owganystan — Pakistan elektrik geçirijisini we demir ýoly gurmak barada öňe süren taslamalaryny durmuşa geçirmäge degişli meseleler ara alnyp maslahatlaşyldy. Ozal gazanylan ylalaşyklara laýyklykda, ynsanperwer we ykdysady taýdan bähbitli taslamalary durmuşa geçirmek bilen bagly meselelere-de garaldy.
Soňra hormatly Prezidentimiz Gurbanguly Berdimuhamedow mejlise gatnaşyjylara ýüzlenip, şu ýylyň on aýynda ýerine ýetirilen işleriň netijeleri barada aýtdy hem-de ýakyn geljek üçin möhüm wezipeleri kesgitledi.

Milli Liderimiziň belleýşi ýaly, ykdysadyýetimiziň pudaklarynda ýerine ýetirilen işleriň netijeleri amala aşyrylýan içeri we daşary syýasatyň bitaraplyk, parahatçylyk söýüjilik, hoşniýetli goňşuçylyk we özara peýdaly hyzmatdaşlyk gatnaşyklaryna esaslanýandygyny görkezýär. Ykdysadyýetimizde ösüşiň ýokary depginleri saklanýar. Halk hojalygynyň ähli pudaklarynda önümçilik möçberleriniň ösüş görkezijileri kabul edilen meýilnamalara laýyk gelýär. Aýlyk zähmet haklarynyň, pensiýalaryň we döwlet kömek pullarynyň möçberleri ýokarlandy, köp sanly durmuş we önümçilik maksatly binalar gurlup, ulanmaga berildi.

Döwlet Baştutanymyzyň belleýşi ýaly, ykdysadyýetimizi mundan beýläk-de sazlaşykly ösdürmek, onuň ösüş depginlerini çaltlandyrmak maksady bilen, ählumumy ykdysady üýtgemelere garamazdan, häzirki döwürde aýgytly çäreleriň durmuşa geçirilmegi möhüm talap bolup durýar. Öňümizde emele gelen oňyn ýagdaýy saklamak we ony täze ýylda has-da berkitmek wezipesi durýar.

Hormatly Prezidentimiz şu ýylyň ahyryna çenli iki aýa golaý wagtyň galandygyny, ony ýokary görkezijiler bilen jemläp, Täze, 2019-njy ýyla ynamly gadam urmagyň möhümdigini belläp, bu ugurda köp sanly wezipeleriň çözülmelidigini, milli ykdysadyýetimiziň pudaklarynyň gazanan netijelerine Hökümetiň nobatdaky mejlisinde ýene-de bir gezek jikme-jik serediljekdigini aýtdy.

Ministrler Kabinetiniň giňişleýin mejlisini jemläp, döwlet Baştutanymyz Gurbanguly Berdimuhamedow oňa gatnaşyjylara berk jan saglyk, işlerinde üstünlik, ýurdumyzyň halkyna bolsa “Türkmenistan — Beýik Ýüpek ýolunyň ýüregi” şygary astynda geçýän ýylda uly rowaçlyk arzuw etdi.

Türkmenistanyň Ministrler Kabinetiniň mejlisi

Türkmen döwlet habarlar agentligi (TDH)  /   27.09.2018  /  

Şu gün hormatly Prezidentimiz Gurbanguly Berdimuhamedow mukaddes Garaşsyzlygymyzyň 27 ýyllygy mynasybetli guralýan dabaraly baýramçylyk ýörişiniň öňüsyrasynda paýtagtymyzyň baş meýdanyndaky döwlet münberiniň binasynda Türkmenistanyň Ministrler Kabinetiniň gysga mejlisini geçirdi.

Mejlisiň gün tertibine döwlet durmuşynyň ileri tutulýan birnäçe meseleleri, şol sanda ýaňy-ýakynda Aşgabatda geçirilen Halk Maslahatynyň birinji mejlisinde kabul edilen çözgütleri iş ýüzünde amala aşyrmak bilen bagly meseleler girizildi.

Mejlisiň barşynda döwlet Baştutanymyz wise-premýerleriň gözegçilik edýän ulgamlarynda işleriň ýagdaýy barada hasabatlaryny diňledi. Ýurdumyzy durmuş-ykdysady taýdan ösdürmek, ilatyň durmuş derejesini mundan beýläk-de ýokarlandyrmak boýunça hormatly Prezidentimiziň umumymilli maslahatda kesgitlän wezipelerini çözmek maksadynda ýörite maksatnamanyň işlenip taýýarlanandygy barada habar berildi. Hususan-da, bu maksatnamanyň esasy ugurlarynyň hatarynda ykdysadyýetimiziň senagat kuwwatyny artdyrmak boýunça toplumlaýyn çäreler bar.

Şunuň bilen baglylykda, häzirki döwürde döwlet ösüşiniň esasy ugurlaryny, halkara hukugyň umumy ykrar edilen kadalaryny we öňdebaryjy dünýä tejribesini nazara almak bilen milli parlamentiň degişli kadalaşdyryjy-hukuk namalaryny taýýarlamagynyň we kabul etmeginiň möhümdigi bellenildi.

Hormatly Prezidentimiz Gurbanguly Berdimuhamedow Halk Maslahatynyň mejlisinde eden çykyşynda Türkmenistanyň daşary syýasat strategiýasyny ösdürmek, hyzmatdaşlygy işjeňleşdirmek, gyzyklanma bildirýän ýurtlar bilen ikitaraplaýyn we köptaraplaýyn esasda ýola goýulýan gatnaşyklary çuňlaşdyrmak boýunça birnäçe başlangyçlary öňe sürdi. Gürrüň, ozaly bilen, döwrüň möhüm wezipelerini çözmekde Birleşen Milletler Guramasy we beýleki abraýly halkara düzümleri bilen özara gatnaşyklaryň artdyrylmagyna aýratyn ähmiýet berilmegi barada barýar.

Şeýle hem döwlet Baştutanymyza nebitgaz we himiýa senagatynyň önümçilik we eksport kuwwatyny artdyrmak, bu pudaklarda öňdebaryjy tehnologiýalaryň esasynda daşary ýurtlardan getirilýän harytlaryň ornuny tutýan hem-de dünýä bazarlarynda uly isleg bildirilýän önümleri öndürýän täze kuwwatlyklary döretmek boýunça geçirilýän işler barada habar berildi.

Ykdysadyýetiň dürli pudaklaryny we sebitleri ösdürmek boýunça ýakyn geljek üçin bellenilen meýilnamalary amala aşyrmakda, ýurdumyzda köp sanly senagat we durmuş-medeni maksatly desgalaryň gurulmagyny nazara almak bilen, gurluşyk senagatyna möhüm orun berilýär.

“Oba hojalyk pudagynda özgertmeleri has-da kämilleşdirmek hakynda” Halk Maslahatynyň Kararyny ýerine ýetirmek maksadynda çäreleriň toplumy işlenip taýýarlanylýar. Şunuň bilen baglylykda, Türkmenistanyň Prezidentiniň Oba milli maksatnamasynyň aýratyn ähmiýeti bellenildi. Onuň durmuşa geçirilmegi obalaryň, şäherçeleriň, etraplardaky şäherleriň we etrap merkezleriniň ilatynyň ýaşaýyş-durmuş şertlerini düýpli özgertmäge, olaryň maddy hal-ýagdaýyny ýokarlandyrmaga mümkinçilik berýär.

Hormatly Prezidentimiz Gurbanguly Berdimuhamedow hasabatlary diňläp, Halk Maslahatynyň mejlisinde kabul edilen çözgütleriň hem-de maksatnamalaýyn resminamalaryň möhümdigini ýene-de bir gezek belledi, olar ösüşiň we döredijiligiň ýoly bilen barýan Türkmenistanyň üstünlikli ilerlemegine täze itergi berýär.

Ykdysadyýetiň ýokary ösüş depginlerini saklamak, ýurdumyzy senagatlaşdyrmak hem-de onuň eksport mümkinçiliklerini artdyrmak, gaýtadan işleýän pudaklary ösdürmek, bu ulgama öňdebaryjy dünýä tejribesini we ýokary tehnologiýalary ornaşdyrmak — bu meseleler hemişe üns merkezinde saklanylmalydyr diýip, milli Liderimiz degişli ugurlarda hereket edýän düzümleriň sazlaşykly işini üpjün etmegi tabşyrdy.

Türkmenistanyň Prezidenti sebitleri toplumlaýyn ösdürmegiň, şäherlerde we obalarda döwrebap durmuş düzümini döretmegiň, ilatyň iş we durmuş şertlerini gowulandyrmagyň döwlet syýasatynyň ileri tutulýan ugrudygyny belläp, önümçilik we medeni-durmuş maksatly täze desgalaryň gurluşygyny berk gözegçilikde saklamagy degişli ýolbaşçylara tabşyrdy.

Şeýle hem milli Liderimiz türkmen toýlaryna mahsus ýagdaýy döredip, baş döwlet baýramçylygy mynasybetli geçirilýän dabaralaryň ýokary guramaçylyk derejesini üpjün etmek barada anyk görkezmeleri berdi.

Hormatly Prezidentimiz Gurbanguly Berdimuhamedow öz egindeşlerini we ýurdumyzyň halkyny mukaddes Garaşsyzlygyň beýik işleriniň nyşanyna öwrülen uly baýramçylyk bilen ýene-de bir ýola gutlap, olara bagtyýarlyk, abadançylyk hem-de ata Watanymyzyň bähbidine ähli başlangyçlarda täze üstünlikleri arzuw etdi.

Türkmenistanyň Ministrler Kabinetiniň mejlisi

Türkmen döwlet habarlar agentligi (TDH)  /   02.11.2018  /  

Şu gün hormatly Prezidentimiz Gurbanguly Berdimuhamedow Ministrler Kabinetiniň nobatdaky mejlisini geçirdi. Mejlisde Prezident maksatnamasynyň hem-de ýurdumyzy durmuş-ykdysady taýdan ösdürmegiň beýleki maksatnamalarynyň ýerine ýetirilişiniň barşyna, şeýle hem halkymyzyň abadan durmuşyny üpjün etmäge gönükdirilen içeri syýasatyň käbir ileri tutulýan meselelerine garaldy.
Hazar deňzi bilen baglanyşykly wezipeleri toplumlaýyn çözmek boýunça görülýän çäreler barada hasabat berdi. Şunuň bilen baglylykda, Hazarýaka döwletleriniň Baştutanlarynyň şu ýylyň 12-nji awgustynda Gazagystan Respublikasynyň Aktau şäherinde geçirilen V sammitiniň barşynda kabul edilen resminamalaryň wajypdygy nygtaldy. Kenarýaka ýurtlarynyň arasyndaky hyzmatdaşlygyň dürli ugurlary boýunça hukuk binýadyny döredýän bu resminamalaryň hatarynda Hazar deňziniň hukuk derejesi hakyndaky Konwensiýa aýratyn ähmiýet berilýär.
Ýokary derejedäki duşuşygyň jemleri boýunça Bilelikdäki beýannama kabul edildi. Şonda hormatly Prezidentimiz Gurbanguly Berdimuhamedowyň Türkmenistanda VI Hazar sammitini, 2019-njy ýylda bolsa I Hazar ykdysady forumyny geçirmek baradaky başlangyçlary öz beýanyny tapdy. Bu başlangyçlar sebitiň döwlet Baştutanlarynyň ählisi tarapyndan biragyzdan goldanyldy.
Milli Liderimiziň şu ýylyň 14-nji sentýabrynda geçirilen Ministrler Kabinetiniň mejlisinde beren tabşyryklaryny ýerine ýetirmek maksady bilen hökümet derejesinde degişli guramaçylyk komitetini döretmek hakyndaky teklipler işlenip taýýarlanyldy. Onuň esasy wezipesi Türkmenistanda ýokarda agzalyp geçilen halkara çäreleri geçirmäge taýýarlyk görmekden hem-de ähli meseleleri öz wagtynda çözmekden, şol sanda sammitiň gün tertibini, gol çekilmegi göz öňünde tutulýan resminamalaryň taslamalaryny hem-de I Hazar ykdysady forumynyň konsepsiýasyny işläp taýýarlamakdan ybaratdyr.
Hasabatyň dowamynda wise-premýer, daşary işler ministri döwlet Baştutanymyz Gurbanguly Berdimuhamedowa Türkmenistanyň Prezidentiniň ýanyndaky Hazar deňziniň meseleleri boýunça döwlet kärhanasynyň binýadynda Hazar deňziniň institutyny döretmek baradaky teklibi hödürledi. Bu edara hakyndaky Düzgünnamanyň, edaranyň gurluşynyň hem-de wezipe sanawynyň taslamalary taýýarlanyldy. Institutyň işiniň çäklerinde Hazarda dürli ugurlarda amala aşyrylýan işleriň hem-de ylmy barlaglaryň seljermesini geçirmek, degişli halkara we milli resminamalary taýýarlamak, okuw maslahatlaryny guramak we beýleki çäreler göz öňünde tutulýar.
Milli Liderimiz Hazar sebiti bilen baglanyşykly meseleleriň Türkmenistanyň daşary syýasy strategiýasynda möhüm orun eýeleýändigini belledi. Şol strategiýa bolsa oňyn Bitaraplyk, hoşniýetli goňşuçylyk hem-de özara bähbitli deňhukukly hyzmatdaşlyk ýörelgelerine esaslanýar. Ýurdumyz köpugurly döwletara hyzmatdaşlygy ösdürmek, Hazaryň ägirt uly ykdysady, ulag we energetika kuwwatyndan has netijeli peýdalanmak boýunça yzygiderli ädimleri ädip, gojaman Hazaryň parahatçylyk, dostluk we ylalaşyk deňzi derejesini has-da pugtalandyrmaga hemmetaraplaýyn ýardam berýär.
Türkmen tarapynyň başlangyjy boýunça Hazarda özara gatnaşyklar boýunça möhüm resminamalar işlenip taýýarlanyldy we kabul edildi. Şol resminamalar däp bolan bäştaraplaýyn gatnaşyklaryň okgunly ösmegine hem-de anyk many-mazmun bilen baýlaşdyrylmagyna ýardam etmelidir. Hormatly Prezidentimiz Gurbanguly Berdimuhamedow häzirki döwürde Hazar sebitiniň ähmiýetiniň onuň çäginden has daşary çykýandygyny, geosyýasy we geoykdysady ösüşde esasy merkezleriň birine öwrülýändigini, bu ýerde dünýä derejesindäki multimodal ulag-üstaşyr ulgamynyň kemala gelýändigini belledi.
Munuň özi ýakyn we uzak möhletli geljegi nazara almak bilen, hyzmatdaşlygyň esasy ugurlaryny durmuşa geçirmek maksady bilen, Hazarýaka ýurtlarynyň tagallalarynyň mundan beýläk-de birleşdirmegini hem-de abraýly halkara guramalar we gyzyklanma bildirýän hyzmatdaşlaryň ählisi bilen netijeli gatnaşyklaryň pugtalandyrylmagyny şertlendirýär. Şunuň bilen baglylykda, milli Liderimiz wise-premýere, daşary işler ministrine Türkmenistanyň Hazarda hyzmatdaşlyk etmek baradaky döredijilikli başlangyçlaryny ilerletmäge we durmuşa geçirmäge, öňümizdäki halkara çäreleriň ýokary guramaçylyk derejesini üpjün etmäge degişli anyk tabşyryklary berdi.
Milli Liderimiz Gurbanguly Berdimuhamedow Ministrler Kabinetiniň mejlisini tamamlap, oňa gatnaşyjylaryň ählisine berk jan saglyk hem-de işlerinde uly üstünlikleri, “Türkmenistan — Beýik Ýüpek ýolunyň ýüregi” diýlip yglan edilen ýylda halkymyza gülläp ösüş arzuw etdi.

Türk­me­nis­ta­nyň Halk Mas­la­ha­ty­nyň mej­li­si

Türkmen döwlet habarlar agentligi (TDH)  /   25.09.2018  /  

Wa­ta­ny­my­zyň mu­kad­des Ga­raş­syz­ly­gy­nyň 27 ýyl­lyk şan­ly baý­ram­çy­ly­gy­nyň öňü­sy­ra­syn­da paý­tag­ty­myz­da hor­mat­ly Pre­zi­den­ti­miz Gurbanguly Berdimuhamedowyň ýol­baş­çy­ly­gyn­da Türk­me­nis­ta­nyň Halk Mas­la­ha­ty­nyň bi­rin­ji mej­li­si ge­çi­ril­di. Ýur­du­my­zyň dur­mu­şyn­da şan­ly wa­ka öw­rü­len umu­mymil­li mas­la­ha­tyň gün ter­ti­bi­ne türk­men döw­le­ti­ni we jem­gy­ýe­ti­ni mun­dan beý­läk-de hem­me­ta­rap­la­ýyn ös­dür­me­giň, esa­sy mak­sa­dy hal­ky­my­zyň aba­dan dur­mu­şy­ny üp­jün et­mek, uzak ­möh­let­le­ýin gel­je­gi na­za­ra al­mak bi­len ata Wa­ta­ny­my­zyň gül­läp ös­me­gi­niň yg­ty­bar­ly esa­sy­ny goý­jak oňyn öz­gert­me­le­ri yzy­gi­der­li ama­la aşyr­ma­gyň ile­ri tu­tul­ýan we­zi­pe­le­ri gi­ri­zil­di.
Ber­ka­rar döw­le­ti­mi­ziň bag­ty­ýar­lyk döw­rü­niň «Türk­me­nis­tan — Be­ýik Ýü­pek ýo­lu­nyň ýü­re­gi» diý­lip yg­lan edi­len ýy­lyn­da ata Wa­ta­ny­my­zyň mu­kad­des Ga­raş­syz­ly­gy­nyň no­bat­da­ky baý­ra­my­nyň öň­ ýa­nyn­da biz jem­gy­ýe­ti­mi­ziň we döw­le­ti­mi­ziň dur­mu­şy­nyň has mö­hüm me­se­le­le­ri­ni ara alyp mas­la­hat­laş­mak üçin Türk­me­nis­ta­nyň Halk Mas­la­ha­ty­nyň bi­rin­ji mej­li­si­ne ýyg­nan­dyk di­ýip, hor­mat­ly Pre­zi­den­ti­miz Gurbanguly Berdimuhamedow bel­le­di.
Bi­ziň döw­le­ti­mi­ziň alyp bar­ýan dö­re­di­ji­lik­li sy­ýa­sa­ty dün­ýä bi­le­le­şi­gi ta­ra­pyn­dan do­ly ma­kul­lan­dy we gol­daw tap­dy. Dün­ýä­niň äh­li ýurt­la­ry bi­len dost­luk­ly gat­na­şyk­la­ry, öza­ra bäh­bit­li hyz­mat­daş­ly­gy ös­dür­mek üçin tä­ze ýol­la­ry aç­dy di­ýip, mil­li Li­de­ri­miz aýt­dy hem-de Ga­raş­syz­lyk ýyl­la­ryn­da Türk­me­nis­ta­nyň yg­ty­bar­ly hyz­mat­da­şa, açyk­ly­gy we Mer­ke­zi Azi­ýa­da howp­suz­ly­gy ke­pil­len­dir­ýän yla­laş­dy­ry­jy mer­ke­ze öw­rü­len­di­gi­ni ka­na­gat­lan­ma bi­len nyg­ta­dy.
Döw­let Baş­tu­ta­ny­myz şu dö­wür­de ga­za­ny­lan üs­tün­lik­ler ba­ra­da aý­dyp, ýur­du­my­zy ag­rar ül­ke­den se­na­gat taý­dan ösen döw­le­te öwür­mek bo­ýun­ça ama­la aşy­ry­lan ägirt uly iş­le­ri bel­le­di.
Mil­li Li­de­ri­mi­ziň nyg­taý­şy ýa­ly, bu yk­dy­sa­dy­ýet bi­len bag­ly­dyr we «Döw­let adam üçin­dir!» di­ýen şy­ga­ra esas­la­nyp, il­kin­ji no­bat­da, mäh­ri­ban hal­ky­my­zyň ýa­şa­ýyş-dur­mu­şy­ny yzy­gi­der­li ýo­kar­lan­dyr­ma­ga aý­ra­tyn äh­mi­ýet be­ril­di, äh­li ugur­lar­da düýp­li öz­gert­me­ler ge­çi­ril­di. Yk­dy­sa­dy­ýe­ti­mi­zi di­wer­si­fi­ka­si­ýa ýo­ly bi­len ös­dür­mä­ge, onuň dü­züm­le­ri­ni kä­mil­leş­dir­mä­ge örän köp ma­ýa go­ýum­la­ry, şol san­da da­şa­ry ýurt ma­ýa go­ýum­la­ry gö­nük­di­ril­di.
Ama­la aşy­ry­lan iş­le­riň ge­ri­mi­ne ba­ha ber­mek üçin hor­mat­ly Pre­zi­den­ti­miz Gurbanguly Berdimuhamedow bir­nä­çe my­sal­la­ry ge­tir­di. Ga­raş­syz­ly­gy­my­zyň 27 ýy­ly­nyň için­de yk­dy­sa­dy­ýe­ti­mi­ze goý­lan esa­sy ma­ýa go­ýum­la­ry­nyň möç­be­ri 350 es­se­den hem köp art­dy we 500 mil­liard ma­na­da ýa-da 185 mil­liard ame­ri­kan dol­la­ry­na go­laý bol­dy. Mu­nuň 68 gö­te­ri­mi, ýag­ny 335 mil­liard ma­na­da ýa-da 124 mil­liard ame­ri­kan dol­la­ry­na go­la­ýy önüm­çi­lik pu­da­gy­na gö­nük­di­ril­di. Bu se­riş­de­ler bi­ze 2600-den hem köp önüm­çi­lik-teh­ni­ki we me­de­ni-dur­muş mak­sat­ly iri des­ga­la­ry gur­ma­ga müm­kin­çi­lik ber­di.
Ne­ti­je­de, ýur­du­myz­da köp pu­dak­ly yk­dy­sa­dy­ýet dö­re­dil­di. Yk­dy­sa­dy­ýe­ti­miz dür­li ugur­la­ry — elekt­rik ener­ge­ti­ka­sy, ne­bit­gaz, ma­şyn­gur­lu­şyk, me­tal­lur­gi­ýa, hi­mi­ýa, gur­lu­şyk, elekt­ron, ýe­ňil we azyk se­na­ga­ty pu­dak­la­ry­ny hem-de beý­le­ki se­na­gat pu­dak­la­ry­ny öz içi­ne al­ýar di­ýip, mil­li Li­de­ri­miz ka­na­gat­lan­ma bi­len nyg­ta­dy.
Or­ta we ki­çi hu­su­sy te­le­ke­çi­lik hem yzy­gi­der­li ös­dü­ril­ýär. Hä­zir ýan­gyç-ener­ge­ti­ka top­lu­my­ny ha­sa­ba al­maz­dan, umu­my içer­ki önü­miň dü­zü­min­de yk­dy­sa­dy­ýe­tiň döw­le­te da­hyl­syz bö­le­gi­niň pa­ýy 68 gö­te­ri­me ýet­di. Se­na­gat­çy­lar we te­le­ke­çi­ler bir­leş­me­si­niň ag­za­la­ry içer­ki ba­zar­da ha­ryt bol­çu­ly­gy­ny dö­ret­mä­ge, yk­dy­sa­dy­ýe­ti di­wer­si­fi­ka­si­ýa ýo­ly bi­len ös­dür­mä­ge we döw­le­ti­mi­ziň eks­port kuw­wa­ty­ny art­dyr­ma­ga my­na­syp go­şant goş­ýar­lar.
Ýur­du­my­zyň Döw­let býu­je­ti­niň gir­de­ji­le­ri­niň art­ma­gy hem ma­ýa go­ýum iş­jeň­li­gi­ne oňyn tä­sir ed­ýär. Soň­ky ýyl­lar­da bu gir­de­ji­ler gy­şar­nyk­syz art­ýar. «Döw­let adam üçin­dir!» di­ýen şy­ga­ry­my­za la­ýyk­lyk­da, biz al­ýan gir­de­ji­le­ri­mi­zi şu mak­sa­da gö­nük­dir­ýä­ris. Zäh­met hak­la­ry­ny, pen­si­ýa­la­ry, döw­let kö­mek pul­la­ry­ny we ta­lyp hak­la­ry­ny her ýyl 10 gö­te­rim kö­peld­ýä­ris.
Mun­dan baş­ga-da, Döw­let býu­je­tin­den goý­be­ril­ýän se­riş­de­le­riň esa­sy bö­le­gi­ni bi­lim, sag­ly­gy go­ra­ýyş, ýa­şa­ýyş jaý-je­ma­gat ho­ja­ly­gy ul­gam­la­ry­ny ös­dür­mä­ge we pen­si­ýa üp­jün­çi­li­gi­ne gö­nük­dir­ýä­ris di­ýip, hor­mat­ly Pre­zi­den­ti­miz Gurbanguly Berdimuhamedow aýt­dy.
Döw­let Baş­tu­ta­ny­myz gel­jek­ki we­zi­pe­ler ba­ra­da du­rup ge­çip, dün­ýä yk­dy­sa­dy­ýe­tin­de do­wam ed­ýän ýa­ra­maz ýag­daý­la­ra we çyl­şy­rym­ly ma­li­ýe-yk­dy­sa­dy şert­le­re ga­ra­maz­dan, şu ýyl we gel­jek ýyl je­mi içer­ki önü­miň möç­be­ri­niň 6,2 gö­te­rim art­ma­gy­ny üp­jün edil­jek­di­gi­ni bel­le­di.
Çy­ky­şy­nyň do­wa­myn­da mil­li Li­de­ri­miz döw­let stra­te­gi­ýa­sy­nyň mö­hüm we­zi­pe­le­ri­ne ün­si çek­di. Hor­mat­ly Pre­zi­den­ti­miz Gurbanguly Berdimuhamedowyň bel­leý­şi ýa­ly, ne­bit­gaz se­na­ga­ty­ny ös­dür­mek Ga­raş­syz­lyk ýyl­la­ryn­da ýur­du­my­zy yk­dy­sa­dy taý­dan ös­dür­me­giň ile­ri tu­tul­ýan esa­sy ugur­la­ry­nyň bi­ri bol­dy we şeý­le bol­ma­gyn­da gal­ýar. Se­bä­bi, ug­le­wo­do­rod se­riş­de­le­ri­ni çy­kar­ýan, gaý­ta­dan iş­le­ýän we eks­port ed­ýän önüm­çi­lik­ler döw­le­ti­mi­ze köp gir­de­ji ge­tir­ýän, gel­je­gi uly bo­lan ugur­lar­dyr. Eks­port et­me­giň ugur­la­ry­ny di­wer­si­fi­ka­si­ýa ýo­ly bi­len ös­dür­mek, ösen köpugur­ly tur­ba ge­çi­ri­ji üp­jün­çi­lik ul­gam­la­ry­ny dö­ret­mek Ga­raş­syz döw­le­ti­mi­ziň ener­ge­ti­ka stra­te­gi­ýa­sy­nyň ile­ri tu­tul­ýan esa­sy ug­ry bo­lup dur­ýar.
Şu nuk­daý­na­zar­dan, soň­ky ýyl­lar­da ama­la aşy­ry­lan giň ge­rim­li ma­ýa go­ýum tas­la­ma­la­ry­my­za, hu­su­san-da, Hy­ta­ýa we Eý­ra­na tä­ze gaz ge­çi­ri­ji­le­riň gu­rul­ma­gy­na, şeý­le hem Türk­me­nis­tan — Ow­ga­nys­tan — Pa­kis­tan — Hin­dis­tan gaz ge­çi­ri­ji­si­niň gur­lu­şy­gy­na ber­ka­rar döw­le­ti­mi­ziň hal­ka­ra ener­ge­ti­ka hyz­mat­daş­ly­gy­na go­şan ha­ky­ky go­şan­dy hök­mün­de ga­ra­mak bo­lar. Bu bol­sa Mer­ke­zi Azi­ýa se­bi­ti­niň umu­my ýag­da­ýy­na we ösü­şi­ne oňyn tä­sir ed­ýär, ony dün­ýä äh­mi­ýet­li ener­ge­ti­ka mer­kez­le­ri­niň bi­ri­ne öwür­ýär.
Bi­ziň ýur­du­myz dün­ýä­de ener­gi­ýa se­riş­de­le­ri­ni köp möç­ber­de iber­ýän döw­let­le­riň bi­ri bol­mak bi­len, eks­port et­me­giň dur­nuk­ly hal­ka­ra ul­gam­la­ry­ny dö­ret­me­giň ta­rap­da­ry bo­lup çy­kyş ed­ýär. Äh­lu­mu­my ener­ge­ti­ka ba­zar­la­ryn­da hyz­mat­daş­ly­gyň ne­ti­je­li gör­nüş­le­ri­ni we nus­ga­la­ry­ny iş­läp düz­me­gi, trans­mil­li gaz ge­çi­ri­ji üp­jün­çi­lik ul­gam­la­ry­nyň yg­ty­bar­ly bol­ma­gy­ny gol­da­ýar di­ýip, mil­li Li­de­ri­miz sö­zü­ni do­wam et­di.
Ga­raş­syz­lyk ýyl­la­ryn­da ýan­gyç-ener­ge­ti­ka top­lu­my­nyň önüm­çi­lik kuw­wa­ty­ny ös­dür­mä­ge, ener­gi­ýa se­riş­de­le­ri­niň ön­dü­ril­ýän, gaý­ta­dan iş­len­ýän we eks­port edil­ýän möç­ber­le­ri­ni art­dyr­ma­ga gö­nük­di­ri­len giň ge­rim­li tas­la­ma­lar ama­la aşy­ryl­dy. Şu mak­sat bi­len, «Gal­ky­nyş» gaz kä­ni­ni se­na­gat taý­dan öz­leş­dir­mä­ge 8 mil­liard ame­ri­kan dol­la­ry­na go­laý ma­ýa go­ýum­la­ry gö­nük­di­ril­di.
Hä­zir­ki dö­wür­de Bal­kan we­la­ýa­ty­nyň Gy­ýan­ly şä­her­çe­sin­de ýyl­da 386 müň ton­na po­lie­ti­len we 81 müň ton­na po­lip­ro­pi­len ön­dür­ýän gaz­hi­mi­ýa top­lu­my­nyň gur­lu­şy­gy ta­mam­la­nyp bar­ýar. Ahal we­la­ýa­ty­nyň Owa­dan­de­pe şä­her­çe­sin­de hem te­bi­gy gaz­dan «Euro-5» öl­çe­gi­niň eko­lo­gi­ýa ta­lap­la­ry­na la­ýyk gel­ýän A-92 gör­nüş­li ben­zi­ni­ni (gaz ben­zi­ni) ön­dür­ýän za­wo­dyň gur­lu­şy­gy gu­ta­ryp bar­ýar.
Elekt­rik ener­ge­ti­ka­sy­na ýur­du­my­zy se­na­gat taý­dan ös­dür­mek, eks­por­tyň möç­ber­le­ri­ni art­dyr­mak bo­ýun­ça ka­bul eden mak­sat­na­ma­la­ry­my­zy dur­mu­şa ge­çir­mek­de örän uly orun de­giş­li­dir di­ýip, hor­mat­ly Pre­zi­den­ti­miz Gurbanguly Berdimuhamedow ka­na­gat­lan­ma bi­len bel­le­di. Ga­raş­syz­lyk ýyl­la­ryn­da we­la­ýat­la­ry­myz­da we Aş­ga­bat şä­he­rin­de ýe­di sa­ny kuw­wat­ly, hä­zir­ki za­man elekt­rik stan­si­ýa­sy gu­rul­dy. Şo­la­ryň bi­ri­ni — ut­gaş­dy­ry­lan gör­nüş­de iş­le­ýän tä­ze elekt­rik stan­si­ýa­sy­ny ýa­ňy-ýa­kyn­da biz Ma­ry şä­he­rin­de işe gi­riz­dik. Elekt­rik ge­çi­ri­ji ul­gam­lar, paý­laý­jy ki­çi stan­si­ýa­lar gur­lup, şä­her­le­ri­mi­ziň­dir ilat­ly ýer­le­ri­mi­ziň ener­gi­ýa üp­jün­çi­lik we yşyk­lan­dy­ryş ul­gam­la­ry hem tä­ze­len­ýär.
Bi­ziň ýur­du­myz «ýa­şyl yk­dy­sa­dy­ýe­te» tap­gyr­la­ýyn geç­ýär.
Soň­ky ýyl­lar­da mi­ne­ral dö­kün­le­ri ön­dür­ýän döw­re­bap top­lum­la­ryň işe gi­ri­zil­me­gi, ön­dü­ril­ýän önüm­le­riň gör­nüş­le­ri­niň art­ma­gy ne­ti­je­sin­de, biz düý­bün­den tä­ze di­ýen ýa­ly hi­mi­ýa se­na­ga­ty­ny dö­ret­dik di­ýip, döw­let Baş­tu­ta­ny­myz bel­le­di. Da­şa­ry ýurt­ly ma­ýa­dar­lar bi­len Le­bap we­la­ýa­tyn­da ka­liý hlo­ri­di­ni ön­dür­ýän kär­ha­na­nyň, Ma­ry şä­he­rin­de hem am­miak we kar­ba­mid ön­dür­ýän döw­re­bap za­wo­dyň, Ga­ra­bo­gaz şä­he­rin­de kar­ba­mid ön­dür­ýän tä­ze za­wo­dyň gu­rul­ma­gy mu­nuň aý­dyň su­but­na­ma­sy­dyr.
Ga­za­gys­tan — Türk­me­nis­tan — Eý­ran de­mir ýo­lu­nyň gur­lu­şy­gy­nyň ta­mam­lan­ma­gy, şeý­le hem Ga­raş­syz Döw­let­le­riň Ar­ka­la­şy­gy­nyň we Mer­ke­zi Azi­ýa ýurt­la­ry­nyň ara­syn­da ut­gaş­dy­ry­lan aw­to­mo­bil, de­mir ýol we de­ňiz gat­naw­la­ry­nyň ýo­la go­ýul­ma­gy bi­len, döw­le­ti­mi­ziň we goň­şy ýurt­la­ryň öňün­de giň müm­kin­çi­lik­ler açyl­dy di­ýip, mil­li Li­de­ri­miz bel­le­di.
Türk­men­ba­şy şä­he­rin­de köpugur­­ly döw­re­bap port top­lu­my­nyň işe gi­ri­zil­me­gi bol­sa, Ga­raş­syz döw­le­ti­mi­ziň çäk­le­rin­den üs­ta­şyr gat­naw­la­ry bir­nä­çe es­se art­dy­ryp, eks­port şert­le­ri­mi­zi has-da ýo­kar­lan­dyr­dy di­ýip, döw­let Baş­tu­ta­ny­myz aýt­dy.
Ara­gat­na­şyk pu­da­gy­nyň üp­jün­çi­lik ul­gam­la­ry döw­re­bap­laş­dy­ryl­ýar hem-de di­wer­si­fi­ka­si­ýa ýo­ly bi­len ös­dü­ril­ýär. Ber­ka­rar Wa­ta­ny­my­zyň Ga­raş­syz­lyk ýyl­la­ryn­da bi­ziň il­kin­ji mil­li eme­li hem­ra­myz älem gi­ňiş­li­gi­ne çy­ka­ryl­dy. Şo­nuň ne­ti­je­sin­de halk ho­ja­ly­gyn­da iň kä­mil ara­gat­na­şyk, san­ly te­le­wi­de­ni­ýe hem-de In­ter­net ul­gam­la­ry giň­den ula­nyl­ýar di­ýip, döw­let Baş­tu­ta­ny­myz sö­zü­ni do­wam et­di.
Döw­let Baş­tu­ta­ny­myz ýur­du­my­zyň iş­gär­ler kuw­wa­ty­ny pug­ta­lan­dyr­mak me­se­le­le­rin­de aý­ra­tyn du­rup geç­di. Ber­ka­rar Wa­ta­ny­my­zy se­na­gat taý­dan ös­dür­mek, elekt­ron se­na­ga­ty­ny dö­ret­mek, san­ly yk­dy­sa­dy­ýe­te geç­mek, gym­mat­ly ka­gyz­la­ryň ba­za­ry­ny eme­le ge­tir­mek, ba­zar yk­dy­sa­dy­ýe­ti we te­le­ke­çi­lik, şeý­le hem hu­kuk ul­ga­my, hä­zir­den köp san­ly hü­när­men­le­ri ta­lap ed­ýär. Şu­nuň bi­len bag­ly­lyk­da, mil­li Li­de­ri­miz äh­li ün­süň örän ze­rur bo­lan ma­li­ýe, san­ly yk­dy­sa­dy­ýet, oba ho­ja­lyk, se­na­gat­laş­dyr­mak we elekt­ron se­na­ga­ty bo­ýun­ça tä­ze okuw mak­sat­na­ma­la­ry­ny we me­ýil­na­ma­la­ry­ny taý­ýar­la­ma­ga gö­nük­di­ril­me­li­di­gi­ni nyg­ta­dy.
Bu iş­le­ri ama­la aşyr­mak üçin öň­de­ba­ry­jy mil­li we hal­ka­ra tej­ri­bä­ni yzy­gi­der­li öw­ren­me­li we bir­leş­dir­me­li. Bi­lim ul­ga­my­nyň, iş be­ri­ji­niň we zäh­met ba­za­ry­nyň öza­ra hyz­mat­daş­ly­gy­ny, iş­gär­le­ri gaý­ta­dan taý­ýar­la­ma­gy ýo­la goý­ma­ly di­ýip, hor­mat­ly Pre­zi­den­ti­miz Gurbanguly Berdimuhamedow sö­zü­ni do­wam et­di.
Oba ho­ja­lyk önüm­le­ri­ni ön­dür­mek üçin te­le­ke­çi­le­ri gaý­ta­dan iş­le­ýän se­na­ga­ty ös­dür­mä­ge, eks­port et­mek üçin ýo­ka­ry hil­li azyk ha­ryt­la­ry­ny ön­dür­mä­ge giň­den çek­me­gi ka­nun­çy­lyk taý­dan üp­jün et­mek mö­hüm­dir di­ýip, hor­mat­ly Pre­zi­den­ti­miz Gurbanguly Berdimuhamedow tek­lip et­di.
Ýur­du­my­zyň ekin meý­dan­la­ry­nyň me­lio­ra­tiw ýag­da­ýy­ny go­wu­lan­dyr­mak, su­wa­ryş we zeý­keş aka­ba­la­ry­ny aras­sa­la­mak, suw üp­jün­çi­li­gi­ni kä­mil­leş­dir­mek mak­sa­dy bi­len, daý­han bir­le­şik­le­ri­ne hem-de ho­ja­lyk­la­ry­na, oba ho­ja­lyk paý­dar­lar jem­gy­ýet­le­ri­ne we yl­my-bar­lag ins­ti­tut­la­ry­na suw ho­ja­lyk iş­le­rin­de ula­nyl­jak ýer gaz­ýan teh­ni­ka­la­ry we bul­do­zer­le­ri sa­tyn al­mak üçin, 10 ýyl möh­le­te çen­li ýyl­da 1 gö­te­rim ýe­ňil­lik­li bank karz­la­ry­ny ber­mek ze­rur­dyr di­ýip, mil­li Li­de­ri­miz bel­le­di.
Mil­li Li­de­ri­miz ýe­ne-de bir mö­hüm me­se­lä­ni — 2019-njy ýyl üçin Döw­let býu­je­ti­niň tas­la­ma­syn­da dur­muş-yk­dy­sa­dy ösü­şiň esa­sy ugur­la­ry­ny ara alyp mas­la­hat­laş­ma­gy tek­lip edip, pu­dak­la­ry di­wer­si­fi­ka­si­ýa ýo­ly bi­len ös­dür­me­giň ha­sa­by­na yk­dy­sa­dy ösü­şiň dur­nuk­ly ýo­ka­ry dep­gin­le­ri­ni sak­la­mak, hal­ka­ra we se­bit äh­mi­ýet­li iri hem-de aý­ra­tyn mö­hüm ma­ýa go­ýum tas­la­ma­la­ry­ny ama­la aşyr­mak bu me­se­le­de esa­sy ugur bol­ma­ly­dy­gy­ny bel­le­di.
Dur­muş sy­ýa­sa­ty ila­tyň ýa­şa­ýyş-dur­muş de­re­je­si­ni ýo­kar­lan­dyr­ma­ga, adam müm­kin­çi­lik­le­ri­ni ös­dür­mä­ge gö­nük­di­ril­me­li­dir.
Aý­lyk zäh­met hak­la­ry­ny, pen­si­ýa­la­ry we ta­lyp hak­la­ry­ny (10 gö­te­rim­den az bol­ma­dyk de­re­je­de) ýo­kar­lan­dyr­mak ar­ka­ly ila­tyň dur­muş go­rag­ly­ly­gy­ny üp­jün et­mek hem mö­hüm we­zi­pe­le­riň bi­ri bol­ma­gyn­da ga­lar di­ýip, döw­let Baş­tu­ta­ny­myz sö­zü­ni do­wam et­di. Dur­muş ul­ga­my­ny ma­li­ýe­leş­dir­me­giň möç­be­ri Döw­let býu­je­ti­niň çyk­da­jy­la­ry­nyň 75 — 80 gö­te­ri­min­den az bol­ma­ly däl­dir. Ene­li­gi we ça­ga­ly­gy go­ra­mak bo­ýun­ça döw­let ta­ra­pyn­dan çä­re­ler gö­rül­me­li­dir.
2019-njy ýyl­da ma­ýa go­ýum­la­ry­nyň köp bö­le­gi ug­le­wo­do­rod çig ma­lyn­dan po­lie­ti­len, po­lip­ro­pi­len, ýo­ka­ry ok­tan­ly ben­zin ýa­ly önüm­le­riň örän gym­mat gör­nüş­le­ri­ni ön­dür­ýän önüm­çi­lik­le­ri ös­dür­mek üçin ula­ny­lar di­ýip, hor­mat­ly Pre­zi­den­ti­miz Gurbanguly Berdimuhamedow bel­le­di.
Ma­ýa go­ýum­la­ry­nyň uly möç­be­ri Türk­me­nis­tan — Ow­ga­nys­tan — Pa­kis­tan — Hin­dis­tan gaz ge­çi­ri­ji­si­niň gur­lu­şy­gy­na gö­nük­di­ri­ler.
2019-njy ýyl üçin ma­ýa go­ýum mak­sat­na­ma­syn­da ulag we ara­gat­na­şyk top­lu­my­nyň ös­dü­ril­me­gi­ne hem uly üns be­ril­me­li­dir. Gel­jek ýyl­da Aş­ga­bat — Türk­men­ba­şy, Aş­ga­bat — Ma­ry — Türk­me­na­bat — Fa­rap hem-de Aş­ga­bat — Ga­ra­gum — Da­şo­guz aw­to­mo­bil ýol­la­ry­ny aba­dan­laş­dyr­ma­ga we döw­re­bap­laş­dyr­ma­ga uly möç­ber­li ma­ýa go­ýum­la­ry­ny gö­nük­dir­mek me­ýil­leş­di­ril­ýär. Bu çä­re­ler bol­sa müň­ler­çe tä­ze iş orun­la­ry­ny dö­ret­mä­ge müm­kin­çi­lik be­rer di­ýip, mil­li Li­de­ri­miz sö­zü­ni do­wam et­di.
Döw­let Baş­tu­ta­ny­myz sö­zü­ni jem­läp, ýur­du­my­zyň yk­dy­sa­dy ga­raş­syz­ly­gy­nyň we azyk howp­suz­ly­gy­nyň dö­re­dil­me­gi bi­ziň ge­çi­ren düýp­li öz­gert­me­le­ri­mi­ziň esa­sy ne­ti­je­si bol­dy di­ýip nyg­ta­dy. “Biz ra­ýat­la­ry­my­zyň hu­kuk­la­ry­ny we azat­lyk­la­ry­ny go­ra­ma­gy ka­nun­çy­lyk taý­dan üp­jün et­mek, mugt bi­lim al­mak, her bir ada­myň aba­dan dur­muş­da ýa­şa­ma­gy, sag­ly­gy­ny ber­kit­me­gi, ne­ti­je­li zäh­met çek­me­gi we dynç al­ma­gy üçin do­ly şert­le­ri dö­ret­mek ýa­ly mö­hüm we­zi­pe­le­riň ýe­ri­ne ýe­ti­ril­me­gi­ni ga­zan­dyk” di­ýip, mil­li Li­de­ri­miz Gurbanguly Berdimuhamedow aýt­dy.
Mil­li Li­de­ri­mi­ziň yzy­gi­der­li ala­da­la­ry bi­len ýur­du­myz­da azyk bol­çu­ly­gy dö­re­dil­di. In­di Türk­me­nis­tan gal­la­ny eks­port ed­ýän ýurt­la­ryň ha­ta­ry­na go­şul­dy. Gal­la we pag­ta önüm­le­ri da­şa­ry ýurt ba­zar­la­ryn­da uly is­leg bil­di­ril­ýän ha­ryt­la­ra öw­rül­di. Bu bol­sa mil­li yk­dy­sa­dy­ýe­ti­mi­ziň ös­me­gin­de uly orun tut­ýar.
Soň­ra Ma­li­ýe we yk­dy­sa­dy­ýet mi­nistr­li­gi­niň Stra­te­gik we dur­nuk­ly ösüş ins­ti­tu­ty­nyň baş hü­när­me­ni Aý­na Açy­lo­wa söz be­ril­di. Onuň nyg­taý­şy ýa­ly, hor­mat­ly Pre­zi­den­ti­mi­ziň pa­ra­sat­ly we öň­den­gö­rü­ji­lik­li dur­nuk­ly ösüş sy­ýa­sa­ty ne­ti­je­sin­de, Ber­ka­rar döw­le­ti­mi­ziň bag­ty­ýar­lyk döw­rün­de mil­li yk­dy­sa­dy­ýe­ti­miz ägirt uly sep­git­le­re ýet­di. Ýur­du­myz je­mi içer­ki önü­miň ösüş dep­gi­ni bo­ýun­ça dün­ýä ýurt­la­ry­nyň ara­syn­da öň­dä­ki orun­la­ry sak­lap gel­ýär.
Dur­muş mak­sat­na­ma­la­ry­nyň üs­tün­lik­li ama­la aşy­ryl­ma­gy, ila­tyň gir­de­ji­le­ri­niň yzy­gi­der­li ýo­kar­lan­ma­gy, müň­ler­çe tä­ze döw­re­bap iş orun­la­ry­nyň dö­re­dil­me­gi hal­ky­my­zyň ýa­şa­ýyş-dur­muş şert­le­ri­niň düýp­li go­wu­lan­ýan­dy­gy­na, Dur­nuk­ly ösüş mak­sat­la­ry­nyň do­ly ber­jaý edil­ýän­di­gi­ne şa­ýat­lyk ed­ýär. Bu aý­dyň ha­ky­kat mil­li Li­de­ri­mi­ziň peş­geş be­ren “Türk­me­nis­tan Dur­nuk­ly ösü­şiň mak­sat­la­ry­na ýet­me­giň ýo­lun­da” at­ly ki­ta­byn­da hem do­ly be­ýa­ny­ny tap­ýar. Ýur­du­my­zyň Döw­let býu­je­ti­niň 80 gö­te­ri­mi­ne go­la­ýy­nyň dur­muş ug­ru­na gö­nük­di­ril­me­gi hal­ky­my­zyň dur­muş go­rag­ly­ly­gy­nyň üp­jün edil­me­gi­ni ke­pil­len­dir­ýär. Şeý­le bi­möç­ber ala­da­la­ry üçin hal­ky­myz Ar­ka­dag Pre­zi­den­ti­mi­ze çäk­siz al­kyş söz­le­ri­ni aýd­ýar.
Siz ýur­du­my­zyň yk­dy­sa­dy­ýe­ti­ni di­wer­si­fi­ka­si­ýa­laş­dyr­mak, san­ly yk­dy­sa­dy­ýet ul­ga­my­na geç­mek, ýur­du­my­zyň te­bi­gy se­riş­de­le­ri­ni re­je­li peý­da­lan­mak, ola­ry gel­jek­ki ne­sil­le­ri­mi­ze ýe­tir­mek ba­ba­tyn­da düýp­li iş­le­ri ama­la aşyr­ýar­sy­ňyz. Si­ziň öň­den­gö­rü­ji­lik­li yk­dy­sa­dy sy­ýa­sa­ty­ňy­zyň ne­ti­je­sin­de, se­bit we dün­ýä möç­be­rin­de iri kär­ha­na­la­ryň gur­lup, ula­nyl­ma­ga be­ril­me­gi ýur­du­my­zyň se­na­ga­tyn­da zäh­met ön­düri­ji­li­gi­ni ýo­kar­lan­dyr­ma­ga, eks­port kuw­wa­ty­ny art­dyr­ma­ga giň müm­kin­çi­lik­le­ri aç­dy di­ýip, çy­kyş eden aýt­dy.
Bel­le­ni­li­şi ýa­ly, döw­let Baş­tu­ta­ny­my­zyň Pre­zi­dent­li­ge saý­la­nan il­kin­ji gün­le­rin­den baş­lap, mil­li Li­de­ri­miz ýur­du­myz­da dur­mu­şa gö­nük­di­ri­len ba­zar yk­dy­sa­dy­ýe­ti­niň berk bin­ýa­dy­ny esas­lan­dyr­ma­gy baş mak­sa­dy­na öwür­di.
Döw­let Baş­tu­ta­ny­my­zyň şu Halk Mas­la­ha­tyn­da eden ta­ry­hy çy­ky­şyn­da ýur­du­my­zy dur­muş-yk­dy­sa­dy taý­dan ös­dür­me­giň esa­sy ugur­la­ry ba­ra­da aý­dan­la­ry­ny türk­men yk­dy­sat­çy­la­ry do­ly gol­da­ýar­lar di­ýip, A.Açy­lo­wa nyg­ta­dy.
Göz öňün­de tu­tul­ýan iş­le­riň ama­la aşy­ryl­ma­gy Türk­me­nis­ta­ny in­no­wa­sion ka­da­la­ra, ila­tyň ýo­ka­ry dur­muş de­re­je­si­ne esas­lan­ýan ne­ti­je­li yk­dy­sa­dy­ýe­ti bo­lan ösen ýurt­la­ryň ha­ta­ry­na çy­kar­ma­ga müm­kin­çi­lik be­rer. Berk je­bis­lik we ag­zy­bir­lik ýag­da­ýyn­da ge­çen Halk Mas­la­ha­ty­nyň mej­li­si bi­ziň bu işi ab­raý bi­len ba­şar­jak­dy­gy­my­zy, asyl­ly mak­sat­la­ra ýet­mek üçin ýe­ňil bol­ma­dyk ýol­lar­da uly üs­tün­lik­le­riň ga­raş­ýan­dy­gy­ny ynam­ly tas­syk­la­dy di­ýip, döw­let Baş­tu­ta­ny­myz nyg­ta­dy.
Hor­mat­ly Pre­zi­den­ti­miz Gurbanguly Berdimuhamedow umu­my­mil­li mas­la­ha­tyň je­mi­ni jem­läp, gün ter­ti­bi­ne gi­ri­zi­len äh­li me­se­le­le­re se­re­di­len­di­gi­ni aýt­dy hem-de şo­la­ry ara alyp mas­la­hat­laş­ma­ga iş­jeň gat­na­şan­dyk­la­ry üçin tüýs ýü­rek­den min­net­dar­lyk bil­dir­di.
Döw­let Baş­tu­ta­ny­myz ýyg­na­nan­la­ryň her bi­ri­ni Türk­me­nis­ta­nyň Ga­raş­syz­ly­gy­nyň şöh­rat­ly baý­ra­my bi­len tüýs ýü­rek­den gut­la­dy, hem­me­le­re berk jan sag­lyk hem-de dö­re­di­ji­lik­li zäh­met­de mun­dan beý­läk-de uly üs­tün­lik­le­ri ar­zuw et­di.
 

2018-nji ýylyň 28-nji oktýabry–10-njy noýabry aralygynda ýurdumyzda geçiriljek Agyr atletika boýunça dünýä çempionatyna taýýarlyk görmek

Bu dünýä birinjiligine gatnaşmak üçin Ýer ýüzüniň 100 ýurdundan (Afrikanyň 9 döwletinden, Ýewropanyň 38 ýurdundan, Aziýanyň 29 ýurdundan, Amerikanyň 15 ýurdundan we Okeaniýanyň 9 ýurdundan) ýüz tutmalar gelip gowuşdy. Şeýlelikde, daşary ýurtlardan türgenleriň 800-e golaýynyň, umuman alanyňda, dürli ýurtlardan wekilleriň 1500-siniň, şol sanda emin toparlarynyň, žurnalistleriň we beýlekileriň gelmegine garaşylýar. Ýaryşlara hyzmat etmek üçin Türkmenistanyň ýokary okuw mekdeplerinden meýletinçileriň 500-e golaýy taýýarlanyldy.

Çempionatyň web-saýtyny taýýarlamak, ýaryşa gatnaşyjylar üçin akkreditasiýalary resmileşdirmek boýunça işler alnyp barylýar. Ýurdumyzyň Dokma senagaty ministrliginiň kärhanalary meýletinçiler, guramaçylar üçin hem-de Türkmenistanyň ýygyndy topary üçin egin-eşikleri taýýarlaýar. “Berkarar” söwda-dynç alyş merkezinde, “Aşgabat” seýilgähinde, şeýle hem beýleki ýerlerde çempionatyň açylyş dabarasyna petekleriň satuwy başlandy. Sport we ýaşlar syýasaty ministrligi, Medeniýet ministrligi tarapyndan degişli guramaçylyk işleri alnyp barylýar.
 

Türkmenistanyň Ministrler Kabinetiniň giňişleýin mejlisi

Türkmen döwlet habarlar agentligi (TDH)  /   24.09.2018  /  

Şu gün hormatly Prezidentimiz Gurbanguly Berdimuhamedow paýtagtymyzdaky Ruhyýet köşgüniň “Ruh” otagynda Ministrler Kabinetiniň giňişleýin mejlisini geçirdi. Oňa Döwlet howpsuzlyk geňeşiniň agzalary, welaýatlaryň we Aşgabat şäheriniň häkimleri gatnaşdylar. Onda Halk Maslahatynyň mejlisini geçirmek we Türkmenistanyň Garaşsyzlygynyň 27 ýyllygyny baýram etmäge taýýarlyk görmek bilen baglanyşykly meseleler hem-de Prezident maksatnamalarynyň we ýurdumyzy durmuş-ykdysady taýdan ösdürmegiň beýleki maksatnamalaryny ýerine ýetirmegiň barşy, halkymyzyň abadançylygynyň üpjün edilmegine gönükdirilen içerki syýasatyň wajyp wezipeleri ara alnyp maslahatlaşyldy.

Ministrler Kabinetiniň Başlygynyň orunbasary G.Myradow ilata edilýän bank hyzmatlarynyň, hususan-da, nagt däl hasaplaşyklary geçirmegiň sanawyny giňeltmek maksady bilen görülýän çäreler barada hasabat berdi. Şeýle hem hasabatda Ahal welaýatynyň Gökdepe, Kaka, Ak bugdaý etraplarynda täze döwrebap obalary gurmagyň taslamalarynyň meseleleri barada maglumatlar aýdyldy. Bu etraplarda durmuş maksatly binalaryň birnäçesini hem-de degişli düzümleýin desgalary gurmak meýilleşdirildi.

Hormatly Prezidentimiz Gurbanguly Berdimuhamedow hasabaty diňläp, bank ulgamyny kämilleşdirmegiň ýurdumyzyň halk hojalyk toplumyny ösdürmek strategiýasynyň möhüm ugurlarynyň biridigini belledi. Öňdebaryjy usullary we iň täze tehnologiýalary peýdalanmak bilen nagt däl hasaplaşyklara geçmegiň döwrebap ulgamyny döretmäge, bank kartlaryny ulanmak arkaly hyzmatlaryň görnüşlerini hem-de sanyny artdyrmaga, elektron töleg ulgamyny kämilleşdirmäge we goraglylygyny üpjün etmäge uly ähmiýet berilýär diýip, milli Liderimiz sözüni dowam etdi. Döwlet Baştutanymyz ulgamda öňde duran ilkinji nobatdaky wezipelere ünsi çekip, wise-premýere bu ugurda ähli göz öňünde tutulan işleri öz wagtynda durmuşa geçirmegiň meselelerini gözegçilikde saklamagy tabşyrdy.

Milli Liderimiz Ahal welaýatynyň etraplarynyň birnäçesinde döwrebap obalaryň gurulmagy baradaky meselä geçip, durmuş-ykdysady ölçegleriň ösdürilmegine, ekologiýa görkezijilerini, oba ýerlerinde ilatyň ýaşaýşynyň hilini gowulandyrmaga gönükdirilen sebitleri özgertmek maksatnamalarynyň durmuşa geçirilmeginiň oňyn özgertmeleriň aýrylmaz bölegidigini belledi.“Türkmenistanyň Prezidentiniň obalaryň, şäherçeleriň, etraplardaky şäherleriň we etrap merkezleriniň ilatynyň ýaşaýyş-durmuş şertlerini özgertmek boýunça 2020-nji ýyla çenli döwür üçin rejelenen görnüşdäki Milli maksatnamasynda” bellenen çäreleri durmuşa geçirmek sebitleriň önümçilik, ykdysady, tehniki, durmuş, hojalyk, ylym-bilim we tebigy-serişde mümkinçiligini artdyrmaga ýardam etmelidir diýip, döwlet Baştutanymyz aýtdy. Milli Liderimiz degişli Karara gol çekip, wise-premýere birnäçe anyk tabşyryklary berdi.

Hormatly Prezidentimiz şeýle hem baş döwlet baýramymyz mynasybetli meýilleşdirilen dabaralaryň ýokary guramaçylyk derejesini üpjün etmegi, türkmen toýuna mahsus ruhubelentlik ýagdaýyny döretmegi tabşyrdy. Mukaddes Garaşsyzlygymyzyň 27 ýyllygy mynasybetli medeni çärelerde Berkarar döwletimiziň bagtyýarlyk döwrüniň döredijilik ruhy, ýurdumyzyň ýeten sepgitleri öz beýanyny tapmalydyr diýip, milli Liderimiz welaýatlaryň we Aşgabat şäheriniň häkimlerine anyk tabşyryklary berdi.

Hormatly Prezidentimiz Gurbanguly Berdimuhamedow Ministrler Kabinetiniň giňişleýin mejlisini jemläp, oňa gatnaşyjylaryň ählisine berk jan saglyk, maşgala abadançylygyny we “Türkmenistan — Beýik Ýüpek ýolunyň ýüregi” diýlip yglan edilen ýylda Watanymyzyň gülläp ösmeginiň, halkymyzyň abadançylygynyň bähbidine alyp barýan işlerinde uly üstünlikler arzuw etdi.

Tokioda Türkmenistanyň we Ýaponiýanyň hökümet we işewür toparlarynyň duşuşyklary geçirildi

Türkmen döwlet habarlar agentligi (TDH)  /   23.10.2018  /  

Hormatly Prezidentimiz Gurbanguly Berdimuhamedowyň 19-njy oktýabrda geçiren Ministrler Kabinetiniň mejlisinde belleýşi ýaly, dünýäniň gyzyklanma bildirýän ähli döwletleri hem-de abraýly halkara maliýe guramalary bilen netijeli gatnaşyklary berkitmek Türkmenistanyň daşary syýasy strategiýasynyň möhüm ugry bolup durýar. Amala aşyrylýan syýasat netijesinde, türkmen döwleti gysga wagtyň içinde sazlaşykly ösýän ýurtlaryň sanawynda mäkäm orun alyp, dünýäniň ykdysady giňişligine üstünlikli goşuldy.

Ýurdumyzda amala aşyrylýan maýa goýum maksatnamalarynyň ýakyn geljek üçin önümçilik pudaklaryny ösdürmäge, milli ykdysadyýetimiziň toplumlaýyn ösmegini gazanmaga tarap ugry olaryň tapawutly aýratynlygy bolup durýar diýip, hormatly Prezidentimiz Gurbanguly Berdimuhamedow belledi. Şunuň bilen baglylykda, öz ykdysady kuwwaty boýunça dünýäde öňdäki orunlaryň birini eýeleýän Ýaponiýanyň tejribesi biz üçin örän peýdaly bolup durýar.

Hormatly Prezidentimiz Gurbanguly Berdimuhamedow ikitaraplaýyn gatnaşyklaryň netijeli, sazlaşykly we däbe öwrülen dostlukly häsiýetini kanagatlanma bilen belläp, Ýaponiýanyň Türkmenistanyň ygtybarly işewür hyzmatdaşlarynyň biri bolup durýandygyny aýtdy. Şunuň bilen baglylykda, milli Liderimiz öňdebaryjy ýapon kompaniýalarynyň ýurdumyzda köp ýyllaryň dowamynda üstünlikli alyp barýan işlerini belledi.

Hyzmatdaşlygyň çäklerinde Balkan welaýatynda senagat toplumlaryny — Garabogazda karbamid dökünlerini, Gyýanlyda polietilen we polipropilen öndürýän toplumlaryň, Ahal welaýatynda tebigy gazdan benzin öndürýän zawodyň düzüm taslamalarynyň amala aşyrylmagyny görkezmek bolar.

Şunda döwlet Baştutanymyzyň belleýşi ýaly, Türkmenistan geljekde hem ylmy işleri talap edýän önümçilikleriň döredilmegine hem-de öňdebaryjy ýokary netijeli we ekologiýa taýdan arassa tehnologiýalary, innowasion işleri we nou-haulary işjeň ulanmaga aýratyn üns berer. Şunuň bilen baglylykda, ýurdumyz ykdysadyýeti senagatlaşdyrmagy we diwersifikasiýalaşdyrmagy ugur edinmek bilen, ýapon hyzmatdaşlaryň maýa goýum işjeňligini giňden goldaýar diýip, milli Liderimiz belledi.

Döwlet Baştutanymyz Gurbanguly Berdimuhamedowyň tabşyrygy boýunça Ministrler Kabinetiniň Başlygynyň orunbasary, daşary işler ministriniň ýolbaşçylygynda Türkmenistanyň hökümet wekiliýetiniň Ýaponiýanyň paýtagtynda geçiren gepleşikleriniň barşynda döwletara hyzmatdaşlygyň esasy ugurlarynda gatnaşyklary ösdürmegiň meseleleri ara alnyp maslahatlaşyldy.

Duşuşygyň çäklerinde döwletara gatnaşyklaryň dürli ugurlary, şol sanda syýasy-diplomatik, ykdysady we medeni-ynsanperwer ulgamlary boýunça uly gyzyklanma bilen pikir alşyldy. Hususan-da, gazhimiýa senagatynda, elektroenergetika, ulag ulgamlarynda, Türkmenistanda demir ýollary döwrebaplaşdyrmak boýunça we beýleki pudaklarda ýapon kompaniýalary bilen täze bilelikdäki taslamalary amala aşyrmagyň hasabyna ýola goýlan netijeli hyzmatdaşlygy çuňlaşdyrmagyň mümkinçiliklerine seredildi. Şol ugurlarda özara bähbitleriň gabat gelmegi has-da netijeli bolup durýar.

Premýer-ministr Sindzo Abe 2023 — 2024-nji ýyllarda BMG-niň Howpsuzlyk Geňeşiniň agzasy hökmünde Ýaponiýany goldandygy, şeýle hem «EXPO — 2025» Bütindünýä sergisiniň geçiriljek ýeri hökmünde Osaka ýapon şäherini goldandygy üçin Türkmenistanyň Prezidenti Gurbanguly Berdimuhamedowa hoşallyk bildirdi.


Ýaponiýanyň Premýer-ministriniň orunbasary, maliýe ministri jenap Taro Aso bilen duşuşygyň barşynda ykdysady ulgamda hyzmatdaşlyk meselesi öz dowamyna eýe boldy. Şunda hyzmatdaşlygy okgunly ösdürmek, onuň köpugurly mümkinçiliklerini amatly amala aşyrmak, maýa goýum işjeňligini, işewür düzümleriň ugry boýunça netijeli gatnaşyklary höweslendirmek üçin örän oňaýly şertleriň bardygy bellenildi.

Şunuň bilen baglylykda, Türkmenistanyň Döwlet daşary ykdysady iş banky bilen Karz Ylalaşyklarynyň birnäçesini baglaşan Halkara hyzmatdaşlyk üçin ýapon bankynyň (JBIC) ähmiýetli orny bellenildi. Şeýle hem taraplar iki ýurduň maýalar babatda hökümetara ylalaşygynyň taslamasyny hem-de maýa goýum hyzmatdaşlyk maksatnamasyny taýýarlamak boýunça işleri tiz wagtda tamamlamak barada pikirlerini aýtdylar.


Uzak möhletleýinlik we özara bähbitlilik ýörelgelerinde guralýan giň gerimli söwda-ykdysady hyzmatdaşlygyny ösdürmegiň meseleleri türkmen wekiliýetiniň Ýaponiýanyň iri korporasiýalarynyň we kompaniýalarynyň wekilleri bilen duşuşygynyň barşynda ara alnyp maslahatlaşyldy. Dostlukly ýurduň işewürleri Türkmenistan bilen özara bähbitli hyzmatdaşlygy giňeltmäge çalyşýandygyny nobatdaky gezek tassyklap, ýurdumyzda dürli ugurlarda amala aşyrylýan giň gerimli taslamalara işjeň gatnaşmaga taýýardygyny aýtdylar. Işewürler maslahatynyň jemleri boýunça täze bilelikdäki taslamalary, şol sanda ammiak we karbamid öndürýän, tebigy gazy gaýtadan işleýän we benzin öndürýän zawodlary, fosfor dökünlerini öndürýän kärhanalary gurmagyň taslamalaryny amala aşyrmak, şeýle hem Halkara hyzmatdaşlyk üçin ýapon banky (JBIC) bilen hyzmatdaşlyk, “Komatsu” kompaniýasynyň ýer gazyjy tehnikalaryny hem-de “Toýota” awtoulaglaryny Türkmenistana getirmek bilen bagly ikitaraplaýyn resminamalara gol çekildi.

JICA-nyň ýolbaşçysy durmuş ugurly taslamalar boýunça hyzmatdaşlyga gyzyklanma bildirdi. Şu nukdaýnazardan, türkmen tarapy Türkmenistanyň demir ýollaryny döwrebaplaşdyrmak boýunça taslama gatnaşmak mümkinçiligine seretmek baradaky teklibi öňe sürdi. Durmuş ähmiýetli hem-de ýurdumyzyň ilatyna ýokary hilli ulag hyzmatlaryny hödürlemek bu ugruň maksady bolup, bu mesele hem hormatly Prezidentimiz Gurbanguly Berdimuhamedowyň syýasatynyň ileri tutulýan ugurlarynyň biridir.

Şeýle hem şol gün türkmen Wekiliýetiniň agzalary wekiller palatasynyň başlygy jenap Tadomori Oşima bilen duşuşdylar. Ýapon parlamentiniň baştutany iki ýurduň arasyndaky gatnaşyklaryň, hususan-da, işjeň ösýän parlamentara gatnaşyklaryň ýokary derejesini, ykdysady hyzmatdaşlygyň netijeliligini belläp, şunda ýapon kompaniýalarynyň türkmen hyzmatdaşlary bilen üstünlikli amala aşyran bilelikdäki taslamalaryny mysal getirdi, şolaryň bahasy milliardlarça amerikan dollaryna barabardyr.

Şunuň bilen baglylykda, jenap Tadomori Oşima Türkmenistan bilen gatnaşyklaryň, şol sanda ýakyn wagtda amala aşyryljak giň gerimli ykdysady taslamalar boýunça gatnaşyklaryň has-da ösdürilmegini doly goldady.

Türkmenistanyň Mejlisiniň türkmen-ýapon dostluk toparynyň başlygy, Türkmenistanyň daşary işler ministriniň orunbasary S.Berdimuhamedow parlamentara gatnaşyklarynyň ähmiýetini nygtady hem-de olaryň ösdürilmeginiň Türkmenistanyň we Ýaponiýanyň arasyndaky dostlukly gatnaşyklary berkitmek üçin täze mümkinçilikleri açýandygyny belledi.

Ýaponiýanyň Parlamentiniň binasynda dostluk parlament toparlarynyň Başlyklary S.Berdimuhamedow (türkmen tarapyndan) we T.Endo (ýapon tarapyndan) Hyzmatdaşlyk hakynda ähtnama gol çekdiler.

Şeýle hem türkmen wekiliýetiniň «Tokio — 2020» Olimpiýa we paralimpiýa oýunlarynyň guramaçylyk komitetiniň prezidenti jenap Ýoşiro Mori bilen duşuşygy boldy. Ol Merkezi Aziýa sebitinde Türkmenistanyň oňyn ornuny belläp, Ýaponiýanyň Premýer-ministriniň muňa uly üns berendigini aýtdy.

Ykdysady hyzmatdaşlyk boýunça ýapon-türkmen bilelikdäki komitetiň agzalary bilen duşuşykda hem özara gatnaşyklaryň möhüm meselelerine seredildi. Komitetiň ýapon tarapyndan başlygy jenap Ýoiçi Kobaýaşi gaz ulgamynda, himiýa senagatynda hem-de giň gerimli bilelikdäki taslamalaryň amala aşyrylýan beýleki strategik ähmiýetli ugurlarda ýapon kärdeşleri bilen netijeli hyzmatdaşlyk üçin türkmen tarapyna hoşallyk bildirdi.


Türkmen wekiliýetiniň Tokioda geçiren gepleşikleriniň tapgyry Halkara hyzmatdaşlyk üçin ýapon bankynyň (JBIC) baştutany jenap Tadaşi Maýeda bilen duşuşygy hem öz içine aldy. Taraplar hyzmatdaşlygy has-da ösdürmek maksady bilen, Ýaponiýanyň bu iri maliýe edarasynyň Türkmenistanda alyp barýan işlerini giňeltmek mümkinçiligini ara alyp maslahatlaşdylar. Şunda JBIC-niň ýurdumyzyň hökümeti we bank edaralary bilen hyzmatdaşlygynyň täze görnüşlerine seredildi.

Duşuşyklaryň ýene-de biri Ýaponiýanyň eksporty we maýalary ätiýaçlandyryş agentliginde (NEXI) boldy. Ol ýapon we türkmen taraplarynyň amala aşyrýan bilelikdäki ykdysady taslamalaryny ätiýaçlandyrýar. Şunuň bilen baglylykda, türkmen wekiliýetiniň agzalary hem-de jenap Masafumi Nakada hyzmatdaşlygyň täze mümkinçiliklerini, şol sanda NEXI-niň dürli maliýe edaralaryny Türkmenistanda taslamalary maliýeleşdirmäge çekmek boýunça işini ara alyp maslahatlaşdylar. Ýakyn wagtda degişli geňeşmeleri geçirmek barada ylalaşyk gazanyldy.

Şeýle hem Ýaponiýanyň ykdysadyýet, söwda we senagat ministri jenap Hirosige Seko bilen duşuşyk boldy. Onda Türkmenistanyň Prezidenti Gurbanguly Berdimuhamedowyň hem-de Ýaponiýanyň Premýer-ministri Sindzo Abeniň duşuşyklarynda gazanylan ylalaşyklary amala aşyrmakda toplanan oňyn tejribe ara alnyp maslahatlaşyldy, ikitaraplaýyn ykdysady hyzmatdaşlygy berkitmek, maýa goýum we tehnologik düzümi nazara almak bilen oňa täze görnüşi çaýmak meselelerine seredildi.

Taraplar ileri tutulýan bilelikdäki taslamalaryň sanawyny kesgitlediler, şolara 2018 — 2020-nji ýyllarda seretmek meýilleşdirilýär. Duşuşygyň jemleri boýunça Türkmenistanyň Daşary işler ministrliginiň hem-de Ýaponiýanyň Ykdysadyýet, söwda we senagat ministrliginiň arasynda infrastruktura ulgamynda hyzmatdaşlyk etmek hakynda Ähtnama gol çekildi.


2013-nji ýylda hormatly Prezidentimiz Gurbanguly Berdimuhamedowyň Ýaponiýa resmi saparynyň barşynda gol çekilen “Täze hyzmatdaşlyk hakynda Türkmenistan bilen Ýaponiýanyň arasynda bilelikdäki Beýannama” şu ýerde özboluşly “ýol kartasy” bolup hyzmat edýär. Bu toplumlaýyn resminamada syýasy, ykdysady, ylmy-tehniki we ynsanperwer ulgamlarda döwletara gatnaşyklarynyň esasy ugurlary kesgitlenildi.

“Türkmengaz”, “Türkmenhimiýa” hem-de “Türkmennebit” döwlet konsernleri bilen «Sojitz», «Chiyoda», «Nippon», «ITOCHU», «JGC», «Kawasaki», «TOYO», «Mitsui», «Tsukishima», «Mitsubishi», «Sumitomo» ýapon kompaniýalarynyň arasynda, şeýle hem Türkmenistanyň Döwlet daşary ykdysady iş bankynyň we Halkara hyzmatdaşlyk üçin ýapon bankynyň arasynda ylalaşyklaryň we şertnamalaryň birnäçesine gol çekildi. Amala aşyrylmagy göz öňünde tutulan taslamalaryň umumy bahasy 10 milliard amerikan dollaryndan hem geçýär.

Ýaponiýa hormatly Prezidentimiz Gurbanguly Berdimuhamedowyň başlangyçlaryny işjeň goldady. Şolar boýunça BMG-niň Baş Assambleýasynyň degişli Kararnamalary — “Energiýa serişdeleriniň ygtybarly we durnukly üstaşyr geçirilmegi hem-de durnukly ösüşi we halkara hyzmatdaşlygy üpjün etmekde onuň hyzmaty”, «Durnukly ösüş üçin halkara hyzmatdaşlygyny üpjün etmekde ulag-üstaşyr geçelgeleriniň orny», “Türkmenistanyň Hemişelik Bitaraplygy” atly Kararnamalar kabul edildi.
 

Umuman, ýokary derejedäki gepleşikleriň jemleri boýunça hem-de maslahatyň çäklerinde bilelikdäki taslamalary, şol sanda umumy bahasy 18 milliard dollardan geçýän döwrebap gazy gaýtadan işleýän we himiýa toplumlaryny, Lebap welaýatynda gazturbinaly elektrik stansiýasyny gurmagyň taslamalaryny amala aşyrmaga gönükdirilen ikitaraplaýyn resminamalara gol çekildi.

“Türkmengaz” döwlet konserniniň hem-de “Itochu Corporation”, “JGC Corporation”, “Mitsubishi Corporation”, “Chiyoda Corporation”, “Sojitz Corporation” (Ýaponiýa), “Çalyk” we “Rönesans” (Türkiýe) kompaniýalar konsorsiumynyň arasyndaky “Galkynyş” gaz känini özleşdirmegiň çäklerinde desgalary gurmagyň taslamasy hakynda Çarçuwaly ylalaşyk şol uly toplumda aýratyn orun eýeleýär.

Mälim bolşy ýaly, dünýäde iri bu gaz käni Türkmenistan — Owganystan — Pakistan — Hindistan halkara gaz geçirijisi üçin çig mal binýadyna öwrüler. Aziýanyň ösüş banky ýeňillikli karzlary bermegiň hasabyna bu taslama uly goldaw berýär, Ýaponiýa onuň esasy paýdarlarynyň hataryna girýär.

“Türkmenistan — Beýik Ýüpek ýolunyň ýüregi” diýen şygar astynda geçýän 2018-nji ýyl hem şanly wakalara beslenýär. Ýurdumyzyň günbatarynda “Garabogazkarbamid” zawody ulanmaga berildi, bu ýerde her ýylda tebigy gazyň 1 milliard kub metre golaýy gaýtadan işlener hem-de karbamid dökünleriniň 1 million 155 müň tonnasy öndüriler. Bu iri maýa goýum taslamasy “Mitsubishi Corporation” (Ýaponiýa) hem-de “Gap Inşaat” (Türkiýe) kompaniýalarynyň konsorsiumy tarapyndan amala aşyryldy. “Türkmenhimiýa” döwlet konserni bilen baglaşylan şertnamanyň bahasy ABŞ-nyň 1 milliard 570 million dollaryndan gowrakdyr. Taslamany maliýeleşdirmäge Halkara hyzmatdaşlyk üçin ýapon banky we onuň hyzmatdaşlary gatnaşdylar.

Ýakynda, bir hepde mundan öň bolsa hormatly Prezidentimiz Gurbanguly Berdimuhamedowyň gatnaşmagynda Gyýanly şäherçesinde polimer zawodynyň açylyş dabarasy boldy. Sebitde iri gazhimiýa toplumy «Türkmengaz” döwlet konserniniň buýurmasy boýunça “LG International Corporation” hem-de “Hyundai Engineering Co., Ltd” koreý kompaniýalary, “Çalyk Holding” türk kompaniýasy tarapyndan bina edildi. Bu kompaniýalar iri düzüm taslamalaryny amala aşyrmakda ýurdumyzyň öňden gelýän hyzmatdaşlary bolup durýar. Zawodyň gurluşygyna “TOYO Engineering Corporation” ýapon kompaniýasy hem gatnaşdy, Gyýanlydaky polimer zawody onuň üçin Türkmenistanda ilkinji iri möçberli gurluşyk boldy.

Täze senagat desgasynyň önümçilik kuwwatlyklary tebigy gazyň 5 milliard kub metrini gaýtadan işlemäge niýetlenendir. Kärhanada oturdylan ýokary tehnologiýaly enjamlar her ýylda ýokary hilli polietileniň 386 müň tonnasyny hem-de polipropileniň 81 müň tonnasyny öndürmäge mümkinçilik berer.

Umumy bahasy ABŞ-nyň 3 milliard 400 million dollaryndan gowrak bolan bu taslama 2014-nji ýylda eksport-karz agentlikleri tarapyndan maliýeleşdirilen Ýewropanyň we Ýewraziýanyň iň gowy taslamalarynyň onusynyň biri hökmünde “TXF” guramasynyň (Beýik Britaniýa) ýörite sylagyna mynasyp boldy. Türkmenistanyň Döwlet daşary ykdysady iş bankynyň Halkara hyzmatdaşlyk üçin ýapon banky (JBIC), Koreýanyň eksport-import banky hem-de Ýaponiýanyň, Germaniýanyň, Fransiýanyň, Koreýanyň, Hytaýyň, Italiýanyň, Awstriýanyň we Şweýsariýanyň şu taslamany maliýeleşdirmek boýunça oňa gatnaşýan maliýe edaralarynyň bileleşigi bilen gol çeken karz ylalaşyklarynyň umumy bahasy ABŞ-nyň 2,5 milliard dollaryndan hem geçýär.

Häzirki wagtda Ahal welaýatynda “Kawasaki” ýapon kompaniýasynyň hem-de “Rönesans Holding” türk kompaniýasynyň gatnaşmagynda tebigy gazdan benzin öndürýän zawodyň gurluşygy batly depginlerde dowam edýär. Onuň gurluşygy milli Liderimiz Gurbanguly Berdimuhamedowyň gözegçiliginde alnyp barylýar. Täze tehnologiýalar bilen üpjün edilen kärhana her ýylda tebigy gazyň 1 milliard 782 million kub metrini gaýtadan işlär hem-de «Euro — 5» ölçegi boýunça ýokary ekologiýa talaplaryna laýyk gelýän A — 92 belgili benziniň 600 müň tonnasyny çykarar. Taslamanyň umumy bahasy ABŞ-nyň 1 milliard 700 million dollaryna deňdir. Ol ýapon tarapynyň maýalarynyň hem-de “Türkmengaz” döwlet konserniniň serişdeleriniň hasabyna amala aşyrylýar.

Türkmenistanyň Döwlet daşary ykdysady iş bankynyň, Halkara hyzmatdaşlyk üçin ýapon bankynyň hem-de beýleki maliýe edaralarynyň arasynda 2018-nji ýylyň iýul aýynda ýene-de bir karz ylalaşygyna — umumy bahasy 13 milliard ýapon ýeninden hem-de ABŞ-nyň 152 million dollaryndan gowrak bolan ylalaşyga gol çekildi. Bu serişdeler Lebap welaýatynda gazturbinaly elektrik stansiýasyny gurmak üçin goýberildi. “Türkmenenergo” döwlet elektroenergetika korporasiýasynyň hem-de “Sumitomo Corporation” ýapon kompaniýasynyň arasynda degişli şertnama baglaşyldy. Elektrik stansiýany “Mitsubishi Hitachi Power Systems, Ltd” kompaniýasynyň öndüren enjamlary bilen üpjün etmek meýilleşdirilýär.

JBIC-niň resmi wekilleriniň belleýşi ýaly, bu taslamalaryň amala aşyrylmagy ýangyç-energetika toplumyny ösdürmegiň, öňdebaryjy tehnologiýalaryň esasynda önüm öndürýän, dünýä bazarlarynda uly islege eýe bolan önümleri çykarýan täze döwrebap önümçilikleri gurmagyň hasabyna Türkmenistanyň ykdysadyýetiniň has-da sazlaşykly ösmegine hyzmat eder. Şonuň bilen birlikde, JBIC şol karzlar arkaly Türkmenistanyň nebitgaz pudagynda ýapon kompaniýalary üçin täze işewürlik mümkinçiliklerini döretmäge çalyşýar, şeýtmek bilen, ýapon senagatynyň halkara bäsleşige ukyplylygyny berkitmäge ýardam edýär.

Türkmenistanyň milli ykdysadyýetini döwrebaplaşdyrmaga we diwersifikasiýalaşdyrmaga tarap ugur almak bilen, Ýaponiýanyň ylym-bilim ulgamynda hem-de ýokary tehnologiýalar pudagynda toplan öňdebaryjy tejribesine uly gyzyklanma bildirýändigini bellemek gerek. Bu möhüm ugurda gatnaşyklary ösdürmäge üns bermek bilen, taraplaryň ikisi hem güýçlerini we bähbitlerini özara birleşdirmegiň ileri tutulýan ugurlaryny bellediler.

Şeýlelikde, ýapon işewür we syýasy toparlarynyň netijeli gatnaşyklaryny hemmetaraplaýyn çuňlaşdyrmak boýunça anyk teklipler bilen berkidilýän hoşniýetli erk-isleg we özara gyzyklanma Türkmenistanyň we Ýaponiýanyň gatnaşyklaryny has-da işjeňleşdirmek hem-de köpugurly hyzmatdaşlygyny ösdürmek üçin binýat bolup hyzmat edýär, döwlet Baştutanymyz Gurbanguly Berdimuhamedow şonda tagallalary birleşdirmegiň ägirt uly mümkinçiliklerini görýär.

 

Hor­mat­ly Pre­zi­den­ti­miz Gurbanguly Berdimuhamedow Hal­ka­ra de­ňiz por­tu­nyň işi bi­len ta­nyş­dy

Türkmen döwlet habarlar agentligi (TDH)  /   11.08.2018  /  

Bal­kan we­la­ýa­tyn­da iş sa­pa­ryn­da bol­ýan hor­mat­ly Pre­zi­den­ti­miz Gurbanguly Berdimuhamedow Hal­ka­ra de­ňiz por­tu­na bar­dy we bu ýer­de işiň gu­ra­ly­şy bi­len ta­nyş­dy.

Bu iri dü­züm­le­ýin des­ga mun­dan bäş ýyl ozal düý­bü­niň tu­tul­ma­gyn­dan baş­lap, şu ýy­lyň maý aýyn­da gur­lu­şy­gy­nyň ta­mam­lan­ma­gy­na çen­li döw­let Baş­tu­ta­ny­my­zyň he­mi­şe üns mer­ke­zin­de bol­dy. Mil­li Li­de­ri­miz Türk­me­nis­ta­nyň yk­dy­sa­dy kuw­wa­ty­nyň ýo­kar­lan­ma­gyn­da hem-de köp­ta­rap­la­ýyn hal­ka­ra hyz­mat­daş­ly­gy­nyň ös­dü­ril­me­gin­de ýur­du­my­zyň de­ňiz der­we­ze­si­ne ägirt uly or­nuň de­giş­li­di­gi­ni bel­le­ýär.

Türk­men­ba­şy por­ty Mer­ke­zi Azi­ýa­nyň we Ha­zar se­bi­ti­niň äh­li ýurt­la­ry üçin stra­te­gi­k äh­mi­ýe­te eýe bolmak bilen, onuň müm­kin­çi­lik­le­ri­niň do­ly he­re­ke­te ge­ti­ril­me­gi döw­let­le­ri­ hyz­mat­daş­ly­gyň tä­ze tap­gy­ry­na çy­kar­ýar, yk­dy­sa­dy gat­na­şyk­la­ryň hal­ka­ra ul­ga­my­na üs­tün­lik­li go­şu­lyş­ma­gy­na, Türk­me­nis­ta­nyň yk­ly­myň mul­ti­mo­dal gat­naw­lar ul­ga­myn­da or­nu­ny pug­ta­lan­dyr­ma­ga ýar­dam ber­ýär.

Türk­men­ba­şy­da­ky Hal­ka­ra de­ňiz por­tu­nyň dü­zü­mi­ne pa­rom, ýo­lag­çy hem-de kon­teý­ner ter­mi­nal­la­ry, “Bal­kan” gä­mi­gur­lu­şyk we gä­mi abat­la­ýyş za­wo­dy, ke­nar dü­zü­mi­niň köp­san­ly beý­le­ki des­ga­la­ry, ulag üp­jün­çi­li­gi dü­züm­le­ri: es­ta­ka­da­la­ry bo­lan aw­to­mo­bil we de­mir ýol­la­ry gir­ýär.

Hor­mat­ly Pre­zi­den­ti­miz Gurbanguly Berdimuhamedow “Bal­kan” gä­mi­gur­lu­şyk we gä­mi abat­la­ýyş za­wo­dy­na bar­dy. Bi­ziň ýur­du­myz üçin düý­bün­den tä­ze bo­lan bu önüm­çi­lik gä­mi gur­lu­şy­gy­ny ös­dür­mek üçin bin­ýat bol­dy. Kuw­wa­ty ýyl­da 10 müň ton­na po­la­dy iş­läp taý­ýar­la­ma­ga müm­kin­çi­lik ber­ýän za­wod döw­re­bap teh­no­lo­gi­ýa­la­ry hem-de hal­ka­ra öl­çeg­le­ri­ne ky­bap gel­ýän aw­to­mat­laş­dy­ry­lan ul­gam­la­ry ulan­mak bi­len, şol döw­rüň için­de dört we on­dan hem köp gä­mi­ni gur­ma­ga hem-de 20 gä­mi­ni abat­la­mak we hyz­mat et­mek bo­ýun­ça iş­le­ri ge­çir­mä­ge ukyp­ly­dyr. He­niz za­wo­dyň gur­lu­şy­gy al­nyp ba­ryl­ýar­ka Türk­me­nis­tan­da hem, ýur­du­my­zyň çäk­le­rin­den da­şar­da hem ope­ra­tor­la­ry, ugur­daş hü­när­men­le­ri taý­ýar­la­mak we okat­mak bo­ýun­ça top­lum­la­ýyn çä­re­ler ge­çi­ril­di.

Za­wod IAСS — In­ter­na­tio­nal As­soсia­tion Сlas­si­fiсation Soсie­tes (MA­KO — Hü­när sy­nag­la­ry jem­gy­ýet­le­ri­niň hal­ka­ra as­so­sia­si­ýa­sy) MA­KO de­ňiz gat­naw­la­ry­nyň howp­suz­ly­gy­ny üp­jün et­mek ba­ba­tyn­da stan­dart­la­ry we ka­da­la­ry iş­läp düz­mek we­zi­pe­si­ni ýe­ri­ne ýe­tir­ýär. Dün­ýä söw­da flo­tu­nyň möç­be­ri­niň 90 gö­te­rim­den gow­ra­gy MA­KO jem­gy­ýet­le­riniň ag­za­la­ry­na de­gişli­dir. Hä­zir­ki wagt­da “Bal­kan” za­wo­dyn­da üç gä­mi­niň abat­la­ýyş iş­le­ri al­nyp ba­ryl­ýar, olar “Türk­me­nis­tan” we “Mag­tym­gu­ly” gu­ry­ ýük gä­mi­leri­dir hem-de “Bi­ta­rap” ne­bit gu­ýul­ýan tan­ker­dir. Ha­zar deň­zi­niň türk­men bö­le­gin­de iş­le­ýän da­şa­ry ýurt kom­pa­ni­ýa­la­ry­nyň gä­mi­le­ri­ni abat­la­mak üçin hem müm­kin­çi­lik­ler bar.
Bu ul­gam­da örän uly kuw­wa­ta eýe bo­lan Türk­me­nis­tan iri hal­ka­ra we se­bit äh­mi­ýet­li tas­la­ma­la­ryň bir­nä­çe­si­ni öňe sür­ýär. Şo­la­ryň ama­la aşy­ryl­ma­gy Mer­ke­zi Azi­ýa ýurt­la­ry­nyň goň­şy se­bit­le­riň ara­syn­da yk­dy­sa­dy we söw­da hyz­mat­daş­ly­gy­ny hä­zir­ki­ za­man de­re­je­si­ne çy­kar­ma­ga, uzak gel­jek­de se­bi­ta­ra gat­na­şyk­la­ry­na kuw­wat­ly iter­gi ber­mä­ge, Mer­ke­zi Azi­ýa­ny, Ha­zar, Ga­ra de­ňiz hem-de Bal­ti­ka se­bit­le­ri­ni, Or­ta we Ýa­kyn Gün­do­ga­ry, Gü­nor­ta hem-de Gü­nor­ta Gün­do­gar Azi­ýa­ny bir­leş­dir­ýän, tä­ze geoyk­dy­sa­dy gi­ňiş­li­giň keş­bi­niň esa­sy­ny goý­ma­ga müm­kin­çi­lik be­rer.

BMG-niň Baş As­samb­le­ýa­sy ýur­du­my­zyň baş­lan­gy­jy esa­syn­da ulag bo­ýun­ça üç Ka­rar­na­ma­ny — 2014-nji ýyl­da “Dur­nuk­ly ösüş mak­sa­dy bi­len, hal­ka­ra hyz­mat­daş­ly­gy­ny üp­jün et­mek­de ulag we üs­ta­şyr ge­çel­ge­le­riň or­ny”, “2015-nji ýyl­da “Dur­nuk­ly mul­ti­mo­dal üs­ta­şyr ge­çel­ge­le­ri­niň dö­re­dil­me­gi­ne ýar­dam et­mek mak­sa­dy bi­len, ulag­la­ryň äh­li gör­nüş­le­ri­niň ara­syn­da hem­me­ta­rap­la­ýyn hyz­mat­daş­ly­gy üp­jün et­me­giň ýo­lun­da” hem-de 2017-nji ýyl­da “Dur­nuk­ly ösüş ul­ga­myn­da mak­sat­la­ra ýet­mek üçin ula­gyň äh­li gör­nüş­le­ri­niň ara­syn­da gat­na­şyk­la­ry pug­ta­lan­dyr­mak” at­ly Ka­rar­na­ma­la­ry ka­bul et­di.


Mil­li Li­de­ri­mi­ziň bel­leý­şi ýa­ly, tan­ker­le­riň en­jam­laş­dy­ryl­ma­gy ýük da­şa­mak amal­la­ry­nyň howp­suz­ly­gy­ny hem-de deň­ziň ne­bit önüm­le­ri bi­len ha­pa­lan­ma­gy­nyň öňü­niň alyn­ma­gy­ny üp­jün et­me­li­dir. Şeý­le hem de­ňiz ýol­la­ry ar­ka­ly ýur­du­my­zyň ýan­gyç-ener­ge­ti­ka top­lu­my­nyň önüm­le­ri­ni ýer­le­mek üçin tä­ze ba­zar­la­ra çyk­mak ze­rur­dyr, şol san­da po­lip­ro­pi­len önüm­le­ri­ni ýer­le­me­giň çäk­le­ri gi­ňel­dil­me­li­dir.

Ýur­du­myz­da ýo­ka­ry teh­no­lo­gi­ýa­ly gä­mi­ gur­lu­şyk kär­ha­na­sy­nyň dö­re­dil­me­gi Türk­me­nis­ta­nyň yk­dy­sa­dy­ýe­ti­ne goş­ma­ça kuw­wat be­rer di­ýip, hor­mat­ly Pre­zi­den­ti­miz Gurbanguly Berdimuhamedow tä­ze pu­da­gyň ös­dü­ril­me­gi üçin ýo­ka­ry hü­när­li iş­gär­le­riň ze­rur­dy­gy­ny hem-de iň go­wy dün­ýä tej­ri­be­si­niň öz­leş­di­ril­me­gi­niň mö­hüm­di­gi­ni nyg­ta­dy. Şu­nuň bi­len bag­ly­lyk­da, döw­let Baş­tu­ta­ny­myz gä­mi gur­lu­şy­gyn­da hem-de de­ňiz gat­naw­la­ryn­da öň­dä­ki orun­la­ry eýe­le­ýän ýurt­lar bi­len hyz­mat­daş­ly­gyň mun­dan beý­läk-de gi­ňel­dil­me­gi­niň wa­jyp­dy­gy­ny aýt­dy.
 

Hor­mat­ly Pre­zi­den­ti­miz Gurbanguly Berdimuhamedow ge­çi­ri­len söh­bet­deş­li­giň jem­le­ri­ni jem­läp, ýol­baş­çy­la­ryň ün­sü­ni ýur­du­my­zyň söw­da flo­tu­nyň il­kin­ji no­bat­da­ky me­se­le­le­ri­ne, onuň işi­niň ne­ti­je­li­li­gi­niň ýo­kar­lan­dy­ryl­ma­gy­na, ýo­lag­çy de­ňiz gat­naw­la­ry­nyň hem-de gä­mi gur­lu­şy­gy­nyň ös­dü­ril­me­gi­ne, Ha­zar­da gä­mi­li ge­ze­lenç­le­riň gu­ral­ma­gy­na çek­di, mu­nuň özi se­bi­ta­ra de­re­je­sin­de me­de­ni-yn­san­per­wer gat­na­şyk­la­ryň pug­ta­lan­dy­ryl­ma­gy­na hem ýar­dam be­rer.

Döw­let Baş­tu­ta­ny­myz halk ho­ja­lyk top­lu­my­nyň öňün­de dur­ýan we­zi­pe­le­riň gä­mi­gur­lu­şyk pu­da­gy­nyň me­ýil­na­ma­la­ry bi­len ba­ra­bar­ly­gy­ny iç­gin sel­jer­me­gi tab­şyr­dy, mu­nuň özi ýur­du­my­zyň ha­ky­ky ze­rur­lyk­la­ry­ny üp­jün et­mek, şol bir iş­le­riň gaý­ta­lan­ma­gy­ny ara­dan aýyr­mak hem-de da­şa­ry ýurt­dan ge­ti­ril­ýän ha­ryt­la­ryň or­nu­ny tut­ýan we Türk­me­nis­ta­nyň ulag top­lu­my­nyň bäs­deş­li­ge ukyp­ly­ly­gy­ny ýo­kar­lan­dyr­mak, da­şa­ry yk­dy­sa­dy gat­na­şyk­la­ry ös­dür­mek ug­run­da ýe­ne bir ugur hök­mün­de, ha­ky­kat­dan-da, ýo­ka­ry teh­no­lo­gi­ýa­ly, in­no­wa­si­ýa hä­si­ýet­li önüm­çi­li­gi dö­ret­mek üçin ze­rur bo­lup dur­ýar.

Onuň iň iri dü­züm­le­ri­niň bi­ri kuw­wa­ty ýyl­da or­ta­ça 4 mil­lion ton­na ba­ra­bar bo­lan umu­my ýük­le­riň ter­mi­na­ly­dyr. Hä­zir­ki wagt­da bu ýer­de po­lip­ro­pi­len gap­la­ry­na gap­la­ny­lan 5 müň ton­na kü­kürt Ýew­ro­pa iber­mä­ge, Bol­ga­ri­ýa ugratmaga bol­sa kar­ba­mid taý­ýar­la­ny­lyp goý­lup­dyr.

Ýük ter­mi­na­ly dür­li gur­lu­şyk se­riş­de­le­ri­ni, de­mir, po­lat, agaç, ulag­lar, en­jam­lar ýa­ly ýük­le­ri ka­bul et­mä­ge we ug­rat­ma­ga ni­ýet­le­nen­dir. Po­lip­ro­pi­le­ni sak­la­mak we ýük­le­mek bo­ýun­ça ýö­ri­te­leş­di­ri­len ter­mi­nal ba­ra­da aý­dy­lan­da bol­sa, bu önüm Türk­men­ba­şy­da­ky ne­bi­ti gaý­ta­dan iş­le­ýän za­wod­lar top­lu­myn­da ön­dü­ril­ýän ne­bit önüm­le­ri­niň sa­na­wyn­da esa­sy orun­la­ryň bi­ri­ni eýe­le­ýär. Ol dün­ýä ba­zar­la­ryn­da uly is­leg­den peý­da­lan­ýar, mu­nuň şeý­le­di­gi­ne bol­sa, hu­su­san-da, Döw­let ha­ryt-çig mal bir­ža­syn­da bag­la­şyl­ýan köp ­san­ly şert­na­ma­lar şa­ýat­lyk ed­ýär. Türk­men po­lip­ro­pi­le­ni­ni Ýa­po­ni­ýa, Rus­si­ýa, Tür­ki­ýe, Eý­ran, Öz­be­gis­tan, Azer­baý­jan we beý­le­ki ýurt­lar sarp ed­ýär. Eks­port ha­ry­dy­nyň ag­ram­ly bö­le­gi de­ňiz bi­len da­şal­ýar.

Türk­men­ba­şy­da­ky Hal­ka­ra de­ňiz por­tu­nyň mun­dan beý­läk-de ös­dü­ril­me­gi ýur­du­my­zyň hal­ka­ra söw­da gat­na­şyk­la­ry­nyň gi­ňel­dil­me­gi­ne gö­nük­di­ri­len­dir, ne­ti­je­de bol­sa, ol mil­li yk­dy­sa­dy­ýe­ti­mi­ziň ös­dü­ril­me­gi­ne hem-de türk­men hal­ky­nyň aba­dan­çy­ly­gy­nyň ýo­kar­lan­dy­ryl­ma­gy­na ýar­dam eder di­ýip, hor­mat­ly Pre­zi­den­ti­miz Gurbanguly Berdimuhamedow bu ba­bat­da de­giş­li ýol­baş­çy­la­ra ber­len tab­şy­ryk­la­ry umu­my­laş­dyr­dy.

Hor­mat­ly Pre­zi­den­ti­miz Gurbanguly Berdimuhamedow Dur­nuk­ly Ösü­ş Mak­sat­la­ry ka­bul edi­len BMG-niň Baş As­samb­le­ýa­sy­nyň 70-nji mas­la­ha­ty­nyň çäk­le­rin­de 2015-nji ýy­lyň sent­ýab­ryn­da Bir­le­şen Mil­let­ler Gu­ra­ma­sy­nyň ştab-kwar­ti­ra­syn­da sam­mit­de çy­kyş et­mek bi­len, daş­ky gur­şaw ha­kyn­da ala­da et­mez­den, dün­ýä­niň döw­let­le­ri­niň hem-de halk­la­ry­nyň dur­muş we yk­dy­sa­dy ösü­şi­ni üp­jün edip bol­ma­jak­dy­gy­ny aýt­dy.

Hor­mat­ly Pre­zi­den­ti­miz Gurbanguly Berdimuhamedowyň Bal­kan we­la­ýa­ty­na şu ge­zek­ki iş sa­pa­ry Türk­me­nis­ta­nyň bäş­ta­rap­la­ýyn gat­na­şyk­la­ry hem­me­ta­rap­la­ýyn gol­da­mak hem-de ony ös­dür­me­giň tä­ze gör­nüş­le­ri­ni öňe sür­mek bi­len, Ha­zar deň­zi­ni pa­ra­hat­çy­lyk, howp­suz­lyk we dö­re­di­ji­lik zo­la­gy­na öwür­mek üçin anyk ädim­le­ri äd­ýän­di­gi­ni ýe­ne bir ge­zek gör­kez­di.

Türkmenistanyň Ministrler Kabinetiniň mejlisi

Türkmen döwlet habarlar agentligi (TDH)  /   19.10.2018  /  

Şu gün hormatly Prezidentimiz Gurbanguly Berdimuhamedow Ministrler Kabinetiniň nobatdaky mejlisini geçirdi, onda Prezident maksatnamalarynyň we ýurdumyzy durmuş-ykdysady taýdan ösdürmek boýunça kabul edilen beýleki maksatnamalaryň durmuşa geçirilişine seredildi, şeýle hem mähriban halkymyzyň abadançylygyny üpjün etmäge gönükdirilen döwletimiziň içeri syýasatyna degişli käbir meseleler ara alnyp maslahatlaşyldy. Mejlise şeýle hem birnäçe ministrlikleriň we pudaklaýyn dolandyryş edaralarynyň ýolbaşçylary, ýurdumyzyň ýokary okuw mekdepleriniň rektorlary çagyryldy.

Bellenilişi ýaly, täze kanunlaryň taslamalary döwlet syýasatynyň ileri tutulýan ugurlary bilen baglylykda hem-de milli Liderimiz Gurbanguly Berdimuhamedowyň halkyň saýlanlarynyň öňünde goýan möhüm wezipelerini nazara almak bilen işlenip taýýarlanylýar. Ýurdumyzyň Mejlisiniň altynjy çagyrylyşynyň şu ýylyň 20-nji oktýabrynda geçiriljek nobatdaky maslahatynyň gün tertibine aýry-aýry ugurlarda we umuman, hereket edýän kanunçylygyň kämilleşdirilmegine, ýurdumyzda ýaýbaňlandyrylan durmuş-ykdysady özgertmeleri ilerletmäge gönükdirilen käbir kanun taslamalary girizildi.

Hormatly Prezidentimiz Gurbanguly Berdimuhamedow goňşy döwletler bilen dostluk we özara bähbitli hyzmatdaşlyk gatnaşyklarynyň hemmetaraplaýyn ösdürilmeginiň Bitarap Türkmenistanyň daşary syýasatynyň ileri tutulýan ugurlarynyň biri bolup durýandygyny nygtap, deňhukuklylyk esasynda guralýan Özbegistan Respublikasy bilen hyzmatdaşlygyň strategiki häsiýetini kanagatlanma bilen belledi.

Söwda-ykdysady gatnaşyklar babatda aýdylanda bolsa, bar bolan uly mümkinçilikler özara haryt dolanyşygynyň möçberini düýpli artdyrmak hem-de ony diwersifikasiýalaşdyrmak, maýa goýum işini işjeňleşdirmek, işewürlik gatnaşyklaryny pugtalandyrmak, bilelikdäki täze taslamalary durmuşa geçirmek üçin amatly şertler döredýär.
Şol gün hem Bakuda iki ýurduň daşary syýasat edaralarynyň ikitaraplaýyn geňeşmeleri geçirildi. Onuň gün tertibine türkmen-azerbaýjan hyzmatdaşlygynyň meseleleriniň giň toplumy girizildi. Hazarda hyzmatdaşlygyň mümkinçilikleri ara alnyp maslahatlaşylan aýratyn mesele boldy. Ulag ulgamynda hyzmatdaşlyk babatynda Türkmenbaşy we Baku şäherleriniň Halkara deňiz portlarynyň arasynda ýük gatnawlarynyň mukdarynyň artdyrylmagynyň zerurdygy bellenildi.

Saparyň çäklerinde Türkmenistanyň we Azerbaýjan Respublikasynyň Daşary işler ministrlikleriniň arasynda 2019 — 2020-nji ýyllar üçin Hyzmatdaşlyk maksatnamasyna gol çekildi.

Türkmenistanyň wekiliýetiniň Ýaponiýa boljak iş saparyna görülýän taýýarlyk barada hasabat berdi. Şunuň bilen baglylykda, ikitaraplaýyn görnüşde hem, köptaraplaýyn görnüşde hem, hususan-da, “Merkezi Aziýa + Ýaponiýa” hyzmatdaşlygynyň çäklerinde üstünlikli ösdürilýän hyzmatdaşlygyň okgunly häsiýeti bellenildi.

Hormatly Prezidentimiz Gurbanguly Berdimuhamedowyň 2009-njy we 2013-nji ýyllarda Ýaponiýa amala aşyran resmi saparlarynyň çäklerinde, şeýle hem Ýaponiýanyň Premýer-ministriniň 2015-nji ýylda ýurdumyza resmi sapary mahalynda ýokary derejedäki gepleşikleriň jemleri boýunça gazanylan ylalaşyklar ähli ugurlar boýunça netijeli döwletara gatnaşyklaryny çuňlaşdyrmak hem-de giňeltmek üçin täze mümkinçilikleri açdy. Şonda ikitaraplaýyn resminamalaryň uly toplumyna hem gol çekildi. Netijede, uzakmöhletleýin geljek üçin köpugurly hyzmatdaşlygyň ygtybarly kadalaşdyryjy-hukuk binýady döredildi.

Şunuň bilen baglylykda, döwlet Baştutanymyzyň garamagyna Türkmenistanyň wekiliýetiniň Tokio şäherine iş saparynyň degişli maksatnamasy hödürlenildi, saparyň çäklerinde Ykdysady hyzmatdaşlyk boýunça Türkmen-ýapon komitetiniň mejlisiniň hem-de bilelikdäki işewürlik maslahatyny geçirmek göz öňünde tutulýar.

Soňra Döwlet daşary ykdysady iş bankynyň başlygy R.Jepbarowa söz berildi, ol ýolbaşçylyk edýän edarasynyň alyp barýan işleri hem-de daşary ýurt maýa goýumlaryny çekmek we netijeli özleşdirmek boýunça görülýän çäreler barada habar berdi. Şeýle hem iri maliýe gaznalar we daşary ýurtlaryň esasy banklary bilen hyzmatdaşlyk barada aýdyldy.

Hormatly Prezidentimiz Gurbanguly Berdimuhamedow dünýäniň ähli döwletleri hem-de abraýly halkara maliýe guramalary bilen netijeli hyzmatdaşlygy pugtalandyrmagyň Türkmenistanyň daşary syýasat strategiýasynyň möhüm ugry bolup durýandygyny belledi. Amala aşyrylýan syýasatyň netijesinde, türkmen döwleti gysga wagtda Ýer ýüzüniň depginli ösýän ýurtlarynyň sanawynda pugta orun tutup, dünýäniň ykdysady giňişligine üstünlikli goşulyşdy.

Döwlet Baştutanymyzyň nygtaýşy ýaly, ýurdumyzda amala aşyrylýan maýa goýum maksatnamalarynyň möhüm tapawutly aýratynlygy şolaryň ýakyn geljek üçin önümçilik pudaklaryny diwersifikasiýalaşdyrmaga we ösdürmäge, milli ykdysadyýetimiziň toplumlaýyn ösüşini gazanmaga gönükdirilendiginden ybaratdyr. Şoňa görä-de, milli Liderimiz häzirki wagtda ykdysady kuwwaty boýunça dünýäde öňdäki orunlary eýeleýän Ýaponiýanyň tejribesiniň biz üçin örän peýdaly bolup biljekdigini nygtady.

Hormatly Prezidentimiz Ýaponiýanyň halkara hyzmatdaşlyk boýunça banky bilen gatnaşyklary giňeltmegiň wajypdygyny belläp, Döwlet daşary ykdysady iş bankynyň ýolbaşçysyna birnäçe anyk görkezmeleri berdi. Bu bankyň gatnaşmagynda ýurdumyzda nebitgaz we himiýa senagatynda, beýleki pudaklarda iri maýa goýum taslamalary amala aşyryldy.

Döwlet Baştutanymyz ikitaraplaýyn gatnaşyklaryň oňyn, okgunly hem-de däp bolan dostlukly häsiýete eýedigini kanagatlanma bilen belläp, Ýaponiýanyň ýurdumyzyň ygtybarly we möhüm işewür hyzmatdaşlarynyň biri bolup durýandygyny aýtdy. Şunuň bilen baglylykda, milli Liderimiz Ýaponiýanyň iri kompaniýalarynyň köp ýyllaryň dowamynda ýurdumyzda üstünlikli işleýändiklerini aýtdy.

Balkan welaýatynda — Garabogaz şäherinde karbamid dökünleriniň, Gyýanly şäherçesinde polietilen we polipropilen önümçilikleri, şeýle hem Ahal welaýatynda tebigy gazdan benzin öndürýän zawodyň taslamalary ýaly senagat toplumlarynyň gurluşygy ikitaraplaýyn hyzmatdaşlygynyň aýdyň netijeleridir. Şunda döwlet Baştutanymyz Türkmenistanyň geljekde hem ylma esaslanýan önümçilikleriň döredilmegine we öňdebaryjy ýokary netijeli hem-de ekologiýa taýdan arassa tehnologiýalaryň döredilmegini, innowasiýa işläp taýýarlamalaryň we nou-haularyň işjeň herekete getirilmegini ugur edinýändigini nygtady. Şunuň bilen baglylykda, senagatlaşdyrmagy hem-de ykdysadyýetimizi diwersifikasiýalaşdyrmagy ugur edinen ýurdumyz olaryň maýa goýum işjeňligini goldaýar diýip, milli Liderimiz aýtdy.

Hormatly Prezidentimiz Gurbanguly Berdimuhamedow hödürlenen maksatnamany umuman makullap, Türkmen-ýapon komitetiniň mejlisini hem-de bilelikdäki işewürlik maslahaty ýokary derejede guramagy tabşyrdy, bu çäreler umumy bähbitlere laýyk gelýän özara peýdaly döwletara hyzmatdaşlygynyň mundan beýläk-de giňeldilmegine ýardam berer.

 2018-nji ýylyň 28-nji oktýabry–10-njy noýabry aralygynda ýurdumyzda geçiriljek Agyr atletika boýunça dünýä çempionatyna taýýarlyk görmek boýunça geçirilýän işler barada hasabat berdi.

Bu dünýä birinjiligine gatnaşmak üçin Ýer ýüzüniň 100 ýurdundan (Afrikanyň 9 döwletinden, Ýewropanyň 38 ýurdundan, Aziýanyň 29 ýurdundan, Amerikanyň 15 ýurdundan we Okeaniýanyň 9 ýurdundan) ýüz tutmalar gelip gowuşdy. Şeýlelikde, daşary ýurtlardan türgenleriň 800-e golaýynyň, umuman alanyňda, dürli ýurtlardan wekilleriň 1500-siniň, şol sanda emin toparlarynyň, žurnalistleriň we beýlekileriň gelmegine garaşylýar. Ýaryşlara hyzmat etmek üçin Türkmenistanyň ýokary okuw mekdeplerinden meýletinçileriň 500-e golaýy taýýarlanyldy.

Çempionatyň web-saýtyny taýýarlamak, ýaryşa gatnaşyjylar üçin akkreditasiýalary resmileşdirmek boýunça işler alnyp barylýar. Ýurdumyzyň Dokma senagaty ministrliginiň kärhanalary meýletinçiler, guramaçylar üçin hem-de Türkmenistanyň ýygyndy topary üçin egin-eşikleri taýýarlaýar. “Berkarar” söwda-dynç alyş merkezinde, “Aşgabat” seýilgähinde, şeýle hem beýleki ýerlerde çempionatyň açylyş dabarasyna petekleriň satuwy başlandy. Sport we ýaşlar syýasaty ministrligi, Medeniýet ministrligi tarapyndan degişli guramaçylyk işleri alnyp barylýar.

 Ýurdumyzyň ulag hem-de üstaşyr geçelgeleriniň has-da ösdürilmegi, awtomobil we demir ýollaryň döwrebaplaşdyrylmagy bilen baglanyşykly degişli teklipleri taýýarlamak boýunça tabşyryklar berdi. Bellenilişi ýaly, bu ugruň kämilleşdirilmegi ýurdumyzda halkara hyzmatdaşlygynyň işjeňleşdirilmegine, ýurdumyzyň ykdysady kuwwatynyň artmagyna giň ýol açar.

16 — 18-nji oktýabr aralygynda Aşgabatda geçirilen Söwda-ykdysady hyzmatdaşlyk boýunça bilelikdäki hökümetara türkmen-saud toparynyň altynjy mejlisiniň netijeleri barada hasabat berdi.

Duşuşygyň barşynda iki ýurduň döwlet düzümleriniň, esasy pudaklaýyn ministrlikleriniň we edaralarynyň ýolbaşçylarynyň gatnaşmagyndaky söwda-ykdysady hem-de maýa goýum gatnaşyklary baradaky meseleler, şol sanda azyk, derman serişdeleri, nebitgaz, himiýa, dokma, dag-magdan senagaty, raýat awiasiýasy ulgamynda, oba hojalygynda, bilim we ylym, sport, medeniýet, syýahatçylyk ulgamlarynda, köpçülikleýin habar beriş serişdeleriniň ugry boýunça meseleler ara alnyp maslahatlaşyldy. Mejlisiň netijeleri boýunça degişli teswirnama gol çekildi. Mundan başga-da, saud kärdeşler bilen ikitaraplaýyn gepleşikler geçirilip, şolaryň dowamynda ileri tutulýan ugurlarda hyzmatdaşlygyň geljegi barada giňişleýin pikir alşyldy.

Şunda Saud Arabystany Patyşalygynda özara ynam we hormat goýmak esasynda guralýan gatnaşyklarda Türkmenistan bilen hyzmatdaşlygyň ösdürilmegine aýratyn üns berilýändigi nygtaldy. Ýangyç-energetika toplumynda hem-de beýleki birnäçe pudaklarda bilelikdäki taslamalaryň amala aşyrylmagyna gyzyklanma bildirildi.

Toparyň mejlisiniň barşynda Saud Arabystany Patyşalygynyň söwda we maýa goýum ministri Majid bin Abdulla Al-Kasabynyň habar berşi ýaly, «Türkmenistan — Owganystan — Pakistan — Hindistan» transmilli gaz geçirijisiniň türkmen böleginiň gurluşygy üçin goşmaça maýa goýum serişdelerini bölüp bermek barada çözgüt kabul edildi. Şunuň bilen birlikde, Saud Arabystanynda Türkmenistanyň Dokma senagaty ministrliginiň dükanlaryny açmak üçin zerur ýardam bermäge taýýarlyk beýan edildi.

Soňra wise-premýer geljek ýyldan başlap, içerki sarp edijileriň gaz bilen üpjün edilişini düzgünleşdirmek bilen baglanyşykly ýurdumyzyň kanunçylygyna üýtgetmeleri we goşmaçalary girizmek, şeýle hem kärhanalarda we ýaşaýyş jaýlarynda gazyň sarp edilişini hasaba alýan enjamlary oturtmak boýunça geçirilen işler barada hasabat berdi. Habar berlişi ýaly, degişli edaralar tarapyndan gazdan peýdalanmagyň düzgünleri kämilleşdirilip, olar Maliýe we ykdysadyýet ministrligi bilen ylalaşyldy.

Türkmenistanyň energetika strategiýasynyň, ilkinji nobatda, ýurdumyzyň ägirt uly uglewodorod kuwwatyny netijeli peýdalanmaga hem-de ýangyç-energetika toplumynda milli we umumy bähbitlere kybap gelýän özara bähbitli halkara hyzmatdaşlygy ösdürmäge gönükdirilendigini nygtady.


Milli Liderimiz Gurbanguly Berdimuhamedow TOPH taslamasynyň durmuşa geçirilişiniň yzygiderli depginini kanagatlanma bilen nygtady. Bu taslamanyň amala aşyrylmagy dünýäniň energetika howpsuzlygynyň täze gurluşyny kemala getirmek, ählumumy durnukly ösüş üçin şertleri döretmek babatda möhüm ähmiýete eýedir. Günorta — Gündogar Aziýanyň iri ýurtlaryna tebigy gazyň uzakmöhletleýin iberilmegini üpjün etjek TOPH gaz geçirijisiniň gurluşygy sebitiň ykdysady ösüşine kuwwatly itergi berer, durmuş we ynsanperwer häsiýetli meseleleriň çözülmegine, parahatçylygyň hem-de durnuklylygyň pugtalandyrylmagyna ýardam berer.

Saud ösüş gaznasy tarapyndan bölünip berlen maýa goýum serişdeleri daşary ýurt maýadarlarynyň TOPH gaz geçirijisiniň gurluşygyna gyzyklanma bildirýändigine şaýatlyk edýär. Olar bu taslamanyň möhümdigine we kuwwatyna ýokary baha berýärler. Şunda ýurdumyzyň alyp barýan “açyk gapylar” syýasaty, milli ykdysadyýetimiziň durnuklylygy, bar bolan oňyn maýa goýum ýagdaýy oňat şertler bolup hyzmat edýär.

Türkmenistan hem-de Saud Arabystany tebigy serişdeleriň ägirt uly gorlaryna eýe bolan dünýä döwletleriniň hataryna girýär. Bu bolsa ýangyç-energetika hem-de beýleki pudaklarda döwletara hyzmatdaşlygyny giňeltmek üçin amatly şertleri döredýär diýip, hormatly Prezidentimiz Gurbanguly Berdimuhamedow aýtdy.

Häzirki wagtda ýurdumyzyň durmuş-ykdysady ösüşine uly goşant goşýan ýangyç-energetika toplumynyň işiniň netijeliligini ýokarlandyrmak baş wezipe bolup durýar diýip, hormatly Prezidentimiz “Türkmengaz” döwlet konserniniň ýolbaşçylaryna gaz senagatyny mundan beýläk-de diwersifikasiýalaşdyrmak, onuň düzümlerini innowasiýalar esasynda döwrebaplaşdyrmak, pudagy giň gerimde tehniki we tehnologiýa taýdan täzelemek, iri maýa goýum taslamalaryny, şol sanda halkara TOPH gaz geçirijisiniň gurluşygyny amala aşyrmagyň bellenilen möhletde ýerine ýetirilmegini hemişe gözegçilikde saklamak babatda anyk görkezmeler berdi.

Türkmenistanyň bäsdeşlige ukyply ykdysadyýetiniň kemala getirilmegi ýurdumyzy durnukly ösdürmegiň, ony dünýäniň ösen döwletlerine kybap gelýän ölçegleriň ýagdaýlaryna çykarmagyň ýeke-täk ýoludyr diýip, hormatly Prezidentimiz Gurbanguly Berdimuhamedow belledi. Şunda senagat toplumynyň gaýtadan işleýän pudaklaryna strategiki orun berilýär. Ol hil taýdan döwrebaplaşdyrylmagy hem-de diwersifikasiýa ýoly bilen ösdürilmegi baý ýerli serişdeleriň esasynda innowasion önümçilikleri döretmek, dünýä bazarlaryna çykmak mümkinçiligi üçin düýpli maýa serişdeleriniň goýulmagy netijesinde eýe boldy.

Döwlet Baştutanymyz bu ulgama iň öňdebaryjy enjamlar we iň täze tehnologiýalar görnüşinde daşarky maýa goýumlary çekmegiň wajypdygyny nygtap, daşary ýurtlardan getirilýän önümleriň ornuny tutýan önümleri öndürmek ugrunda bolşy ýaly, eksporta gönükdirilen ugurda hem ýurdumyzyň ykdysadyýeti üçin strategiki ähmiýete eýe bolan milli senagat taslamalaryny depginli durmuşa geçirmegiň zerurdygyny aýtdy.

 

Milli Liderimiz hasabaty diňläp, sanly ykdysadyýete geçmek boýunça işleri dowam etmegiň möhümdigini belledi. Munuň özi maýalary çekmäge, döwleti dolandyrmagyň kämil usullaryny ornaşdyrmaga hem-de onuň netijeliligini artdyrmaga, täze iş orunlaryny döretmäge ýardam etmelidir. Döwlet Baştutanymyz maliýe ulgamynyň edaralarynyň öňünde durýan möhüm wezipelere ünsi çekip, wise-premýere birnäçe tabşyryklar berdi.

2019-njy ýyl üçin Döwlet býujetiniň, Türkmenistany durmuş-ykdysady taýdan ösdürmegiň esasy ugurlarynyň we Maýa goýum maksatnamasynyň taslamalarynyň işlenip taýýarlanandygy barada hasabat berdi. Degişli edaralar bilen ylalaşylan bu resminamalarda ähli pudaklara öňdebaryjy tehnologiýalary ornaşdyrmak hem-de sanly ykdysadyýete geçmek boýunça milli Liderimiziň başyny başlan işlerini maliýeleşdirmek üçin ýörite serişdeler göz öňünde tutuldy. Şol serişdeleriň agramly bölegini ilatyň ýaşaýyş-durmuş şertlerini has-da gowulandyrmaga gönükdirmek meýilleşdirilýär. Geljek ýyl üçin býujetde zähmet haklarynyň, pensiýalaryň, döwlet kömek pullarynyň, talyp we diňleýji haklarynyň möçberini 10 göterim ýokarlandyrmak göz öňünde tutuldy.

Hormatly Prezidentimiz Gurbanguly Berdimuhamedow 2019-njy ýyl üçin Döwlet býujetiniň taslamasyny işläp taýýarlamak bilen bagly ileri tutulýan meselelere ünsi çekip, ýurdumyzda dolandyryş edaralaryny saklamak üçin baş maliýe meýilnamasynda býujet çykdajylaryny azaltmagyň möhümdigini, tygşytlanan serişdeleri bolsa, köp mekdepleri, çagalar baglaryny ýa-da beýleki desgalary gurmaga gönükdirmelidigini belledi.

Milli Liderimiz ýurdumyzyň ykdysadyýetinde geçirilýän uly özgertmeler barada aýdyp, döwletimizi senagat taýdan ösdürmek, elektron senagatyny döretmek, sanly ykdysadyýete geçmek işleriniň häzirki döwürde bu ugurlardan köp sanly hünärmenleri talap edýändigini belledi. Şunuň bilen baglylykda, häzirki wagtda örän zerur ugurlar, ýagny maliýe, oba hojalyk, senagat we elektron senagaty boýunça okuw meýilnamasynyň täze maksatnamalaryny işläp taýýarlamak ileri tutulýan ugurlaryň hatarynda kesgitlenildi.

Hormatly Prezidentimiz geljek ýylyň Döwlet býujetinde bilim, ylym we saglygy goraýyş ulgamlary üçin köp serişdeleri göz öňünde tutmagyň möhümdigini aýtdy.

Baş maliýe meýilnamasy taýýarlananda öňki ýyllarda bolşy ýaly, durmuş ulgamyny ösdürmäge aýratyn üns bermek gerek. Ýaşaýyş-durmuş meselelerini çözmek, aýratyn-da, ýaşaýyş jaýlaryny gurmak üçin, Döwlet býujetinde goýberilýän serişdeleri artdyrmak gerek.

Milli Liderimiz Gurbanguly Berdimuhamedow wise-premýer G.Myradowa ýüzlenip,

milli ykdysadyýetimiziň pudaklaryny ösdürmäge gönükdirilýän karz serişdeleriniň möçberini artdyrmagy, kiçi önümçilikleri höweslendirmek, ýola goýmak we ösdürmek boýunça çäreleri-de meýilleşdirmegi göz öňünde tutmagy tabşyrdy. Döwlet Baştutanymyz ilat üçin karz maliýe serişdeleriniň möçberini hem artdyrmagyň, bank hyzmatlarynyň hilini ýokarlandyryp, karz serişdeleriniň elýeterli bolmagyny gazanmagyň, bank goýumlaryny höweslendirip, onuň ygtybarly kepillendirilmegini üpjün etmegiň möhümdigine ünsi çekdi.

Hormatly Prezidentimiz Maýa goýum maksatnamasyna gaýtadan seredilmegini möhüm wezipeleriň hatarynda kesgitläp, senagat kärhanalarynyň gurluşygyny her ýyl artdyrmagyň gerekdigini aýtdy.

Milli Liderimiz Döwlet býujetiniň taslamasynyň üstünde heniz köp işlemeli diýip, noýabr aýynyň ahyrynda geçiriljek Ministrler Kabinetiniň mejlisinde oňa ýene-de bir gezek serediljekdigini aýtdy.

Mejlisde başga-da birnäçe möhüm meselelere seredildi, şolar boýunça degişli çözgütler kabul edildi.

Hormatly Prezidentimiz Gurbanguly Berdimuhamedow Ministrler Kabinetiniň mejlisini tamamlap, oňa gatnaşanlara berk jan saglyk, maşgala abadançylygyny we uly üstünlikleri, «Türkmenistan — Beýik Ýüpek ýolunyň ýüregi» diýlip yglan edilen ýylda berkarar Watanymyzyň ähli halkyna gülläp ösüş arzuw etdi.

Türkmenistanyň Ministrler Kabinetiniň mejlisi

Türkmen döwlet habarlar agentligi (TDH)  /   03.08.2018  

Hormatly Prezidentimiz Gurbanguly Berdimuhamedow Ministrler Kabinetiniň mejlisini geçirdi. Onda ykdysadyýetimiziň pudaklarynda geçen ýedi aýda ýerine ýetirilen işleriň netijelerine hem-de döwlet durmuşyna degişli birnäçe möhüm meselelere garaldy.
 2018-nji ýylyň ýedi aýynyň makroykdysady görkezijileri barada hasabat berdi. Wise-premýeriň belleýşi ýaly, şu ýylyň hasabat döwründe jemi içerki önümiň ösüş depgini 6,2 göterim ýokarlandy.
Umuman, önüm öndürilişi geçen ýylyň degişli döwri bilen deňeşdirilende 4,4 göterim artdy.
Ýurdumyzyň iri we orta kärhanalarynda aýlyk haklarynyň ortaça möçberi 2017-nji ýylyň degişli döwri bilen deňeşdirilende, 9,1 göterim ýokarlandy. Aýlyk haklary, pensiýalar, döwlet kömek pullary we talyp haklary öz wagtynda hem-de doly maliýeleşdirildi.
Hasabat döwründe rejelenen görnüşdäki Oba milli maksatnamasynyň çäklerinde, ýurdumyzyň sebitlerinde durmuş maksatly binalaryň we desgalaryň 77-siniň, suw we lagym arassalaýjy desgalaryň 32-siniň, 235 müň inedördül metrden gowrak ýaşaýyş jaýlarynyň, şeýle hem inženerçilik ulgamlarynyň gurluşyk işleri alnyp baryldy.
Döwlet Baştutanymyz Gurbanguly Berdimuhamedow milli ykdysadyýetimizde oňyn görkezijileriň gazanylýandygyny kanagatlanma bilen belläp, wise-premýeriň ünsüni birnäçe möhüm wezipeleriň çözgüdine çekdi. Aýratyn-da, hususylaşdyrmak çärelerini işjeňleşdirmek zerurdyr diýip, milli Liderimiz sözüni dowam etdi. Ýakyn geljekde döwlet dolandyryşynyň täze usullaryny ornaşdyrmak we häzirki döwürde dünýäniň ähli döwletlerinde hereket edýän sanly ykdysadyýet ulgamyna geçmek ýaly işler möhüm ugurlar hökmünde kesgitlenildi.
Şeýle hem milli Liderimiziň başlangyjy esasynda energiýa serişdelerini dünýä bazarlaryna köpugurly esasda ugratmak, Türkmenistan — Owganystan — Pakistan — Hindistan gaz geçirijisiniň gurluşygyny meýilnama laýyk derejede alyp barmak maksady bilen durmuşa geçirilen giň möçberli çäreler barada hasabat berildi.
Hormatly Prezidentimiz Gurbanguly Berdimuhamedow hasabaty diňläp, ýurdumyzyň ýangyç-energetika toplumynyň öňünde durýan ähli wezipeleriň, şol sanda toplumy ösdürmek üçin maýa goýumlaryny çekmek bilen baglanyşykly meseleleriň öz wagtynda çözülmeginiň wajypdygyny belledi.
Ministrlik we pudaklaýyn dolandyryş edaralary boýunça hasabat döwründe maýa goýum serişdelerini özleşdirmegiň meýilnamasy 144,1 göterim ýerine ýetirildi.
Döwlet Baştutanymyz öňümizdäki umumymilli forumyň — Halk maslahatynyň mejlisini ýokary guramaçylyk derejesinde geçirmegiň wajypdygyny belledi.
Ýurdumyzyň ykdysadyýeti depginli ösmegini durnukly saklap galýar, Garaşsyz döwletimizde kabul edilen ähli durmuş maksatnamalary üstünlikli amala aşyrylýar diýip, hormatly Prezidentimiz Gurbanguly Berdimuhamedow belledi. Jemi içerki önümiň ösüşi, ozalkysy ýaly, ýokary derejä, ýagny, 6,2 göterime ýetýär. Geçen ýylyň degişli döwri bilen deňeşdireniňde, ähli pudaklarda ýokary ösüş depgini saklanyp galýar.
Biziň energiýa serişdelerimizi dünýä bazaryna diwersifikasiýa ýoly bilen ibermek baradaky syýasatymyz hem bellän meýilnamalarymyza laýyklykda dowam edýär. Ýaňy-ýakynda goňşy Owganystana elektrik geçiriji ulgam işe girizildi. Türkmenistan — Owganystan — Pakistan — Hindistan gaz geçirijisiniň taslamasy, şeýle hem beýleki sebit taslamalary üstünlikli amala aşyrylýar. Bu taslamalaryň uly syýasy, ykdysady we ynsanperwer ähmiýeti bolup, olar sebitiň ýurtlarynyň ykdysadyýetini ösdürmäge güýçli itergi berer diýip, döwlet Baştutanymyz nygtady.
“Türkmenistan — Beýik Ýüpek ýolunyň ýüregi» diýlip atlandyrylan maksatnamamyzyň çäklerinde ýurdumyzda sport çäreleri dowam edýär. Halkara awtorallini, agyr atletika boýunça dünýä çempionatyny geçirmäge, beýleki syýasy we jemgyýetçilik çärelerine işjeň taýýarlyk görülýär.
Ministrler Kabinetiniň mejlisini tamamlap, döwlet Baştutanymyz Gurbanguly Berdimuhamedow oňa gatnaşyjylara berk jan saglyk, alyp barýan işlerinde uly üstünlik, ýurdumyzyň tutuş halkyna bolsa, “Türkmenistan — Beýik Ýüpek ýolunyň ýüregi” şygary astynda geçýän ýylda rowaçlyk arzuw etdi.

Türkmenistanyň Ministrler Kabinetiniň giňişleýin mejlisinden

Türkmen döwlet habarlar agentligi (TDH)  /   12.10.2018  /  

Şu gün hormatly Prezidentimiz Gurbanguly Berdimuhamedow Ministrler Kabinetiniň giňişleýin mejlisini geçirdi. Onda milli ykdysadyýetiň pudaklarynda şu ýylyň dokuz aýynda alnyp barlan işleriň jemleri jemlenildi, Prezident maksatnamalarynyň we ýurdumyzy durmuş-ykdysady taýdan ösdürmek boýunça kabul edilen beýleki maksatnamalaryň ýerine ýetirilişi ara alnyp maslahatlaşyldy, şeýle hem Täze ýyla çenli galan döwrüň içinde öňde duran wezipeler kesgitlenildi.

2018-nji ýylyň üç çärýeginde Döwlet býujetiniň ýerine ýetirilişi barada hasabat berdi. Şu ýylyň 1-nji oktýabryndaky ýagdaýa görä, baş maliýe meýilnamasynyň girdeji bölegi 116,2 göterim, çykdajy bölegi bolsa 92,6 göterim berjaý edildi.

Ýerli býujetiň girdeji böleginiň ýerine ýetirilişi 6 milliard 228,3 million manada, çykdajy bölegi bolsa 5 milliard 517, 2 million manada barabar boldy.

Hasabat döwründe balans toparlarynyň 56 mejlisi, şol sanda sebitleriň balans toparlarynyň 53 mejlisi geçirildi.

Üç çärýegiň netijeleri boýunça maliýeleşdirmegiň ähli çeşmeleriniň hasabyna özleşdirilen maýa goýumlarynyň möçberi 31,3 milliard manada deň boldy. Bu görkezijiniň jemi içerki önümiň ösüşine gatnaşygy 33,4 göterime ýetdi. Maýa goýum maksatnamasy 104,7 göterim ýerine ýetirildi. Önümçilik maksatly desgalaryň gurluşygyna 65,8 göterim, durmuş-medeni ähmiýetli binalaryň gurluşygyna 34,2 göterim maýa goýumlary gönükdirildi.

Soňra ýurdumyzyň bank ulgamyny kämilleşdirmegiň maksatnamasyny durmuşa geçirmegiň 2018-nji ýylyň dokuz aýynda ykdysadyýeti ösdürmäge, şol sanda eksporta niýetlenen we importyň ornuny tutýan döwrebap önümçilikleri ösdürmek üçin gönükdirilýän karzlaryň möçberleri 12,9 göterim ýokarlandy. Bu makroykdysady görkeziji döwlete degişli bolmadyk ulgamda 14,8 göterim ýokarlandy.

Bank hyzmatlaryny ýerine ýetirmegiň elektron düzümlerini kämilleşdirmek maksady bilen görlen çäreler barada hem aýdyldy.

Dokuz aýda ýurdumyzyň banklary tarapyndan kartly töleg ulgamy arkaly nagt däl hasaplaşyklary kämilleşdirmek boýunça yzygiderli işler alnyp baryldy.

Hormatly Prezidentimiz Gurbanguly Berdimuhamedow hasabaty diňläp, bank edaralarynyň işini has ýokary derejä çykarmagyň möhümdigini belledi. Banklaryň maliýe hasabatlylygyny halkara ülňülere laýyklykda kämilleşdirmek ugrunda geljekde hem toplumlaýyn çäreleriň geçirilmeginiň zerurdygyny nygtap, Merkezi bankyň ýolbaşçysyna birnäçe anyk görkezmeleri berdi.

Hasabat döwründe maliýe seljerişiniň netijelerine laýyklykda, jemi içerki önümiň ösüş depgininiň ýokarlanmagy 6,2 göterim, şol sanda senagat pudagynda 4,2 göterim, gurluşykda 0,6 göterim, ulag-aragatnaşyk toplumynda 10,8 göterim, söwdada 7,6 göterim, oba hojalygynda 4,9 göterim, hyzmatlar ulgamynda 10,6 göterim derejesinde hasaba alyndy.

2018-nji ýylyň ýanwar — sentýabr aýlarynyň netijeleri boýunça öndürilen önümleriň ösüş depgini 2017-nji ýylyň degişli döwri bilen deňeşdirilende, 4,6 göterim ýokarlandy.

Geçen ýylyň degişli döwri bilen deňeşdirilende, bölek haryt dolanyşygy boýunça görkeziji 19,5 göterim artdy.

Döwlet býujetiniň 73,3 göterimi durmuş ulgamyny maliýeleşdirmäge gönükdirildi. Ortaça aýlyk zähmet haky geçen ýylyň degişli döwri bilen deňeşdirilende 9,4 göterim ýokarlandy. Zähmet haklary, pensiýalar, döwlet kömek pullary we talyp haklary doly hem-de öz wagtynda tölenildi.

Hormatly Prezidentimiz Gurbanguly Berdimuhamedow hasabaty diňläp, Ministrler Kabinetiniň Başlygynyň ähli orunbasarlaryna Halk Maslahatynda kabul edilen çözgütleri göz öňünde tutup, geljek ýylyň Döwlet býujeti boýunça ýene-de bir gezek maslahat geçirmegi tabşyrdy. Bu işi çaltrak tamamlap, 2019-njy ýyl üçin Döwlet býujetiniň taslamasyny Türkmenistanyň Mejlisiniň garamagyna hödürlemeli diýip, döwlet Baştutanymyz Türkmenistanyň Prezidentiniň Permanyna laýyklykda, Döwlet býujetinde zähmet haklarynyň, pensiýalaryň, talyp haklarynyň we döwlet kömek pullarynyň, şeýle hem birnäçe beýleki durmuş tölegleriniň möçberini mundan beýläk-de ýokarlandyrmagy göz öňünde tutmagy tabşyrdy.

Milli Liderimiz aýratyn mätäçlik çekýän adamlar üçin her etrapda we şäherde ýaşaýyş jaýlaryny gurmak üçin serişdeleri Döwlet býujetinde hökman göz öňünde tutmagyň möhümdigine ünsi çekdi. Her bir ministrlik we pudaklaýyn dolandyryş edarasy geljek ýylda öz önümçilik tabşyryklaryny hem-de öňünde durýan wezipeleri anyk bilmelidir diýip, hormatly Prezidentimiz belledi. Döwlet Baştutanymyz Halk Maslahatynyň kabul eden kararlarynyň esasynda pudaklary ösdürmegiň we özgertmegiň ähli döwlet maksatnamalaryna gaýtadan garamagy hem-de tutuş ýurdumyzy ösdürmegiň 2019 — 2025-nji ýyllar üçin maksatnamasyny taýýarlamagy we tassyklamagy tabşyrdy.

2019-njy ýyldan ilata agyz suwunyň, gazyň, elektrik energiýasynyň tölegsiz berlişini ýatyrmak barada Halk Maslahatynyň kabul eden Karary bilen baglylykda, Maliýe we ykdysadyýet ministrliginiň býujete goşmaça serişdeleriň gelip gowuşmagynyň hasaba alnyşyny we oňa gözegçiligi üpjün etmelidigini belledi.

Döwlet Baştutanymyz TOPH gaz geçirijisiniň gurluşygyna hem-de beýleki halkara gaz geçirijileriň çekilişine, Hazar deňziniň ýalpaklygyny özleşdirmek işlerine ünsi çekip, düzümi döwrebaplaşdyrmagy we nebitgaz pudagynyň dolandyryş ulgamyny kämilleşdirmegi, döwlet emläklerini hususylaşdyrmak işlerini çaltlandyrmagy tabşyrdy.

Döwlet Baştutanymyz Ministrler Kabinetiniň agzalaryna ýüzlenip, ýurdumyzyň ykdysadyýet toplumynyň esasy pudaklaryny tapgyrlaýyn bazar gatnaşyklaryna geçirmek syýasatyna laýyklykda, balyk hojalygy döwlet kärhanalaryny hususylaşdyrmagyň zerurdygy baradaky karara gelendigini habar berdi. Şunuň bilen baglylykda, hormatly Prezidentimiz Gurbanguly Berdimuhamedow Maliýe we ykdysadyýet ministrligine bäsleşikli söwdalary geçirmek üçin resminamalary taýýarlamagy tabşyrdy we degişli Permana gol çekdi.

Käbir pudaklar boýunça önümçilik we hyzmat ulgamlarynda oňat görkezijiler gazanyldy. Bu bolsa jemi içerki önümiň möçberiniň artyşyny 6,2 göterime çenli ýetirmäge mümkinçilik berdi diýip, milli Liderimiz Gurbanguly Berdimuhamedow belledi. Döwlet býujetiniň girdejileri hem artdy. Bu bolsa aýlyk zähmet haklarynyň möçberini 9 göterim artdyrmaga mümkinçilik berdi. Milli puluň hümmeti bellenen derejede durnukly saklanýar.

Ýylyň tamamlanmagyna 3 aýa golaý wagt galýar. Ýöne muňa garamazdan, biz geljek ýylda öňümizde durýan wezipeleri eýýäm häzirden kesgitlemelidiris. Meniň ozal hem belläp geçişim ýaly, biziň alyp barýan işlerimiziň strategiýasy açyklyga, goşulyşmaga we eksporta niýetlenen ykdysadyýeti döretmäge gönükdirilendir. Bu ugurda ileri tutulýan ugurlar ykdysadyýetde döwletiň paýyny azaltmak, işewürlik gurşawyny gowulandyrmak we daşary ýurt maýa goýumlaryny göni çekmek bolmalydyr. Biz ýurdumyzyň ykdysadyýetiniň mundan beýläk-de çalt depginler bilen ösmegini üpjün etmelidiris. Şu maksat bilen, ilkinji nobatda, täze kärhanalary gurmagy dowam etmeli diýip, döwlet Baştutanymyz belledi.

Soňra milli Liderimiziň aýdyşy ýaly, biz bu ugurda bäsleşige ukyplylygy hususy pudagyň ornuny ýokarlandyrmagyň hasabyna üpjün etmeli. Hususan-da, ýurdumyzyň banklary kiçi we orta telekeçilige has uly goldaw bermelidirler. Maýa goýum serişdeleriniň ýerli bazarlaryny ösdürmäge we maliýe institutlarynyň binýadyny berkitmäge ýardam bermelidirler.

Döwlet Baştutanymyz Ministrler Kabinetiniň giňişleýin mejlisiniň işini jemläp, oňa gatnaşyjylaryň ählisine berk jan saglyk, zähmetde uly üstünlikler, ýurdumyzyň halkyna bolsa “Türkmenistan — Beýik Ýüpek ýolunyň ýüregi” diýlip yglan edilen ýylda gülläp ösüş arzuw etdi.

Türkmenistanyň Ministrler Kabinetiniň giňişleýin mejlisinden

Türkmen döwlet habarlar agentligi (TDH)  /   05.07.2018  /  

Şu gün hormatly Prezidentimiz Gurbanguly Berdimuhamedow Ministrler Kabinetiniň giňişleýin mejlisini geçirdi. Onda milli ykdysadyýetimiziň pudaklarynyň 2018-nji ýylyň alty aýynda alyp baran işleriniň jemleri jemlenildi.

Makroykdysady görkezijiler, ozaly bilen bolsa, jemi içerki önümiň ösüş depgininiň 6,2 göterim artandygy şaýatlyk edýär.
Şu ýylyň alty aýynyň jemleri boýunça öndürilen önümleriň ösüş depgini 2017-nji ýylyň degişli döwri bilen deňeşdirilende, 4,4 göterim artdy.
Wise-premýer bölek-satuw haryt dolanyşygy boýunça meýilnamalaýyn görkezijileriň ýerine ýetirilendigi barada hasabat bermek bilen, onuň ösüş depgininiň geçen ýylyň degişli döwri bilen deňeşdirilende, 19,7 göterim artandygyny aýtdy.
Ortaça aýlyk zähmet haklary geçen ýylyň degişli döwri bilen deňeşdirilende, 9 göterim artdy.
Ýanwar — iýun aýlarynda ýurdumyzyň ähli sebitlerinde önümçilik we medeni-durmuş maksatly desgalaryň gurluşygy ýokary depginde alnyp baryldy. Maliýeleşdirmegiň ähli çeşmeleriniň hasabyna özleşdirilen maýa goýumlarynyň möçberi degişli döwürde 19,1 milliard manada deň boldy.
Soňra maliýe we ykdysadyýet ministri B.Bazarow hasabat döwründe Döwlet býujetiniň ýerine ýetirilişi barada hasabat berdi. 1-nji iýula çenli ýagdaýa görä, baş maliýe meýilnamasynyň girdeji bölegi 103 göterim, çykdajy bölegi bolsa 85,3 göterim ýerine ýetirildi.
Ýerli býujetiň girdeji böleginiň ýerine ýetirilişi 4 milliard 56,1 million manada, çykdajy bölegi 3 milliard 235,6 million manada deň boldy.
Hasabat döwründe 51 sany döwlet emlägi hususylaşdyrylyp, döwlet býujetine 24,1 million manat geçirildi. Birinji ýarym ýylyň jemleri boýunça döwlet emlägini kärendä bermegiň hasabyna 69,8 million manat möçberinde pul serişdesi alyndy.
Maliýeleşdirmegiň ähli çeşmeleriniň hasabyna özleşdirilen maýa goýumlarynyň möçberi 34,4 göterime deň boldy. Maýa goýum maksatnamasy 63,8 göterim ýerine ýetirildi. Önümçilik maksatly desgalaryň gurluşygyna düýpli maýa goýumlarynyň 55,5 göterimi, medeni-durmuş maksatly desgalaryň gurluşygyna 44,5 göterim maýa goýum serişdeleri gönükdirildi.
Ministr “Türkmenistanyň Prezidentiniň obalaryň, şäherçeleriň, etraplardaky şäherleriň we etrap merkezleriniň ilatynyň ýaşaýyş-durmuş şertlerini özgertmek boýunça 2020-nji ýyla çenli döwür üçin rejelenen görnüşdäki Milli maksatnamasyny” durmuşa geçirmegiň barşy barada hasabat bermek bilen, birinji ýarym ýylda 871,6 million manadyň özleşdirilendigini aýtdy.
Hususan-da, geçen ýylyň degişli döwri bilen deňeşdirilende, önümleriň köp görnüşleriniň möçberiniň artdyrylmagynyň üpjün edilendigi habar berildi. Nebitiň çykarylyşy 0,2 göterim, benziniň öndürilişi 1,5 göterim, kerosiniň öndürilişi 1,9 göterim, nebit koksunyň öndürilişi 9,3 göterim, polipropileniň öndürilişi 6,1 göterim, mineral dökünleriň öndürilişi 7,2 göterim, sementiň öndürilişi 0,7 göterim, plastmassa we aýna süýümli turbalaryň öndürilişi 9,4 göterim, pagta süýüminiň öndürilişi 12,3 göterim, nah matalaryň öndürilişi 15,7 göterim, eýlenen deriniň öndürilişi 7,3 göterim, gaýtadan işlenilen balyk we balyk önümleriniň öndürilişi 23,8 göterim, tikinçilik we örme önümleriniň öndürilişi 8,9 göterim, çörek we çörek önümleriniň öndürilişi 2,3 göterim ýokarlandy. Mundan başga-da, senagat önümleriniň täze görnüşleriniň çykarylmagy özleşdirilip, 2,6 million inedördül metr aýna öndürildi.
2018-nji ýylyň birinji ýarymynda ýurdumyzyň banklarynyň ykdysadyýetiň ösdürilmegine gönükdiren karzlarynyň möçberi 8,3 göterim, döwlete degişli bolmadyk bölege berlen karzlaryň möçberli 9,8 göterim artdy. Şeýle hem bank hyzmatlaryny ýerine ýetirmegiň elektron düzümlerini kemala getirmegiň çäklerinde amala aşyrylan işler barada hasabat berildi. 1-nji iýula çenli ýagdaýa görä, geçen ýylyň degişli döwri bilen deňeşdirilende, bank kartlarynyň sany 1,4 esse ýokarlandy.
Birinji ýarym ýylda “Goýum bank karty” täze hyzmat ornaşdyryldy, şeýle hem internet arkaly hasaplaşyklary geçirmek üçin mümkinçilik döredildi. Oba hojalyk önümlerini öndürijiler bilen özara hasaplaşyklary öz wagtynda geçirmek üçin olary bank kartlary bilen üpjün etmek boýunça işler ýola goýuldy. “Altyn asyr” töleg kartlarynyň üsti bilen nagt däl hasaplaşyklary kämilleşdirmek boýunça çäreler işjeň geçirilýär.
Hormatly Prezidentimiz Gurbanguly Berdimuhamedow hasabaty diňläp, bu ugurda alnyp barylýan işleriň häzirki döwrüň talaplaryna laýyk gelýändigini belledi. Hususan-da, geçen ýylyň degişli döwri bilen deňeşdirilende, beýleki döwletlerden ýurdumyza getirilýän harytlaryň möçberi 43 göterim azaldy. Ýurdumyzdan beýleki döwletlere iberilýän eksport önümleriniň möçberi bolsa 41,5 göterim artdy.

Nebitiň gaz kondensaty bilen çykarylyşynyň meýilnamasy 103,1 göterim, nebiti gaýtadan işlemegiň meýilnamasy 102,4 göterim, dizel ýangyjy öndürmek boýunça meýilnama 103,1 göterim, çalgy ýaglaryny öndürmek boýunça meýilnama 121,2 göterim ýerine ýetirildi. Geçen ýylyň degişli döwri bilen deňeşdireniňde, benzin öndürmegiň ösüş depgini 101,5 göterime, polipropilen öndürmegiň ösüş depgini 106,1 göterime, özleşdirilen maýa goýumlarynyň ösüş depgini 103,1 göterime deň boldy.
Hormatly Prezidentimiz ileri tutulýan wezipeleriň hatarynda ýurdumyzyň energiýa serişdelerini dünýä bazarlaryna çykarmagyň ýollaryny diwersifikasiýalaşdyrmak, TOPH gaz geçirijisini ýokary hilli gurmak, täze nebit we gaz ýataklaryny açmak işlerini görkezdi.
Şu ýylyň 6 aýynyň netijeleri boýunça haly we haly önümlerini dokamagyň meýilnamasy 127,9 göterim ýerine ýetirilip, ösüş depgini 104,8 göterime barabar boldy.
“Türkmenhimiýa” döwlet konserni boýunça hasabat döwründe meýilnama 100 göterim ýerine ýetirildi we geçen ýylyň degişli döwri bilen deňeşdirilende, ösüş depgini 110,2 göterime deň boldy.
Döwlet balyk hojalygy komiteti boýunça önümçilik meýilnamasy 101,8 göterim ýerine ýetirildi we geçen ýylyň degişli döwri bilen deňeşdirilende, ösüş depgini 131,7 göterime barabar boldy.
Ulaglar we aragatnaşyk toplumy boýunça şu ýylyň birinji ýarymynda ýük daşamak we ýolagçy gatnatmak boýunça meýilnama 107 göterim berjaý edilip, ösüş depgini bolsa 111 göterime deň boldy.
Demir ýol ulaglary ministrligi boýunça meýilnama 101 göterim ýerine ýetirildi, ösüş depgini bolsa 104 göterime barabar boldy.
Awtomobil ulaglary ministrligi boýunça geçen ýarym ýylyň içinde hyzmatlary etmegiň meýilnamasy 125 göterim ýerine ýetirildi, şunda ösüş depgini 102 göterime deň boldy.
2018-nji ýylyň ýanwar — iýun aýlarynda Aragatnaşyk ministrliginde ýerine ýetirilen işler boýunça meýilnama 110 göterim ýerine ýetirildi, ösüş depgini 109,5 göterime deň boldy.
“Türkmenhowaýollary” gullugy boýunça hasabat döwründe awiahyzmatlary ýerine ýetirmek boýunça meýilnama 111 göterim ýerine ýetirilip, ösüş depgini 130 göterime barabar boldy.
Deňiz we derýa ulaglary döwlet gullugy boýunça ýük daşamak babatda meýilnama 102 göterim ýerine ýetirildi, ýolagçy gatnatmak boýunça ösüş depgini bolsa 173 göterime deň boldy.
Söwda we daşary ykdysady aragatnaşyklar ministrligi boýunça söwda dolanyşygynyň möçberi, geçen ýylyň degişli döwri bilen deňeşdirilende, 11,5 göterim artdy, şol sanda bölek satuw haryt dolanyşygy hem-de lomaý haryt dolanyşygy degişlilikde 23 göterim we 3,9 göterim artdy. Öndürilen önümleriň möçberi 4,7 göterim artdy, ministrligiň kärhanalary boýunça gazanylan peýda 34,7 göterim ýokarlandy.
Döwlet haryt-çig mal biržasy boýunça hasabat döwründe 124 birža söwdasy geçirilip, 12 müň 256 şertnama hasaba alyndy. Umumy girdejiniň möçberi 19,6 göterim artdy.
Söwda-senagat edarasy boýunça 2018-nji ýylyň ýanwar — iýun aýlarynda ýerine ýetirilen hyzmat işleriniň möçberi geçen ýylyň degişli döwri bilen deňeşdirilende, 9,6 göterim artdy.
Senagatçylar we telekeçiler birleşmesi boýunça şu ýylyň birinji ýarymynda senagat önümleri 26 göterim, oba hojalyk we azyk önümleri 65,2 göterim köp öndürildi. Söwda-haryt dolanyşygy 1,3 göterim artdy. Hyzmat ulgamynda ýerine ýetirilen işleriň möçberi 1,5 göterim artdy.
Aşgabat şäheriniň häkimligi boýunça ýanwar — iýun aýlarynda 225 million 573 müň manatlyk işler we hyzmatlar ýerine ýetirilip, ösüş depgini 111 göterime deň boldy.
Gurluşyk we binagärlik ministrligi boýunça hasabat döwründe 181 million manatlyk işler we hyzmatlar ýerine ýetirilip, meýilnama 100,4 göterim ýerine ýetirildi we ösüş depgini 104,7 göterime barabar boldy.
Energetika ministrligi boýunça öndürilen önümleriň, ýerine ýetirilen işleriň we hyzmatlaryň umumy möçberi hasabat döwründe 670 million 980 müň manada deň bolup, ösüş depgini 121,2 göterime barabar boldy.
Jemagat hojalygy ministrligi boýunça meýilnama 108,3 göterim berjaý edilip, ösüş depgini 111,3 göterim üpjün edildi.
“Türkmenawtoýollary” döwlet konserni boýunça meýilnama 100,5 göterim ýerine ýetirildi, ösüş depgini 100,1 göterime deň boldy.
Öwrenilen iş tejribesi hem-de ykdysadyýetimiziň bazar gatnaşyklaryna geçmegi esasynda Jemagat hojalygy ministrligini üýtgedip guramak we onuň garamagyndaky kärhanalary häkimlikleriň ygtyýaryna bermek barada karara gelindi.
Obasenagat toplumy boýunça önüm öndürmegiň, ýerine ýetirilen işleriň we hyzmatlaryň möçberi geçen ýylyň degişli döwri bilen deňeşdireniňde, 102,9 göterime deň boldy. Oba we suw hojalyk ministrligi boýunça bu görkeziji 102,9 göterime, Daşky gurşawy goramak we ýer serişdeleri baradaky döwlet komiteti boýunça 105,4 göterime hem-de “Türkmen atlary” döwlet birleşigi boýunça 105,3 göterime barabar boldy. Ministrlik hem-de pudak edaralary tarapyndan maýalary özleşdirmek boýunça meýilnama 139,1 göterim ýerine ýetirildi.
Mundan başga-da, hormatly Prezidentimiz Gurbanguly Berdimuhamedow “Türkmenistanda zähmet haklarynyň, pensiýalaryň, döwlet kömek pullarynyň, talyp we diňleýji haklarynyň möçberlerini ýokarlandyrmak hakyndaky” Permana gol çekdi.
Milli Liderimiz şu ýylyň birinji ýarymynda «Türkmenistanyň Prezidentiniň ýurdumyzy 2018 — 2024-nji ýyllarda durmuş-ykdysady taýdan ösdürmegiň Maksatnamasyna» laýyklykda döwletimiziň ählumumy ykdysadyýetiň ösüşinde eýeleýän ornuny pugtalandyrmak, bäsdeşlige ukyply, ýokary hilli, içerki we daşarky bazarlarda uly isleg bildirilýän dürli harytlary öndürýän innowasion senagat kärhanalaryny döretmek boýunça belli bir derejede işleriň amala aşyrylandygyny belledi. Bu bolsa bize esasy maksadymyza ýetmäge — mähriban halkymyzyň durmuşynyň mynasyp derejesini we hilini üpjün edýän, güýçli ýaşaýyş-durmuş maksatly ykdysadyýeti bolan dünýäniň ösen demokratik döwletleriniň derejesine çykmaga gönükdirilen örän möhüm özgertmeleri amala aşyrmakda nobatdaky ädimleri ätmäge mümkinçilik berdi.
Hormatly Prezidentimiz Gurbanguly Berdimuhamedowyň nygtaýşy ýaly, alnyp barylýan ygtybarly salgyt-býujet we pul-karz syýasaty ýurdumyzyň içerki strategiýasynyň möhüm ugry bolup durýar. Oňa laýyklykda, hususy we döwlet üpjünçilik ulgamlaryna gönükdirilýän maýa goýumlarynyň möçberi barha artdyrylýar. Ykdysadyýetiň käbir pudaklarynda önüm öndürmek we hyzmatlary etmek boýunça gowy netijeler gazanylýar. Bu bolsa jemi içerki önümi 6,2 göterime çenli artdyrmaga mümkinçilik berdi.
Döwlet býujetiniň girdejileri köpeldi. Bu bolsa ortaça aýlyk zähmet haklaryny 9 göterim ýokarlandyrmaga şert döretdi. Milli manadymyzyň hümmeti durnukly, bellenen çäklerde saklanýar.
Jemi bahasy 40 milliard 500 million amerikan dollaryna golaý bolan 1600 töweregi senagat we ýaşaýyş-durmuş maksatly iri desgalaryň gurluşygy giň gerim bilen dowam etdirilýär.
«Türkmenistanyň Prezidentiniň obalaryň, şäherçeleriň, etraplardaky şäherleriň we etrap merkezleriniň ilatynyň ýaşaýyş-durmuş şertlerini özgertmek boýunça 2020-nji ýyla çenli döwür üçin rejelenen görnüşdäki Milli maksatnamasyna» laýyklykda, hasabat döwründe 731,2 million manat möçberde düýpli maýa goýumlary özleşdirildi.
Döwlet Baştutanymyz bular barada aýtmak bilen, geçen ýarym ýylyň dowamynda 26 sany iri desganyň, umumy bahasy 3 milliard 200 million amerikan dollaryna golaý bolan meýdany 612,6 müň inedördül metr, şol sanda ýokary amatlyklary bolan ýaşaýyş jaýlarynyň ulanmaga berlendigini belledi.
Ykdysadyýetimizi diwersifikasiýa ýoly bilen ösdürmegiň çäklerinde, ýurdumyzda daşary ýurtlardan getirilýän harytlaryň ornuny tutýan önümleri öndürmek, öz önümlerimiziň daşary ýurtlara iberilýän möçberlerini artdyrmak, elektron senagatyny döretmek boýunça Döwlet maksatnamalary üstünlikli durmuşa geçirilýär.
Taryhda ilkinji gezek Türkmenistanda ýüz müňe golaý kompýuter öndürilendigini bellemek ýakymlydyr diýip, milli Liderimiz aýtdy. Bu bolsa ykdysadyýetimiziň sanly ulgamynyň maksatnamalaryny mundan beýläk-de ösdürmek üçin gowy binýat bolup hyzmat edýär. Bu işleriň netijesinde daşary ýurtlara iberilýän önümleriň möçberi 41,5 göterim köpeldi.

Hormatly Prezidentimiz Gurbanguly Berdimuhamedowyň nygtaýşy ýaly, ykdysadyýetde döwletiň paýyny azaltmak we hususy pudagy giňeltmek boýunça netijeli işleri alyp barmak zerurdyr. Hususylaşdyrmaga degişli edara-kärhanalaryň sanawyna energetika, ulag we aragatnaşyk pudaklarynyň aýry-aýry döwlet kärhanalaryny, üpjünçilik desgalaryny, şeýle hem köp sanly beýleki kärhanalary girizmek möhümdir. Şunuň bilen baglylykda, döwlet Baştutanymyz häzirki döwürde telekeçilere degişli edara-kärhanalaryň döwlete degişli edara-kärhanalar bilen deňeşdirilende has gowy we netijeli işleýändigini aýtdy.
Hormatly Prezidentimiz hususylaşdyrmak boýunça alnyp barylýan işleri çaltlandyrmagyň zerurdygyna ünsi çekip, paýnamalary ýerleşdirmegiň, gazna bazaryny guramagyň we bäsleşikli söwda edaralaryny açmagyň hususylaşdyrmagyň esasy gurallary bolmalydygyny nygtady. Maýadarlara özara bähbitli hyzmatdaşlygy has-da ösdürmek üçin bu örän gowy mümkinçilikdir.
Döwlet Baştutanymyz şu maksat bilen, «Awaza» milli syýahatçylyk zolagy toplumyny telekeçileriň garamagyna bermek barada karara gelnendigini habar berdi. Şunuň bilen baglylykda, milli Liderimiz Senagatçylar we telekeçiler birleşmesiniň başlygy A.Dadaýewe «Awazadaky» dynç alyş-bejeriş toplumyny dolandyrmak baradaky geňeşi döretmegi, her myhmanhanany, her bir desgany bir ýa-da birnäçe telekeçiniň garamagyna bermek meselesini çözmegi, munuň üçin, Maliýe we ykdysadyýet ministrliginiň üsti bilen ähli zerur bolan resminamalary resmileşdirmegi tabşyrdy.
Hormatly Prezidentimiz Gurbanguly Berdimuhamedow Ministrler Kabinetiniň giňişleýin mejlisini jemläp, oňa gatnaşanlara berk jan saglyk, maşgala abadançylygyny we uly üstünlikleri, «Türkmenistan — Beýik Ýüpek ýolunyň ýüregi» diýlip yglan edilen ýylda berkarar Watanymyzyň ähli halkyna gülläp ösüş arzuw etdi.

Halkara pul gaznasy Türkmenistanyň durnukly ykdysady ösüşini ykrar etdi

Türkmen döwlet habarlar agentligi (TDH)  /   07.10.2018  /  

2018-nji ýylyň 1 — 5-nji oktýabry aralygynda Aşgabatda hanym Natalýa Tamirisanyň ýolbaşçylygyndaky Halkara pul gaznasynyň (HPG) işçi topary saparda boldy. Saparyň maksady ýurdumyzda makroykdysady we maliýe ýagdaýyna baha bermek, Türkmenistanyň ykdysady syýasat ulgamynda alyp barýan ileri tutýan ugurlaryny hem-de bu ugurdaky meýilleri ara alyp maslahatlaşmakdan ybarat boldy.

Nobatdaky saparyň çäklerinde iri maliýe düzüminiň wekilleri döwlet dolandyryş edaralarynyň ýolbaşçy işgärleri, işewürler toparlarynyň, maliýe pudagynyň we diplomatik düzümleriň wekilleri bilen birnäçe duşuşyklary geçirdiler, şolaryň barşynda halkara bilermenler ýurdumyzda hormatly Prezidentimiz Gurbanguly Berdimuhamedowyň baştutanlygynda geçirilýän durmuş-ykdysady özgertmeleriň esasy netijeleri bilen tanyşdyryldy. Ýurdumyzyň maliýe-ykdysady ýagdaýyna, pul-karz syýasatyna, milli maksatnamalaryň amala aşyrylmagyna seljerme berildi, şonuň netijesinde degişli netijeler çykaryldy we maslahatlar taýýarlanyldy, makroykdysady görkezijilere hem-de ýetilen sepgitlere ýokary baha berildi.

Sapar tamamlanandan soňra, hanym Tamirisa, umuman, Türkmenistanyň ykdysady görkezijileriniň durnuklydygyny aýan edýän beýannama bilen çykyş etdi. Şunda ykdysady ösüşiň düzüminde içerki isleg bilen eksportyň arasyndaky barabarlykda eksportyň paýynyň artandygy bellenilýär, munuň özi, esasan, daşyndan getirilýän harytlaryň möçberiniň azaldylmagyna gönükdirilen netijeli çäreler bilen düşündirilýär.

Şeýle hem HPG-niň metbugat habarynda dünýä bazarynda nebit önümlerine nyrhlaryň ýokarlanmagynyň ýurdumyzyň ykdysadyýetine we daşary söwda dolanyşygyna hem-de esasy maliýe meýilnamasynyň — Döwlet býujetiniň ýerine ýetirilmegine oňyn täsirini ýetirýändigi bellenilýär. Bilermenleriň pikirine görä, geljekde tebigy gazyň, nebithimiýa önümleriniň beýleki görnüşleriniň eksport möçberleriniň artdyrylmagy ýurdumyzyň ykdysady ösüşine ýardam berer.

Hormatly Prezidentimiz Gurbanguly Berdimuhamedowyň şu ýylyň 25-nji sentýabrynda geçirilen Türkmenistanyň Halk Maslahatynyň mejlisinde eden çykyşynda belleýşi ýaly, nebitgaz pudagynyň ösdürilmegi Garaşsyzlyk ýyllary içinde ýurdumyzyň ykdysady ösüşiniň esasy ugurlarynyň biri boldy hem-de şeýle bolmagynda galýar, sebäbi uglewodorod serişdelerini öndürmek, gaýtadan işlemek we eksport etmek boýunça önümçilik kuwwatlyklarynyň artdyrylmagy Türkmenistan üçin has ýokary girdejili hem-de geljegi uly ugurlar bolup durýar.

Döwlet Baştutanymyz täze önümçilikleriň döredilmegini energetika strategiýasynyň möhüm ugurlarynyň hatarynda görkezdi, şolar eksport kuwwatlyklarynyň diwersifikasiýalaşdyrylmagyny, energiýa serişdelerini ibermegiň köpugurly ösen turba geçiriji ulgamyny kemala getirmäge kömek eder.

HPG-niň wekiliýetiniň ýolbaşçysynyň beýannamasynda ýurdumyzy ykdysady taýdan mundan beýläk-de ösdürmek üçin maslahatlar delillendirilýär, ol milli Liderimiz Gurbanguly Berdimuhamedowyň Halk Maslahatynda kesgitlän maksatnamalaýyn wezipeleri bilen utgaşýar. Daşarky deňeçersizligi geljekde hem azaltmak, bäsdeşlige ukyplylygy ýokarlandyrmak hem-de durnukly, diwersifikasiýalaşdyrylan we ähli ugurlary öz içine alýan ösüşi üpjün etmek boýunça maksatlara ýetmek üçin çäreleri üýtgedip gurmagy dowam etmek zerurdyr. Şeýle hem düzümleri, bilimi we saglygy goraýşy ösdürmek ulgamynda ykdysady ösüşe ýardam berýän taslamalaryň durmuşa geçirilmegine aýratyn üns berilmelidir.

2019-njy ýyldan başlap, ilata mugt suw, gaz, elektrik energiýasyny, nahar duzuny bermegi bes etmek barada ýakynda kabul edilen çözgüt hem döwlet serişdeleriniň tygşytlanylmagyna ýardam berer hem-de energiýanyň we suw serişdeleriniň has rejeli ulanylmagyny höweslendirer diýip, HPG-niň bilermenleri hasap edýärler.

Bazar gatnaşyklaryna geçilmegini höweslendirýän döwlet kärhanalaryny üýtgedip guramak ýa-da hususylaşdyrmak boýunça döwlet Baştutanymyz tarapyndan geçirilýän özgertmeleriň dowam etdirilmegi netijeliligiň we öndürijiligiň ýokarlandyrylmagyna hem-de şol bir wagtda döwlet maliýe serişdelerine düşýän agramy we daşary söwda dolanyşygynyň möçberine amatsyz täsiri azaltmaga mümkinçilik berer.

Işewürligi düzgünleşdirmegiň erkinleşdirilmegi, hemmeler üçin deň şertleriň bellenilmegi hem-de bazar gurallarynyň giňden peýdalanylmagy hususy bölegiň ösdürilmegini we täze iş orunlarynyň döredilmegini üpjün eder.

Hanym Natalýa Tamirisanyň beýannamasynda adam mümkinçilikleriniň kemala getirilmeginiň hem-de ýaşlara hususyýetçilikde talap edilýän hünär başarnyklarynyň öwredilmeginiň ykdysady ösüşiň orta möhletli ösüşini saklap galmaga mümkinçilik berjekdigi-de bellenilýär. Ykdysady hem-de maliýe statistika maglumatlarynyň hiliniň we elýeterliliginiň üpjün edilmegi bilen türkmen Lideri tarapyndan geçirilýän salgyt-býujet hem-de pul-karz syýasatynyň esaslarynyň döwrebaplaşdyrylmagy netijeli çözgütleri işläp taýýarlamaga we kabul etmäge, ynamy pugtalandyrmaga hem-de daşary ýurt maýalaryny çekmäge ýardam berer.

HPG-niň wekilleri tarapyndan metbugat habarynda bellenilen ähli ugurlar boýunça hormatly Prezidentimiz Gurbanguly Berdimuhamedowyň ýurdumyzy 2018 — 2024-nji ýyllarda durmuş-ykdysady taýdan ösdürmek boýunça maksatnamanyň esasynda goýlan maksatlara ýetmegiň anyk çärelerini we gurallaryny kesgitländigini bellemek gerek. Hususan-da, şonda milli ykdysadyýetimiziň durnukly ösüşi, bazar gatnaşyklaryna geçmegi, döwlete dahylsyz bölegiň ösdürilmegi, bilelikdäki kärhanalaryň we paýdarlar jemgyýetleriniň döredilmegi, gazna biržalarynyň hem-de gymmatly kagyzlar bazarynyň işini güýçlendirmek üçin ähli serişdeleriň we mümkinçilikleriň has doly herekete getirilmegi boýunça wezipeler beýan edildi.

Milli Liderimiz ýurdumyzy çalt depginde senagatlaşdyrmak, sanly ykdysadyýete geçmek hem-de maglumat jemgyýetini kemala getirmek, bazar ykdysadyýetini we telekeçiligi ösdürmek ugrunda işgärler mümkinçiliklerini pugtalandyrmak meselelerine aýratyn ünsi çekýär. Ygtybarly hem-de çalt özüni ödeýän maýa goýum çeşmesi hökmünde adam mümkinçiliklerini ösdürmäge goýberilýän serişdeler döwlet Baştutanymyzyň alyp barýan syýasatynyň ileri tutulýan ugrudyr. Şol sebäpli hem bilim we saglygy goraýyş ulgamyna maýa goýumlarynyň gönükdirilmegi döwlet syýasatynyň geljegi uly ugurlarynyň biri bolmagynda galýar.

Hormatly Prezidentimiz Gurbanguly Berdimuhamedow Halk Maslahatynda ýurdumyzyň obasenagat toplumynda özgertmeleriň täze tapgyryna girişmek baradaky başlangyjy öňe sürdi. Munuň özi ýurdumyzyň ykdysady we eksport kuwwatyny artdyrmaga, ilatyň abadançylyk derejesini ýokarlandyrmaga mümkinçilik berer. Şeýle hem hususy telekeçileri oba hojalygynyň gaýtadan işleýän düzümlerini ösdürmäge, ýokary hilli azyk harytlaryny öndürmäge giňden çekmäge mümkinçilik berýän ýeňillikli karzlaşdyrmak ulgamy kämilleşdirilýär.

Tutuşlygyna 2019-njy ýyl üçin Türkmenistanyň Döwlet býujetiniň taslamasynda pudaklaryň çalt depginler bilen ösdürilmeginiň hem-de ykdysadyýeti diwersifikasiýalaşdyrmagyň, giň gerimli we aýratyn möhüm ähmiýetli halkara hem-de sebit derejeli maýa goýum taslamalaryny amala aşyrmagyň hasabyna ykdysady ösüşiň birsydyrgyn ýokary depginini saklap galmagyň esaslary goýlandyr.

Milli Liderimiziň durmuş syýasaty ilatyň durmuş derejesiniň ýokarlandyrylmagyna hem-de adam mümkinçilikleriniň ösdürilmegi üçin şertleriň döredilmegine, bilim ulgamynda özgertmeleriň dowam etdirilmegine, ilatyň saglygyny goraýyş ulgamynyň ösdürilmegine, durmuş goraglylygynyň üpjün edilmegine gönükdirilendir. Şeýlelikde, durmuş ulgamynyň maliýeleşdirilmeginiň möçberi 2019-njy ýyl üçin Döwlet býujetiniň umumy çykdajy böleginiň 75 — 80 göterimini düzer.

Hormatly Prezidentimiz Gurbanguly Berdimuhamedowyň nygtaýşy ýaly, diňe diwersifikasiýalaşdyrylan, innowasion tehnologiýalara esaslanýan ykdysadyýet durnukly we uzakmöhletleýin bolup biler. Şonuň üçin-de maýa goýumlarynyň ep-esli bölegi uglewodorod çig malynyň gaýtadan işlenilmegine, elektrik energetikasynyň, himiýa pudagynyň kuwwatlyklarynyň artdyrylmagyna, ulag-aragatnaşyk toplumynyň giňeldilmegine gönükdiriler.

HPG tarapyndan milli ykdysadyýetimiziň ösüşine baha bermek we çaklamak boýunça çäreleriň yzygiderli geçirilmegi döwlet Baştutanymyzyň oýlanyşykly hem-de öňdengörüjilikli syýasaty netijesinde Türkmenistanyň okgunly durmuş-ykdysady ösüşini ynamly dowam etdirýändigini, giň gerimli taslamalary yzygiderli durmuşa geçirýändigini hem-de täze belentliklere çykýandygyny tassyklaýar. Köpugurly hem-de köp derejeli özgertmeler netijesinde, ýurdumyzda içerki bähbidi hem-de dünýä bileleşiginiň goşulyşmak işlerindäki meýilleri nazara alnyp, bazar ykdysadyýetiniň milli nusgasy döredilýär we kämilleşdirilýär.

Halkara pul gaznasy ykdysady özgertmeleri geçirmekde Türkmenistanyň hyzmatdaşy bolmak bilen, ýurdumyzyň Hökümeti tarapyndan makroykdysady ähmiýetli özgertmeleri durmuşa geçirmekde tehniki kömek we goldaw berýär. HPG bilen Türkmenistanyň arasynda geljekki geňeşmeler 2019-njy ýylyň mart aýynda bellenildi.

Türkmenistanyň Ministrler Kabinetiniň mejlisi

Türkmen döwlet habarlar agentligi (TDH)  /   22.06.2018  /  

Şu gün hormatly Prezidentimiz Gurbanguly Berdimuhamedow Türkmenistanyň Ministrler Kabinetiniň nobatdaky mejlisini geçirdi. Onda Prezident maksatnamasynyň hem-de kabul edilen beýleki ykdysady we durmuş maksatnamalarynyň ýerine ýetirilişine garaldy. Şeýle hem mähriban halkymyzyň abadançylygyny üpjün etmäge gönükdirilen döwletimiziň içeri syýasatyna degişli käbir meseleler ara alnyp maslahatlaşyldy.
Ilki bilen Ministrler Kabinetiniň Başlygynyň orunbasary G.Myradow gözegçilik edýän ulgamlaryndaky işleriň ýagdaýy we milli ykdysadyýetimiziň bäsdeşlige ukyplylygyny ýokarlandyrmak, döwlet býujetiniň serişdelerini netijeli ulanmak, hususy ulgamyň ornuny berkitmek boýunça görülýän çäreler barada hasabat berdi.
Döwlet Baştutanymyz hasabaty diňläp, halk hojalyk toplumynyň ähli pudaklarynyň ösüş depgininiň durnukly saklanylmagyny, ministrlikleriň we pudaklaýyn dolandyryş edaralarynyň maliýe-ykdysady ýagdaýyna berk gözegçiligiň amala aşyrylmagyny ýakyn geljek üçin ileri tutulýan wezipeleriň hatarynda görkezildi.
Hormatly Prezidentimiz Gurbanguly Berdimuhamedow hasabaty diňläp, ägirt uly uglewodorod serişdelerine eýe bolan Türkmenistanyň energetika syýasatynyň ýurdumyzyň ýangyç-energetika toplumynyň hemmetaraplaýyn ösüşine, onuň dünýäniň energiýa ulgamyna köptaraplaýyn esasda we sazlaşykly goşulmagyna gönükdirilendigini belledi. Beýleki döwletler we dünýäniň işewür toparlary bilen ýola goýulýan işjeň hyzmatdaşlyk şol syýasatyň wajyp ugry bolup durýar. Döwletimiz bu gatnaşyklary hoşniýetli erk we özara bähbit esasynda ýola goýýar.
Türkmenistanyň BAE-de boljak forumy ýurdumyzyň ýangyç-energetika toplumynyň ýeten derejesini we senagat kuwwatlyklaryny aýdyň görkezmelidir hem-de dünýäniň işewür toparlaryny ýurdumyzda amala aşyrylýan iri taslamalar, şol sanda Türkmenistan — Owganystan — Pakistan — Hindistan gaz geçirijisiniň gurluşygy bilen tanyşdyrmalydyr.
Hasabatyň çäklerinde daşary ýurtlardan getirilýän harytlaryň ornuny tutýan önümleriň möçberini artdyrmak we senagat önümçiliginiň eksport möçberini köpeltmek hem-de dokma önümleriniň daşarky bazardaky bäsdeşlige ukyplylygyny ýokarlandyrmak maksady bilen milli ykdysadyýetimiziň gaýtadan işleýän iri pudaklarynyň önümçilik desgalaryny tehnologik taýdan enjamlaşdyrmak boýunça amala aşyrylýan işler barada habar berildi. Bu ugurda alnyp barylýan işler ýurdumyzyň senagat kuwwatlyklaryny has-da artdyrmaga, tutuş dünýäde uly isleg bildirilýän nah matalardan taýýarlanýan önümleriň täze görnüşlerini özleşdirmäge mümkinçilik berýär.
Hormatly Prezidentimiz Gurbanguly Berdimuhamedow ähli bellenen meýilnamalaryň we ýurdumyzy toplumlaýyn senagatlaşdyrmagyň çäklerinde dokma pudagyny ösdürmegiň täzeçil taslamalarynyň yzygiderli durmuşa geçirilmeginiň zerurdygyny belledi. Milli ykdysadyýetimiziň bu pudagy ägirt uly serişde mümkinçiliklerine eýe bolup, ýurdumyzyň gaýtadan işleýän senagatynyň möhüm ugurlarynyň biri hökmünde esasy orun eýeleýär.

Döwlet Baştutanymyz goşmaça kuwwatlyklary işe girizmek meseleleri barada durup geçip, bu ugurda işleri dowam etmegiň wajypdygyny belledi. Munuň özi her ýyl elektrik energiýasyna artýan içerki islegleri doly kanagatlandyrmaga hem-de häzir hereket edýän we täze ugurlar boýunça onuň daşary ýurtlara iberilýän möçberini artdyrmaga mümkinçilik berer. Türkmenistan energetika ulgamynda halkara ähmiýetli iri taslamalary yzygiderli durmuşa geçirmek bilen, bu ugurda halkara hyzmatdaşlyk meselelerine ýokary derejede jogapkärli çemeleşýändigini görkezýär.
Hormatly Prezidentimiz pudaklaýyn taslamalar durmuşa geçirilende, iň täze tehnologiýalary, ýokary netijeli, ygtybarly enjamlary we serişdeleri ulanmagyň wajypdygyny nygtap, wise-premýere anyk görkezmeleri berdi.
Türkmenistanyň Ministrler Kabinetiniň mejlisinde başga-da birnäçe meselelere garaldy hem-de şolar boýunça degişli çözgütler kabul edildi.
Hormatly Prezidentimiz Gurbanguly Berdimuhamedow mejlisi tamamlap, oňa gatnaşyjylara berk jan saglyk, maşgala abadançylygyny we uly üstünlikleri, “Türkmenistan — Beýik Ýüpek ýolunyň ýüregi” diýlip yglan edilen ýylda berkarar Watanymyzyň ähli halkyna gülläp ösüş arzuw etdi.

Türkmenistan-ABŞ: işewür toparlaryň hyzmatdaşlygynyň täze mümkinçilikleri

Amerikanyň Birleşen Ştatlarynda iş saparynyň çäklerinde hormatly Prezidentimiz Gurbanguly Berdimuhamedow şu gün “Türkmenistan — ABŞ” işewürler maslahatyna gatnaşdy. 

Döwlet Baştutanymyzyň iki ýurduň işewür toparlarynyň wekilleri bilen duşuşygy söwda-ykdysady hyzmatdaşlyk gatnaşyklaryny has-da ösdürmek, bilelikdäki tagallalary birleşdirip, täze ugurlary açmak üçin uly ähmiýete eýe bolup durýar. Onuň “Türkmenistan — ABŞ” Işewürler Geňeşiniň döredilmeginiň 10 ýyllygynyň bellenilýän ýylynda geçirilmegi bolsa, duşuşygyň ähmiýetini has-da artdyrýar. Işewürler Geňeşi milli Liderimiziň başlangyjy bilen hut şu ýerde, Nýu-Ýorkda, amerikan kompaniýalarynyň we konsernleriniň ýüzlerçesiniň ýolbaşçylarynyň ýygnanan ýerinde — Rokfeller Merkezinde döredildi. 

Döwlet Baştutanymyz Türkmenistanda ýaýbaňlandyrylan iri möçberli özgertmeleriň, ozaly bilen, ykdysadyýeti özgertmek boýunça işleriň esasy ugurlaryny beýan etdi, olar ýurdumyzda ýokary ösüş depginlerini üpjün etdi. 

Milli Liderimiziň çykyşy ýurdumyzyň halk hojalyk toplumynyň esasy pudaklarynyň ösüş depgini, ykdysady mümkinçilikleri hem-de tutuş sebit üçin uly ähmiýeti bolan, durmuşa geçirilen we amala aşyrylýan iri taslamalar barada aýdyň düşünje berýän wideofilm bilen utgaşdy. 

Baý tebigy serişdelerimiziň bolmagy, ýurdumyzyň geografiki taýdan amatly ýerleşmegi, şeýle hem yzygiderli amala aşyrylýan “Açyk gapylar” daşary ykdysady syýasatymyz Türkmenistanda maýa serişdelerini amatly goýmak üçin uly mümkinçilikleri döredýär diýip, döwlet Baştutanymyz belledi. 

Bu syýasatyň esasy maksatlarynyň biri uzak möhletleýin geljegi nazara almak bilen, milli ykdysadyýetimizi ösdürmäge täze itergi bermek bolup, şunda ýurdumyza daşary ýurt maýalarynyň çekilmegine uly ähmiýet berilýär. 

Bu babatda Türkmenistan, gürrüňsiz, özüneçekiji ýurt bolup durýar. Garaşsyz bilermenleriň bazary öwrenmeginiň görkezişi ýaly, oňyn özgertmeler ýurdumyzyň durmuş-ykdysady taýdan okgunly ösmegi üçin binýat döretdi. 

Türkmenistanda dürli ugurlarda halkara ykdysady hyzmatdaşlygyny giňeltmek üçin has oňaýly we sazlaşykly şertler döredildi diýip bellemek bilen, hormatly Prezidentimiz Gurbanguly Berdimuhamedow olaryň hatarynda nebitgaz pudagyny, elektroenergetika, ulag we aragatnaşyk, obasenagat toplumyny, dokma senagatyny, ýokary tehnologiýalar ulgamyny görkezdi. 

Döwletimiz salgyt, gümrük, wiza, ätiýaçlandyryş we beýleki ýeňillikleri bermek bilen, maýadarlar üçin uly goldawy üpjün edýär. Jemi içerki önümçilikde maýa goýumlarynyň paýynyň artmagy şonuň netijesi bolup, maýa goýum taslamalarynyň we bilelikdäki kärhanalaryň sany artýar, daşary söwda dolanyşygynyň möçberi ýokarlanýar diýip, milli Liderimiz sözüni dowam etdi. 

Türkmen ykdysadyýetiniň sazlaşykly ösmegi halkara giňişliginde ýaramaz meýilleriň bolmagyna garamazdan, oňyn ugurda durnukly barýandygyny görkezýär. Mysal üçin, şu ýylyň dokuz aýynda makroykdysady görkezijiler ykdysadyýetiň ähli pudaklarynyň durnukly ösýändigini tassyklady. Umuman, jemi içerki önümiň ösüşiniň şu ýyl 6,2 göterim bolmagyna garaşylýar. Daşary söwda dolanyşygy boýunça hem oňyn ýagdaý göze ilýär. Şeýle hem maliýeleşdirmegiň ähli çeşmeleriniň hasabyna maýalary özleşdirmegiň ýokary ösüş depginleri bellenilýär. 

Halkara hukugynyň kadalaryna laýyk getirilen Türkmenistanyň kanunçylyk binýady daşary ýurtly maýadarlary çekmekde uly orun eýeleýär. Ýurdumyzda salgyt salmak, maýa goýmak, erkin telekeçilik babatda kämil kanunlar kabul edildi. Olara laýyklykda, Türkmenistanda işleýän daşary ýurtly hyzmatdaşlara belli bir derejede ýeňillikler we artykmaçlyklar berilýär. Munuň özi maýalary uzak möhletleýin goýmak hem-de hyzmatdaşlyk gatnaşyklaryny giňeltmek üçin amatly şertler döredýär. 

Türkmenistanyň maliýe ulgamynyň durnuklylygyny artdyrmak, ilkinji nobatda, puluň hümmetini bir nusga getirmegiň, milli manady berkitmegiň hasabyna artdyrmak üçin möhüm çäreler görüldi. 

Türkmen bazarynyň özüneçekijiligi köp babatda jemgyýetçilik-syýasy durnuklylyk, kuwwatly serişde — çig mal binýadynyň hem-de maýa goýumlarynyň ygtybarlylygyny kepillendirýän häzirki zaman hukuk ulgamynyň bolmagy bilen şertlendirilendir. Ol Halkara pul gaznasynyň, Bütindünýä bankynyň, Ýewropanyň Abatlaýyş we ösüş bankynyň bilermenleriniň hasabatlary bilen tassyklanylýar. 

Bu iri halkara edaralary türkmen ykdysadyýetiniň geljekde hem okgunly ösjekdigini, ýurdumyzyň maýa goýum işjeňliginiň ýokarlanjakdygyny çaklaýarlar. 

Ykdysadyýeti diwersifikasiýalaşdyrmagyň geçirilýän özgertmeleriň möhüm wezipesi bolup durýandygyny nygtamak bilen, hormatly Prezidentimiz Gurbanguly Berdimuhamedow haryt öndürýän pudaklarda önümçiligiň möçberleriniň ýokarlanmagynyň türkmen ykdysadyýetiniň ösmeginiň esasy şerti bolup durýandygyny belledi. Daşary ýurt maýalarynyň durnukly artmagy bu babatda nusga alarlyk bolup, olaryň agramly bölegi senagat pudagyna gönükdirilýär. 

Döwlet Baştutanymyz öz çykyşynda Amerikanyň Birleşen Ştatlary Türkmenistanyň möhüm söwda-ykdysady hyzmatdaşlarynyň biri bolup durýar diýip belledi. Bu ugurdaky ikitaraplaýyn hyzmatdaşlyk yzygiderli ösdürilýär, özara haryt dolanyşygynyň depgini ýokarlanýar. Diňe 2018-nji ýylyň birinji ýarymynda haryt dolanyşygynyň möçberi 27 göterimden hem geçdi. 

Maýa goýum işi giň gerim bilen ösýär. Şu güne çenli ýurdumyzda amerikan kompaniýalarynyň gatnaşmagynda umumy bahasy ABŞ-nyň iki ýarym milliard dollaryndan gowrak bolan taslamalaryň 156-sy amala aşyryldy. 

Iri amerikan kompaniýalary türkmen bazarynyň ulaglar, ýangyç-energetika toplumy, elektrostansiýalaryň gurluşygy, telekommunikasiýalar ulgamy, programma üpjünçiligi, azyk senagaty ýaly möhüm ugurlarynda köpden bäri üstünlikli işleýärler. Biz şeýle hyzmatdaşlyga ýokary baha berýäris, ony höweslendireris we goldarys diýip, milli Liderimiz belledi. 

Şonuň bilen birlikde, özara mümkinçilikleri has giňden ulanyp boljakdygy aýdyň görünýär diýip, döwlet Baştutanymyz belledi. Ozaly bilen, Türkmenistanyň ykdysadyýetini ösdürmegiň, ýokary tehnologiýaly önümçilikleri giňden ornaşdyrmagyň, energetika we ulag ulgamlarynda milli we halkara düzüm taslamalaryny amala aşyrmagyň hasabyna mümkin bolar. 

Türkmenistanda ylmy işleri talap edýän we innowasion önümçilikleri ösdürmäge amerikan maýalaryny we tehnologiýalaryny çekmek babatda uly mümkinçilikler bar. Elektronika, kompýuter we logistika hyzmatlary, bilim ulgamynda we işgärleriň hünär derejesini ýokarlandyrmak babatda oňat mümkinçilikleri görýäris diýip, milli Liderimiz belledi. 

Hormatly Prezidentimiz amerikaly hyzmatdaşlary Türkmenistanda döwrebap düzümi gurmak boýunça taslamalara gatnaşmak mümkinçiliklerini öwrenmäge çagyrdy. 

Aziýanyň, Ýewropanyň we Ýakyn Gündogaryň bazarlaryna çykmak bilen, “Gündogar — Günbatar” we “Günorta — Demirgazyk” ugurlary boýunça sebitara ulag-üstaşyr geçelgelerini döretmek babatda hyzmatdaşlyk möhüm ugur bolup durýar. 

Döwlet Baştutanymyz deňiz arkaly ýük daşamak ulgamynyň işjeň ösdürilýändigi barada hem durup geçdi. Ýurdumyzda Hazaryň kenarynda Türkmenbaşy Halkara deňiz portunyň gurluşygy tamamlandy. Häzir ol döwrebap tehnikalar bilen üpjün edilen kuwwatly, köpugurly terminal bolup durýar. Ol Ýakyn we Orta Gündogaryň harytlar we çig mal bazarlaryna hem-de Hindi ummanynyň sebitindäki döwletlere çykmak üçin amatly şertleri döredip, uly möçberli ýük akymlarynyň ýolunda aralygy ep-esli gysgaltmaga hem-de wagty tygşytlamaga mümkinçilik berýär. Türkmenbaşy porty, sözüň doly manysynda, yklym ähmiýetli iri ulag merkezleriniň biri bolup durýar. 

Onuň logistika mümkinçilikleriniň ulanylmagynyň amerikan işewür toparlary üçin özüneçekiji bolup biler diýip, hormatly Prezidentimiz Gurbanguly Berdimuhamedow amerikaly hyzmatdaşlara gatnaşyklaryň şu ugruna üns bermegi teklip etdi. 

Döwlet Baştutanymyz strategik ähmiýete eýe bolan ýene-de bir iri taslamany — halkara hyzmatdaşlaryň we iri maliýe edaralarynyň gurluşygyna goldaw beren Türkmenistan — Owganystan — Pakistan — Hindistan (TOPH) gaz geçirijisiniň gurluşygyny mysal getirdi. Taslama, gürrüňsiz, uly mümkinçiliklere eýe bolup, aslyýetinde energiýa akymlarynyň täze ugruny açýar. Ol hindi we pakistan ýaly iri, sazlaşykly ösýän ykdysadyýetleri ýangyç bilen üpjün etmäge mümkinçilik berer. Geljekde hem Aziýa — Ýuwaş ummany sebitiniň beýleki ösýän bazarlaryna çykmaga mümkinçilik döreder. 

Hormatly Prezidentimiz iş ýüzünde amala aşyrylyp başlanan TOPH taslamasynyň gyzyklanma bildirýän kompaniýalaryň gatnaşmagy üçin açykdygyny aýratyn belledi hem-de amerikaly hyzmatdaşlaryň oňa gatnaşmak mümkinçiligine ýokary baha berip bilerler. 

Senagat, oba hojalygy ulgamlarynda söwda we maýa goýum gatnaşyklaryny ösdürmek, milli obasenagaty we suw hojalygy üçin uçarlary we dikuçarlary, tehnikalary getirmek babatda amerikaly işewürler bileleşigi bilen hyzmatdaşlygyň ileri tutulýan ugry bolup durýar. 

Hyzmatlar ulgamyny, aýratyn-da, Türkmenistanyň syýahatçylyk ulgamynda hyzmatlary ösdürmäge amerikan işewürleriniň gatnaşmagy üçin oňat mümkinçilikleri görýäris, bu pudaga biz aýratyn üns bermegi maksat edinýäris diýip, döwlet Baştutanymyz belledi. 

Milli Liderimiz maliýe pudagyny ösdürmek maksadynda amerikalylar bilen hyzmatdaşlyga gyzyklanma bildirilýändigini aýtdy. Birleşen Ştatlar dünýäniň iri maliýe merkezi bolup durýar. Şunuň bilen baglylykda, bize ABŞ-nyň maliýe ulgamynyň, banklarynyň, ätiýaçlandyryş kompaniýalarynyň, biržalarynyň döredilmeginiň we işlemeginiň üstünlikli tejribesi hem gyzyklydyr diýip, hormatly Prezidentimiz belledi. 

Türkmenistanyň ykdysady strategiýasy jemi içerki önümçiligiň möçberinde hususy kärhanalaryň paýyny tapgyrma-tapgyr artdyrmagy göz öňünde tutýar. 
Bellenilişi ýaly, ýurdumyzyň ykdysadyýetini ösdürmegiň, ony innowasion ösüş ýoluna düşürmegiň wezipeleri amerikan işewürler bileleşigi üçin örän gyzykly bolup, olar şunda maýa goýum gatnaşyklaryny çuňlaşdyrmak üçin oňat binýady görýärler. 

Häzir ýönekeý haryt ibermekden has çylşyrymly kooperasiýalara, şol sanda işgärleri taýýarlamak we hyzmatlar bilen üpjün etmek, täze önümleri ilerletmek üçin önümçilik we logistika halkalaryny döretmek ýaly taslamalara geçmegiň möhümdigi barada aýdyldy. 

Dünýäniň maliýe çökgünliligine garamazdan, Türkmenistan ýylsaýyn ykdysady ösüşinde ýokary görkezijileri gazanmagy ýaly ýagdaýa ýokary baha berildi. Bu bolsa, maýa goýum işini işjeňleşdirmegiň hem-de bilelikdäki iri taslamalary işläp taýýarlamagyň girewi bolup durýar. 

Beýik Ýüpek ýolunyň döwründe Türkmenistanyň çägi Gündogaryň we Günbataryň arasyndaky söwda gatnaşyklaryny ösdürmekde möhüm baglaýjy halka bolupdyr, ýene-de şol wezipäni — yklymüsti ýollaryň ulag çatrygy bolmak wezipesini ýurdumyz täze taryhy şertlerde hem ýerine ýetirýär. Şunuň bilen baglylykda, şu günki maslahat, gürrüňsiz, ikitaraplaýyn söwda-ykdysady we maýa goýum işjeňligi üçin mümkinçilikleri giňeltmek bilen çäklenmän, eýsem, halkara hyzmatdaşlygyny has giň — yklymara derejesinde ösdürmäge goşant bolup hyzmat eder. 

Şeýlelikde, Türkmenistanyň we ABŞ-nyň söwda-ykdysady hyzmatdaşlygy öz ösüşinde täze tapgyra çykyp, has köp kompaniýalary we hyzmatdaşlary özüne çekýär, däbe öwrülen ulgamlarda, şeýle hem täze ugurlarda baý mazmunly gatnaşyklary dowam edýär.