Türkmenistanyň Döwlet Daşary Ykdysady Iş Banky

Ösüş ugrunda hyzmatdaşlyk!

Hor­mat­ly Pre­zi­den­ti­miz Gurbanguly Berdimuhamedow Hal­ka­ra de­ňiz por­tu­nyň işi bi­len ta­nyş­dy

Türkmen döwlet habarlar agentligi (TDH)  /   11.08.2018  /  

Bal­kan we­la­ýa­tyn­da iş sa­pa­ryn­da bol­ýan hor­mat­ly Pre­zi­den­ti­miz Gurbanguly Berdimuhamedow Hal­ka­ra de­ňiz por­tu­na bar­dy we bu ýer­de işiň gu­ra­ly­şy bi­len ta­nyş­dy.

Bu iri dü­züm­le­ýin des­ga mun­dan bäş ýyl ozal düý­bü­niň tu­tul­ma­gyn­dan baş­lap, şu ýy­lyň maý aýyn­da gur­lu­şy­gy­nyň ta­mam­lan­ma­gy­na çen­li döw­let Baş­tu­ta­ny­my­zyň he­mi­şe üns mer­ke­zin­de bol­dy. Mil­li Li­de­ri­miz Türk­me­nis­ta­nyň yk­dy­sa­dy kuw­wa­ty­nyň ýo­kar­lan­ma­gyn­da hem-de köp­ta­rap­la­ýyn hal­ka­ra hyz­mat­daş­ly­gy­nyň ös­dü­ril­me­gin­de ýur­du­my­zyň de­ňiz der­we­ze­si­ne ägirt uly or­nuň de­giş­li­di­gi­ni bel­le­ýär.

Türk­men­ba­şy por­ty Mer­ke­zi Azi­ýa­nyň we Ha­zar se­bi­ti­niň äh­li ýurt­la­ry üçin stra­te­gi­k äh­mi­ýe­te eýe bolmak bilen, onuň müm­kin­çi­lik­le­ri­niň do­ly he­re­ke­te ge­ti­ril­me­gi döw­let­le­ri­ hyz­mat­daş­ly­gyň tä­ze tap­gy­ry­na çy­kar­ýar, yk­dy­sa­dy gat­na­şyk­la­ryň hal­ka­ra ul­ga­my­na üs­tün­lik­li go­şu­lyş­ma­gy­na, Türk­me­nis­ta­nyň yk­ly­myň mul­ti­mo­dal gat­naw­lar ul­ga­myn­da or­nu­ny pug­ta­lan­dyr­ma­ga ýar­dam ber­ýär.

Türk­men­ba­şy­da­ky Hal­ka­ra de­ňiz por­tu­nyň dü­zü­mi­ne pa­rom, ýo­lag­çy hem-de kon­teý­ner ter­mi­nal­la­ry, “Bal­kan” gä­mi­gur­lu­şyk we gä­mi abat­la­ýyş za­wo­dy, ke­nar dü­zü­mi­niň köp­san­ly beý­le­ki des­ga­la­ry, ulag üp­jün­çi­li­gi dü­züm­le­ri: es­ta­ka­da­la­ry bo­lan aw­to­mo­bil we de­mir ýol­la­ry gir­ýär.

Hor­mat­ly Pre­zi­den­ti­miz Gurbanguly Berdimuhamedow “Bal­kan” gä­mi­gur­lu­şyk we gä­mi abat­la­ýyş za­wo­dy­na bar­dy. Bi­ziň ýur­du­myz üçin düý­bün­den tä­ze bo­lan bu önüm­çi­lik gä­mi gur­lu­şy­gy­ny ös­dür­mek üçin bin­ýat bol­dy. Kuw­wa­ty ýyl­da 10 müň ton­na po­la­dy iş­läp taý­ýar­la­ma­ga müm­kin­çi­lik ber­ýän za­wod döw­re­bap teh­no­lo­gi­ýa­la­ry hem-de hal­ka­ra öl­çeg­le­ri­ne ky­bap gel­ýän aw­to­mat­laş­dy­ry­lan ul­gam­la­ry ulan­mak bi­len, şol döw­rüň için­de dört we on­dan hem köp gä­mi­ni gur­ma­ga hem-de 20 gä­mi­ni abat­la­mak we hyz­mat et­mek bo­ýun­ça iş­le­ri ge­çir­mä­ge ukyp­ly­dyr. He­niz za­wo­dyň gur­lu­şy­gy al­nyp ba­ryl­ýar­ka Türk­me­nis­tan­da hem, ýur­du­my­zyň çäk­le­rin­den da­şar­da hem ope­ra­tor­la­ry, ugur­daş hü­när­men­le­ri taý­ýar­la­mak we okat­mak bo­ýun­ça top­lum­la­ýyn çä­re­ler ge­çi­ril­di.

Za­wod IAСS — In­ter­na­tio­nal As­soсia­tion Сlas­si­fiсation Soсie­tes (MA­KO — Hü­när sy­nag­la­ry jem­gy­ýet­le­ri­niň hal­ka­ra as­so­sia­si­ýa­sy) MA­KO de­ňiz gat­naw­la­ry­nyň howp­suz­ly­gy­ny üp­jün et­mek ba­ba­tyn­da stan­dart­la­ry we ka­da­la­ry iş­läp düz­mek we­zi­pe­si­ni ýe­ri­ne ýe­tir­ýär. Dün­ýä söw­da flo­tu­nyň möç­be­ri­niň 90 gö­te­rim­den gow­ra­gy MA­KO jem­gy­ýet­le­riniň ag­za­la­ry­na de­gişli­dir. Hä­zir­ki wagt­da “Bal­kan” za­wo­dyn­da üç gä­mi­niň abat­la­ýyş iş­le­ri al­nyp ba­ryl­ýar, olar “Türk­me­nis­tan” we “Mag­tym­gu­ly” gu­ry­ ýük gä­mi­leri­dir hem-de “Bi­ta­rap” ne­bit gu­ýul­ýan tan­ker­dir. Ha­zar deň­zi­niň türk­men bö­le­gin­de iş­le­ýän da­şa­ry ýurt kom­pa­ni­ýa­la­ry­nyň gä­mi­le­ri­ni abat­la­mak üçin hem müm­kin­çi­lik­ler bar.
Bu ul­gam­da örän uly kuw­wa­ta eýe bo­lan Türk­me­nis­tan iri hal­ka­ra we se­bit äh­mi­ýet­li tas­la­ma­la­ryň bir­nä­çe­si­ni öňe sür­ýär. Şo­la­ryň ama­la aşy­ryl­ma­gy Mer­ke­zi Azi­ýa ýurt­la­ry­nyň goň­şy se­bit­le­riň ara­syn­da yk­dy­sa­dy we söw­da hyz­mat­daş­ly­gy­ny hä­zir­ki­ za­man de­re­je­si­ne çy­kar­ma­ga, uzak gel­jek­de se­bi­ta­ra gat­na­şyk­la­ry­na kuw­wat­ly iter­gi ber­mä­ge, Mer­ke­zi Azi­ýa­ny, Ha­zar, Ga­ra de­ňiz hem-de Bal­ti­ka se­bit­le­ri­ni, Or­ta we Ýa­kyn Gün­do­ga­ry, Gü­nor­ta hem-de Gü­nor­ta Gün­do­gar Azi­ýa­ny bir­leş­dir­ýän, tä­ze geoyk­dy­sa­dy gi­ňiş­li­giň keş­bi­niň esa­sy­ny goý­ma­ga müm­kin­çi­lik be­rer.

BMG-niň Baş As­samb­le­ýa­sy ýur­du­my­zyň baş­lan­gy­jy esa­syn­da ulag bo­ýun­ça üç Ka­rar­na­ma­ny — 2014-nji ýyl­da “Dur­nuk­ly ösüş mak­sa­dy bi­len, hal­ka­ra hyz­mat­daş­ly­gy­ny üp­jün et­mek­de ulag we üs­ta­şyr ge­çel­ge­le­riň or­ny”, “2015-nji ýyl­da “Dur­nuk­ly mul­ti­mo­dal üs­ta­şyr ge­çel­ge­le­ri­niň dö­re­dil­me­gi­ne ýar­dam et­mek mak­sa­dy bi­len, ulag­la­ryň äh­li gör­nüş­le­ri­niň ara­syn­da hem­me­ta­rap­la­ýyn hyz­mat­daş­ly­gy üp­jün et­me­giň ýo­lun­da” hem-de 2017-nji ýyl­da “Dur­nuk­ly ösüş ul­ga­myn­da mak­sat­la­ra ýet­mek üçin ula­gyň äh­li gör­nüş­le­ri­niň ara­syn­da gat­na­şyk­la­ry pug­ta­lan­dyr­mak” at­ly Ka­rar­na­ma­la­ry ka­bul et­di.


Mil­li Li­de­ri­mi­ziň bel­leý­şi ýa­ly, tan­ker­le­riň en­jam­laş­dy­ryl­ma­gy ýük da­şa­mak amal­la­ry­nyň howp­suz­ly­gy­ny hem-de deň­ziň ne­bit önüm­le­ri bi­len ha­pa­lan­ma­gy­nyň öňü­niň alyn­ma­gy­ny üp­jün et­me­li­dir. Şeý­le hem de­ňiz ýol­la­ry ar­ka­ly ýur­du­my­zyň ýan­gyç-ener­ge­ti­ka top­lu­my­nyň önüm­le­ri­ni ýer­le­mek üçin tä­ze ba­zar­la­ra çyk­mak ze­rur­dyr, şol san­da po­lip­ro­pi­len önüm­le­ri­ni ýer­le­me­giň çäk­le­ri gi­ňel­dil­me­li­dir.

Ýur­du­myz­da ýo­ka­ry teh­no­lo­gi­ýa­ly gä­mi­ gur­lu­şyk kär­ha­na­sy­nyň dö­re­dil­me­gi Türk­me­nis­ta­nyň yk­dy­sa­dy­ýe­ti­ne goş­ma­ça kuw­wat be­rer di­ýip, hor­mat­ly Pre­zi­den­ti­miz Gurbanguly Berdimuhamedow tä­ze pu­da­gyň ös­dü­ril­me­gi üçin ýo­ka­ry hü­när­li iş­gär­le­riň ze­rur­dy­gy­ny hem-de iň go­wy dün­ýä tej­ri­be­si­niň öz­leş­di­ril­me­gi­niň mö­hüm­di­gi­ni nyg­ta­dy. Şu­nuň bi­len bag­ly­lyk­da, döw­let Baş­tu­ta­ny­myz gä­mi gur­lu­şy­gyn­da hem-de de­ňiz gat­naw­la­ryn­da öň­dä­ki orun­la­ry eýe­le­ýän ýurt­lar bi­len hyz­mat­daş­ly­gyň mun­dan beý­läk-de gi­ňel­dil­me­gi­niň wa­jyp­dy­gy­ny aýt­dy.
 

Hor­mat­ly Pre­zi­den­ti­miz Gurbanguly Berdimuhamedow ge­çi­ri­len söh­bet­deş­li­giň jem­le­ri­ni jem­läp, ýol­baş­çy­la­ryň ün­sü­ni ýur­du­my­zyň söw­da flo­tu­nyň il­kin­ji no­bat­da­ky me­se­le­le­ri­ne, onuň işi­niň ne­ti­je­li­li­gi­niň ýo­kar­lan­dy­ryl­ma­gy­na, ýo­lag­çy de­ňiz gat­naw­la­ry­nyň hem-de gä­mi gur­lu­şy­gy­nyň ös­dü­ril­me­gi­ne, Ha­zar­da gä­mi­li ge­ze­lenç­le­riň gu­ral­ma­gy­na çek­di, mu­nuň özi se­bi­ta­ra de­re­je­sin­de me­de­ni-yn­san­per­wer gat­na­şyk­la­ryň pug­ta­lan­dy­ryl­ma­gy­na hem ýar­dam be­rer.

Döw­let Baş­tu­ta­ny­myz halk ho­ja­lyk top­lu­my­nyň öňün­de dur­ýan we­zi­pe­le­riň gä­mi­gur­lu­şyk pu­da­gy­nyň me­ýil­na­ma­la­ry bi­len ba­ra­bar­ly­gy­ny iç­gin sel­jer­me­gi tab­şyr­dy, mu­nuň özi ýur­du­my­zyň ha­ky­ky ze­rur­lyk­la­ry­ny üp­jün et­mek, şol bir iş­le­riň gaý­ta­lan­ma­gy­ny ara­dan aýyr­mak hem-de da­şa­ry ýurt­dan ge­ti­ril­ýän ha­ryt­la­ryň or­nu­ny tut­ýan we Türk­me­nis­ta­nyň ulag top­lu­my­nyň bäs­deş­li­ge ukyp­ly­ly­gy­ny ýo­kar­lan­dyr­mak, da­şa­ry yk­dy­sa­dy gat­na­şyk­la­ry ös­dür­mek ug­run­da ýe­ne bir ugur hök­mün­de, ha­ky­kat­dan-da, ýo­ka­ry teh­no­lo­gi­ýa­ly, in­no­wa­si­ýa hä­si­ýet­li önüm­çi­li­gi dö­ret­mek üçin ze­rur bo­lup dur­ýar.

Onuň iň iri dü­züm­le­ri­niň bi­ri kuw­wa­ty ýyl­da or­ta­ça 4 mil­lion ton­na ba­ra­bar bo­lan umu­my ýük­le­riň ter­mi­na­ly­dyr. Hä­zir­ki wagt­da bu ýer­de po­lip­ro­pi­len gap­la­ry­na gap­la­ny­lan 5 müň ton­na kü­kürt Ýew­ro­pa iber­mä­ge, Bol­ga­ri­ýa ugratmaga bol­sa kar­ba­mid taý­ýar­la­ny­lyp goý­lup­dyr.

Ýük ter­mi­na­ly dür­li gur­lu­şyk se­riş­de­le­ri­ni, de­mir, po­lat, agaç, ulag­lar, en­jam­lar ýa­ly ýük­le­ri ka­bul et­mä­ge we ug­rat­ma­ga ni­ýet­le­nen­dir. Po­lip­ro­pi­le­ni sak­la­mak we ýük­le­mek bo­ýun­ça ýö­ri­te­leş­di­ri­len ter­mi­nal ba­ra­da aý­dy­lan­da bol­sa, bu önüm Türk­men­ba­şy­da­ky ne­bi­ti gaý­ta­dan iş­le­ýän za­wod­lar top­lu­myn­da ön­dü­ril­ýän ne­bit önüm­le­ri­niň sa­na­wyn­da esa­sy orun­la­ryň bi­ri­ni eýe­le­ýär. Ol dün­ýä ba­zar­la­ryn­da uly is­leg­den peý­da­lan­ýar, mu­nuň şeý­le­di­gi­ne bol­sa, hu­su­san-da, Döw­let ha­ryt-çig mal bir­ža­syn­da bag­la­şyl­ýan köp ­san­ly şert­na­ma­lar şa­ýat­lyk ed­ýär. Türk­men po­lip­ro­pi­le­ni­ni Ýa­po­ni­ýa, Rus­si­ýa, Tür­ki­ýe, Eý­ran, Öz­be­gis­tan, Azer­baý­jan we beý­le­ki ýurt­lar sarp ed­ýär. Eks­port ha­ry­dy­nyň ag­ram­ly bö­le­gi de­ňiz bi­len da­şal­ýar.

Türk­men­ba­şy­da­ky Hal­ka­ra de­ňiz por­tu­nyň mun­dan beý­läk-de ös­dü­ril­me­gi ýur­du­my­zyň hal­ka­ra söw­da gat­na­şyk­la­ry­nyň gi­ňel­dil­me­gi­ne gö­nük­di­ri­len­dir, ne­ti­je­de bol­sa, ol mil­li yk­dy­sa­dy­ýe­ti­mi­ziň ös­dü­ril­me­gi­ne hem-de türk­men hal­ky­nyň aba­dan­çy­ly­gy­nyň ýo­kar­lan­dy­ryl­ma­gy­na ýar­dam eder di­ýip, hor­mat­ly Pre­zi­den­ti­miz Gurbanguly Berdimuhamedow bu ba­bat­da de­giş­li ýol­baş­çy­la­ra ber­len tab­şy­ryk­la­ry umu­my­laş­dyr­dy.

Hor­mat­ly Pre­zi­den­ti­miz Gurbanguly Berdimuhamedow Dur­nuk­ly Ösü­ş Mak­sat­la­ry ka­bul edi­len BMG-niň Baş As­samb­le­ýa­sy­nyň 70-nji mas­la­ha­ty­nyň çäk­le­rin­de 2015-nji ýy­lyň sent­ýab­ryn­da Bir­le­şen Mil­let­ler Gu­ra­ma­sy­nyň ştab-kwar­ti­ra­syn­da sam­mit­de çy­kyş et­mek bi­len, daş­ky gur­şaw ha­kyn­da ala­da et­mez­den, dün­ýä­niň döw­let­le­ri­niň hem-de halk­la­ry­nyň dur­muş we yk­dy­sa­dy ösü­şi­ni üp­jün edip bol­ma­jak­dy­gy­ny aýt­dy.

Hor­mat­ly Pre­zi­den­ti­miz Gurbanguly Berdimuhamedowyň Bal­kan we­la­ýa­ty­na şu ge­zek­ki iş sa­pa­ry Türk­me­nis­ta­nyň bäş­ta­rap­la­ýyn gat­na­şyk­la­ry hem­me­ta­rap­la­ýyn gol­da­mak hem-de ony ös­dür­me­giň tä­ze gör­nüş­le­ri­ni öňe sür­mek bi­len, Ha­zar deň­zi­ni pa­ra­hat­çy­lyk, howp­suz­lyk we dö­re­di­ji­lik zo­la­gy­na öwür­mek üçin anyk ädim­le­ri äd­ýän­di­gi­ni ýe­ne bir ge­zek gör­kez­di.

Türk­me­nis­ta­nyň Mi­nistr­ler Ka­bi­ne­ti­niň göç­me mej­li­si

2018-nji ýylyň 1-nji maýynda Türk­me­nis­ta­nyň Pre­zi­den­ti Gurbanguly Berdimuhamedow Bal­kan we­la­ýa­ty­na iş sa­pa­ry­nyň çäk­le­rin­de Mi­nistr­ler Ka­bi­ne­ti­niň no­bat­dan da­şa­ry göç­me mej­li­si­ni ge­çir­di, on­da Pre­zi­dent mak­sat­na­ma­sy­nyň hem-de Bal­kan we­la­ýa­ty­ny yk­dy­sa­dy we dur­muş taý­dan ös­dür­mek bo­ýun­ça mak­sat­na­ma­nyň ýe­ri­ne ýe­ti­ri­li­şi­niň, hal­ky­my­zyň aba­dan dur­mu­şy­nyň üp­jün edil­me­gi­ne gö­nük­di­ri­len döw­le­ti­mi­ziň içe­ri sy­ýa­sa­ty­nyň mö­hüm me­se­le­le­ri­ne ga­ral­dy.

Hor­mat­ly Pre­zi­den­ti­miz Gurbanguly Berdimuhamedow we­la­ýa­ty dur­muş-yk­dy­sa­dy taý­dan ös­dür­mek bo­ýun­ça iş­le­nip taý­ýar­la­ny­lan mak­sat­na­ma­dan ge­lip çyk­ýan we­zi­pe­le­riň öz wag­tyn­da we ýo­ka­ry hil­li ýe­ri­ne ýe­ti­ril­me­gi­niň mö­hüm ta­lap bo­lup dur­ýan­dy­gy­ny bel­le­di. Şun­da döw­let Baş­tu­ta­ny­myz tä­ze de­ňiz por­tun­da hem-de gaz-hi­mi­ýa top­lum­la­ryn­da iş­le­mek üçin ýo­ka­ry hü­när­li hü­när­men­le­ri taý­ýar­la­ma­gyň äh­mi­ýe­ti­ni nyg­ta­dy. Mu­nuň özi se­na­gat kär­ha­na­la­ry­nyň ne­ti­je­li iş­le­me­gi­ni üp­jün et­me­li­dir.

Hor­mat­ly Pre­zi­den­ti­miz Gurbanguly Berdimuhamedow Hal­ka­ra de­ňiz por­tu­nyň tas­la­ma­sy­ny ta­ry­hy di­ýip at­lan­dyr­mak bo­lar, çün­ki onuň ama­la aşy­ryl­ma­gy bi­ziň ýur­du­my­zy öza­ra gat­na­şyk­la­ryň tä­ze sep­gi­di­ne çy­ka­ryp, yk­dy­sa­dy gat­na­şyk­la­ryň hal­ka­ra ul­ga­my­na giň­den go­şul­ma­ga, üs­ta­şyr gat­naw­la­ryň mö­hüm mer­ke­zi hök­mün­de Türk­me­nis­ta­nyň or­nu­ny ýo­kar­lan­dyr­ma­ga ýar­dam eder di­ýip bel­le­di. Dür­li ugur­la­ryň ula­nyl­ma­gy aw­tou­la­gyň sarp ed­ýän wag­ty­ny ep-es­li tyg­şyt­la­ma­ga, ha­ryt do­la­ny­şy­gy­nyň möç­ber­le­ri­ni ep-es­li art­dyr­ma­ga müm­kin­çi­lik be­rip, ýo­lag­çy gat­naw­la­ry­ny de­ňiz ýo­ly ar­ka­ly art­dyr­ma­ga ýar­dam eder, «Awa­za» mil­li sy­ýa­hat­çy­lyk zo­la­gy­ny ös­dür­mä­ge oňaý­ly tä­si­ri­ni ýe­ti­rer.

Şu­nuň bi­len bag­ly­lyk­da, 2 — 3-nji maý­da Türk­men­ba­şy şä­he­rin­de ge­çi­ril­jek iri möç­ber­li çä­re­ler ba­ra­da ha­sa­bat be­ril­di. Şol çä­re­le­riň ha­ta­ryn­da “Be­ýik Ýü­pek ýo­ly — tä­ze üs­tün­lik­le­re ta­rap ýol” at­ly hal­ka­ra fo­rum, iň döw­re­bap hal­ka­ra de­ňiz por­tu­nyň açy­ly­şy bar. Şu­lar bi­len bir­lik­de, “Awa­za” mil­li sy­ýa­hat­çy­lyk zo­la­gyn­da Yk­dy­sa­dy Hyz­mat­daş­lyk Gu­ra­ma­sy­na ag­za ýurt­la­ryň ulag mi­nistr­le­ri­niň IX mej­li­si­ni ge­çir­mek me­ýil­leş­di­ril­di.

Mil­li Li­de­ri­miz hä­zir tä­ze hil­de gaý­ta­dan di­kel­dil­ýän, en­çe­me asyr­lar mun­dan ozal çäk­le­rin­den Be­ýik Ýü­pek ýo­ly ge­çen Türk­me­nis­ta­nyň se­bit we yk­lym äh­mi­ýet­li mö­hüm üs­ta­şyr-ulag we lo­gis­ti­ka hal­ka­sy hök­mün­de öz tut­ýan or­nu­ny yzy­gi­der­li ber­kid­ýän­di­gi­ni bel­läp, köp san­ly da­şa­ry ýurt­ly myh­man­la­ryň gat­naş­ma­gyn­da ge­çi­ril­jek hal­ka­ra çä­re­le­ri­niň ýo­ka­ry gu­ra­ma­çy­lyk de­re­je­si­ni üp­jün et­me­gi tab­şyr­dy.

Hor­mat­ly Pre­zi­den­ti­miz Bal­kan we­la­ýa­ty­nyň hi­mi­ýa se­na­ga­ty­ny ös­dür­mek bo­ýun­ça giň möç­ber­li we­zi­pe­le­ri bel­läp, bu ugur­da ýer­li çig mal se­riş­de­le­ri­niň has giň­den peý­da­la­nyl­ma­gy­nyň ze­rur­dy­gy­ny nyg­ta­dy. De­giş­li pu­dak­la­ryň ze­rur­lyk­la­ry­ny üp­jün et­mek bi­len bir ha­tar­da mil­li yk­dy­sa­dy­ýe­ti­mi­ziň bu stra­te­gik taý­dan mö­hüm bö­le­gi­niň önüm­çi­lik kuw­wat­lyk­la­ry­nyň art­dy­ryl­ma­gy onuň gir­de­ji­li­li­gi­ni we eks­port müm­kin­çi­lik­le­ri­ni ýo­kar­lan­dyr­mak mak­sa­dy bi­len şert­len­di­ri­len­dir we te­bi­gy baý­lyk­la­ry gaý­ta­dan iş­le­me­giň hä­zir­ki za­man teh­no­lo­gi­ýa­la­ry­na esas­la­nan­dyr di­ýip, döw­let Baş­tu­ta­ny­myz aýt­dy.

Hor­mat­ly Pre­zi­den­ti­miz şeý­le hem ýur­du­myz­da ön­dü­ril­ýän ne­bit we gaz­hi­mi­ýa önüm­le­ri­ni da­şa­ry ýurt­ly sarp edi­ji­le­re iber­mek üçin Hal­ka­ra de­ňiz por­tu­nyň ýö­ri­te­leş­di­ri­len tä­ze ter­mi­nal­la­ry­nyň hem-de am­mar­la­ry­nyň müm­kin­çi­lik­le­ri­ni ne­ti­je­li ulan­mak mak­sa­dy bi­len, ze­rur çä­re­le­ri gör­me­gi tab­şyr­dy.

Hor­mat­ly Pre­zi­den­ti­miz Gurbanguly Berdimuhamedow türk­men yk­dy­sa­dy­ýe­ti­ni has-da pug­ta­lan­dyr­mak, ýa­kyn gel­jek­de hal­ky­my­zyň hal-ýag­da­ýy­ny ýo­kar­lan­dyr­mak bo­ýun­ça iş­le­riň ýe­ri­ne ýe­ti­ri­li­şi­ne gö­zeg­çi­li­gi güýç­len­dir­me­giň mö­hüm­di­gi­ni bel­läp, yk­dy­sa­dy ul­ga­myň eda­ra­la­ry­nyň öňün­de dur­ýan wa­jyp we­zi­pe­le­re ün­si çek­di. Dür­li pu­dak­la­ryň ma­li­ýe ýag­da­ýy esa­sy we­zi­pe­le­riň bi­ri­dir di­ýip, mil­li Li­de­ri­miz sö­zü­ni do­wam et­di. Şu ba­bat­da edi­len hyz­mat­lar üçin buý­ru­jy­lar bi­len pot­rat­çy­la­ryň ara­syn­da­ky öza­ra ha­sap­la­şyk­la­ry wag­tyn­da ge­çir­mek ba­ra­da­ky me­se­le­ler baş ta­lap­la­ryň bi­ri bol­ma­gyn­da gal­ýar di­ýip, Türk­me­nis­ta­nyň Baş­tu­ta­ny nyg­ta­dy hem-de wi­se-prem­ýe­re bu ba­bat­da bir­nä­çe anyk gör­kez­me­le­ri ber­di.

Döw­let Baş­tu­ta­ny­myz ha­sa­ba­ty diň­läp, hal­ky­my­zyň dur­muş ul­ga­my­nyň üp­jün­çi­lik me­se­le­le­ri­niň ýo­ka­ry de­re­je­de bol­ma­gy döw­let sy­ýa­sa­ty­nyň mö­hüm ugur­la­ry­nyň bi­ri­ne öw­rü­len­di­gi­ni bel­läp, «Awa­za» mil­li sy­ýa­hat­çy­lyk zo­la­gy­nyň äh­li dü­züm­le­ri­niň to­mus­ky dynç alyş möw­sü­mi­ne taý­ýar­lyk de­re­je­si­ne örän jo­gap­kär­li çe­me­leş­me­gi tab­şyr­dy.

Döw­let Baş­tu­ta­ny­myz Mi­nistr­ler Ka­bi­ne­ti­niň göç­me mej­li­si­ni jem­läp, oňa gat­na­şy­jy­la­ryň äh­li­si­ne berk jan sag­lyk we Wa­ta­ny­my­zyň mun­dan beý­läk-de gül­läp ös­me­gi­niň hem-de hal­ky­my­zyň aba­dan­çy­ly­gy­nyň go­wu­lan­dy­ryl­ma­gy­nyň bäh­bi­di­ne alyp bar­ýan iş­le­rin­de uly üs­tün­lik­ler ar­zuw et­di.

Türkmenistanyň Döwlet habarlar agentligi

Türkmenistanyň Ministrler Kabinetiniň mejlisi

Türkmen döwlet habarlar agentligi (TDH)  /   03.08.2018  

Hormatly Prezidentimiz Gurbanguly Berdimuhamedow Ministrler Kabinetiniň mejlisini geçirdi. Onda ykdysadyýetimiziň pudaklarynda geçen ýedi aýda ýerine ýetirilen işleriň netijelerine hem-de döwlet durmuşyna degişli birnäçe möhüm meselelere garaldy.
 2018-nji ýylyň ýedi aýynyň makroykdysady görkezijileri barada hasabat berdi. Wise-premýeriň belleýşi ýaly, şu ýylyň hasabat döwründe jemi içerki önümiň ösüş depgini 6,2 göterim ýokarlandy.
Umuman, önüm öndürilişi geçen ýylyň degişli döwri bilen deňeşdirilende 4,4 göterim artdy.
Ýurdumyzyň iri we orta kärhanalarynda aýlyk haklarynyň ortaça möçberi 2017-nji ýylyň degişli döwri bilen deňeşdirilende, 9,1 göterim ýokarlandy. Aýlyk haklary, pensiýalar, döwlet kömek pullary we talyp haklary öz wagtynda hem-de doly maliýeleşdirildi.
Hasabat döwründe rejelenen görnüşdäki Oba milli maksatnamasynyň çäklerinde, ýurdumyzyň sebitlerinde durmuş maksatly binalaryň we desgalaryň 77-siniň, suw we lagym arassalaýjy desgalaryň 32-siniň, 235 müň inedördül metrden gowrak ýaşaýyş jaýlarynyň, şeýle hem inženerçilik ulgamlarynyň gurluşyk işleri alnyp baryldy.
Döwlet Baştutanymyz Gurbanguly Berdimuhamedow milli ykdysadyýetimizde oňyn görkezijileriň gazanylýandygyny kanagatlanma bilen belläp, wise-premýeriň ünsüni birnäçe möhüm wezipeleriň çözgüdine çekdi. Aýratyn-da, hususylaşdyrmak çärelerini işjeňleşdirmek zerurdyr diýip, milli Liderimiz sözüni dowam etdi. Ýakyn geljekde döwlet dolandyryşynyň täze usullaryny ornaşdyrmak we häzirki döwürde dünýäniň ähli döwletlerinde hereket edýän sanly ykdysadyýet ulgamyna geçmek ýaly işler möhüm ugurlar hökmünde kesgitlenildi.
Şeýle hem milli Liderimiziň başlangyjy esasynda energiýa serişdelerini dünýä bazarlaryna köpugurly esasda ugratmak, Türkmenistan — Owganystan — Pakistan — Hindistan gaz geçirijisiniň gurluşygyny meýilnama laýyk derejede alyp barmak maksady bilen durmuşa geçirilen giň möçberli çäreler barada hasabat berildi.
Hormatly Prezidentimiz Gurbanguly Berdimuhamedow hasabaty diňläp, ýurdumyzyň ýangyç-energetika toplumynyň öňünde durýan ähli wezipeleriň, şol sanda toplumy ösdürmek üçin maýa goýumlaryny çekmek bilen baglanyşykly meseleleriň öz wagtynda çözülmeginiň wajypdygyny belledi.
Ministrlik we pudaklaýyn dolandyryş edaralary boýunça hasabat döwründe maýa goýum serişdelerini özleşdirmegiň meýilnamasy 144,1 göterim ýerine ýetirildi.
Döwlet Baştutanymyz öňümizdäki umumymilli forumyň — Halk maslahatynyň mejlisini ýokary guramaçylyk derejesinde geçirmegiň wajypdygyny belledi.
Ýurdumyzyň ykdysadyýeti depginli ösmegini durnukly saklap galýar, Garaşsyz döwletimizde kabul edilen ähli durmuş maksatnamalary üstünlikli amala aşyrylýar diýip, hormatly Prezidentimiz Gurbanguly Berdimuhamedow belledi. Jemi içerki önümiň ösüşi, ozalkysy ýaly, ýokary derejä, ýagny, 6,2 göterime ýetýär. Geçen ýylyň degişli döwri bilen deňeşdireniňde, ähli pudaklarda ýokary ösüş depgini saklanyp galýar.
Biziň energiýa serişdelerimizi dünýä bazaryna diwersifikasiýa ýoly bilen ibermek baradaky syýasatymyz hem bellän meýilnamalarymyza laýyklykda dowam edýär. Ýaňy-ýakynda goňşy Owganystana elektrik geçiriji ulgam işe girizildi. Türkmenistan — Owganystan — Pakistan — Hindistan gaz geçirijisiniň taslamasy, şeýle hem beýleki sebit taslamalary üstünlikli amala aşyrylýar. Bu taslamalaryň uly syýasy, ykdysady we ynsanperwer ähmiýeti bolup, olar sebitiň ýurtlarynyň ykdysadyýetini ösdürmäge güýçli itergi berer diýip, döwlet Baştutanymyz nygtady.
“Türkmenistan — Beýik Ýüpek ýolunyň ýüregi» diýlip atlandyrylan maksatnamamyzyň çäklerinde ýurdumyzda sport çäreleri dowam edýär. Halkara awtorallini, agyr atletika boýunça dünýä çempionatyny geçirmäge, beýleki syýasy we jemgyýetçilik çärelerine işjeň taýýarlyk görülýär.
Ministrler Kabinetiniň mejlisini tamamlap, döwlet Baştutanymyz Gurbanguly Berdimuhamedow oňa gatnaşyjylara berk jan saglyk, alyp barýan işlerinde uly üstünlik, ýurdumyzyň tutuş halkyna bolsa, “Türkmenistan — Beýik Ýüpek ýolunyň ýüregi” şygary astynda geçýän ýylda rowaçlyk arzuw etdi.

Yk­dy­sa­dy Hyz­mat­daş­lyk Gu­ra­ma­sy­na ag­za ýurt­la­ryň ulag we ara­gat­na­şyk mi­nistr­le­ri­niň du­şu­şy­gy

03.05.2018  Türkmenistan gazet

 Şu gün «Awa­za» mil­li sy­ýa­hat­çy­lyk zo­la­gyn­da Yk­dy­sa­dy Hyz­mat­daş­lyk Gu­ra­ma­sy­na ag­za ýurt­la­ryň ulag we ara­gat­na­şyk mi­nistr­le­ri­niň IX mej­li­si bol­dy.

Onuň gün ter­ti­bi­ne se­bit we se­bi­ta­ra ulag-ara­gat­na­şyk pu­da­gy­ny ös­dür­mek, bu mö­hüm ugur­da­ky hal­ka­ra hyz­mat­daş­ly­gy­ iş­jeň­leş­dir­mek bi­len bag­la­ny­şyk­ly me­se­le­le­riň giň top­lu­my gi­ri­zil­di. Yk­dy­sa­dy Hyz­mat­daş­lyk Gu­ra­ma­sy­na ag­za ýurt­la­ryň — Azer­baý­ja­nyň, Ow­ga­nys­ta­nyň, Eý­ra­nyň, Ga­za­gys­ta­nyň, Gyr­gy­zys­ta­nyň, Pa­kis­ta­nyň, Türk­me­nis­ta­nyň, Tür­ki­ýä­niň, Tä­ji­gis­ta­nyň we Öz­be­gis­ta­nyň we­kil­le­ri­niň 70-den gow­ra­gy gat­naş­dy.

Hor­mat­ly Pre­zi­den­ti­miz Gurbanguly Berdimuhamedow fo­rum­da eden çy­ky­şyn­da ulag-ara­gat­na­şyk ul­gam­la­ryn­da hal­ka­ra hyz­mat­daş­ly­gy me­se­le­le­ri bo­ýun­ça Türk­me­nis­ta­nyň ile­ri tut­ýan ga­ra­ýyş­la­ry­ny kes­git­läp, ýur­du­my­zyň Mer­ke­zi Azi­ýa­ny Be­ýik Ýü­pek ýo­lu­nyň mö­hüm we aý­ryl­maz bö­le­gi bo­lup dur­ýan­dy­gyn­dan ugur al­ýan­dy­gyny aýt­dy.

Ulag-ara­gat­na­şyk pu­da­gy­nyň Yk­dy­sa­dy Hyz­mat­daş­lyk Gu­ra­ma­sy­na ag­za ýurt­la­ryň öza­ra gat­na­şyk­la­ry­nyň esa­sy ug­ry bo­lup dur­ýan­dy­gy­ny bel­le­me­li. Bu iri se­bit­le­ýin gu­ra­ma 1985-nji ýyl­da dö­re­di­lip, ol özü­ne Azer­baý­jan, Ow­ga­nys­tan, Eý­ran, Ga­za­gys­tan, Gyr­gy­zys­tan, Pa­kis­tan, Türk­me­nis­tan, Tür­ki­ýe, Tä­ji­gis­tan we Öz­be­gis­tan ýa­ly on döw­le­ti bi­rik­dir­ýär. Yk­dy­sa­dy Hyz­mat­daş­lyk Gu­ra­ma­sy Bir­le­şen Mil­let­ler Gu­ra­ma­syn­da we Ys­lam Hyz­mat­daş­lyk Gu­ra­ma­syn­da syn­çy­nyň de­re­je­si­ne eýe bo­lup, Ýew­ro­pa Bi­le­le­şi­gi, BMG-niň ýa­nyn­da­ky azyk we oba ho­ja­ly­gy bo­ýun­ça gu­ra­ma­sy, BMG-niň bi­lim, ylym we me­de­ni­ýet bo­ýun­ça Ýö­ri­te­leş­di­ri­len eda­ra­sy, Hal­ka­ra Ener­ge­ti­ka Har­ti­ýa­sy, Gü­nor­ta — Gün­do­gar Azi­ýa döw­let­le­ri­niň as­so­sia­si­ýa­sy, Şan­haý Hyz­mat­daş­lyk Gu­ra­ma­sy we beý­le­ki­ler bi­len ýyg­jam hyz­mat­daş­lyk ed­ýär.

Du­şu­şy­gyň do­wa­myn­da ulag-ara­gat­na­şyk hyz­mat­la­ry­nyň de­mir ýol, aw­to­mo­bil, de­ňiz ulag­la­ry, ra­ýat awia­si­ýa­sy bo­ýun­ça ýük­le­ri da­şa­mak, ýo­lag­çy gat­nat­mak ba­bat­da se­bit­le­ýin ba­za­ryň ösü­şi­niň dür­li ugur­la­ry­na ga­ral­dy. Pi­kir alyş­ma­la­ryň do­wa­myn­da se­bit­le­ýin gat­na­şyk­la­ra iş ýü­zün­de iter­gi ber­mek mak­sa­dy bi­len, ut­ga­şyk­ly ulag sy­ýa­sa­ty­ny alyp bar­ma­gyň ze­rur­dy­gy bel­le­nil­di. Şeý­le hem ka­nun­çy­ly­gyň we tö­leg­le­riň ut­ga­şyk­ly­ly­gy, güm­rük, wi­za we beý­le­ki çä­re­le­ri ýu­waş-ýu­waş ýe­ňil­leş­dir­mek bi­len bag­la­ny­şyk­ly me­se­le­le­re ga­ral­dy. Bu çä­re­ler işe­wür dü­züm­le­riň işi­ni ýe­ňil­leş­dir­mä­ge we ýük gat­naw­la­ry­nyň we da­şar­ky söw­da­nyň möç­ber­le­ri­niň art­ma­gy­na ýar­dam ber­mä­ge gö­nük­di­ri­len­dir.

Hu­su­san-da, ýur­du­my­zyň da­şa­ry iş­ler mi­nist­ri­niň orun­ba­sa­ry Ser­dar Berdimuhamedow iň­lis di­lin­de çy­kyş edip, ulag­la­ryň äh­li gör­nüş­le­ri­niň mad­dy-en­jam­la­ýyn bin­ýa­dy­ny yzy­gi­der­li pug­ta­lan­dyr­mak mak­sa­dy bi­len, Türk­me­nis­ta­nyň ulag ul­ga­my­nyň ösü­şi­niň mil­li mak­sat­na­ma­sy­nyň çäk­le­rin­de Amy­der­ýa­nyň üs­tün­den geç­ýän hä­zir­ki za­man de­mir ýol we aw­to­mo­bil köp­rü­le­ri­niň, Aş­ga­bat­da hem-de we­la­ýat­lar­da hal­ka­ra ho­wa men­zil­le­ri­niň gur­lan­dy­gy­ny bel­le­di. Dün­ýä öl­çeg­le­ri­ne la­ýyk gel­ýän ýo­ka­ry tiz­lik­li aw­to­mo­bil ýol­la­ry­nyň gu­rul­ma­gy bu ul­gam­da­ky se­bi­ta­ra we hal­ka­ra hyz­mat­daş­ly­gy­ň art­ýan­dy­gy bi­len bag­la­ny­şyk­ly­dyr.

Türk­men Li­de­ri Gurbanguly Berdimuhamedow iri dü­züm­le­ýin tas­la­ma­la­ry öňe sür­ýär we ola­ry üs­tün­lik­li dur­mu­şa ge­çir­ýär. Bu bol­sa Ga­ra hem-de Bal­ti­ka deň­zi se­bit­le­ri­niň, Gü­nor­ta we Gü­nor­ta — Gün­do­gar Azi­ýa, Ýa­kyn Gün­do­gar ýurt­la­ry­nyň de­ňiz ter­mi­nal­la­ry­na, şeý­le hem Hy­taý, Hin­dis­tan, Pa­kis­tan ýa­ly kuw­wat­ly yk­dy­sa­dy mer­kez­le­re, Azi­ýa — Ýu­waş um­many se­bi­ti­niň de­ňiz ter­mi­nal­la­ry­na çy­kal­ga­ny üp­jün edip, Ýew­ra­zi­ýa gi­ňiş­li­gin­de ulag akym­la­ry­ny iş­jeň­leş­dir­mek üçin ägirt uly müm­kin­çi­lik­le­ri aç­ýar.

Ga­za­gys­tan — Türk­me­nis­tan — Eý­ran ýa­ly dost­luk­ly döw­let­le­ri bag­la­nyş­dy­ran de­mir ýol, Kerki — Ymam­na­zar (Türk­me­nis­tan) — Aki­na (Ow­ga­nys­tan) ug­ry bo­ýun­ça Azi­ýa hal­ka­ra de­mir ýol ge­çel­ge­si­niň il­kin­ji no­bat­da­ky­sy mu­nuň aý­dyň su­but­na­ma­sy­dyr.

Hor­mat­ly Pre­zi­den­ti­miz Gurbanguly Berdimuhamedowyň Tür­ki­ýä çy­kal­ga­sy bo­lan Mer­ke­zi Azi­ýa üçin Mo­dal ýo­ly dö­ret­mek, Ow­ga­nys­tan — Türk­me­nis­tan — Azer­baý­jan — Gru­zi­ýa — Tür­ki­ýe ulag ge­çel­ge­si­ni gur­mak, Ýew­ro­pa, Kaw­kaz — Azi­ýa ulag ge­çel­ge­si­ni iş­jeň­leş­dir­mek bo­ýun­ça öňe sür­ýän baş­lan­gyç­la­ry­nyň, tas­la­ma­la­ry­nyň mö­hüm­di­gi bel­le­nil­di.

Türkmenistanyň Ministrler Kabinetiniň giňişleýin mejlisinden

Türkmen döwlet habarlar agentligi (TDH)  /   05.07.2018  /  

Şu gün hormatly Prezidentimiz Gurbanguly Berdimuhamedow Ministrler Kabinetiniň giňişleýin mejlisini geçirdi. Onda milli ykdysadyýetimiziň pudaklarynyň 2018-nji ýylyň alty aýynda alyp baran işleriniň jemleri jemlenildi.

Makroykdysady görkezijiler, ozaly bilen bolsa, jemi içerki önümiň ösüş depgininiň 6,2 göterim artandygy şaýatlyk edýär.
Şu ýylyň alty aýynyň jemleri boýunça öndürilen önümleriň ösüş depgini 2017-nji ýylyň degişli döwri bilen deňeşdirilende, 4,4 göterim artdy.
Wise-premýer bölek-satuw haryt dolanyşygy boýunça meýilnamalaýyn görkezijileriň ýerine ýetirilendigi barada hasabat bermek bilen, onuň ösüş depgininiň geçen ýylyň degişli döwri bilen deňeşdirilende, 19,7 göterim artandygyny aýtdy.
Ortaça aýlyk zähmet haklary geçen ýylyň degişli döwri bilen deňeşdirilende, 9 göterim artdy.
Ýanwar — iýun aýlarynda ýurdumyzyň ähli sebitlerinde önümçilik we medeni-durmuş maksatly desgalaryň gurluşygy ýokary depginde alnyp baryldy. Maliýeleşdirmegiň ähli çeşmeleriniň hasabyna özleşdirilen maýa goýumlarynyň möçberi degişli döwürde 19,1 milliard manada deň boldy.
Soňra maliýe we ykdysadyýet ministri B.Bazarow hasabat döwründe Döwlet býujetiniň ýerine ýetirilişi barada hasabat berdi. 1-nji iýula çenli ýagdaýa görä, baş maliýe meýilnamasynyň girdeji bölegi 103 göterim, çykdajy bölegi bolsa 85,3 göterim ýerine ýetirildi.
Ýerli býujetiň girdeji böleginiň ýerine ýetirilişi 4 milliard 56,1 million manada, çykdajy bölegi 3 milliard 235,6 million manada deň boldy.
Hasabat döwründe 51 sany döwlet emlägi hususylaşdyrylyp, döwlet býujetine 24,1 million manat geçirildi. Birinji ýarym ýylyň jemleri boýunça döwlet emlägini kärendä bermegiň hasabyna 69,8 million manat möçberinde pul serişdesi alyndy.
Maliýeleşdirmegiň ähli çeşmeleriniň hasabyna özleşdirilen maýa goýumlarynyň möçberi 34,4 göterime deň boldy. Maýa goýum maksatnamasy 63,8 göterim ýerine ýetirildi. Önümçilik maksatly desgalaryň gurluşygyna düýpli maýa goýumlarynyň 55,5 göterimi, medeni-durmuş maksatly desgalaryň gurluşygyna 44,5 göterim maýa goýum serişdeleri gönükdirildi.
Ministr “Türkmenistanyň Prezidentiniň obalaryň, şäherçeleriň, etraplardaky şäherleriň we etrap merkezleriniň ilatynyň ýaşaýyş-durmuş şertlerini özgertmek boýunça 2020-nji ýyla çenli döwür üçin rejelenen görnüşdäki Milli maksatnamasyny” durmuşa geçirmegiň barşy barada hasabat bermek bilen, birinji ýarym ýylda 871,6 million manadyň özleşdirilendigini aýtdy.
Hususan-da, geçen ýylyň degişli döwri bilen deňeşdirilende, önümleriň köp görnüşleriniň möçberiniň artdyrylmagynyň üpjün edilendigi habar berildi. Nebitiň çykarylyşy 0,2 göterim, benziniň öndürilişi 1,5 göterim, kerosiniň öndürilişi 1,9 göterim, nebit koksunyň öndürilişi 9,3 göterim, polipropileniň öndürilişi 6,1 göterim, mineral dökünleriň öndürilişi 7,2 göterim, sementiň öndürilişi 0,7 göterim, plastmassa we aýna süýümli turbalaryň öndürilişi 9,4 göterim, pagta süýüminiň öndürilişi 12,3 göterim, nah matalaryň öndürilişi 15,7 göterim, eýlenen deriniň öndürilişi 7,3 göterim, gaýtadan işlenilen balyk we balyk önümleriniň öndürilişi 23,8 göterim, tikinçilik we örme önümleriniň öndürilişi 8,9 göterim, çörek we çörek önümleriniň öndürilişi 2,3 göterim ýokarlandy. Mundan başga-da, senagat önümleriniň täze görnüşleriniň çykarylmagy özleşdirilip, 2,6 million inedördül metr aýna öndürildi.
2018-nji ýylyň birinji ýarymynda ýurdumyzyň banklarynyň ykdysadyýetiň ösdürilmegine gönükdiren karzlarynyň möçberi 8,3 göterim, döwlete degişli bolmadyk bölege berlen karzlaryň möçberli 9,8 göterim artdy. Şeýle hem bank hyzmatlaryny ýerine ýetirmegiň elektron düzümlerini kemala getirmegiň çäklerinde amala aşyrylan işler barada hasabat berildi. 1-nji iýula çenli ýagdaýa görä, geçen ýylyň degişli döwri bilen deňeşdirilende, bank kartlarynyň sany 1,4 esse ýokarlandy.
Birinji ýarym ýylda “Goýum bank karty” täze hyzmat ornaşdyryldy, şeýle hem internet arkaly hasaplaşyklary geçirmek üçin mümkinçilik döredildi. Oba hojalyk önümlerini öndürijiler bilen özara hasaplaşyklary öz wagtynda geçirmek üçin olary bank kartlary bilen üpjün etmek boýunça işler ýola goýuldy. “Altyn asyr” töleg kartlarynyň üsti bilen nagt däl hasaplaşyklary kämilleşdirmek boýunça çäreler işjeň geçirilýär.
Hormatly Prezidentimiz Gurbanguly Berdimuhamedow hasabaty diňläp, bu ugurda alnyp barylýan işleriň häzirki döwrüň talaplaryna laýyk gelýändigini belledi. Hususan-da, geçen ýylyň degişli döwri bilen deňeşdirilende, beýleki döwletlerden ýurdumyza getirilýän harytlaryň möçberi 43 göterim azaldy. Ýurdumyzdan beýleki döwletlere iberilýän eksport önümleriniň möçberi bolsa 41,5 göterim artdy.

Nebitiň gaz kondensaty bilen çykarylyşynyň meýilnamasy 103,1 göterim, nebiti gaýtadan işlemegiň meýilnamasy 102,4 göterim, dizel ýangyjy öndürmek boýunça meýilnama 103,1 göterim, çalgy ýaglaryny öndürmek boýunça meýilnama 121,2 göterim ýerine ýetirildi. Geçen ýylyň degişli döwri bilen deňeşdireniňde, benzin öndürmegiň ösüş depgini 101,5 göterime, polipropilen öndürmegiň ösüş depgini 106,1 göterime, özleşdirilen maýa goýumlarynyň ösüş depgini 103,1 göterime deň boldy.
Hormatly Prezidentimiz ileri tutulýan wezipeleriň hatarynda ýurdumyzyň energiýa serişdelerini dünýä bazarlaryna çykarmagyň ýollaryny diwersifikasiýalaşdyrmak, TOPH gaz geçirijisini ýokary hilli gurmak, täze nebit we gaz ýataklaryny açmak işlerini görkezdi.
Şu ýylyň 6 aýynyň netijeleri boýunça haly we haly önümlerini dokamagyň meýilnamasy 127,9 göterim ýerine ýetirilip, ösüş depgini 104,8 göterime barabar boldy.
“Türkmenhimiýa” döwlet konserni boýunça hasabat döwründe meýilnama 100 göterim ýerine ýetirildi we geçen ýylyň degişli döwri bilen deňeşdirilende, ösüş depgini 110,2 göterime deň boldy.
Döwlet balyk hojalygy komiteti boýunça önümçilik meýilnamasy 101,8 göterim ýerine ýetirildi we geçen ýylyň degişli döwri bilen deňeşdirilende, ösüş depgini 131,7 göterime barabar boldy.
Ulaglar we aragatnaşyk toplumy boýunça şu ýylyň birinji ýarymynda ýük daşamak we ýolagçy gatnatmak boýunça meýilnama 107 göterim berjaý edilip, ösüş depgini bolsa 111 göterime deň boldy.
Demir ýol ulaglary ministrligi boýunça meýilnama 101 göterim ýerine ýetirildi, ösüş depgini bolsa 104 göterime barabar boldy.
Awtomobil ulaglary ministrligi boýunça geçen ýarym ýylyň içinde hyzmatlary etmegiň meýilnamasy 125 göterim ýerine ýetirildi, şunda ösüş depgini 102 göterime deň boldy.
2018-nji ýylyň ýanwar — iýun aýlarynda Aragatnaşyk ministrliginde ýerine ýetirilen işler boýunça meýilnama 110 göterim ýerine ýetirildi, ösüş depgini 109,5 göterime deň boldy.
“Türkmenhowaýollary” gullugy boýunça hasabat döwründe awiahyzmatlary ýerine ýetirmek boýunça meýilnama 111 göterim ýerine ýetirilip, ösüş depgini 130 göterime barabar boldy.
Deňiz we derýa ulaglary döwlet gullugy boýunça ýük daşamak babatda meýilnama 102 göterim ýerine ýetirildi, ýolagçy gatnatmak boýunça ösüş depgini bolsa 173 göterime deň boldy.
Söwda we daşary ykdysady aragatnaşyklar ministrligi boýunça söwda dolanyşygynyň möçberi, geçen ýylyň degişli döwri bilen deňeşdirilende, 11,5 göterim artdy, şol sanda bölek satuw haryt dolanyşygy hem-de lomaý haryt dolanyşygy degişlilikde 23 göterim we 3,9 göterim artdy. Öndürilen önümleriň möçberi 4,7 göterim artdy, ministrligiň kärhanalary boýunça gazanylan peýda 34,7 göterim ýokarlandy.
Döwlet haryt-çig mal biržasy boýunça hasabat döwründe 124 birža söwdasy geçirilip, 12 müň 256 şertnama hasaba alyndy. Umumy girdejiniň möçberi 19,6 göterim artdy.
Söwda-senagat edarasy boýunça 2018-nji ýylyň ýanwar — iýun aýlarynda ýerine ýetirilen hyzmat işleriniň möçberi geçen ýylyň degişli döwri bilen deňeşdirilende, 9,6 göterim artdy.
Senagatçylar we telekeçiler birleşmesi boýunça şu ýylyň birinji ýarymynda senagat önümleri 26 göterim, oba hojalyk we azyk önümleri 65,2 göterim köp öndürildi. Söwda-haryt dolanyşygy 1,3 göterim artdy. Hyzmat ulgamynda ýerine ýetirilen işleriň möçberi 1,5 göterim artdy.
Aşgabat şäheriniň häkimligi boýunça ýanwar — iýun aýlarynda 225 million 573 müň manatlyk işler we hyzmatlar ýerine ýetirilip, ösüş depgini 111 göterime deň boldy.
Gurluşyk we binagärlik ministrligi boýunça hasabat döwründe 181 million manatlyk işler we hyzmatlar ýerine ýetirilip, meýilnama 100,4 göterim ýerine ýetirildi we ösüş depgini 104,7 göterime barabar boldy.
Energetika ministrligi boýunça öndürilen önümleriň, ýerine ýetirilen işleriň we hyzmatlaryň umumy möçberi hasabat döwründe 670 million 980 müň manada deň bolup, ösüş depgini 121,2 göterime barabar boldy.
Jemagat hojalygy ministrligi boýunça meýilnama 108,3 göterim berjaý edilip, ösüş depgini 111,3 göterim üpjün edildi.
“Türkmenawtoýollary” döwlet konserni boýunça meýilnama 100,5 göterim ýerine ýetirildi, ösüş depgini 100,1 göterime deň boldy.
Öwrenilen iş tejribesi hem-de ykdysadyýetimiziň bazar gatnaşyklaryna geçmegi esasynda Jemagat hojalygy ministrligini üýtgedip guramak we onuň garamagyndaky kärhanalary häkimlikleriň ygtyýaryna bermek barada karara gelindi.
Obasenagat toplumy boýunça önüm öndürmegiň, ýerine ýetirilen işleriň we hyzmatlaryň möçberi geçen ýylyň degişli döwri bilen deňeşdireniňde, 102,9 göterime deň boldy. Oba we suw hojalyk ministrligi boýunça bu görkeziji 102,9 göterime, Daşky gurşawy goramak we ýer serişdeleri baradaky döwlet komiteti boýunça 105,4 göterime hem-de “Türkmen atlary” döwlet birleşigi boýunça 105,3 göterime barabar boldy. Ministrlik hem-de pudak edaralary tarapyndan maýalary özleşdirmek boýunça meýilnama 139,1 göterim ýerine ýetirildi.
Mundan başga-da, hormatly Prezidentimiz Gurbanguly Berdimuhamedow “Türkmenistanda zähmet haklarynyň, pensiýalaryň, döwlet kömek pullarynyň, talyp we diňleýji haklarynyň möçberlerini ýokarlandyrmak hakyndaky” Permana gol çekdi.
Milli Liderimiz şu ýylyň birinji ýarymynda «Türkmenistanyň Prezidentiniň ýurdumyzy 2018 — 2024-nji ýyllarda durmuş-ykdysady taýdan ösdürmegiň Maksatnamasyna» laýyklykda döwletimiziň ählumumy ykdysadyýetiň ösüşinde eýeleýän ornuny pugtalandyrmak, bäsdeşlige ukyply, ýokary hilli, içerki we daşarky bazarlarda uly isleg bildirilýän dürli harytlary öndürýän innowasion senagat kärhanalaryny döretmek boýunça belli bir derejede işleriň amala aşyrylandygyny belledi. Bu bolsa bize esasy maksadymyza ýetmäge — mähriban halkymyzyň durmuşynyň mynasyp derejesini we hilini üpjün edýän, güýçli ýaşaýyş-durmuş maksatly ykdysadyýeti bolan dünýäniň ösen demokratik döwletleriniň derejesine çykmaga gönükdirilen örän möhüm özgertmeleri amala aşyrmakda nobatdaky ädimleri ätmäge mümkinçilik berdi.
Hormatly Prezidentimiz Gurbanguly Berdimuhamedowyň nygtaýşy ýaly, alnyp barylýan ygtybarly salgyt-býujet we pul-karz syýasaty ýurdumyzyň içerki strategiýasynyň möhüm ugry bolup durýar. Oňa laýyklykda, hususy we döwlet üpjünçilik ulgamlaryna gönükdirilýän maýa goýumlarynyň möçberi barha artdyrylýar. Ykdysadyýetiň käbir pudaklarynda önüm öndürmek we hyzmatlary etmek boýunça gowy netijeler gazanylýar. Bu bolsa jemi içerki önümi 6,2 göterime çenli artdyrmaga mümkinçilik berdi.
Döwlet býujetiniň girdejileri köpeldi. Bu bolsa ortaça aýlyk zähmet haklaryny 9 göterim ýokarlandyrmaga şert döretdi. Milli manadymyzyň hümmeti durnukly, bellenen çäklerde saklanýar.
Jemi bahasy 40 milliard 500 million amerikan dollaryna golaý bolan 1600 töweregi senagat we ýaşaýyş-durmuş maksatly iri desgalaryň gurluşygy giň gerim bilen dowam etdirilýär.
«Türkmenistanyň Prezidentiniň obalaryň, şäherçeleriň, etraplardaky şäherleriň we etrap merkezleriniň ilatynyň ýaşaýyş-durmuş şertlerini özgertmek boýunça 2020-nji ýyla çenli döwür üçin rejelenen görnüşdäki Milli maksatnamasyna» laýyklykda, hasabat döwründe 731,2 million manat möçberde düýpli maýa goýumlary özleşdirildi.
Döwlet Baştutanymyz bular barada aýtmak bilen, geçen ýarym ýylyň dowamynda 26 sany iri desganyň, umumy bahasy 3 milliard 200 million amerikan dollaryna golaý bolan meýdany 612,6 müň inedördül metr, şol sanda ýokary amatlyklary bolan ýaşaýyş jaýlarynyň ulanmaga berlendigini belledi.
Ykdysadyýetimizi diwersifikasiýa ýoly bilen ösdürmegiň çäklerinde, ýurdumyzda daşary ýurtlardan getirilýän harytlaryň ornuny tutýan önümleri öndürmek, öz önümlerimiziň daşary ýurtlara iberilýän möçberlerini artdyrmak, elektron senagatyny döretmek boýunça Döwlet maksatnamalary üstünlikli durmuşa geçirilýär.
Taryhda ilkinji gezek Türkmenistanda ýüz müňe golaý kompýuter öndürilendigini bellemek ýakymlydyr diýip, milli Liderimiz aýtdy. Bu bolsa ykdysadyýetimiziň sanly ulgamynyň maksatnamalaryny mundan beýläk-de ösdürmek üçin gowy binýat bolup hyzmat edýär. Bu işleriň netijesinde daşary ýurtlara iberilýän önümleriň möçberi 41,5 göterim köpeldi.

Hormatly Prezidentimiz Gurbanguly Berdimuhamedowyň nygtaýşy ýaly, ykdysadyýetde döwletiň paýyny azaltmak we hususy pudagy giňeltmek boýunça netijeli işleri alyp barmak zerurdyr. Hususylaşdyrmaga degişli edara-kärhanalaryň sanawyna energetika, ulag we aragatnaşyk pudaklarynyň aýry-aýry döwlet kärhanalaryny, üpjünçilik desgalaryny, şeýle hem köp sanly beýleki kärhanalary girizmek möhümdir. Şunuň bilen baglylykda, döwlet Baştutanymyz häzirki döwürde telekeçilere degişli edara-kärhanalaryň döwlete degişli edara-kärhanalar bilen deňeşdirilende has gowy we netijeli işleýändigini aýtdy.
Hormatly Prezidentimiz hususylaşdyrmak boýunça alnyp barylýan işleri çaltlandyrmagyň zerurdygyna ünsi çekip, paýnamalary ýerleşdirmegiň, gazna bazaryny guramagyň we bäsleşikli söwda edaralaryny açmagyň hususylaşdyrmagyň esasy gurallary bolmalydygyny nygtady. Maýadarlara özara bähbitli hyzmatdaşlygy has-da ösdürmek üçin bu örän gowy mümkinçilikdir.
Döwlet Baştutanymyz şu maksat bilen, «Awaza» milli syýahatçylyk zolagy toplumyny telekeçileriň garamagyna bermek barada karara gelnendigini habar berdi. Şunuň bilen baglylykda, milli Liderimiz Senagatçylar we telekeçiler birleşmesiniň başlygy A.Dadaýewe «Awazadaky» dynç alyş-bejeriş toplumyny dolandyrmak baradaky geňeşi döretmegi, her myhmanhanany, her bir desgany bir ýa-da birnäçe telekeçiniň garamagyna bermek meselesini çözmegi, munuň üçin, Maliýe we ykdysadyýet ministrliginiň üsti bilen ähli zerur bolan resminamalary resmileşdirmegi tabşyrdy.
Hormatly Prezidentimiz Gurbanguly Berdimuhamedow Ministrler Kabinetiniň giňişleýin mejlisini jemläp, oňa gatnaşanlara berk jan saglyk, maşgala abadançylygyny we uly üstünlikleri, «Türkmenistan — Beýik Ýüpek ýolunyň ýüregi» diýlip yglan edilen ýylda berkarar Watanymyzyň ähli halkyna gülläp ösüş arzuw etdi.

Hormatly Prezidentimiz Gurbanguly Berdimuhamedow Türkmenbaşy Halkara deňiz portuny ulanmaga bermek dabarasyna gatnaşdy

Türkmen döwlet habarlar agentligi (TDH)  /   02.05.2018  /  

Hormatly Prezidentimiz Gurbanguly Berdimuhamedowyň gatnaşmagynda Hazaryň türkmen kenarynda täze Halkara deňiz porty dabaraly ýagdaýda ulanmaga berildi.

Bu iri möçberli düzümleýin taslama Merkezi Aziýa we Hazar deňzi sebitiniň ähli ýurtlary üçin, hakykatdan-da, strategik ähmiýete eýedir, onuň amala aşyrylmagy biziň döwletlerimizi hyzmatdaşlygyň täze tapgyryna çykarar, olaryň ykdysady gatnaşyklaryň halkara ulgamyna işjeň goşulyşmagyna, üstaşyr gatnawlaryň möhüm merkezi hökmünde Türkmenistanyň ornunyň pugtalanmagyna ýardam eder.

Hut taryhyň özi hyzmatdaşlygy ösdürmekde biziň üstümize belent jogapkärçiligi ýükleýär, ol diňe bir biziň ýurtlarymyzyň halklaryna peýda getirmek bilen çäklenmän, tutuş Ýewraziýa giňişliginde durnukly ösüşe, howpsuzlyga we abadançylyga ýardam eder diýip, köp asyrlar mundan ozal bolşy ýaly, ýene-de bu gadymy ýoluň ýüregi Türkmenistan bolan Beýik Ýüpek ýoluny gaýtadan dikeltmek başlangyjy bilen çykyş eden türkmen Lideri belleýär.

Häzirki wagtda ýurdumyz geografik taýdan amatly ýerleşmegi hem-de hormatly Prezidentimiz Gurbanguly Berdimuhamedowyň oňyn daşary syýasaty netijesinde sebitiň örän möhüm ulag merkezine, iri halkara logistika çatrygyna öwrülýär. Milli Liderimiz daşary ýurtlar bilen gatnaşyklar boýunça möhüm teklipleri öňe sürdi hem-de olary iş ýüzünde durmuşa geçirmekde yzygiderli işleri alyp barýar.

Gämi gatnawlary ulag hyzmatlarynyň ösdürilmeginde möhüm orunlaryň birini eýeleýär. Döwlet Baştutanymyzyň tabşyrygy boýunça iň häzirki zaman tankerler we paromlar satyn alynýar, port hojalygy döwrebaplaşdyrylýar. Türkmenistanyň täze deňiz derwezesi diňe bir ýurdumyzyň deňizüsti gatnawlaryna bolan barha artýan zerurlyklaryny kanagatlandyrmak bilen çäklenmän, tutuş Ýewraziýa giňişliginde ýük akymlarynyň işjeňleşdirilmegi üçin giň mümkinçilikleri açar.

Dünýä söwdasynda möhüm meýilleriň seljermesiniň görkezişi ýaly, olaryň köpüsi Hazar deňzindäki portlaryň ösmegine ýardam edýär, aýdyň güýçlenýän trentleriň biri bolsa — bu harytlaryň konteýner arkaly daşalýan möçberleriniň artmagydyr. Türkmenistanyň jemi içerki önüminiň hem-de ýurdumyzda öndürilýän önümleriň daşary ýurtlara iberilmeginiň durnukly artmagy, olaryň çäkleriniň giňelmegi, şeýle hem Merkezi Aziýanyň we Hazarýaka döwletleriň batly depginler bilen ösýän ykdysadyýetleriniň kuwwaty biziň ýurdumyzda, şeýle hem tutuş sebitde port hyzmatlaryna bolan islege getirýän esasy höweslendirijä öwrülýär.

Gämi duralgasynyň meýdançalarynyň birinde ýörite gurnalan açyk teatryň iki tarapynda dutarçylaryň birleşdirilen topary çykyş edýär, giň sergi guraldy. Onuň bir bölegi türkmenleriň amaly-haşam sungatyna, milli medeniýetiň we ýaşaýyş-durmuş däp-dessurlaryna, beýleki bölegi bolsa ýurdumyzyň häzirki zaman senagatyna, şol sanda onuň eksport ugruna bagyşlandy. Bu ýerde dokma senagaty önümleriniň, nebitgaz, himiýa, gaýtadan işleýän senagat önümleriniň giň görnüşini synlamak bolýar. Mysal üçin, ýurdumyzda öndürilýän polipropilenden taýýarlanylan dürli önümler görkezilýär, olar häzir türkmen senagatynyň dürli ugurlarynda: hojalyk enjamlaryndan halyçylyga çenli ugurlarda giňden ulanylýar.

Geçen we häzirki döwürleriň özboluşly baglanyşygy, mirasyň we innowasiýalaryň arabaglanyşygyny şekillendirýän sergi gaýtadan dikeldilýän Beýik Ýüpek ýolunyň möhüm sepgidi hökmünde Türkmenistanyň mümkinçiliklerini äşgär edýär.
Türkmenistan häzirki wagtda hem özüniň üstaşyr-ulag kuwwatyny ýurdumyzy tiz depginlerde senagatlaşdyrmak, milli ykdysadyýetimizi diwersifikasiýalaşdyrmak, bu ulgamlarda netijeli halkara hyzmatdaşlygyny ösdürmek boýunça wezipeleriň üstünlikli çözülmegine ýardam edýän möhüm şert hökmünde peýdalanmaga ilkinji derejeli ähmiýet berýär.

Şu maksat bilen “Gündogar — Günbatar” we “Demirgazyk — Günorta” häzirki zaman ulag geçelgeleriniň ulgamy yzygiderli kemala getirilýär, ol deňiz, howa, demir ýol we awtomobil gatnawlaryny öz içine alýar, munuň özi Ýewraziýa yklymynda özara bähbitli sebit we sebitara söwda-ykdysady gatnaşyklaryň işjeňleşdirilmegi üçin uly mümkinçilikleri açýar.

Tehnikanyň iň soňky gazananlary bilen enjamlaşdyrylan Türkmenbaşy Halkara deňiz porty Ýewropa ýurtlarynyň Ýakyn we Orta Gündogaryň haryt we çig mal bazarlaryna hem-de Hindi ummany sebitiniň döwletlerine çykmagy üçin aňrybaş amatly şertleri döredýär, giň gerimli ýük akymlarynyň ýoluny we wagtyny has gysgaltmaga mümkinçilik berýär.

Türkmenbaşydaky deňiz portunyň ulanmaga berilmegi bilen köpugurly we köptaraplaýyn hyzmatdaşlygy ösdürmekde iri halkara we sebit guramalarynyň mümkinçilikleri hem artýar.

Mahlasy, Halkara deňiz portuny gurmagyň taslamasynyň amala aşyrylmagy Watanymyzyň ykdysady kuwwatynyň, onuň netijeli daşary syýasatynyň aýdyň subutnamasyna öwrüldi. Bu syýasat ählumumy ösüşiň we parahatçylygyň bähbidine uzak möhletleýin, özara bähbitli hyzmatdaşlyga gönükdirilendir.
 

 

Türkmenistanyň Ministrler Kabinetiniň mejlisi

Türkmen döwlet habarlar agentligi (TDH)  /   22.06.2018  /  

Şu gün hormatly Prezidentimiz Gurbanguly Berdimuhamedow Türkmenistanyň Ministrler Kabinetiniň nobatdaky mejlisini geçirdi. Onda Prezident maksatnamasynyň hem-de kabul edilen beýleki ykdysady we durmuş maksatnamalarynyň ýerine ýetirilişine garaldy. Şeýle hem mähriban halkymyzyň abadançylygyny üpjün etmäge gönükdirilen döwletimiziň içeri syýasatyna degişli käbir meseleler ara alnyp maslahatlaşyldy.
Ilki bilen Ministrler Kabinetiniň Başlygynyň orunbasary G.Myradow gözegçilik edýän ulgamlaryndaky işleriň ýagdaýy we milli ykdysadyýetimiziň bäsdeşlige ukyplylygyny ýokarlandyrmak, döwlet býujetiniň serişdelerini netijeli ulanmak, hususy ulgamyň ornuny berkitmek boýunça görülýän çäreler barada hasabat berdi.
Döwlet Baştutanymyz hasabaty diňläp, halk hojalyk toplumynyň ähli pudaklarynyň ösüş depgininiň durnukly saklanylmagyny, ministrlikleriň we pudaklaýyn dolandyryş edaralarynyň maliýe-ykdysady ýagdaýyna berk gözegçiligiň amala aşyrylmagyny ýakyn geljek üçin ileri tutulýan wezipeleriň hatarynda görkezildi.
Hormatly Prezidentimiz Gurbanguly Berdimuhamedow hasabaty diňläp, ägirt uly uglewodorod serişdelerine eýe bolan Türkmenistanyň energetika syýasatynyň ýurdumyzyň ýangyç-energetika toplumynyň hemmetaraplaýyn ösüşine, onuň dünýäniň energiýa ulgamyna köptaraplaýyn esasda we sazlaşykly goşulmagyna gönükdirilendigini belledi. Beýleki döwletler we dünýäniň işewür toparlary bilen ýola goýulýan işjeň hyzmatdaşlyk şol syýasatyň wajyp ugry bolup durýar. Döwletimiz bu gatnaşyklary hoşniýetli erk we özara bähbit esasynda ýola goýýar.
Türkmenistanyň BAE-de boljak forumy ýurdumyzyň ýangyç-energetika toplumynyň ýeten derejesini we senagat kuwwatlyklaryny aýdyň görkezmelidir hem-de dünýäniň işewür toparlaryny ýurdumyzda amala aşyrylýan iri taslamalar, şol sanda Türkmenistan — Owganystan — Pakistan — Hindistan gaz geçirijisiniň gurluşygy bilen tanyşdyrmalydyr.
Hasabatyň çäklerinde daşary ýurtlardan getirilýän harytlaryň ornuny tutýan önümleriň möçberini artdyrmak we senagat önümçiliginiň eksport möçberini köpeltmek hem-de dokma önümleriniň daşarky bazardaky bäsdeşlige ukyplylygyny ýokarlandyrmak maksady bilen milli ykdysadyýetimiziň gaýtadan işleýän iri pudaklarynyň önümçilik desgalaryny tehnologik taýdan enjamlaşdyrmak boýunça amala aşyrylýan işler barada habar berildi. Bu ugurda alnyp barylýan işler ýurdumyzyň senagat kuwwatlyklaryny has-da artdyrmaga, tutuş dünýäde uly isleg bildirilýän nah matalardan taýýarlanýan önümleriň täze görnüşlerini özleşdirmäge mümkinçilik berýär.
Hormatly Prezidentimiz Gurbanguly Berdimuhamedow ähli bellenen meýilnamalaryň we ýurdumyzy toplumlaýyn senagatlaşdyrmagyň çäklerinde dokma pudagyny ösdürmegiň täzeçil taslamalarynyň yzygiderli durmuşa geçirilmeginiň zerurdygyny belledi. Milli ykdysadyýetimiziň bu pudagy ägirt uly serişde mümkinçiliklerine eýe bolup, ýurdumyzyň gaýtadan işleýän senagatynyň möhüm ugurlarynyň biri hökmünde esasy orun eýeleýär.

Döwlet Baştutanymyz goşmaça kuwwatlyklary işe girizmek meseleleri barada durup geçip, bu ugurda işleri dowam etmegiň wajypdygyny belledi. Munuň özi her ýyl elektrik energiýasyna artýan içerki islegleri doly kanagatlandyrmaga hem-de häzir hereket edýän we täze ugurlar boýunça onuň daşary ýurtlara iberilýän möçberini artdyrmaga mümkinçilik berer. Türkmenistan energetika ulgamynda halkara ähmiýetli iri taslamalary yzygiderli durmuşa geçirmek bilen, bu ugurda halkara hyzmatdaşlyk meselelerine ýokary derejede jogapkärli çemeleşýändigini görkezýär.
Hormatly Prezidentimiz pudaklaýyn taslamalar durmuşa geçirilende, iň täze tehnologiýalary, ýokary netijeli, ygtybarly enjamlary we serişdeleri ulanmagyň wajypdygyny nygtap, wise-premýere anyk görkezmeleri berdi.
Türkmenistanyň Ministrler Kabinetiniň mejlisinde başga-da birnäçe meselelere garaldy hem-de şolar boýunça degişli çözgütler kabul edildi.
Hormatly Prezidentimiz Gurbanguly Berdimuhamedow mejlisi tamamlap, oňa gatnaşyjylara berk jan saglyk, maşgala abadançylygyny we uly üstünlikleri, “Türkmenistan — Beýik Ýüpek ýolunyň ýüregi” diýlip yglan edilen ýylda berkarar Watanymyzyň ähli halkyna gülläp ösüş arzuw etdi.

Hormatly Prezidentimiz Gurbanguly Berdimuhamedowyň we Prezident Şawkat Mirziýoýewiň arasynda gepleşikler geçirildi

Türkmen döwlet habarlar agentligi (TDH)  /   23.04.2018  /  

Hormatly Prezidentimiz Gurbanguly Berdimuhamedow iki günlük döwlet sapary bilen Özbegistan Respublikasyna ugrady. Ir bilen Aşgabadyň Halkara howa menzilinde döwlet Baştutanymyzy ýurdumyzyň resmi adamlary ugratdylar.

Ýokary derejede geçirilýän nobatdaky türkmen-özbek duşuşygy dostluk we hoşniýetli goňşuçylyk gatnaşyklaryny, ikitaraplaýyn bolşy ýaly, tutuş sebitiň abadançylygynyň maksatlaryna kybap gelýän deňhukukly özara bähbitli hyzmatdaşlyk ýörelgelerini esasy ugur edinýän döwletara gatnaşyklarynyň okgunly ösýändigini alamatlandyrýar. Ýokary derejedäki ikitaraplaýyn saparlaryň we duşuşyklaryň hem-de daşary syýasat edaralarynyň arasyndaky gatnaşyklaryň yzygiderli häsiýete eýe bolmagy Türkmenistan bilen Özbegistanyň giň möçberli hyzmatdaşlyga we ikitaraplaýyn ýakyn gatnaşyklary berkitmäge hem-de çuňlaşdyrmaga gyzyklanmalaryny görkezýär.

Milli Liderimiziň awtoulag kerweni howa menzilinden “Kuksaroý” döwlet kabulhanasyna ugrady. Bu ýerde ýokary derejedäki ikitaraplaýyn gepleşikler geçirildi .

Ikitaraplaýyn gatnaşyklarda däp bolşy ýaly ykdysady hyzmatdaşlyga uly ähmiýet berilýär, şunda anyk netijeler gazanyldy. Hyzmatdaşlygyň şeýle depginlerini saklamak we ösdürmek möhümdir, bu babatda biz kärhanalarymyzyň arasyndaky uzak möhletleýin hyzmatdaşlyk gatnaşyklaryň ösdürilmegine bil baglaýarys diýip, Özbegistanyň Baştutany sözüni dowam etdi. Gürrüň önümçilik pudaklarynda hyzmatdaşlyk, serhetýaka etraplaryň arasynda gatnaşyklary pugtalandyrmak barada gidýär, bu ýerde munuň üçin uly mümkinçilikler bar.

Döwlet Baştutanymyz döwletara syýasy gatnaşyklaryň, söwda-ykdysady hyzmatdaşlygyň mazmunynyň hem-de ugrunyň toplumlaýyn häsiýete eýe bolup, hereketlerimiziň ylalaşylan strategiýasyna we ykjam sazlaşygyna esaslanjakdygyna, ozaly bilen bolsa, iki halkyň hem-de döwletiň uzakmöhletleýin bähbitlerine tabyn boljakdygyna ynam bildirip, bu wezipeleri durmuşa geçirmäge ähli esaslaryň bardygyny aýtdy.

Ulag ulgamy hyzmatdaşlygyň möhüm strategiki ugrudyr. Geçen ýylyň martynda Türkmenabat hem-de Farap şäherleriniň arasynda Amyderýanyň üstünde gurlan demir ýol we awtomobil köprüleriniň ulanylmaga berilmegi munuň aýdyň netijeleriniň biridir. Tutuşlygyna alanyňda, ulag ulgamynda türkmen-özbek hyzmatdaşlygy Merkezi Aziýada we çäkleşýän sebitlerde ösüşiň hereketlendiriji güýçleriniň biri, Demirgazyk-Günorta we Gündogar-Günbatar ugurlarynda üstünlikli ykdysady goşulyşmagyň hem-de hyzmatdaşlyk etmegiň möhüm şerti bolup çykyş edýär. Bu ýerde gürrüň diňe bir gury ýol ugurlary barada gidenok. Biz Özbegistana Ýewropa hem-de Ýakyn Gündogar bazarlaryna, Gara we Orta ýer deňizleriniň sebitlerine çykmak üçin Türkmenistanyň Hazaryň kenaryndaky häzirkizaman port düzümlerini peýdalanmagyň mümkinçiliklerini öwrenmegi teklip edýäris. Hususan-da, türkmen tarapy Gruziýanyň, Türkiýäniň, Rumyniýanyň we beýleki döwletleriň Gara deňiz portlaryna çykmaga mümkinçilik berjek Özbegistan — Türkmenistan — Hazar deňzi — Günorta Kawkaz geçelgesini döretmek baradaky bilelikdäki işe girişmäge taýýar.

Şu ýylyň 2-nji maýynda Türkmenbaşy şäherinde täze Halkara deňiz portunyň dabaraly açylyşy bolar. Ol yklym ähmiýetli ulag-logistiki merkez bolmalydyr. Bu wakanyň öňüsyrasynda ulag ulgamyndaky hyzmatdaşlyk boýunça ýokary derejedäki halkara maslahaty geçiriler. Ertesi güni, 3-nji maýda bolsa şol ýerde Ykdysady hyzmatdaşlyk guramasyna girýän ýurtlaryň ulag ministrleriniň maslahaty bolar. Bu barada aýtmak bilen, milli Liderimiz pursatdan peýdalanyp, Özbegistanyň wekillerini bu çärelere gatnaşmaga çagyrdy.

Türkmenistan özbek tarapynyň “Orta Aziýa — Ýakyn Gündogar” (Özbegistan — Türkmenistan — Eýran — Oman) ulag üstaşyr geçelgesini döretmäge işjeň gatnaşmaga taýýarlygyna ýokary baha berýär. Bu baradaky Ylalaşyga 2011-nji ýylyň aprelinde Aşgabatda gol çekildi. Bu ylalaşygy ýerine ýetirmekde tagallalary işjeňleşdirmek üçin bu taslamany durmuşa geçirmegiň gönüden-göni ugurlaryny ara alyp maslahatlaşmaga girişmegi zerur hasaplaýaryn. Onuň möhletleri hem-de ölçegleri barada Türkmenistanyň we Özbegistanyň eýeleýän orunlary örän möhümdir. 2-nji maýda Türkmenbaşy şäherinde bu taslama gatnaşýan ulag kompaniýalarynyň işewürler forumyny geçirmegi göz öňünde tutýarys. Oňa türkmen tarapy özbek hyzmatdaşlarynyň gatnaşmagyna garaşýar.

2018 — 2020-nji ýyllarda Türkmenistanyň Hökümeti bilen Özbegistan Respublikasynyň Hökümetiniň arasynda ulag babatda hyzmatdaşlyk etmegiň Maksatnamasyna; Türkmenistanyň Hökümeti bilen Özbegistan Respublikasynyň Hökümetiniň arasynda 2019 — 2021-nji ýyllarda ylmy-tehniki hyzmatdaşlyk barada Maksatnama; Serhetýaka sebitlerde ýerleşen hojalyk desgalaryna hyzmat edýän adamlaryň türkmen-özbek serhedinden geçmegi hakynda Türkmenistanyň Hökümeti bilen Özbegistan Respublikasynyň Hökümetiniň arasyndaky 2004-nji ýylyň 19-njy noýabryndaky Ylalaşyga üýtgetmeleri we goşmaçalary girizmek hakynda Teswirnama; «Awaza» Milli syýahatçylyk zolagynda çagalaryň şypahana-sagaldyş bejergisi hakynda Türkmenistanyň Hökümeti bilen Özbegistan Respublikasynyň Hökümetiniň arasynda Ylalaşyga; Ammiak selitrasyny üstaşyr geçirmek hakynda Türkmenistanyň Hökümeti bilen Özbegistan Respublikasynyň Hökümetiniň arasynda Ähtnama; Türkmenistanyň Hökümeti bilen Özbegistan Respublikasynyň Hökümetiniň arasynda sebitara hyzmatdaşlyk hakynda Ylalaşyga; Türkmenistanyň Daşary işler ministrligi bilen Özbegistan Respublikasynyň Daşary işler ministrliginiň arasynda 2019-njy ýylda hyzmatdaşlyk etmek Maksatnamasyna; Türkmenistanda we Özbegistan Respublikasynda Söwda öýlerini döretmek hakynda Türkmenistanyň Söwda we daşary ykdysady aragatnaşyklar ministrligi bilen Özbegistan Respublikasynyň Daşary söwda ministrliginiň arasynda Ylalaşyga; Sport babatda hyzmatdaşlyk etmek hakynda Türkmenistanyň Sport we ýaşlar syýasaty ministrligi bilen Özbegistan Respublikasynyň Bedenterbiýe we sport ministrliginiň arasynda Özara düşünişmek hakynda Ähtnama; Ösümlikleriň karantini boýunça hyzmatdaşlyk etmek hakynda Türkmenistanyň Oba we suw hojalyk ministrligi bilen Özbegistan Respublikasynyň Ministrler Kabinetiniň ýanyndaky Ösümlikleriň karantini boýunça döwlet inspeksiýasynyň arasynda Ylalaşyga; Işewürler geňeşini döretmek hakynda Türkmenistanyň Söwda-senagat edarasy bilen Özbegistan Respublikasynyň Söwda-senagat edarasynyň arasynda Ylalaşyga; «Türkmenstandartlary» baş döwlet gullugy bilen «Uzstandart» agentliginiň arasynda 2018-nji ýylda hyzmatdaşlyk etmegiň çäreleriniň Meýilnamasyny tassyklamak hakynda Teswirnama; Türkmenistanyň Maliýe we ykdysadyýet ministrliginiň Strategik we durnukly ösüş instituty bilen Özbegistan Respublikasynyň Prezidentiniň ýanyndaky Strategik we sebitara barlaglar institutynyň arasynda hyzmatdaşlyk barada Özara düşünişmek hakynda Ähtnama; Türkmenistanyň Kärdeşler arkalaşyklarynyň Milli merkezi bilen Özbegistanyň Kärdeşler arkalaşyklary Federasiýasynyň arasynda Özara düşünişmek hakynda Ähtnama; Türkmenistanyň Zenanlar birleşigi bilen Özbegistanyň Zenanlar komitetiniň arasynda Özara düşünişmek hakynda Ähtnama; Türkmenistanyň Magtymguly adyndaky Ýaşlar guramasynyň Merkezi Geňeşi bilen Özbegistanyň Ýaşlar birleşiginiň Merkezi Geňeşiniň arasynda özara düşünişmek hakynda Ähtnama gol çekildi.
 

Milli Liderimiziň belleýşi ýaly, ulag, aragatnaşyk, energetika ýaly strategiki ulgamlarda hyzmatdaşlygy ösdürmek barada ylalaşyk gazanyldy. Iki tarapyň hem tagallalary netijesinde bu ugurlarda eýýäm uly işler durmuşa geçirildi. Geçen ýylyň mart aýynda Türkmenabat we Farap şäherleriniň arasynda Amyderýanyň üstünden demir ýol we awtomobil köprüleriniň gurlup ulanylmaga berilmegi ikitaraplaýyn hyzmatdaşlygyň oňyn netijeleriniň biridir.

Ýurdumyz Özbegistan — Türkmenistan — Hazar deňzi — Günorta ugry boýunça ýewropa we ýakyn gündogar bazarlaryna çykmak üçin geçelgäni döretmek boýunça bilelikdäki işlere girişmäge taýýardyr diýip, hormatly Prezidentimiz Gurbanguly Berdimuhamedow belledi. Şunuň bilen baglylykda, döwlet Baştutanymyz özbek tarapyna Türkmenistanyň Hazar deňziniň kenaryndaky häzirki zaman port düzümlerini peýdalanmagyň mümkinçiliklerini öwrenmegi teklip edendigini, Özbegistanyň wekillerini şu ýylyň 2-nji maýynda Türkmenbaşy şäherinde Halkara deňiz portunyň açylyş dabarasyna hem-de Ulag meseleleri boýunça ýokary derejeli halkara maslahatynyň işine gatnaşmaga çagyrandygyny aýtdy.

 

Türkmenistanda BMG-niň Durnukly ösüş maksatlaryny maliýeleşdirmegiň täze ugurlary ara alnyp maslahatlaşyldy

Şu gün paýtagtymyzyň “Ýyldyz” myhmanhanasynda “Beýik Ýüpek ýolunyň ýüreginde ösüşi maliýeleşdirmek üçin hyzmatdaşlyk” atly halkara maslahat geçirildi. Ony ýurdumyzyň Daşary işler ministrliginiň goldaw bermegi bilen Türkmenistanyň döwlet daşary ykdysady iş banky hem-de Birleşen Milletler Guramasynyň ösüş maksatnamasy (BMGÖM) guradylar.

Gün tertibine BMG-niň Durnukly ösüş maksatlaryny gazanmak boýunça hyzmatdaşlygyň möhüm ugurlary girizilen maslahata dürli ministrlikleriň we edaralaryň, transmilli maliýe institutlarynyň, kompaniýalaryň we täjirçilik banklarynyň wekilleriniň 200-e golaýy, şeýle hem BMGÖM-niň hem-de beýleki halkara we sebitara guramalarynyň bilermenleri gatnaşdylar.

Maslahatyň açylyş dabarasynda hormatly Prezidentimiz Gurbanguly Berdimuhamedowyň maslahata gatnaşyjylara iberen Gutlagy okaldy. Onda milli Liderimiz Türkmenistan Birleşen Milletler Guramasynyň Baş Assambleýasynyň “Ösüşi maliýeleşdirmek boýunça üçünji halkara maslahatynyň hereketleriň Addis-Abeba maksatnamasyny” hem-de “Dünýäni özgertmek: 2030-njy ýyla çenli döwür üçin durnukly ösüş ulgamynda Gün tertibi” Rezolýusiýalaryny tutuşlygyna goldaýar hem-de biziň ýurdumyz hökümet derejesinde Durnukly ösüşiň ählumumy maksatlaryny kabul eden dünýäde ilkinji we az sanly ýurtlaryň biri bolup durýar diýip belledi. Döwlet Baştutanymyz bu halkara maslahatyň tejribe alyşmak üçin netijeli meýdança öwrüljekdigine, durnukly ösüşi maliýeleşdirmek ugrunda halkara hyzmatdaşlygynyň giňeldilmegine ýardam etjekdigine ynam bildirdi.

Maslahatyň çäklerinde üç bölüm boýunça mejlisler geçirilip, olarda milli we sebit derejelerinde Durnukly ösüşiň maksatlaryny maliýeleşdirmegiň, içerki serişdeleri bir ýere jemlemek babatda hyzmatdaşlygyň täze ugurlary, maýa goýmakda milli bank ulgamynyň goruny, innowasion ösüşi, işewürligi maliýeleşdirmek tejribesi meselelerine, şeýle hem serhetüsti taslamalara garaldy.

Maslahata gatnaşyjylar üç ugruň hemmesinde, şol sanda hemmetaraplaýyn ykdysady ösüşe ýardam etmek, ekologiýa howpsuzlygy we durmuş integrasiýasyny goldamak ýaly ugurlarda 2030-njy ýyla çenli döwür üçin durnukly ösüş babatda gün tertibini maliýeleşdirmegiň dünýä we sebit boýunça meýillerini we mümkinçiliklerini ara alyp maslahatlaşdylar. Hereketleriň Addis-Abeb maksatnamasyny ýerine ýetirmegiň meselelerine aýratyn üns berildi, ol durnukly ösüşi maliýeleşdirmek üçin binýadyň esasyny tutýar hem-de 2030-njy ýyla çenli ählumumy gün tertibiniň aýrylmaz bölegi bolup durýar.

Halkara maslahatynyň çäklerinde oňa gatnaşyjylar Türkmenistan — Owganystan —Pakistan — Hindistan gaz geçirijisiniň gurluşygy ýaly Türkmenistanda düzüm taslamalaryna seretdiler. Halkara gaz geçirijiniň gurulmagy Merkezi Aziýa sebitiniň durnukly ösmegine ýardam edýär.

Bellenilişi ýaly, milli Liderimiz Gurbanguly Berdimuhamedowyň 2030-njy ýyla çenli döwür üçin Durnukly ösüşiň maksatlaryny gazanmak boýunça netijeli teklipleri dünýä bileleşiginiň giň goldawyna eýe bolýar. Biziň ýurdumyz BMG-niň möhüm konwensiýalarynyň birnäçesine goşulmak bilen, öz üstüne alan borçnamalarynyň ýerine ýetirilmegine üýtgewsiz eýerýär, halkara howpsuzlygyny saklamagyň we berkitmegiň, dünýäniň ähli döwletleriniň arasynda oňyn gatnaşyklary ösdürmegiň esasy kepili hökmünde Birleşen Milletler Guramasynyň esasy ornuny belleýär.

Foruma gatnaşyjylaryň belleýşi ýaly, Türkmenistan milli derejede Durnukly ösüşiň maksatlaryny uýgunlaşdyran ilkinji ýurtlaryň birine öwrülip, olary milli meýilnamalara we maksatnamalara ornaşdyrmak boýunça bilelikdäki işleri geçirýär. DÖM-ni netijeli amala aşyrmak üçin zerur bolan binýady döretmekde hormatly Prezidentimiz Gurbanguly Berdimuhamedowyň başlangyjy bilen DIM-niň Halkara gatnaşyklary institutynyň ýanynda döredilen Ylmy-amaly merkeze ähmiýetli orun berilýär.

Nygtalyşy ýaly, BMG-niň ýardam bermeginde ýurdumyzda ministrlikleriň we pudak edaralarynyň hünärmenlerini Durnukly ösüş maksatlarynyň wezipelerine we görkezijilerine ýetmegiň usullaryny öwretmek boýunça işler geçirilýär. Türkmenistanda olary maliýeleşdirmegiň esasy çeşmesi milli, pudaklaýyn we sebit maksatnamalarynyň durmuşa geçirilmegine gönükdirilýän Döwlet býujetiniň serişdeleridir.

Döwletimiziň ösüşiniň strategik ugry bäsdeşlige ukyply ykdysadyýetiň senagat-innowasiýa taýdan ösüşine hem-de halkymyzyň abadançylygynyň gowulandyrylmagyna gönükdirilendir. Çykyş edenleriň belleýişleri ýaly, Durnukly ösüş maksatlarynyň ornaşdyrylmagy hem-de BMGÖM bilen işjeň hyzmatdaşlyk bu ugurda ileri tutulýan wezipeler bolup durýar.

Maslahatda Türkmenistanyň Döwlet daşary ykdysady iş bankynyň alyp barýan işlerine uly üns berildi, bu bank dürli maliýe guramalary bilen hyzmatdaşlyk edip, ýurdumyzda Durnukly ösüş maksatlarynyň amala aşyrylmagyna ýardam berýär.

Bankyň alyp barýan işleri hormatly Prezidentimiz Gurbanguly Berdimuhamedow tarapyndan durnukly ykdysady ösüş boýunça strategiýanyň durmuşa geçirilmegi bilen aýrylmaz baglanyşyklydyr, ol ykdysady ösüşi, ykdysadyýeti diwersifikasiýalaşdyrmagy we eksporta ugrukdyrylan, şeýle hem daşary ýurtlardan getirilýän harytlaryň ornuny tutýan ýokary goşmaça gymmatly önümçiligi öz içine alýar.

Türkmenistanda hususy telekeçilik, maýa goýum we innowasiýa işleriniň goldanylmagyna möhüm ähmiýet berilýär, ol zähmet öndürijiliginiň ýokarlandyrylmagynyň, hemmetaraplaýyn ykdysady ösüşiň, goşmaça iş orunlarynyň döredilmeginiň esasy hereketlendiriji güýçleriniň biridir.

Häzirki wagtda ýurdumyzda hususy bölegiň ösdürilmegi hem-de Türkmenistanyň ykdysadyýetine göni daşary ýurt maýa goýumlary görnüşinde gönükdirilýän serişdeleriň artdyrylmagy üçin amatly maýa goýum ýagdaýy döredildi. Hususan-da, degişli kadalaşdyryjy-hukuk binýady, şol sanda daşary ýurt maýa goýumlarynyň goraglylygyny kepillendirýän degişli kanunçylyk namalary işlenip taýýarlanyldy we kämilleşdirilýär. 2017-nji ýylyň oktýabr aýynda Erkin ykdysady zolaklar hakynda Kanun kabul edildi, ol düýpli ýeňillikleri, şol sanda salgyt ulgamynda hem-de ýer böleklerini kärendä bermekde ýeňillikleri berýär. Kiçi we orta telekeçilik üçin ýurdumyzda salgyt salmagyň ýönekeýleşdirilen ulgamy hereket edýär, hususy bölegiň ösdürilmegini höweslendirmek maksady bilen bolsa döwletimiz pes göterimli ýeňillikli karzlary berýär.

Maslahata gatnaşyjylar durmuş-ykdysady ösüş milli maksatnamalary, şol sanda obalaryň, şäherçeleriň, etraplardaky şäherleriň we etrap merkezleriniň ilatynyň ýaşaýyş-durmuş şertlerini özgertmek boýunça 2020-nji ýyla çenli döwür üçin Milli maksatnamany amala aşyrmak arkaly 2030-njy ýyla çenli döwürde durnukly ösüş ulgamynda ählumumy gün tertibini durmuşa geçirmegiň çäklerinde Türkmenistanyň gazanan üstünliklerine, şeýle hem Türkmenistan — Owganystan — Pakistan — Hindistan gaz geçirijisiniň gurluşygy üçin maliýe serişdelerini jemlemekde Türkmenistanyň tagallalaryna ýokary baha berdiler we bu taslamanyň diňe bir energiýa üpjünçiligi bilen baglanyşykly meseleleri çözmäge mümkinçilik bermän, tutuş sebitiň abadançylygy üçin şertleri döretjekdigine ynam bildirdiler.

Maslahatyň çäklerinde jemleýji resminama kabul edildi, şeýle hem ikitaraplaýyn ylalaşyklara, hususan-da, Türkmenistanda durnukly ösüş maksatlaryna ýetmek üçin ösüşi maliýeleşdirmegi jemlemek boýunça özara düşünişmek, bilelikdäki hyzmatdaşlyk hakynda Türkmenistanyň Döwlet daşary ykdysady iş banky bilen BMG-niň Ösüş maksatnamasynyň arasynda Ähtnama, şeýle hem Türkmenistanda durmuşa geçirilmegi mümkin bolan taslamalary maliýeleşdirmek hakynda Türkmenistanyň Hökümetiniň we “Al Qamra Holding Group” (Katar Döwleti) kompaniýasynyň arasynda özara düşünişmek hakynda Ähtnama gol çekildi.

“Beýik Ýüpek ýolunyň ýüreginde ösüşi maliýeleşdirmek üçin hyzmatdaşlyk” atly halkara maslahata gatnaşyjylar hormatly Prezidentimiz Gurbanguly Berdimuhamedowa Ýüzlenme kabul etdiler. Onda şeýle wekilçilikli çäräniň işlemegi üçin ajaýyp şertleriň döredilendigine hoşallyk bildirilýär hem-de onuň geçirilmegi dünýä derejesinde Türkmenistanyň abraýynyň pugtalanmagyna we ýokarlanmagyna hyzmat eder diýlip nygtalýar.

Ertir maslahatyň wekilleri BMG-niň Durnukly ösüş maksatlaryny maliýeleşdirmekde yslam tejribesi boýunça okuw maslahatyna gatnaşarlar, soňra bolsa Türkmenistanyň DIM-niň Halkara gatnaşyklary institutynda Durnukly ösüş maksatlary boýunça Ylmy-usulyýet merkeziniň işi bilen tanşarlar, bu merkezde daşary syýasat we diplomatiýa meseleleri boýunça ylmy barlaglar geçirilýär.

Türkmenistanyň Ministrler Kabinetiniň giňişleýin mejlisi

 

2018-nji ýylyň 11-nji aprelinde hormatly Prezidentimiz Gurbanguly Berdimuhamedow Ministrler Kabinetiniň giňişleýin mejlisini geçirdi. Onda ykdysadyýetimiziň pudaklarynda şu ýylyň birinji çärýeginde alnyp barlan işleriň jemlerine, şeýle hem ýurdumyzyň durmuşyna degişli birnäçe möhüm meselelere garaldy.

Ministrler Kabinetiniň Başlygynyň orunbasary G.Myradow 2018-nji ýylyň birinji çärýeginiň makroykdysady görkezijileri barada hasabat berdi. Hormatly Prezidentimiz Gurbanguly Berdimuhamedowyň taýsyz tagallalary arkaly milli ykdysadyýetimiziň durnukly ösüşini üpjün etmek boýunça görülýän toplumlaýyn çäreler netijesinde ähli ulgamlarda ýokary netijeler gazanyldy.

Hasabat döwründe jemi içerki önümiň ösüşi 6,2 göterim boldy. Şol sanda senagat toplumynda 4,6 göterim, ulag-aragatnaşyk ulgamynda 10,5 göterim, söwdada 7,6 göterim, oba hojalygynda 3,2 göterim, hyzmatlar ulgamynda 10,1 göterim artdy.

Geçen ýylyň degişli döwri bilen deňeşdireniňde, jemi öndürilen önüm 4,1 göterim ýokarlandy.

Üç aýyň jemi boýunça bölek-satuw haryt dolanyşygynyň möçberi 2017-nji ýylyň degişli döwri bilen deňeşdireniňde, 18,2 göterim artdy. Sarp ediş harytlarynyň bahasy hem-de ilata edilýän hyzmatlaryň jemleýji görkezijisi durnukly saklandy.

Ýurdumyzyň iri we orta kärhanalarynda ortaça aýlyk zähmet haklarynyň möçberi 2017-nji ýylyň degişli döwri bilen deňeşdireniňde, 9,3 göterim artdy. Birinji çärýekde önümleriň eksport edilişiniň möçberi geçen ýyldaka garanyňda, 14,2 göterim ýokarlandy.

Soňra Statistika baradaky döwlet komitetiniň başlygy A.Öräýewa şu ýylyň ilkinji üç aýynda ministrlikleriň we pudak edaralarynyň gazanan ykdysady görkezijileri barada hasabat berdi.

Habar berlişi ýaly, hasabat döwründe himiýa toplumynda, dokma senagatynda we azyk senagatynda oňat netijeler gazanyldy. Nebiti gaýtadan işlemegiň möçberi artdy, benziniň öndürilişi 1,1 göterim, kerosiniň öndürilişi 3,6 göterim ýokarlandy.

Şeýle hem import harytlarynyň ornuny tutýan önümleriň we eksporta niýetlenen harytlaryň öndürilişini artdyrmak boýunça görülýän çäreler barada habar aýdyldy. Bu ugurda hususy ulgamyň kärhanalary oňat netijelere eýe bolýar.

Soňra maliýe we ykdysadyýet ministri B.Bazarow Döwlet býujetiniň ýerine ýetirilişi hem-de şu ýylyň birinji çärýeginde maliýe býujet ulgamynda geçirilen işleriň jemleri barada habar berdi. 1-nji apreldäki ýagdaýa görä, esasy maliýe resminamasynyň girdeji bölegi 105,4 göterim, çykdajy bölegi bolsa 88,8 göterim ýerine ýetirildi.

Ministr “Türkmenistanyň Prezidentiniň obalaryň, şäherçeleriň, etraplardaky şäherleriň we etrap merkezleriniň ilatynyň ýaşaýyş-durmuş şertlerini düýpli özgertmek boýunça 2020-nji ýyla çenli döwür üçin rejelenen görnüşdäki Milli maksatnamasynyň” ýerine ýetirilişi barada hasabat berip, ýanwar — mart aýlarynyň görkezijilerine laýyklykda, 394,1 million manat möçberde maýa goýumynyň özleşdirilendigini habar berdi.

Hormatly Prezidentimiz Gurbanguly Berdimuhamedow wise-premýer G.Myradowa we maliýe-ykdysady ulgamyň ähli ýolbaşçylaryna ýüzlenip, geljekde öňde durýan işleriň esasy ugurlaryna olaryň ünsüni çekdi. Milli ykdysadyýetiň ýokary ösüş depginini goldamak, döwrüň talaplaryna laýyklykda halk hojalyk toplumynyň ulgamlaryny döwrebaplaşdyrmak, şeýle hem çykdajylary azaltmak ilkinji nobatdaky wezipeleriň hatarynda agzaldy.

 

Türkmenistanyň Döwlet habarlar agentligi

Hormatly Prezidentimiz Bütindünýä welosiped güni mynasybetli köpçülikleýin welosipedli ýörişe gatnaşdy

2018-nji ýylyň 3-nji iýunynda dün­ýä­niň köp ýurt­la­ryn­da il­kin­ji ge­zek Bü­tin­dün­ýä we­lo­si­ped gü­ni bel­le­nil­di, bu se­ne hor­mat­ly Pre­zi­den­ti­miz Gurbanguly Berdimuhamedowyň baş­lan­gy­jy bo­ýun­ça Bir­le­şen Mil­let­ler Gu­ra­ma­sy­nyň Baş As­samb­le­ýa­sy ta­ra­pyn­dan esas­lan­dy­ryl­dy. Bu wa­ka ýur­du­my­zyň yn­san­per­wer­lik ýö­rel­ge­le­ri­ni ke­ma­la ge­tir­ýän döw­let hök­mün­de hal­ka­ra de­re­je­de dö­re­di­ji­lik we pa­ra­hat­çy­lyk dö­re­di­ji kuw­wa­ty­ny ýe­ne bir ge­zek äş­gär et­di.

BMG-niň Baş As­samb­le­ýa­sy öz Re­zol­ýu­si­ýa­sy bi­len Türk­me­nis­tan­da spor­ty we be­den­ter­bi­ýe-sa­gal­dyş he­re­ke­ti­ni ös­dür­mek, jem­gy­ýe­tiň eko­lo­gi­ýa me­de­ni­ýe­ti­ni ke­ma­la ge­tir­mek, bu ul­gam­da döw­let­le­riň hem-de halk­la­ryň ara­syn­da hyz­mat­daş­ly­gy ös­dür­mek bo­ýun­ça ge­çi­ril­ýän ägirt uly işi ma­kul­la­dy we gol­da­dy.

Bu giň möç­ber­li iş mil­li Li­de­ri­mi­ziň ho­wan­dar­ly­gyn­da ge­çi­ril­ýär — döw­let Baş­tu­ta­ny­myz di­ňe bir oňyn tek­lip­le­ri öňe sür­mek bi­len çäk­len­män, hut özi köp­çü­lik­le­ýin spor­ta, ýurdumyzy ba­gy-bos­san­ly­ga öwür­mek we beý­le­ki çä­re­le­re ba­dal­ga ber­ýär, bu­la­ryň hem­me­si sag­dyn dur­muş ýö­rel­ge­si­niň wa­gyz edil­me­gi­ne, hal­kyň hem-de her bir ra­ýa­tyň aba­dan­çy­ly­gy­nyň ýo­kar­lan­dy­ryl­ma­gy üçin amat­ly şert­le­riň dö­re­dil­me­gi­ne gö­nük­di­ri­len­dir. Hor­mat­ly Pre­zi­den­ti­miz we­lo­si­ped­li ýö­riş­le­ri yzy­gi­der­li ge­çir­mek ýa­ly aja­ýyp ýö­rel­ge­le­riň bin­ýa­dy­ny tut­dy, bu çä­re­le­re dür­li ýaş­da­ky türk­me­nis­tan­ly­la­ryň müň­ler­çe­si gat­naş­ýar, olar ada­ty gün­le­ri hem öz içi­ne al­ýar, bu bol­sa jem­gy­ýe­ti­mi­zi eko­lo­gi­ýa jo­gap­kär­çi­li­gi­ne dü­şün­mä­ge ça­gyr­ýar.

Döw­let Baş­tu­ta­ny­myz Gurbanguly Berdimuhamedowyň tek­li­bi bo­ýun­ça Türk­me­nis­tan­da Bü­tin­dün­ýä we­lo­si­ped gü­nü­ne ga­bat­la­nyp, no­bat­da­ky aw­tou­lag­syz gü­ni hem ge­çi­ril­ýär, mil­li Li­de­ri­mi­ziň hut özi wa­tan­daş­la­ry­myz bi­len bi­le­lik­de köp­çü­lik­le­ýin çä­rä gat­naş­dy, bu çä­re ýur­du­myz­da sa­gal­dyş he­re­ke­ti­niň ös­dü­ril­me­gi­ne, we­lo­si­ped spor­ty bi­len meş­gul­lan­ýan­la­ryň sa­ny­nyň art­ma­gy­na we umu­man, spor­tuň wa­gyz edil­me­gi­ne nus­ga­lyk go­şant, şeý­le hem tä­ze eko­lo­gi­ýa ga­ra­ýyş­la­ry­nyň ke­ma­la gel­me­gi­ne, daş­ky gur­şa­wyň ýag­da­ýy­na jem­gy­ýe­tiň jo­gap­kär­çi­li­gi­niň ýo­kar­lan­dy­ryl­ma­gy­na ça­gy­ryş bol­dy.

Bi­ziň hem­mä­miz mil­li Li­de­ri­mi­ziň işi­niň örän köp­dü­gi­ne ga­ra­maz­dan, be­den­ter­bi­ýe we sport bi­len meş­gul­lan­ma­ga he­mi­şe wagt tap­ýan­dy­gy­ny bil­ýä­ris. Hor­mat­ly Pre­zi­den­ti­miz yzy­gi­der­li tür­gen­le­şik­le­riň di­ňe bir ada­myň be­de­ni­ni tap­la­man, berk er­ki, zäh­met­sö­ýer­li­gi, mak­sa­da ok­gun­ly­ly­gy ter­bi­ýe­le­ýän­di­gi­ni-de bel­le­ýär.

Hor­mat­ly Pre­zi­den­ti­miz Ber­ka­rar döw­le­ti­mi­ziň bag­ty­ýar­lyk döw­rün­de hal­ky­my­zyň, oza­ly bi­len bol­sa ýaş nes­liň sag­ly­gy­ny ber­kit­me­gi Türk­me­nis­ta­nyň döw­let sy­ýa­sa­ty­nyň il­kin­ji de­re­je­li we­zi­pe­le­ri­niň bi­ri hök­mün­de yg­lan edip, köp­çü­lik­le­ýin be­den­ter­bi­ýe-sa­gal­dyş he­re­ke­ti­niň hem-de ýo­ka­ry ne­ti­je­li spor­tuň ös­dü­ril­me­gi­ne gu­ra­ma­çy­lyk­ly we ok­gun­ly, umu­my­mil­li uzak­ möh­let­le­ýin hä­si­ýe­ti ber­di.

Bu ugur­da eý­ýäm anyk we yzy­gi­der­li ädim­ler ädil­di. Olar umu­my­mil­li spar­ta­kia­da­la­ryň hem-de spor­tuň dür­li gör­nüş­le­ri bo­ýun­ça hal­ka­ra ýa­ryş­la­ry­ň gu­ral­ma­gy­dyr, spor­tuň mad­dy-en­jam­la­ýyn bin­ýa­dy­nyň döw­re­bap­laş­dy­ryl­ma­gy­dyr hem-de gi­ňel­dil­me­gi­dir. “Türk­me­nis­tan­da we­lo­si­ped spor­tu­ny ös­dür­me­giň me­se­le­le­ri ha­kyn­da” Ka­ra­ryň ka­bul edil­me­gi mu­nuň aý­dyň su­but­na­ma­sy­dyr, ol spor­tuň bu gör­nü­şi­niň ös­dü­ril­me­gi­ne, bar bo­lan dü­züm­le­riň döw­re­bap­laş­dy­ryl­ma­gy­na, we­lo­si­ped spor­ty bi­len meş­gul­lan­ma­ga ila­tyň giň köp­çü­li­gi­ni çek­mä­ge kuw­wat­ly iter­gi be­rer.

Mil­li Li­de­ri­mi­ziň aýt­ma­gy­na gö­rä, şeý­le çä­re­ler ila­tyň sag­ly­gy­nyň ber­ki­dil­me­gi­ne, eko­lo­gi­ýa aba­dan­çy­ly­gy­nyň ýo­kar­lan­dy­ryl­ma­gy­na hem-de we­lo­si­ped spor­tu­nyň wa­gyz edil­me­gi­ne ýar­dam ber­ýär. Şu­nuň ýa­ly sport baý­ram­çy­lyk­la­ry ola­ra gat­na­şy­jy­la­ry gel­jek­de öz­le­ri­niň spor­tuň ha­la­ýan gör­nüş­le­ri bi­len yzy­gi­der­li meş­gul­lan­ma­ga hö­wes­len­dir­ýär. Mun­dan baş­ga-da, sport-köp­çü­lik­le­ýin çä­re­le­ri sa­gal­dyş we ter­bi­ýe be­riş we­zi­pe­le­ri bi­len bir ha­tar­da, oňat keý­pi­çag­lyk eçil­ýär, gy­zyk­ly hem peý­da­ly çä­re­le­ri ut­gaş­dyr­ýar.

Döw­let Baş­tu­ta­ny­myz Gurbanguly Berdimuhamedowyň bu çä­rä hut özü­niň gat­naş­ma­gy bol­sa di­ňe bir bu ge­zek­ki wa­ka­nyň ýo­ka­ry de­re­je­si­ni kes­git­le­mek bi­len çäk­len­män, eý­sem, mil­le­tiň sag­ly­gy bi­len bag­la­ny­şyk­ly äh­li me­se­le­le­riň äh­mi­ýe­ti­ni aýan edip, mil­le­ti­mi­ziň be­den, ru­hy we ah­lak sag­dyn­ly­gy­nyň top­lum­la­ýyn mil­li ul­ga­my­nyň ke­ma­la ge­ti­ril­me­gi­niň döw­le­ti­mi­ziň sy­ýa­sa­ty­nyň ile­ri tu­tul­ýan ug­ru­dy­gy­ny aý­dyň gör­kez­ýär.

Hä­zir­ki wagt­da äh­li ýer­de ýe­di ýaş­dan ýet­miş ýa­şa çen­li we­lo­si­ped­çi­le­ri gör­mek bol­ýar. Og­lan­jyk­lar­dan we gyz­ja­gaz­lar­dan baş­ga-da, uly ýaş­da­ky adam­la­ryň kö­pü­si we­lo­si­ped sü­rüp, ça­ga­lyk duý­gu­la­ry­ny ýat­la­ýar­lar, ola­ryň ha­ta­ryn­da we­lo­si­pe­de il­kin­ji ge­zek at­la­nan­lar hem bar. Ula­gyň bu gör­nü­şin­den peý­da­lan­ýan­la­ryň sa­ny gün-gün­den art­ýar. Bu baş­lan­gyç jem­gy­ýet­de di­ňe bir orun al­man, öz ha­tar­y­na eýer­ýän­le­riň bar­ha köp ­san­ly­sy­ny ýyg­na­ýar. Mu­nuň özi spor­tuň bu gör­nü­şi­niň mö­hüm­di­gi­ni we uly is­le­ge eýe bol­ýan­dy­gy­ny gör­kez­ýär.

...Şu gün ir bi­len paý­tag­ty­my­zyň ýa­şaý­jy­la­ry­nyň müň­ler­çe­si türk­men paý­tag­ty­nyň aja­ýyp kün­je­gin­de — Kö­pet­dag şa­ýo­lu­nyň we Jül­ge kö­çe­si­niň ke­siş­ýän ýe­rin­dä­ki aý­law çat­ry­gy­nyň go­la­ýyn­da ýyg­nan­dy­lar, bu ýer­den Aş­ga­ba­dyň aja­ýyp gör­nü­şi açyl­ýar, paý­tag­ty­myz do­gup gel­ýän Gün nu­ru­nyň as­tyn­da ak mer­mer­li bi­na­la­ry bi­len göw­her gaş­la­ry­ny ýat­lad­ýar.

Ýyg­na­nan­la­ryň ha­ta­ryn­da hö­kü­met ag­za­la­ry, Mej­li­siň, har­by we hu­kuk go­raý­jy eda­ra­la­ryň, mi­nistr­lik­le­riň hem-de pu­dak­la­ýyn do­lan­dy­ryş eda­ra­la­ry­nyň ýol­baş­çy­la­ry, jem­gy­ýet­çi­lik gu­ra­ma­la­ry­nyň we köp­çü­lik­le­ýin ha­bar be­riş se­riş­de­le­ri­niň we­kil­le­ri, dip­lo­mat­lar, ýaş­lar bar. Ola­ryň ha­tar­la­ryn­da şadyýanlyk, keý­pi­çag­lyk, ru­hu­be­lent­lik we ir sä­he­riň sag­dyn­ly­gy hö­küm sür­ýär.

Bu ýe­re, köp­çü­lik­le­ýin we­lo­si­ped­li ýö­ri­şiň ba­dal­ga al­ýan kün­je­gi­ne hor­mat­ly Pre­zi­den­ti­miz Gurbanguly Berdimuhamedow gel­ýär. Sport baý­ra­my­na gat­na­şy­jy­lar mil­li Li­de­ri­mi­zi ýo­ka­ry ru­hu­be­lent­lik bi­len gar­şy­la­ýar­lar. Mil­li ly­bas­da­ky gyz­lar döw­let Baş­tu­ta­ny­my­za gül des­se­le­ri­ni gow­şur­ýar­lar.

Döw­let Baş­tu­ta­ny­myz ab­raý­ly da­şa­ry ýurt gu­ra­ma­la­ry­nyň ýol­baş­çy­la­ry hem-de we­los­port bo­ýun­ça dün­ýä çem­pion­la­ry bi­len gür­rüň­deş­lik­de şu gün­ki çä­rä gat­naş­ýan­dyk­la­ry üçin min­net­dar­lyk bil­di­rip, ola­ryň ha­ýy­şy bo­ýun­ça ýa­dy­gär­lik üçin bi­le­lik­de su­ra­ta düş­di.

We­lo­si­ped­li ýö­ri­şiň baş­lan­ma­gy­na hem­me zat taý­ýar edil­ýär. Hor­mat­ly Pre­zi­den­ti­miz bu ýe­re ýyg­na­nan­la­ryň öňün­de gut­lag sö­zi bi­len çy­kyş et­di.

Mil­li Li­de­ri­miz Bir­le­şen Mil­let­ler Gu­ra­ma­sy­nyň Baş As­samb­le­ýa­sy­nyň 72-nji ses­si­ýa­sy­nyň 2018-nji ýy­lyň 12-nji ap­re­lin­de bo­lup ge­çen 82-nji mej­li­sin­de Türk­me­nis­ta­nyň baş­lan­gy­jy bi­len de­giş­li Re­zol­ýu­si­ýa­ny ka­bul eden­di­gi­ni aý­dyp, dün­ýä­niň 56 döw­le­ti­niň Bü­tin­dün­ýä we­lo­si­ped gü­ni ba­ra­da­ky Re­zol­ýu­si­ýa­nyň aw­tor­da­şy bo­lan­dy­gy­ny bel­le­di. 3-nji iýu­nyň Bü­tin­dün­ýä we­lo­si­ped gü­ni diý­lip yg­lan edil­me­gi bi­ziň ýur­du­my­zyň pa­ra­hat­çy­ly­gy, dost­lu­gy hem-de ne­ti­je­li hyz­mat­daş­ly­gy pug­ta­lan­dyr­mak ba­ra­da­ky baş­lan­gyç­la­ry­nyň bi­ra­gyz­dan yk­rar edil­ýän­di­gi­ne şa­ýat­lyk ed­ýär.

Bu ta­ry­hy wa­ka bi­ziň döw­le­ti­mi­ziň hal­ka­ra ab­ra­ýy­nyň art­ýan­dy­gy­ny, onuň pa­ra­hat­çy­lyk sö­ýü­jilik, yn­san­per­wer­lik we ne­ti­je­li hyz­mat­daş­lyk ýö­rel­ge­le­ri­ne yg­rar­ly­dy­gy­ny gör­kez­ýär. Bu bol­sa ýur­du­my­zyň amat­ly geo­sy­ýa­sy we geoyk­dy­sa­dy ýag­da­ýy­ny bü­tin adam­za­dyň bäh­bi­di­ne peý­da­lan­ma­ga ça­lyş­ýan­dy­gy­ny aň­lad­ýar di­ýip, hor­mat­ly Pre­zi­den­ti­miz bel­le­di hem-de bi­ziň baş­lan­gy­jy­my­zy gol­dan we Re­zol­ýu­si­ýa­nyň aw­tor­da­şy bo­lan äh­li döw­let­le­riň ýol­baş­çy­la­ry­na tüýs ýü­rek­den min­net­dar­lyk bil­dir­di.

Şeý­le hem mil­li Li­de­ri­miz we­lo­si­ped­çi­le­riň Hal­ka­ra bir­le­şi­gi­niň pre­zi­den­ti Da­wid Lap­par­tien­te Türk­me­nis­tan­da we­lo­si­ped spor­tu­ny ös­dür­mä­ge ber­ýän gol­da­wy üçin aý­ra­tyn min­net­dar­lyk bil­dir­di.

We­lo­si­ped spor­ty bü­tin dün­ýä­de giň­den ýaý­ran hem-de Olim­pi­ýa oýun­la­ry­nyň mak­sat­na­ma­sy­na gir­ýän spor­tuň has meş­hur gör­nüş­le­ri­niň bi­ri­dir. Onuň ta­ry­hy 1869-njy ýyl­da Fran­si­ýa­nyň Pa­riž we Ru­an şä­her­le­ri­niň ara­syn­da ge­çi­ri­len il­kin­ji iri ýa­ryş­lar­dan baş­lan­ýar di­ýip, döw­let Baş­tu­ta­ny­myz sö­zü­ni do­wam et­di.

Hor­mat­ly Pre­zi­den­ti­miz hä­zir­ki dö­wür­de we­lo­si­ped spor­ty di­ňe bir sport ul­ga­myn­da bo­lup geç­ýän öz­ge­riş­le­ri aň­lat­man, eý­sem, adam­za­dyň pa­ra­hat­çy­lyk sö­ýü­ji­lik mak­sat­la­ry­nyň, dost­lu­gyň we raý­daş­ly­gyň da­ba­ra­lan­ýan­dy­gy­ny hem ala­mat­lan­dyr­ýar diýip bel­läp, ýur­du­myz­da halk­la­ry ýa­kyn­laş­dyr­ma­gyň, Ýer ýü­zün­de pa­ra­hat­çy­ly­gy, hoş­ni­ýet­li gat­na­şyk­la­ry we oňyn hyz­mat­daş­ly­gy pug­ta­lan­dyr­ma­gyň, şol san­da sport ba­bat­da hal­ka­ra gat­na­şyk­la­ry­ ös­dür­me­giň müm­kin­çi­lik­le­ri­ne uly äh­mi­ýet be­ril­ýän­di­gi­ni aýt­dy.

Bu ugur­da Türk­me­nis­tan Hal­ka­ra Olim­pi­ýa ko­mi­te­ti, Azi­ýa­nyň Olim­pi­ýa ge­ňe­şi, Bir­le­şen Mil­let­ler Gu­ra­ma­sy­nyň Ösü­şiň we pa­ra­hat­çy­ly­gyň ha­ty­ra­sy­na sport bo­ýun­ça Hal­ka­ra býu­ro­sy, ÝU­NES­KO-nyň Be­den­ter­bi­ýe we sport bo­ýun­ça Hö­kü­me­ta­ra ko­mi­te­ti, Bü­tin­dün­ýä sag­ly­gy go­ra­ýyş gu­ra­ma­sy, şeý­le hem beý­le­ki hal­ka­ra we se­bi­ta­ra sport gu­ra­ma­la­ry bi­len hyz­mat­daş­ly­gy gi­ňeld­ýär.

Mil­li Li­de­ri­miz hä­zir­ki dö­wür­de we­lo­si­pe­diň eko­lo­gi­ýa ula­gy­nyň ny­şa­ny bo­lup dur­ýan­dy­gy­ny, ony adam­za­dyň eý­ýäm 200 ýyl­dan hem gow­rak wagt­dan bä­ri peý­da­la­nyp gel­ýän­di­gi­ni bel­läp, we­lo­si­pe­diň daş­ky gur­şa­wa aýaw­ly ga­ra­ma­ga hem-de sag­ly­gy ber­kit­mä­ge ýar­dam ber­ýän­di­gi­ni aýt­dy.

We­lo­si­ped spor­ty dün­ýä­de spor­tuň iň giň ýaý­ran gör­nüş­le­ri­niň bi­ri­dir. Türk­me­nis­tan­da hem onuň uzak ta­ry­hy bar. Aş­ga­bat­da we­lo­si­ped­çi­le­riň il­kin­ji jem­gy­ýe­ti ba­ryp 1894-nji ýyl­da dö­re­dil­di. Şon­dan bir ýyl soň we­lo­si­ped­çi­le­riň il­kin­ji ýa­ry­şy ge­çi­ril­di. Bu bol­sa ýur­du­myz­da spor­tuň bu gör­nü­şi­ni ös­dür­me­giň ba­şy­ny baş­la­dy. Hä­zir­ki wagt­da bir asyr­dan gow­rak mun­dan öň ýo­la goý­lan we­lo­si­ped spor­tu­nyň däp­le­ri tä­ze­çe gör­nüş­de dur­mu­şa or­naş­dy­ryl­ýar.

Şu gün köp­çü­lik­le­ýin we­lo­si­ped­li ýö­ri­şe dün­ýä­niň dür­li ýurt­la­ryn­dan bel­li myh­man­lar gat­naş­ýar­lar. Ola­ryň ara­syn­da Rus­si­ýa­nyň We­lo­si­ped spor­ty fe­de­ra­si­ýa­sy­nyň pre­zi­den­ti, üç ge­zek Olim­pi­ýa çem­pio­ny Wýa­çes­law Ýe­ki­mow, dün­ýä­niň çem­pio­ny Ser­geý Ni­ki­ten­ko we beý­le­ki bel­li tür­gen­ler hem-de we­lo­si­ped spor­tu­ny sö­ýü­ji­ler bar.

Döw­let Baş­tu­ta­ny­myz pur­sat­dan peý­da­la­nyp, ola­ra şu çä­rä gat­naş­ýan­dyk­la­ry üçin, şeý­le hem Gin­ne­siň re­kord­lar ki­ta­by­nyň we­kil­le­ri­ne «We­lo­si­ped spor­ty bo­ýun­ça iň köp­çü­lik­le­ýin sa­pak» gü­wä­na­ma­sy­ny gow­şu­ran­dy­gy üçin tüýs ýü­rek­den min­net­dar­lyk bil­dir­di.

Mil­li Li­de­ri­miz ýyg­na­nan­la­ry Bü­tin­dün­ýä we­lo­si­ped gü­ni bi­len ýe­ne-de bir ge­zek tüýs ýü­rek­den gut­lap, da­ba­ra gat­na­şy­jy­la­ra berk jan sag­lyk, aba­dan­çy­lyk we mun­dan beý­läk-de uly üs­tün­lik­le­ri ar­zuw et­di.

Soň­ra “Guin­ness World Reсords” kom­pa­ni­ýa­sy­nyň res­mi we­ki­li Şeý­da Su­ba­şi çy­kyş et­di.

Myh­man öňi bi­len hor­mat­ly Pre­zi­den­ti­miz Gurbanguly Berdimuhamedowy we Türk­me­nis­ta­nyň hal­ky­ny il­kin­ji ge­zek bel­le­nil­ýän Bü­tin­dün­ýä we­lo­si­ped gü­ni bi­len gut­la­dy hem-de ýur­du­my­za no­bat­da­ky ge­zek gel­mä­ge we bu şan­ly se­ne my­na­sy­bet­li gu­ra­lan köp­çü­lik­le­ýin çä­re­le­re gat­naş­ma­ga dö­re­di­len müm­kin­çi­lik üçin ho­şal­lyk bil­dir­di.

Soň­ra ha­nym Su­ba­şi 2018-nji ýy­lyň 1-nji iýu­nyn­da “Aş­ga­bat” kö­pu­gur­ly sta­dio­nyn­da we­los­port bo­ýun­ça okuw sa­pa­gy­ny ge­çir­mek­de dün­ýä­niň tä­ze re­kor­dy­nyň goý­lan­dy­gy­ny ha­bar ber­di. We­lo­si­ped sür­mek bo­ýun­ça okuw sa­pa­gy bi­len bir ha­tar­da, şä­he­riň ýol gur­şa­wyn­da ula­gyň bu gör­nü­şi­niň äh­mi­ýe­ti­ni açyp gör­kez­mek, ýol he­re­ke­ti­niň howp­suz­ly­gy we eko­lo­gi­ýa gat­na­şyk­la­ry bo­ýun­ça wa­gyz-ne­si­hat çä­re­le­ri­niň ge­çi­ri­len bu çä­re­si­ne 3246 adam gat­naş­dy. Hä­zir­ki gü­ne çen­li bu sa­naw we­los­port bo­ýun­ça tür­gen­le­şik sa­pak­la­ry­na gat­na­şan­la­ryň iň köp san­ly­sy­dyr.

Bu mag­lu­mat “Guin­ness World Reсords” kom­pa­ni­ýa­sy ta­ra­pyn­dan res­mi taý­dan ha­sa­ba alyn­dy we de­giş­li gü­wä­na­ma bi­len tas­syk­la­nyl­dy hem-de Bü­tin­dün­ýä we­lo­si­ped gü­ni my­na­sy­bet­li da­ba­ra­ly ýag­daý­da gow­şu­ryl­dy. Şeý­le­lik­de, türk­men paý­tag­ty no­bat­da­ky ge­zek Gin­ne­siň re­kord­lar ki­ta­by­na gi­ri­zi­lip, öz üs­tün­lik­le­ri­ni, şol san­da sport bi­len bag­la­ny­şyk­ly de­re­je­le­ri­ni do­wam et­di. Bu ha­tar­da Aş­ga­bat­da­ky Olim­pi­ýa şä­herçesi­niň des­ga­la­ry­nyň bar­dy­gy­ny bel­le­me­li. Olim­pi­ýa sta­dio­nyn­da otur­dy­lan ahal­te­ke be­de­wi­niň çe­per keş­bi we dün­ýä­de iň uly ýa­pyk ýü­züş how­zy bo­lan Suw sport top­lu­my hem şol des­ga­la­ryň ha­ta­ryn­da orun al­dy.

Soň­ra hor­mat­ly Pre­zi­den­ti­miz köp­çü­lik­le­ýin we­lo­si­ped­li ýö­ri­şe ba­dal­ga ber­ýär we ag­zy­bir­lik bi­len he­re­ke­te baş­lan we­lo­si­ped­çi­ler ha­ta­ry­nyň öňü­ni çek­ýär. Döw­let Baş­tu­ta­ny­myz­dan soň­ra ýur­du­my­zyň ýol­baş­çy­lar dü­zü­mi­niň ha­tary he­re­ke­te gel­ýär. Mil­li Li­de­ri­mi­ziň çy­ky­şyn­da bel­le­ni­li­şi ýa­ly, düýn paý­tag­ty­my­za ge­len Rus­si­ýa­nyň we­ki­li­ýe­ti­niň ag­za­la­ry — “ARE­TI” hal­ka­ra kom­pa­ni­ýa­lar to­pa­ry­nyň pre­zi­den­ti I.Ma­ka­row, Rus­si­ýa­nyň We­lo­si­ped spor­ty fe­de­ra­si­ýa­sy­nyň pre­zi­den­ti W.Ýe­ki­mow baý­ram­çy­ly­gyň hor­mat­ly myh­man­la­ry bol­dy, olar bi­len bi­le­lik­de, dün­ýä­niň çem­pio­ny Ser­geý Ni­ki­ten­ko we beý­le­ki bel­li tür­gen­ler ýur­du­my­za gel­di.

Döw­let Baş­tu­ta­ny­myz ýo­lug­ra I.Ma­ka­row bi­len gür­rüň­deş bol­dy. Myh­man Türk­me­nis­ta­nyň ho­wa şert­le­ri­niň tu­tuş ýy­lyň do­wa­myn­da we­lo­si­ped ýa­ryş­la­ry­ny we tür­gen­le­şik­le­ri ge­çir­mä­ge müm­kin­çi­lik dö­red­ýän­di­gi­ni nyg­ta­dy.

Hor­mat­ly Pre­zi­den­ti­miz Türk­me­nis­tan­da we­lo­si­ped spor­tu­nyň iş­jeň hä­si­ýe­te eýe bol­ma­gy, spor­tuň eko­lo­gi­ýa taý­dan aras­sa gör­nü­şi­ne tu­tuş ila­tyň, aý­ra­tyn-da, ýaş­la­ryň çe­kil­me­gi ug­run­da mak­sat­na­ma­la­ýyn çä­re­le­riň ama­la aşy­ryl­ýan­dy­gy­ny bel­läp, myh­ma­na bu ugur­da hal­ka­ra hyz­mat­daş­ly­gy­ny gi­ňelt­mek hem-de ös­dür­mek bo­ýun­ça bir­nä­çe de­ger­li mas­la­hat­la­ry ber­di. Öza­ra tej­ri­be al­şyl­ma­gy iki­ta­rap­la­ýyn gat­na­şyk­la­ryň ýo­la go­ýul­ma­gy üçin ze­rur müm­kin­çi­lik­le­ri üp­jün eder.

We­lo­si­ped­çi­le­riň hal­ka­ra bir­le­şi­gi­niň pre­zi­den­ti Da­wid Lap­par­tient ýa­kyn­da hor­mat­ly Pre­zi­den­ti­miz Gurbanguly Berdimuhamedowa ibe­ren gut­la­gyn­da Türk­me­nis­ta­nyň Bü­tin­dün­ýä we­lo­si­ped gü­nü­ni esas­lan­dyr­mak­da eýe­län aý­ra­tyn or­nu­ny bel­läp, bu ugur­da al­nyp bar­lan dip­lo­ma­tik iş­le­riň ge­ri­mi­ne ýo­ka­ry ba­ha ber­ýän­di­gi­ni be­ýan et­di.

Il­kin­ji ge­zek bel­le­nil­ýän bu se­nä­niň baý­ram edil­me­gi we­lo­si­pe­diň dur­muş we eko­lo­gi­ýa taý­dan ar­tyk­maç­lyk­la­ry­ny ýe­ne bir ge­zek äş­gär eder di­ýip, We­lo­si­ped­çi­le­riň hal­ka­ra bir­le­şi­gi­niň ýol­baş­çy­sy bel­le­ýär hem-de bir­le­şi­giň Türk­me­nis­ta­na bu ugur­da he­mi­şe gol­daw ber­jek­di­gi­ne türk­men Li­de­ri­ni ynan­dyr­dy.

Bü­tin­dün­ýä we­lo­si­ped gü­nü­niň baý­ram edil­me­gi­ne 190 mil­li fe­de­ra­si­ýa­nyň we we­lo­si­ped spor­ty bo­ýun­ça bäş yk­lym kon­fe­de­ra­si­ýa­la­ry­nyň hem-de dün­ýä­niň dür­li kün­jek­le­rin­den spor­tuň bu gör­nü­şi bi­len meş­gul­lan­ýan­la­ryň go­şu­lan­dy­gy­ny bel­le­mek ge­rek. Ola­ryň äh­li­si türk­men Li­de­ri­niň äh­li ýaş­da­ky we be­den taý­dan müm­kin­çi­lik­le­ri bo­lan ra­ýat­la­ryň bu çä­re­le­re gat­naş­ma­gy hem-de we­lo­si­ped­de ge­ze­lenç edip, lez­zet al­ma­gy üçin we­lo­si­ped me­de­ni­ýe­ti­ni dö­ret­mek we ös­dür­mek ba­ra­da­ky tag­ly­ma­ty­nyň da­şyn­da bir­le­şen­dir.

Bü­tin­dün­ýä we­lo­si­ped gü­nü­niň şa­ny­na köp­çü­lik­le­ýin we­lo­si­ped ýö­riş­le­ri­niň we me­de­ni çä­re­le­riň ge­çi­ril­me­gi sag­dyn­ly­gyň hem-de spor­tuň ýur­dy hök­mün­de Türk­me­nis­ta­nyň ab­ra­ýy­nyň pug­ta­lan­dy­ryl­ma­gy­na ýar­dam eder.

Türk­me­nis­tan­da hor­mat­ly Pre­zi­den­ti­miz Gurbanguly Berdimuhamedowyň tab­şy­ry­gy bo­ýun­ça iş­le­nip taý­ýar­la­ny­lan ýo­ka­ry de­re­je­li tür­gen­le­ri taý­ýar­la­ma­gyň döw­let mak­sat­na­ma­la­ry ka­bul edil­di, top­lum­la­ýyn öz­gert­me­le­re ba­dal­ga be­ril­di. Ýur­du­my­zyň se­bit­le­rin­de, şol san­da «Awa­za» mil­li sy­ýa­hat­çy­lyk zo­la­gyn­da hal­ka­ra öl­çeg­le­ri­ne ky­bap gel­ýän sport des­ga­la­ry, sta­dion­lar, at­çy­lyk sport top­lum­la­ry, ýö­ri­te­leş­di­ri­len sport mek­dep­le­ri, sa­gal­dyş-dynç alyş mer­kez­le­ri, şy­pa­ha­na­lar gu­rul­dy.

Aş­ga­bat şä­he­rin­de bol­sa Hal­ka­ra Olim­pi­ýa ko­mi­te­ti­niň ta­lap­la­ry­na la­ýyk­lyk­da en­jam­laş­dy­ry­lan kyr­ka go­laý des­ga­lar, şol san­da spor­tuň dür­li gör­nüş­le­ri bo­ýun­ça des­ga­la­ryň on al­ty­sy­ny özün­de jem­le­ýän Olim­pi­ýa şä­herçesi bi­na edil­di.

2017-nji ýyl­da Ýa­pyk bi­na­lar­da we sö­weş sun­ga­ty bo­ýun­ça V Azi­ýa oýun­la­ry­ny ýo­ka­ry de­re­je­de, aý­ra­tyn gu­ra­ma­çy­lyk ýag­da­ýyn­da ge­çi­rip, Türk­me­nis­tan döw­le­ti­mi­zi giň möç­ber­li hal­ka­ra de­re­je­sin­dä­ki sport bäs­le­şik­le­ri­ni gu­ra­ma­ga ukyp­ly sport ýur­dy hök­mün­de dün­ýä ta­nat­ma­gy­myz bol­sa bi­ziň bu ugur­da ga­za­nan iň uly üs­tün­li­gi­miz­dir.

Bu oýun­la­ryň mak­sat­na­ma­sy­na we­lot­rek ýa­ryş­la­ry hem gi­ri­zil­di.

Spor­tuň bu aja­ýyp gör­nü­şi bo­ýun­ça gu­ra­lan ýa­ryş­lar Olim­pi­ýa şä­herçesin­dä­ki ýa­pyk we­lot­rek top­lu­myn­da ge­çi­ril­di. Onuň we­lo­si­ped ýo­da­la­ry hal­ka­ra öl­çeg­le­ri­ne we şeý­le des­ga­la­ra bil­di­ril­ýän hä­zir­ki za­man ta­lap­la­ry­na do­ly la­ýyk gel­ýär.

Bu ýer­de dö­re­di­len şert­ler hal­ka­ra ýa­ryş­la­ry­ny we bäs­le­şik­le­ri­ni, şol san­da dün­ýä çem­pio­nat­la­ry­ny ge­çir­mä­ge müm­kin­çi­lik ber­ýär. 6 müň to­ma­şa­ça ni­ýet­le­nen we­lot­rek­de äh­li ze­rur dü­züm­ler göz öňün­de tu­tul­dy. Bu bol­sa tür­gen­ler hem-de tä­lim­çi­ler, teh­ni­ki we hyz­mat ed­ýän iş­gär­ler, şeý­le hem we­los­por­tuň muş­dak­la­ry bo­lan to­ma­şa­çy­lar üçin ze­rur müm­kin­çi­lik­le­ri üp­jün ed­ýär.

Aş­ga­bat­da Olim­pi­ýa şä­her­çesi­niň bin­ýa­dyn­da ýa­pyk we­lot­re­giň ulan­ma­ga be­ril­me­gi mil­li we­lo­si­ped spor­ty he­re­ke­ti­niň ta­ry­hyn­da tä­ze sa­hy­pa­ny aç­dy. Şeý­le gör­nüş­li des­ga Türk­me­nis­tan­da il­kin­ji ge­zek gu­rul­dy. Bu des­ga­nyň hi­li­ne di­ňe bir ýa­ryş­la­ra gat­na­şy­jy­lar däl-de, We­lo­si­ped­çi­le­riň hal­ka­ra bir­le­şi­gi­niň hü­när­men­le­ri hem ýo­ka­ry ba­ha be­rip, bu ýer­de dün­ýä çem­pio­nat­la­ry­ny ge­çir­mä­ge gy­zyk­lan­ma bil­dir­di­ler.

Hä­zir­ki wagt­da mil­li Li­de­ri­miz Gurbanguly Berdimuhamedowyň gat­naş­ma­gyn­da Le­bap we­la­ýa­tyn­dan ba­dal­ga ber­len Be­ýik Ýü­pek ýo­lu­nyň ug­ry bo­ýun­ça we­lo­si­pedli ýö­riş we yl­gaw ýa­ry­şy üs­tün­lik­li do­wam ed­ýär. In­do­ne­zi­ýa Res­pub­li­ka­sy­nyň Ja­kar­ta we Pa­lem­bang şä­her­le­rin­de ge­çi­ril­jek XVIII to­mus­ky Azi­ýa oýun­la­ryn­da hem-de Ýa­po­ni­ýa­nyň To­kio şä­he­rin­de ge­çi­ril­jek XXXII To­mus­ky olim­pi­ýa oýun­la­ryn­da ýur­du­my­zyň mil­li ýy­gyn­dy to­pa­ry­nyň we­kil­le­ri-de üs­tün­lik­li çy­kyş edip, Türk­me­nis­tan döw­le­ti­mi­ziň hal­ka­ra de­re­je­dä­ki ab­ra­ýy­ny mun­dan beý­läk-de be­len­de gö­te­rer­ler.

We­lo­si­ped­li ýö­riş­ler uly äh­mi­ýet­li jem­gy­ýet­çi­lik çä­re­le­ri­niň iň ýaý­ran gör­nüş­le­ri­niň bi­ri­dir, şeý­le çä­re­ler dün­ýä­niň köp ýurt­la­ryn­da dür­li dur­muş, sport we eko­lo­gi­ýa tas­la­ma­la­ry­ny hem-de baş­lan­gyç­la­ry gol­da­mak üçin ge­çi­ril­ýär, em­ma dün­ýä­niň dür­li döw­let­le­rin­den Aş­ga­ba­da ge­len hor­mat­ly myh­man­la­ryň aýt­mak­la­ry­na gö­rä, olar he­niz hiç ýer­de şeý­le çä­re­le­riň şu­nuň ýa­ly giň ge­rim­de, ýo­ka­ry gu­ra­ma­çy­lyk de­re­je­sin­de we ru­hu­be­lent­lik ýag­da­ýyn­da gu­ra­ly­şy­ny gör­män­dir­ler, türk­me­nis­tan­ly­la­ryň köp­ san­ly­sy bu ýö­riş­le­re hö­wes bi­len gat­naş­ýar­lar.

Sä­he­riň tä­miz ho­wa­sy we paý­tag­ty­my­zyň aja­ýyp keş­bi ägirt uly we­lo­si­ped­li ýö­ri­şe aý­ra­tyn öwüş­gin çaý­ýar, oňa gat­na­şy­jy­lar öz­le­ri­ni ama­la aşy­ryl­ýan be­ýik öz­gert­me­le­riň şa­ýa­dy hök­mün­de duý­ýar­lar. Ola­ryň her bi­ri dur­mu­şy­my­zy has go­wu­lan­dyr­mak, gy­zyk­ly we ma­ny-maz­mun­ly et­mek mak­sa­dy bir­leş­dir­ýän umu­my işe öz şah­sy go­şan­dy­ny goş­ýan­dy­gy­na dü­şün­ýär.

Hor­mat­ly Pre­zi­den­ti­miz Gurbanguly Berdimuhamedow Kö­pet­dag şa­ýo­ly bo­ýun­ça 8 müň 500 metr ýo­ly ge­çip, Sag­lyk ýo­lu­nyň gu­tar­ýan ýe­rin­de pel­le­ha­na gel­di.

Bu ýer­de mil­li Li­de­ri­miz Hö­kü­met ag­za­la­ry, har­by we hu­kuk go­raý­jy eda­ra­la­ryň ýol­baş­çy­la­ry bi­len söh­bet­deş bo­lup, şu ýyl Türk­me­nis­tan­da “Amul — Ha­zar 2018” hal­ka­ra aw­to­ral­li­si hem-de agyr at­le­ti­ka bo­ýun­ça dün­ýä çem­pio­na­ty ýa­ly iri hal­ka­ra ýa­ryş­la­ry­nyň ge­çi­ril­ýän­di­gi­ni bel­le­di. Hor­mat­ly Pre­zi­den­ti­miz şeý­le giň möç­ber­li sport çä­re­le­ri­ni ge­çir­mek­de oňyn ne­ti­je top­la­nan­dy­gy­ny bel­läp, öň­de bol­jak hal­ka­ra ýa­ryş­la­ry­na hem­me­ta­rap­la­ýyn taý­ýar­lyk gör­mek hem-de ola­ry ge­çir­me­giň ýo­ka­ry gu­ra­ma­çy­lyk de­re­je­si­ni üp­jün et­mek bo­ýun­ça bir­nä­çe anyk gör­kez­me­le­ri ber­di.

Şeý­le hem döw­let Baş­tu­ta­ny­myz “Amul — Ha­zar 2018” hal­ka­ra aw­to­ral­li­si­ne ba­dal­ga ber­mä­ge gö­rül­ýän taý­ýar­lyk iş­le­ri bi­len ýe­rin­de ta­nyş­ma­gyň ze­rur­dy­gy­ny bel­läp, bu ýa­ryş­la­ry gu­ra­ma­ga gat­naş­ýan dür­li eda­ra­la­ryň hem-de dü­züm­le­riň işi­ni ut­gaş­dyr­mak üçin de­giş­li ýol­baş­çy­la­ra ze­rur iş­le­ri ama­la aşyr­ma­gy tab­şyr­dy.

Döw­let Baş­tu­ta­ny­myz köp­çü­lik­le­ýin we­lo­si­ped­li ýö­ri­şe gat­naş­ýan­lar bi­len hoş­la­şyp, bu ýer­den ug­ra­dy. Hor­mat­ly Pre­zi­den­ti­miz dynç gü­nün­de sport maşk­la­ry­ny ýe­ri­ne ýe­tir­mek ada­ty­na eýe­rip, paý­tag­ty­my­zyň de­mir­ga­zy­gyn­da ýer­leş­ýän Sport ulag mer­ke­zi­ne ta­rap ug­ra­dy.

Beý­le­ki we­lo­si­ped­çi­ler bol­sa Aş­ga­ba­dyň kö­çe­le­ri bo­ýun­ça he­re­ke­ti do­wam et­di­ler, köp­çü­lik­le­ýin we­lo­si­ped­li ýö­ri­şiň umu­my uzyn­ly­gy 30 ki­lo­met­re deň bol­dy. Paý­tag­ty­my­zyň örän gö­zel şa­ýol­la­ry bo­ýun­ça we­lo­si­ped­çi­le­riň ha­tar­la­ry aja­ýyp we tä­sir­li gör­nü­şi eme­le ge­tir­di, şa­ýol­la­ryň ug­run­da ak mer­mer­li bi­na­la­ryň ha­tar­la­ry ýer­leş­ýär, olar öz bi­na­gär­lik gör­nü­şi bi­len ýur­du­my­zyň baş şä­he­ri­niň keş­bi­ni aý­ra­tyn be­ze­ýär. Şa­ýol­la­ryň be­zeg çy­ra­la­ry, tä­sin suw çüw­dü­rim­le­ri, ýa­şyl zo­lak­lar we gül­ler bi­len be­ze­len gör­nü­şi aras­sa­ly­gy hem-de amat­ly­ly­gy bi­len ru­hu­ňy gö­ter­ýär. Aş­ga­bat­ly­la­ryň öz paý­tag­ty­na nä­hi­li ala­da we söý­gi bi­len ga­ra­ýan­dyk­la­ry­na şa­ýat­lyk ed­ýär. Bu­la­ryň äh­li­si ýö­ri­şe gat­na­şy­jy­la­ryň wa­tan­çy­lyk duý­gu­sy­ny has-da be­len­de gö­ter­di.

We­lo­si­ped­çi­le­riň ha­ta­ryn­da mi­nistr­lik­le­riň hem-de pu­dak­la­ýyn do­lan­dy­ryş eda­ra­la­ry­nyň, kär­ha­na­la­ryň we gu­ra­ma­la­ryň zäh­met to­par­la­ry­nyň we­kil­le­ri bar, ola­ryň her bi­ri de­giş­li ly­bas­lar bi­len üp­jün edi­len öz to­pa­ry­ny dö­re­dip­dir.

Şu gün paý­tag­ty­my­zyň kö­çe­le­rin­de ag­şa­ma çen­li ula­gyň gör­nü­şi­niň — we­lo­si­ped­den we jem­gy­ýet­çi­lik ulag­la­ryn­dan baş­ga­sy­nyň he­re­ke­ti çäk­len­di­ri­len­dir. We­lo­si­ped gö­zel kün­jek­ler­den gat­na­mak we sy­ýa­hat et­mek üçin aý­ra­tyn amat­ly ulag se­riş­de­si­dir. Döw­let Baş­tu­ta­ny­myz Gurbanguly Berdimuhamedow daş­ky gur­şa­wa aýaw­ly çe­me­leş­me­giň, aba­dan eko­lo­gi­ýa ýag­da­ýy­ny sak­la­ma­gyň ze­rur­dy­gy­ny he­mi­şe nyg­ta­ýar. Ýur­du­my­zyň äh­li ilat­ly ýer­le­rin­de bol­şy ýa­ly, Aş­ga­ba­dyň ýa­şyl zo­lak­la­ry­nyň çäk­le­ri bar­ha gi­ňe­ýär, her ýyl ýaş agaç na­hal­la­ry­nyň üç mil­lio­ny öň­kü­le­riň üs­tü­ni ýe­tir­ýär.

Paý­tag­ty­my­zyň ete­gin­dä­ki ýol­lar­da hem iri we­lo­si­ped ýa­ryş­la­ry­ny, şol san­da hal­ka­ra de­re­je­li bäs­le­şik­le­ri gu­ra­mak müm­kin­dir. We­lo­si­ped sür­mek di­ňe bir sy­ýa­hat­çy­ly­gyň giň­den ýaý­ran gör­nü­şi däl-de, be­den kä­mil­li­gi­ni hem-de özü­ňi oňat duý­ma­gy sak­la­mak üçin tür­gen­le­şik­le­riň iň ýaý­ran gör­nü­şi­dir.

Hä­zir­ki dö­wür­de ýur­du­myz­da köp­çü­lik­le­ýin spor­ty ös­dür­mek me­ýil­le­ri iş­jeň hä­si­ýe­te eýe bol­ýar. We­lo­si­ped spor­ty bol­sa hem­me­ler üçin bäh­bit­li hem-de fi­zi­ki iş­jeň­li­gi art­dyr­ýan köp­çü­lik­le­ýin gör­nüş­de ös­dü­ril­ýär. Bir söz bi­len aý­dy­lan­da, we­lo­si­ped­li ge­ze­lenç örän tä­sin duý­gu­la­ry dö­red­ýär, şeý­le hem da­şy­my­zy gur­şap al­ýan dün­ýä­ni öw­ren­mä­ge, eko­lo­gi­ýa ýag­da­ýy­na zy­ýan ýe­tir­mez­den te­bi­ga­tyň tä­sin kün­jek­le­rin­de bol­ma­ga müm­kin­çi­lik ber­ýär.Şeý­le­lik­de, adam­za­dyň oý­lap ta­pan iň meş­hur za­dy ba­ra­da ge­çi­ri­len hal­ka­ra pi­kir so­ra­ly­şy­gyň jem­le­ri bo­ýun­ça we­lo­si­pe­diň ýe­ňi­ji bo­lan­dy­gy­ny geň­läp bol­maz, we­lo­si­ped ses­le­riň köp­lü­gi­ni alyp, yn­sa­nyň oý­lap ta­pan te­le­fon we In­ter­net se­riş­de­le­ri­ni bi­le­lik­de ala­nyň­da hem olar­dan öňe geç­di.

Bü­tin­dün­ýä we­lo­si­ped gü­nü­ni esas­lan­dyr­mak ha­kyn­da BMG-niň Baş As­samb­le­ýa­synyň res­mi­na­ma­sy­na dün­ýä­niň äh­li se­bit­le­rin­den di­ýen ýa­ly ýurt­la­ryň 56-sy­nyň aw­tor­daş bo­lup çy­kyş et­me­gi bol­sa bu baş­lan­gy­jyň örän mö­hüm­di­gi­ne hem-de hä­zir­ki za­man dün­ýä­sin­de uly is­le­ge eýe­di­gi­ne şa­ýat­lyk ed­ýär.

Mil­li Li­de­ri­mi­ziň bel­leý­şi ýa­ly, sport bi­len yzy­gi­der­li meş­gul­lan­mak di­ňe bir sag­ly­gy ber­kit­mä­ge we ru­hu­be­lent­li­ge ýar­dam ber­män, er­ki­ňi tap­la­ma­ga, işe ukyp­ly­ly­gy ýo­kar­lan­dyr­ma­ga kö­mek ed­ýär. Bu ba­bat­da döw­let Baş­tu­ta­ny­myz sag­dyn dur­muş ýö­rel­ge­si­ne, spor­ta yg­rar­ly bol­mak bi­len hem, Wa­ta­ny­my­zyň hem-de mäh­ri­ban hal­ky­my­zyň bäh­bi­di­ne alyp bar­ýan ýa­daw­syz iş­le­ri bi­len hem aý­dyň gö­rel­de gör­kez­ýär.

...Şu gün gu­jur­ly­ly­gyň, sag­dyn­ly­gyň we bag­ty­ýar­ly­gyň baý­ra­my di­ňe bir ak mer­mer­li gö­zel paý­tag­ty­myz­da däl-de, äh­li we­la­ýat­lar­da ge­çi­ril­di. Ok­gun­ly ösü­şiň, be­den we ru­hy taý­dan kä­mil­li­giň çäk­siz hy­ju­wy şä­her­le­riň we oba­la­ryň kö­çe­le­ri­ne hem-de aw­tou­lag ýol­la­ry­na tu­tuş Wa­ta­ny­myz bo­ýun­ça sag­dyn dur­muş ýö­rel­ge­si­ne eýer­ýän­le­riň müň­ler­çe­si­ni çy­kar­dy.

Ra­ýat­la­ryň dur­muş iş­jeň­li­gi daş­ky gur­şa­wyň we jem­gy­ýe­tiň sag­dyn­ly­gy­ny şert­len­dir­ýär. Hä­zir­ki dö­wür­de Türk­me­nis­tan­da eko­lo­gi­ýa ýag­da­ýy­nyň ýo­ka­ry de­re­jä eýe­di­gi­ni bel­le­me­li. Bu me­se­le­le­riň oňyn çöz­gü­di­ne hor­mat­ly Pre­zi­den­ti­miz Gurbanguly Berdimuhamedow yzy­gi­der­li üns ber­ýär. Ýur­du­myz­da daş­ky gur­şa­wy sag­dyn­laş­dyr­ma­ga, ho­wa­nyň aras­sa­ly­gy­ny üp­jün et­mä­ge gö­nük­di­ri­len köp­çü­lik­le­ýin bag na­hal­la­ry­ny ek­mek bo­ýun­ça äh­li­halk ýo­war­la­ry ge­çi­ril­ýär.

Ak mer­mer­li paý­tag­ty­myz­da se­ýil­gäh zo­lak­la­ry­nyň dö­re­dil­me­gi­ne üns be­ril­ýär. Beý­le­ki şä­her­ler­de bol­şy ýa­ly, adam­la­ryň dur­muş de­re­je­si­niň ýo­kar­lan­ma­gy, şä­her ila­ty­nyň sa­ny­nyň art­ma­gy Aş­ga­ba­dyň kö­çe­le­rin­de aw­tou­lag­la­ryň kö­pel­me­gi bi­len ho­wa­nyň aras­sa sak­lan­ma­gy­na özü­niň tä­si­ri­ni ýe­tir­ýär.

«Aw­tou­lag­syz gün» diý­lip yg­lan edi­len 3-nji iýun­da ulag­la­ryň he­re­ke­ti­niň çäk­len­di­ril­me­gi­niň ho­wa ed­ýän tä­si­ri­ni sel­jer­mek mak­sa­dy bi­len, Daş­ky gur­şa­wy go­ra­mak we ýer se­riş­de­le­ri ba­ra­da­ky döw­let ko­mi­te­ti­niň Eko­lo­gi­ýa gö­zeg­çi­lik gul­lu­gy ta­ra­pyn­dan Aş­ga­bat şä­he­ri­niň ýe­di ýe­rin­de gur­na­lan göç­me hem-de he­mi­şe­lik no­kat­lar­dan ho­wa nus­ga­lyk­la­ry alyn­dy we bar­lag iş­le­ri ge­çi­ril­di.

Ge­çi­ri­len bar­lag iş­le­ri­niň ne­ti­je­sin­de at­mos­fe­ra­da­ky to­za­nyň muk­da­ry­nyň şu ýy­lyň 2-nji iýu­nyn­da­ky gör­ke­zi­ji­den 2,06 mg/m3, for­mal­de­gi­diň 0,17 mg/m3, se­no­nyň muk­da­ry­nyň 0,2 mg/m3 hem-de azo­dyň diok­si­di­niň muk­da­ry­nyň 0,16 mg/m3 pe­se­len­di­gi ýü­ze çy­ka­ryl­dy.

Ho­wa gur­şa­wy­na zy­ýan­ly tä­si­riň esa­sy bo­lup dur­ýan aw­tou­lag­la­ryň he­re­ke­ti­niň çäk­len­di­ril­me­gi­niň şä­her­de ho­wa­nyň has aras­sa bol­ma­gy­na anyk we ne­ti­je­li tä­si­ri­niň bar­dy­gy ha­ky­kat­dyr. Hut şo­nuň üçin hem aw­tou­lag­syz gün­le­riň ge­çi­ril­me­gi Aş­ga­ba­dyň ýo­ka­ry eko­lo­gi­ýa de­re­je­li bo­lan şä­he­re öw­rül­me­gin­de aý­ra­tyn äh­mi­ýet­li­dir.

Şeý­le hem de­giş­li gul­luk­la­ryň köp­çü­lik­le­ýin we­lo­si­ped­li ýö­riş we ýa­ryş­lar ge­çi­ril­ýän ma­ha­lyn­da he­re­ke­tiň do­ly howp­suz­ly­gy­ny üp­jün eden­dik­le­ri­ni bel­le­mek ge­rek, ola­ryň saz­la­şyk­ly, ut­ga­şyk­ly iş­le­ri bu çä­rä­niň ýo­ka­ry gu­ra­ma­çy­lyk de­re­je­si­ni şert­len­dir­di. Paý­tag­ty­my­zyň kö­çe­le­rin­de ir sa­gat 7.00-dan 19.00-a çen­li di­ňe we­lo­si­ped he­re­ke­ti­ne rug­sat edil­di. Şol wagt­da di­ňe jem­gy­ýet­çi­lik ýo­lag­çy ulag­la­ry we gaý­ra­go­ýul­ma­syz kö­mek gul­luk­la­ry he­re­ket­de bol­du­lar.

Şu gün­ki baý­ram­çy­lyk çä­re­si­niň di­ňe bir we­lo­si­ped we aw­to­mo­bil spor­tu­ny söý­ýän­le­riň däl-de, äh­li türk­me­nis­tan­ly­la­ryň ýa­dyn­da uzak wagt­lap gal­jak­dy­gy şüb­he­siz­dir. Çün­ki bu iri möç­ber­li çä­re­ler ýur­du­myz­da be­den­ter­bi­ýe-sa­gal­dyş he­re­ke­ti­niň hil taý­dan tä­ze de­re­jä çyk­ma­gy­ny ala­mat­lan­dyr­dy, hor­mat­ly Pre­zi­den­ti­miz Gurbanguly Berdimuhamedowyň bel­leý­şi ýa­ly, onuň baş mak­sa­dy türk­men hal­ky­nyň, her bir ra­ýa­tyň aba­dan we bag­ty­ýar dur­mu­şy­nyň üp­jün edil­me­gi­dir. Çün­ki bag­ty­ýar we ma­ny-maz­mun­ly dur­muş şat­lyk­dan do­ly, ru­hu­be­lent, üs­tün­lik­le­re bes­le­nen, be­den we ru­hy taý­dan güýç­li şah­sy­ýet­le­ri, aja­ýyp açyş­la­ry, iň oňat umyt-ar­zuw­la­ryň ha­syl bol­ma­gy­ny sag­dyn­ly­gyň hem-de dö­re­di­ji­li­giň çäk­siz kuw­wa­ty­ny ala­mat­lan­dyr­ýar.

***

Hal­ka­ra we­lo­si­ped gü­ni dün­ýä­niň köp ýurt­la­ryn­da bel­le­nil­di, ol ýer­ler­de 3-nji iýun­da sport we dynç alyş çä­re­le­ri gu­ral­dy. Türk­me­nis­ta­nyň da­şa­ry ýurt­lar­da­ky il­çi­ha­na­la­ry we­lo­si­ped ýö­riş­le­ri­ni gu­ra­dy­lar. Şeý­le köp­çü­lik­le­ýin ýö­riş­ler türk­men we da­şa­ry ýurt dip­lo­mat­la­ry­nyň, jem­gy­ýet­çi­lik, sport gu­ra­ma­la­ry­nyň ýol­baş­çy­la­ry­nyň, ýaş­la­ryň, şol san­da da­şa­ry ýurt­la­ryň ýo­ka­ry okuw mek­dep­le­rin­de bi­lim al­ýan ýur­du­my­zyň ta­lyp­la­ry­nyň gat­naş­ma­gyn­da Hy­taý Halk Res­pub­li­ka­sy­nyň, Ko­re­ýa Res­pub­li­ka­sy­nyň, Ýa­po­ni­ýa­nyň, Rus­si­ýa­nyň, Öz­be­gis­ta­nyň, Gyr­gy­zys­ta­nyň, Tai­lan­dyň we beý­le­ki döw­let­le­riň paý­tagt­la­ryn­da ge­çi­ril­di.

a tenne

Türkmenistanyň Döwlet habarlar agentligi

Türkmenistanyň Ministrler Kabinetiniň mejlisi

2018-nji ýylyň 13-nji aprelinde hormatly Prezidentimiz Gurbanguly Berdimuhamedow Ministrler Kabinetiniň nobatdaky mejlisini geçirdi. Onda mähriban halkymyzyň abadançylygyny üpjün etmäge gönükdirilen içeri syýasatyň möhüm meseleleri ara alnyp maslahatlaşyldy hem-de käbir resminamalaryň taslamalaryna garaldy.

Döwlet Baştutanymyz mejlisiň gün tertibini yglan edip, Ministrler Kabinetiniň Başlygynyň orunbasary, daşary işler ministri R.Meredowa söz berdi. Wise-premýer hasabatynyň başynda Birleşen Milletler Guramasynyň Nýu-Ýorkda ýerleşýän Ştab-kwartirasyndan gelip gowşan hoş habarlar barada aýtdy. BMG-niň Baş Assambleýasynyň 12-nji aprelde bolan 82-nji mejlisinde “Bütindünýä welosiped güni” hem-de “Birleşen Milletler Guramasynyň we Araly halas etmegiň Halkara Gaznasynyň arasyndaky hyzmatdaşlyk” atly Kararnamalar biragyzdan kabul edildi. Olaryň taslamalary hormatly Prezidentimiziň başlangyjy bilen işlenip taýýarlanyldy.

Şunuň bilen baglylykda, ýurdumyz hem-de tutuş dünýä bileleşigi tarapyndan Durnukly ösüş maksatlarynyň biri hökmünde sporty ösdürmäge uly üns berilýändigi bellenildi. Bu ugurda Türkmenistanda yzygiderli we netijeli işler alnyp barylýar. Bu işler halkara bileleşiginiň giň ykrarnamasyna hem-de goldawyna mynasyp boldy. Ýokarda ady agzalan birinji Kararnama munuň aýdyň subutnamasydyr. Ony 56 döwlet bilelikde dörediji hökmünde çykyş etdi. Şu resminama laýyklykda, 3-nji iýun Bütindünýä welosiped güni diýip yglan edildi.

Mälim bolşy ýaly, ýurdumyz 2017-2019-njy ýyllarda Araly halas etmegiň halkara gaznasyna başlyklyk edýär. Türkmen tarapynyň başlangyjy bilen BMG-niň Baş Assambleýasynyň kabul eden ýörite Kararnamasy Milletler bileleşiginiň Araly halas etmegiň Halkara gaznasyndaky ornuny mundan beýläk-de pugtalandyrmaga, Gaznanyň daşary ýurtly hyzmatdaşlar bilen gatnaşyklaryny ösdürmäge ýardam eder. Dünýäniň 19 döwleti bu Kararnamanyň awtordaşy bolup çykyş etdi.

Şunuň bilen baglylykda, wise-premýer, daşary işler ministri milli Liderimizi Garaşsyz hem Bitarap Watanymyzyň dünýädäki abraýynyň barha artýandygyna şaýatlyk edýän bu uly daşary syýasy ýeňişler bilen tüýs ýürekden gutlady.

Hormatly Prezidentimiz Gurbanguly Berdimuhamedow habary diňläp, bu şanly wakalar mynasybetli mähriban halkymyza ýüzlenme bilen çykyş etdi.

Milli Liderimiz ýygnananlaryň ählisini BMG-niň Baş Assambleýasynyň Türkmenistanyň başlangyjy esasynda 3-nji iýuny «Bütindünýä welosiped güni» diýip yglan etmegi bilen tüýs ýürekden gutlap, häzirki döwürde ýurdumyzda bedenterbiýäni we sporty ösdürmäge örän uly üns berilýändigini belledi.

“Il saglygy – ýurt baýlygy” diýen ajaýyp pähimden ugur alnyp, raýatlarymyzyň saglygyny berkitmek, ömür dowamlylygyny uzaltmak, bedenterbiýe we sport bilen meşgullanmagy, Garaşsyz döwletimiziň dünýädäki sport abraýyny has-da ýokarlandyrmak ugrunda uly tagallalary edilýär.

Garaşsyzlyk ýyllarynda ýurdumyzyň ähli ýerlerinde häzirki döwrüň talaplaryna laýyk gelýän sport desgalary – döwrebap stadionlar, atçylyk-sport toplumlary, sport mekdepleri guruldy. Türgenlerimiziň dürli derejeli oýunlara, halkara ýaryşlaryna talabalaýyk taýýarlanmagy we gatnaşmagy üçin ähli şertler döredildi diýip, döwlet Baştutanymyz aýtdy.

Paýtagtymyz Aşgabatda Merkezi Aziýada iň uly Olimpiýa şäherjigi bina edildi. 2017-nji ýylda döwletimiziň taryhynda ilkinji gezek Ýapyk binalarda we söweş sungaty boýunça V Aziýa oýunlary üstünlikli geçirildi.

Biz welosiped sportuny ösdürmäge hem uly üns berýäris. Türkmenistanda her ýyl köpçülikleýin welosipedli ýörişi geçirmek indi asylly däbe öwrüldi. Şu ýylyň başynda bolsa, biz “Amul–Hazar 2018” atly halkara welosiped ýaryşyna hem badalga berdik diýip, hormatly Prezidentimiz Gurbanguly Berdimuhamedow sözüni dowam etdi.

Geçirilýän bu çäreler ýurdumyzda sporty ösdürmek bilen birlikde, raýatlarymyzyň sporta höwesini has-da artdyrýar. Adamlaryň saglygyny berkitmekde, sporty we köpçülikleýin bedenterbiýäni ösdürmekde örän uly ähmiýete eýe bolýar.

Biziň Garaşsyz döwletimiziň başlangyjy bilen Birleşen Milletler Guramasynyň Baş Assambleýasynyň 3-nji iýuny “Bütindünýä welosiped güni” diýip yglan etmek baradaky Çözgüdi hem muny doly tassyklaýar. Garaşsyz döwletimiziň halkara abraýyny has-da ýokarlandyrýan bu Çözgüdi dünýäniň 56 döwleti dörediji hökmünde çykyş etdi. Biz muňa buýsanmaga haklydyrys diýip, milli Liderimiz nygtady.

Şeýle hem Birleşen Milletler Guramasynyň Baş Assambleýasy özüniň 73-nji mejlisi “Birleşen Milletler Guramasynyň we Araly halas etmegiň Halkara gaznasynyň arasynda hyzmatdaşlyk etmek hakyndaky” bölümi girizmek barada Çözgüt kabul etdi.

Birleşen Milletler Guramasynyň Baş Assambleýasynyň Araly halas etmegiň Halkara gaznasyna Türkmenistanyň başlyklyk edýän döwründe şu Çözgüdi kabul etmeginiň hem uly manysy bardyr diýip, döwlet Baştutanymyz belledi.

Hormatly Prezidentimiz Gurbanguly Berdimuhamedow hemmeleri BMG-niň Baş Assambleýasynyň şu möhüm çözgütleri kabul etmegi bilen ýene-de bir gezek tüýs ýürekden gutlap, Bitarap Türkmenistan döwletimiziň dünýäde parahatçylygy, dost-doganlyk gatnaşyklaryny, sporty ösdürmek, bütin adamzadyň abadan we bagtyýar durmuşda ýaşamagy üçin geljekde hem ähli tagallalary etjekdigini nygtady.

Döwlet Baştutanymyz bu baradaky gürrüňi dowam edip, Ministrler Kabinetiniň Başlygynyň orunbasaryna, daşary işler ministrine beýleki degişli ýolbaşçylar bilen bilelikde BMG-niň Baş Assambleýasynyň ýokarda agzalan Kararnamalarynyň kabul edilmegine bagyşlanan çäreleri guramagy tabşyrdy.

Hormatly Prezidentimiz Gurbanguly Berdimuhamedow Türkmenistan tarapyndan milli hem-de sebit möçberinde ekologiýa abadançylygyny üpjün etmek boýunça anyk ädimleriň ädilýändigini, şol sanda ýurdumyzda giň möçberli bag ekmek maksatnamasynyň durmuşa geçirilýändigini, “Altyn asyr” Türkmen kölüniň gurulýandygyny, ýurdumyzyň Aralyň meselelerini çözmek boýunça işjeň orun eýeleýändigini, Hazarda hyzmatdaşlyk etmek, BMG-niň tehnologiýalar boýunça sebit merkezini döretmek boýunça başlangyçlary öňe sürendigini belläp, bu ugurda işleri dowam etdirmegiň wajypdygyny nygtady.

Milli Liderimiz şeýle hem Bütindünýä welosiped gününe taýýarlyk görmek boýunça tabşyryklary berdi. Bu sene şu ýylyň iýun aýynyň başynda ilkinji gezek belleniler. Onuň çäreleriniň maksatnamasyna jemgyýetde sagdyn durmuş ýörelgelerini berkarar etmäge, welosiped sportuny wagyz etmäge, türkmenistanlylary köpçülikleýin bedenterbiýe-sagaldyş hereketine çekmäge gönükdirilen dürli sport we medeni-köpçülikleýin çäreler girizilmelidir.

Hasabatyň dowamynda wise-premýer, daşary işler ministri 2-nji maýda geçiriljek möhüm çärelere taýýarlyk görlüşi barada habar berdi. Şol çäreleriň hatarynda Türkmenbaşydaky Halkara deňiz portunyň açylyş dabarasy hem-de ulag meselesi boýunça halkara forum we şunuň bilen bagly sergi bar. Bu çäreleri "Awaza" milli syýahatçylyk zolagynda geçirmek meýilleşdirilýär. Degişli guramaçylyk toparynyň düzümi tassyklanyldy hem-de bu çäreleriň deslapky maksatnamasy işlenip taýýarlanyldy.

Türkmenistan sebit we ählumumy gün tertibiniň strategiki ugurlarynda özara bähbitli hyzmatdaşlygy ösdürmek meselelerinde işjeň orny eýeläp, oňyn başlangyçlaryň ençemesini öňe sürdi. BMG-niň Baş Assambleýasynyň birnäçe Kararnamalary hem şol başlangyçlaryň möhüm ähmiýete eýedigine şaýatlyk edýär.

Şunuň bilen baglylykda, 3-nji maýda "Awaza" milli syýahatçylyk zolagynda guralmagy göz öňünde tutulýan Ykdysady hyzmatdaşlyk guramasyna agza ýurtlaryň ulag ministrleriniň nobatdaky, 9-njy mejlisine taýýarlyk görlüşi barada hasabat berildi. Öňümizdäki duşuşygyň guramaçylyk meseleleri YHG-ä agza ýurtlaryň Ministrler Geňeşiniň 17-nji aprelde Duşenbede geçiriljek 23-nji maslahatynyň gün tertibine giriziler.

Hormatly Prezidentimiz Gurbanguly Berdimuhamedow hasabaty diňläp, sebit we yklymlaýyn ulag ýollarynyň möhüm çatrygynda ýerleşýän Türkmenistanyň bu ulgamda bar bolan kuwwatyndan netijeli peýdalanmaga çalyşýandygyny, häzirki zaman multimodal ulag-üstaşyr we logistika düzümini döretmäge, Beýik Ýüpek ýoluny täzeden dikeltmäge saldamly goşant goşýandygyny belledi.

 

Türkmenistanyň Döwlet habarlar agentligi

Türkmenistanyň Ministrler Kabinetiniň mejlisi

2018-nji ýylyň 31-nji maýynda döwlet Baştutanymyz Gurbanguly Berdimuhamedow göni aragatnaşyk arkaly Ministrler Kabinetiniň nobatdaky mejlisini geçirdi. Onda Prezident maksatnamasyny we ýurdumyzyň durmuş-ykdysady taýdan ösüşine degişli meýilnamalary ýerine ýetirmegiň barşy, şeýle hem halkymyzyň abadançylygynyň üpjün edilmegine gönükdirilen döwletimiziň içeri syýasatynyň esasy ugurlary bilen baglanyşykly meselelere garaldy.

Hormatly Prezidentimiz mejlisiň gün tertibini yglan edip, Ministrler Kabinetiniň Başlygynyň orunbasary G.Myradowa söz berdi. Wise-premýer gözegçilik edýän düzümlerinde alnyp barylýan işleriň ýagdaýy, hususan-da, milli ykdysadyýetimiziň bäsdeşlige ukyplylygyny ýokarlandyrmak, döwlet emlägini dolandyryş ulgamynyň netijeliligini artdyrmak, hususy pudagyň ornuny berkitmek, telekeçileriň işini höweslendirmek, kiçi we orta telekeçilige goldaw bermek boýunça amala aşyrylýan maksatnamalaýyn işler barada hasabat berdi.

Döwlet Baştutanymyz hasabaty diňläp, bu ulgamyň düzümleriniň milli maksatnamalary üstünlikli durmuşa geçirmek üçin halk hojalygy toplumynyň pudaklaryna gönükdirilýän serişdeleriň netijeli peýdalanylmagyna gözegçilik etmek boýunça öňde durýan wezipeleriň aýratyn ähmiýetlidigini belledi. Şeýle hem hormatly Prezidentimiz Gurbanguly Berdimuhamedow ministrlikleriň we pudaklaýyn dolandyryş edaralarynyň maliýe hasabatlylygyny ýokarlandyrmak, býujet resminamalaryny düzmegiň usulyýetini kämilleşdirmek boýunça zerur çäreleriň görülmelidigini belläp, wise-premýere bu babatda anyk tabşyryklary berdi.

Soňra milli Liderimiz göni wideoaragatnaşyga Ministrler Kabinetiniň Başlygynyň orunbasary M.Meredowy çagyrdy. Ol nebitgaz toplumynyň düzümleriniň işini kämilleşdirmek boýunça geçirilýän işler barada hasabat berdi.

Nebitiň hem-de gazyň çykarylýan, gaýtadan işlenýän we eksport möçberlerini mundan beýläk-de artdyrmak, nebit, gaz hem-de geologiýa pudaklarynyň çig mal we önümçilik mümkinçiliklerini berkitmek, täze nebitgazly ýataklary gözlemek, özleşdirmek hem-de ulanmaga bermek boýunça taslamalaryň depginlerini çaltlandyrmak, daşary ýurtlardan getirilýän harytlaryň ornuny tutýan we dünýä bazarlarynda uly islegden peýdalanýan nebit hem-de gazhimiýa önümleriniň önümçiligini ýokarlandyrmak, şeýle hem ýangyç-energetika toplumynyň pudaklaryny tehniki hem-de tehnologik taýdan enjamlaşdyrmak, bu ugurdan baý tejribesi bolan dünýäniň öňdebaryjy kompaniýalary bilen özara peýdaly hyzmatdaşlygy ýola goýmak hem-de daşary ýurt maýadarlaryny çekmek boýunça durmuşa geçirilýän işler barada habar berildi.

Hormatly Prezidentimiz Gurbanguly Berdimuhamedow hasabaty diňläp, wise-premýere “2030-njy ýyla çenli döwür üçin Türkmenistanyň nebitgaz senagatyny ösdürmegiň maksatnamasyny” ýerine ýetirmek bilen baglanyşykly birnäçe tabşyryklary berdi. Döwlet Baştutanymyzyň belleýşi ýaly, nebitgaz toplumyny mundan beýläk-de köpugurly esasda ösdürmek, onuň düzümlerini täzeçil derejede döwrebaplaşdyrmak, iri maýa goýum taslamalaryny, şol sanda täze gazhimiýa toplumlarynyň we Türkmenistan — Owganystan — Pakistan — Hindistan halkara gaz geçirijisiniň gurluşygyny, “Galkynyş” gaz käniniň özleşdirilişini çaltlandyrmak bilen baglanyşykly meselelere ünsi çekdi.

Milli Liderimiz nebitgaz toplumynyň kärhanalarynyň önümçilik meýilnamalarynyň ýerine ýetirilişine berk gözegçilik etmegi talap etdi hem-de olaryň dolandyryş ulgamyna dünýä tejribesinde umumy ykrar edilen kadalary we düzgünleri hem-de halkara häzirki zaman ülňülerini ornaşdyrmagyň zerurdygyny belledi.

Ministrler Kabinetiniň Başlygynyň orunbasary E.Orazgeldiýew ýurdumyzyň welaýatlarynda alnyp barylýan möwsümleýin oba hojalyk işleri barada hasabat berdi. Şu günler welaýatlarda gowaça ideg işleri dowam edýär.

Şeýle hem wise-premýer 5-nji iýunda bellenilýän Daşky gurşawy goramagyň bütindünýä güni mynasybetli “Türkmenistan — Beýik Ýüpek ýolunyň ýüregi — ekologiýa abadançylygynyň mekany” atly halkara ylmy-amaly maslahata görülýän taýýarlyk işleri barada hasabat berdi.

Hormatly Prezidentimiz Gurbanguly Berdimuhamedow hasabaty diňläp, möwsümleýin oba hojalyk işleriniň agrotehniki kadalara doly laýyk gelmeginiň zerurdygyna ünsi çekip, wise-premýere bugdaý oragy we däne taýýarlamak boýunça meýilleşdirilen çäreleriň guramaçylyk meselelerini gözegçilikde saklamagy tabşyrdy. Döwlet Baştutanymyz Türkmenistanyň alyp barýan syýasatynda ekologiýa meselesine aýratyn ähmiýet berilýändigini belledi. Bu ugurda türkmen topragynyň tebigatynyň ajaýyplygyny saklamaga, baýlyklarynyň netijeli peýdalanylmagynyň üpjün edilmegine gönükdirilen giň möçberli taslamalar amala aşyrylýar. Bioköpdürlüligi, tebigy aýratynlyklary we suw hojalyk taslamalarynyň, şeýle hem bag nahallaryny giňden oturtmak maksatnamasynyň durmuşa geçirilmegi boýunça zerur çäreler durmuşa geçirilýär.

Döwlet Baştutanymyz ýurdumyzyň halkara konwensiýalarynyň we ylalaşyklarynyň çäklerinde daşky gurşawy goramagyň dünýä jemgyýetçiligini tolgundyrýan meseleleriniň çözgüdine mynasyp goşant goşýandygyny we bu ugurda köp sanly halkara guramalar bilen işjeň hyzmatdaşlyk edýändigini belledi. Hormatly Prezidentimiz Gurbanguly Berdimuhamedow Daşky gurşawy goramagyň bütindünýä güni mynasybetli meýilleşdirilen çäreleriň ýokary guramaçylyk derejesini üpjün etmegi tabşyrdy.

Ministrler Kabinetiniň Başlygynyň orunbasary K.Durdymyradow gözegçilik edýän pudaklaryndaky işleriň ýagdaýy, ýerli çig mal serişdeleriniň esasynda çykarylýan önümleriň möçberlerini we görnüşlerini artdyrmak maksady bilen, senagat kärhanalarynyň önümçilik kuwwatyny ýokarlandyrmak boýunça görülýän çäreler barada hasabat berdi. Şunuň bilen baglylykda, 225 müň tonna fosfor dökünlerini hem-de 500 müň tonna kükürt kislotasyny öndürmäge ýöriteleşdirilen «Türkmenhimiýa» döwlet konserniniň Türkmenabatdaky himiýa zawodynda bu ugurda alnyp barylýan işler barada habar berildi.

Häzirki wagtda hünärmenleriň ylmy-amaly çemeleşmesi netijesinde, kärhanada daşary ýurtlardan getirilýän önümleriň ornuny tutýan, halk hojalyk toplumynyň dürli pudaklarynda ulanylýan himiýa önümleriniň täze görnüşlerini çykarmaga gönükdirilen goşmaça önümçilikleriň birnäçesi özleşdirildi. Şolaryň hatarynda ýylda 1100 tonna ekologiýa taýdan arassa oksigumat — ösümlikleri zyýanly mör-möjeklerden goraýan serişdeleri öndürýän bölüm bar. Zawodda türkmen kwars çägesiniň esasynda ýylda 100 tonna suwuk aýnanyň öndürilişi hem ýola goýuldy. Bu önüm gurluşykda, dürli magdanlary baýlaşdyrmakda ulanylýar. Ýylyň başyndan bäri şu önümiň 20,6 tonnasy öndürildi, onuň 14 tonnasy içerki sarp edijilere ýerlenildi.

Mundan başga-da, bu ýerde häzirki wagtda daşary ýurtlardan satyn alynýan, agyz suwuny arassalamakda ulanylýan himiki kogulýantyň önümçiligini ýola goýmak göz öňünde tutulýar.

Kükürt kislotasyny kärhanadan energetika, oba hojalygy, nebitgaz pudagy, dokma we himiýa senagaty ulgamlarynyň kärhanalaryna ibermek hem-de bu önümi bökdençsiz we howpsuz eksport etmek üçin çelekler satyn alyndy.

Hormatly Prezidentimiz Gurbanguly Berdimuhamedow milli ykdysadyýetimiziň möhüm pudaklarynyň biri bolan himiýa senagatyny ösdürmek, ony ýokary bazar bäsdeşligi şertlerinde täze sepgitlere çykarmak boýunça möhüm wezipeleriň durýandygyny belläp, özümiziň çig mal serişdelerimizi giňden ulanmak, tebigy baýlyklary gaýtadan işlemegiň has netijeli ylmy işläp taýýarlamalaryny ornaşdyrmak mümkinçiliklerine daýanmagyň zerurdygyny aýtdy. Döwlet Baştutanymyz önümçilik kuwwatlyklarynyň artdyrylmagynyň degişli pudaklaryň zerurlyklaryny üpjün etmek bilen birlikde, gaýtadan işleýän himiýa senagatynyň düşewüntliligini ýokarlandyrmaga, eksport mümkinçiliklerini ep-esli artdyrmaga ýardam etjekdigini belledi.

Hormatly Prezidentimiz önümçiligi hünärmenleri taýýarlamak we işgärleriň hünär derejesini ýokarlandyrmak işi bilen utgaşdyrmagyň wajypdygyny nygtap, munuň öňdebaryjy tejribäni we innowasion usullary iş ýüzünde ornaşdyrmaga, ýokary tehnologiýalary işjeň özleşdirmäge ýardam etjekdigini belledi hem-de bu babatda wise-premýere anyk tabşyryklary berdi.

Ministrler Kabinetiniň Başlygynyň orunbasary D.Amangeldiýew Aşgabat şäherini abadanlaşdyrmak boýunça ýerine ýetirilýän işler barada hasabat berdi.

Wise-premýer Aşgabatda paýtagtymyzyň binagärlik-şähergurluşyk keşbini has-da gowulandyrmak, köçeleri abadanlaşdyrmak boýunça giň möçberli işleriň alnyp barylýandygyny belledi. Ýurdumyzyň baş şäheriniň ähli etraplarynda durmuş we inženerçilik ulgamlaryny kämilleşdirmek boýunça sazlaşykly işler dowam etdirilýär.

Hormatly Prezidentimiz Gurbanguly Berdimuhamedow hasabaty diňläp, täze awtomobil ýollaryny gurmagyň hem-de öňden barlarynyň durkuny täzelemegiň ýurdumyzda döwrebap awtoulag düzümini döretmegiň möhüm ugry bolup durýandygyny belledi. Milli Liderimiz ýol gurluşygy ulgamynda döwrebap tehnologiýalardan netijeli peýdalanmak bilen birlikde, ýanaşyk çäkleri abadanlaşdyrmak, zerur kommunikasiýa ulgamlaryny çekmek meseleleriniň üstünde içgin işlemegiň wajypdygyny nygtady.

Döwlet Baştutanymyz wise-premýere gurluşyk toplumynda we energetikada amala aşyrylýan özgertmeleriň ýokary depginini üpjün etmek babatda anyk tabşyryklary berdi.

Ministrler Kabinetiniň Başlygynyň orunbasary Ç.Gylyjow gözegçilik edýän ulgamlaryndaky işleriň ýagdaýy, haryt dolanyşygyny giňeltmek hem-de Söwda-senagat edarasynyň işini kämilleşdirmek boýunça görülýän çäreler barada hasabat berdi.

Hormatly Prezidentimiz Gurbanguly Berdimuhamedow Söwda-senagat edarasynyň gaýragoýulmasyz wezipeleri barada durup geçip, şolaryň hatarynda telekeçiligi goldamak we ykdysadyýeti, daşary ykdysady gatnaşyklary ösdürmek babatda döwlet maksatnamalaryny amala aşyrmak wezipelerini görkezdi.

Milli Liderimiz kärhanalara beýleki ýurtlaryň işewür toparlary we hojalyk guramalary bilen gatnaşyklary, eksporty ýola goýmakda we giňeltmekde ýardam bermegiň uly ähmiýete eýedigini aýdyp, wise-premýere bu babatda anyk görkezmeleri berdi.

Soňra Ministrler Kabinetiniň Başlygynyň orunbasary M.Çakyýew gözegçilik edýän ulgamlarynda durmuşa geçirilýän işler hem-de ilaty jemgyýetçilik awtoulagy bilen üpjün etmek boýunça görülýän çäreler barada hasabat berdi.

Wise-premýer ýolagçylara ýokary hilli hyzmat etmek üçin goşmaça dürli kysymly awtobuslary işe girizmegiň göz öňünde tutulýandygyny habar berdi.

Milli Liderimiz okgunly ösýän paýtagtymyzyň we sebitleriň sazlaşykly durmuşyny üpjün etmegiň köp şertlerden ybaratdygyny belledi. Hojalygy ýöretmegiň ähli ulgamlarynyň bökdençsiz işlemegi, adamlaryň ýaşaýyş-durmuşy üçin oňaýly şertleriň döredilmegi köp babatda şol wezipeleriň üstünlikli amala aşyrylmagyna baglydyr. Jemgyýetçilik ulagynyň sazlaşykly işlemegini guramak şeýle şertleriň biri bolup durýar. Şunuň bilen baglylykda, döwlet Baştutanymyz ulag gatnawlarynyň artýandygyny nazara almak bilen, olary guramaga we dolandyrmaga döwrebap serişdeleriň hem-de usullaryň esasynda çemeleşmegiň wajypdygyny nygtady.

Hormatly Prezidentimiz Gurbanguly Berdimuhamedow ýolagçy gatnawlaryny amala aşyrmakda jemgyýetçilik ulagynyň möhüm ornuny belledi we wise-premýere ýolagçylara ýokary hilli hyzmat etmek hem-de döwrebap tehnikany netijeli ulanmak boýunça sazlaşykly işiň üpjün edilmegi üçin zerur çäreleri görmegi tabşyrdy.

Ministrler Kabinetiniň Başlygynyň orunbasary B.Abdyýewa şu ýylyň 18 — 21-nji iýuny aralygynda Aşgabatda “Nury Halmämmedowyň sazy — döwürleriň öçmejek mukamy” atly festiwala, 22 — 27-nji iýun aralygynda Ahal welaýatynda geçiriljek Medeniýet hepdeligine, şeýle hem Medeniýet we sungat işgärleriniň we Magtymguly Pyragynyň şygryýet güni mynasybetli geçiriljek medeni çäreler barada hasabat berdi we döwlet Baştutanymyzyň garamagyna çäreleriň degişli meýilnamasyny hem-de nyşanlaryny hödürledi.

Hormatly Prezidentimiz milli hem-de dünýä medeniýetiniň ösüşi babatda Nury Halmämmedowyň saz mirasynyň ägirt uly ähmiýetiniň bardygyny belläp, wise-premýere bu babatda birnäçe tabşyryklary berdi.

Döwlet Baştutanymyz Gurbanguly Berdimuhamedow bu ulgamyň işgärleriniň hünär baýramçylygy mynasybetli däp boýunça geçirilýän Medeniýet hepdeligine we beýik söz ussady Magtymguly Pyragynyň hormatyna guralýan dabaralara ünsi çekip, ähli meýilleşdirilen medeni çäreleriň milli ruhy mirasymyzy, ýurdumyzyň häzirki döwürde gazanan üstünliklerini wagyz edip, Berkarar döwletimiziň bagtyýarlyk döwrüniň ýokary döredijilik ruhuna kybap gelmelidigini aýtdy.

Soňra hormatly Prezidentimiz wise-premýeriň ünsüni milli telewideniýäniň işiniň hiline çekdi. Hususan-da, “Sport” we “Ýaşlyk” teleýaýlymlarynyň işine nägilelik bildirildi. Döwlet Baştutanymyz bu teleýaýlymlaryň wezipesiniň sportuň milli görnüşlerini wagyz etmekden, türkmen sportunyň gazanýan üstünliklerini giňden ýaýmakdan, sport ýaryşlarynda ýeňijilerimizi wasp edip, olaryň mysalynda ýaşlarymyzy terbiýelemekden ybaratdygyny belläp, bu teleýaýlymlaryň hiç biriniň hem öz üstüne ýüklenen wezipelere hötde gelip bilmeýändigini aýtdy.

Hormatly Prezidentimiz wise-premýerden emele gelen ýagdaýy seljerip, bu we beýleki teleýaýlymlaryň ýolbaşçy düzümleri bilen baglanyşykly meselelere aýratyn üns bermegi talap etdi. Ýaýlymlara öz işine ussat, ýörite bilimi we bu ugurda ýeterlik iş tejribesi bolan adamlar ýolbaşçylyk etmelidir. Hormatly Prezidentimiz ýagdaýy düzetmek boýunça anyk tabşyryklary berdi.

Soňra döwlet Baştutanymyz guramaçylyk meselelerine geçip, degişli Kararlara gol çekdi. Milli Liderimiz A.Aşyrowy Döwlet habarlar agentliginiň başlygynyň orunbasary wezipesine belläp, ony Telewideniýe, radiogepleşikler we kinematografiýa baradaky döwlet komitetiniň “Aşgabat” teleýaýlymynyň başlygy wezipesinden boşatdy. Bu teleýaýlymyň başlygy wezipesine M.Rejepow, Telewideniýe, radiogepleşikler we kinematografiýa baradaky döwlet komitetiniň başlygynyň orunbasary wezipesine Ý.Turşekow bellenildi.

Türkmen döwlet neşirýat gullugynyň Metbugat merkeziniň başlygy wezipesine B.Bäşimow bellenildi. Hormatly Prezidentimiziň Karary bilen N.Iýaberenow Metbugat merkeziniň başlygynyň wezipesini wagtlaýyn ýerine ýetirmekden boşadyldy.

Göni wideoaragatnaşyk arkaly mejlis Ministrler Kabinetiniň Başlygynyň orunbasary P.Agamyradowyň hasabaty bilen dowam etdi. Ol gözegçilik edýän ulgamlaryndaky işleriň ýagdaýy hem-de 12 — 13-nji iýunda Aşgabat şäherinde geçiriljek «Berkarar döwletimiziň bagtyýarlyk döwründe ylym, tehnika we innowasion tehnologiýalar» atly halkara ylmy maslahata görülýän taýýarlyk işleri barada hasabat berdi.

Ylymlar güni mynasybetli geçiriljek foruma türkmen alymlaryndan, mugallymlaryndan we ýaş hünärmenlerden başga-da, dünýäniň beýleki ýurtlarynyň onlarçasyndan ylmy toparlaryň wekilleri gatnaşar. Maslahatyň gün tertibine bilim we innowasion ykdysadyýetiň dürli pudaklaryny ösdürmegiň wajyp meseleleri, ylmy işi hem-de tehnologiýalary işläp taýýarlamak ulgamynda hyzmatdaşlygyň geljegi uly ugurlary girizildi. Şeýle hem ylmyň we önümçiligiň özara gatnaşyklarynyň öňdebaryjy tejribesi, esasy ylmy-tehnologik merkezleriň gazananlary hem-de ylmy işgärleri taýýarlamaga täze çemeleşmeler bilen baglanyşykly meselelere garalar.

Hormatly Prezidentimiz Gurbanguly Berdimuhamedow wise-premýere ylmy forumy ýokary guramaçylyk derejesinde geçirmek boýunça tabşyryklary berip, bu maslahatyň düýpli ylmyň, ýokary bilimiň, işewürligiň we ykdysadyýetiň hem-de bu ulgamda halkara hyzmatdaşlygyň ösdürilmegine, netijeli tehnologiýalary döretmek we ornaşdyrmak boýunça bilelikdäki taslamalaryň durmuşa geçirilmegine saldamly goşant goşmalydygyny belledi.

Soňra milli Liderimiz göni wideoaragatnaşyga Ministrler Kabinetiniň Başlygynyň orunbasary, daşary işler ministri R.Meredowy çagyrdy. Wise-premýer Türkmenistanyň wekiliýetiniň Täjigistanyň paýtagty Duşenbe şäherinde geçiriljek Garaşsyz Döwletleriň Arkalaşygyna agza ýurtlaryň hökümet Baştutanlarynyň mejlisine gatnaşmagyna görülýän taýýarlyk barada hasabat berdi.

Ýurdumyz özüniň bitaraplyk derejesine laýyklykda GDA-nyň assosirlenen agzasy bolmak bilen, Arkalaşygyň işlerine işjeňlik we gyzyklanma bilen gatnaşýar, ikitaraplaýyn hem-de köptaraplaýyn görnüşde netijeli hyzmatdaşlygy ösdürýär. Türkmenistan GDA-nyň ugry boýunça dürli forumlara we iri çärelere gatnaşmak bilen, özünde ençeme gezek Arkalaşygyň möhüm duşuşyklaryny hem-de forumlaryny kabul etdi.

Hormatly Prezidentimiz Gurbanguly Berdimuhamedowyň dürli ulgamlarda özara bähbitli hyzmatdaşlygy pugtalandyrmaga we işjeňleşdirmäge gönükdirilen oňyn teklipleri GDA agza ýurtlaryň giň goldawyna mynasyp bolýar. Döwlet Baştutanymyzyň goldaw bermeginde Mary we Daşoguz şäherleriniň 2012-nji we 2016-njy ýyllarda Arkalaşygyň medeni paýtagty diýen derejesini üstünlikli ýerine ýetirmekleri üçin ähli zerur şertler döredildi.

GDA agza ýurtlaryň hökümet Baştutanlarynyň mejlisiniň gün tertibine Arkalaşygyň giňişliginde hyzmatdaşlygyň möhüm ugurlary, şol sanda ykdysady ulgamdaky gatnaşyklaryň wajyp meseleleri giriziler. Şunuň bilen baglylykda, Türkmenistanyň wekiliýeti tarapyndan milli Liderimiziň geçen ýylyň oktýabr aýynda Soçi şäherinde geçirilen GDA-nyň sammitinde beýan eden hem-de Arkalaşyga agza döwletleriň energetika we ulag-aragatnaşyk ulgamlarynda iri möçberli düzümleýin taslamalara gatnaşmagyna gönükdirilen başlangyçlaryny durmuşa geçirmek bilen baglanyşykly meseleler ara alyp maslahatlaşmak üçin hödürlener.

Şeýle hem beýleki birnäçe teklipleri, şol sanda GDA agza ýurtlar tarapyndan Hazarda düzümleýin mümkinçiliklerden, ilkinji nobatda bolsa, Türkmenbaşydaky Halkara deňiz portunyň, senagat, tehnologiýalar, oba hojalygy ulgamlarynda, işewürlik we medeni-ynsanperwer ugurlary boýunça hyzmatdaşlygy giňeltmegiň mümkinçiliklerinden has netijeli peýdalanmak boýunça teklipleri öňe sürmek göz öňünde tutulýar.

Hasabatyň çäklerinde wise-premýer, daşary işler ministri 2019-njy ýylda Türkmenistanyň GDA-da başlyklyk etmeginiň meýilnamasyny taýýarlamak boýunça alnyp barylýan işler barada hem habar berdi.

Hormatly Prezidentimiz Gurbanguly Berdimuhamedow GDA-nyň çäklerinde hyzmatdaşlyga daşary syýasatynyň möhüm ugurlarynyň biri hökmünde garaýandygyny aýdyp, Arkalaşygyň döwletleri bilen gatnaşyklaryny hoşmeýilli erk-islegiň, taryhyň dowamynda emele gelen dostlugyň, bähbitlere özara hormat goýmagyň, deňhukukly açyk gatnaşyklaryň we uzak möhletli hyzmatdaşlygyň ýörelgeleri esasynda guraýandygyny belledi.

Bitarap Türkmenistan GDA-nyň giňişliginde uly mümkinçiliklere eýe bolan özara gatnaşyklar meselelerinde işjeň orny eýeleýär we köp ugurlar boýunça onuň üstünlikli ösdürilmegine hemmetaraplaýyn ýardam berýär. Ýurdumyz, ilkinji nobatda, tutuş dünýäde parahatçylygy, howpsuzlygy we durnukly ösüşi üpjün etmäge degişli sebit hem-de ählumumy gün tertibiniň wajyp meseleleriniň sazlaşykly çözgüdini işläp taýýarlamak babatda Arkalaşygyň döwletleri bilen hyzmatdaşlyga ygrarlydyr.

Milli Liderimiz bular barada aýtmak bilen, Türkmenistanyň wekiliýetine GDA agza ýurtlaryň hökümet Baştutanlarynyň Duşenbede geçiriljek mejlisine ýokary guramaçylyk derejesinde taýýarlyk görmegi tabşyrdy.

Döwlet Baştutanymyz Gurbanguly Berdimuhamedow Türkmenistanyň Ýaponiýadaky (Tokio şäheri) Adatdan daşary we Doly ygtyýarly ilçisi G.Elýasowy şol bir wagtda Türkmenistanyň Filippinler Respublikasyndaky Adatdan daşary we Doly ygtyýarly ilçisi wezipesine bellemek hakyndaky Permana gol çekdi.

Mejlisiň Başlygy G.Mämmedowa ýurdumyzyň milli kanunçylygynyň hukuk binýadyny pugtalandyrmak we milli parlamentiň nobatdaky maslahatyna görülýän taýýarlyk barada habar berdi.

Bellenilişi ýaly, degişli ministrlikleriň we pudaklaýyn dolandyryş edaralarynyň gatnaşmagynda “Türkmenistanyň ulag syýasatynyň esaslary hakynda”, “Oba hojalygyny ösdürmegiň döwlet düzgünleşdirmesi hakynda” Türkmenistanyň Kanunlarynyň taslamalary işlenip taýýarlanyldy. Şunuň bilen birlikde, ilatyň durmuş goraglylygy, çaganyň hukuklarynyň kepilliklerini üpjün etmek, maşgala hem-de zähmet gatnaşyklary, ylym we bilim, medeniýet hem-de köpçülikleýin habar beriş serişdeleri, daşky gurşawy goramak ýaly möhüm ulgamlarda hereket edýän kanunçylygy mundan beýläk-de kämilleşdirmäge gönükdirilen birnäçe kanunçylyk taslamalary taýýarlanyldy.

Döwlet Baştutanymyz Mejlisiň milli jemgyýetimiziň hukuk esaslaryny berkitmek, Watanymyzyň durmuş-ykdysady we demokratik özgertmeler ýoly bilen ynamly öňe gitmegine gönükdirilen wezipeleri çözmek boýunça alyp barýan işleriniň ähmiýetlidigini belledi.

Hormatly Prezidentimiz deputatlaryň ýerlerde saýlawçylar bilen göni gatnaşyklary ýola goýmagynyň netijeli boljakdygyny belläp, bu babatda olaryň ýaş nesilleriň watansöýüjilik ruhunda terbiýelenilmegine, sagdyn-durmuş ýörelgeleriniň wagyz edilmegine işjeň gatnaşmagynyň wajypdygyny aýtdy.

Hormatly Prezidentimiz gün tertibine girizilen meseleleri ara alyp maslahatlaşmagy jemläp, tomsuň birinji gününde — 1-nji iýunda Çagalary goramagyň halkara gününiň döwlet derejesinde giňden belleniljekdigini aýdyp, mejlise gatnaşyjylary, mähriban halkymyzy, şeýle hem berkarar döwletimiziň bagtyýar körpelerini bu ajaýyp baýramçylyk bilen gutlady.

Milli Liderimiz parahatçylyk, dostluk, belent ynsanperwerlik ýörelgeleriniň çuňňur many-mazmunyny, aýratyn hem Berkarar döwletimiziň bagtyýarlyk döwrüniň ýokary döredijilik ruhuny özünde jemleýän bu halkara güni mynasybetli geçiriljek çäreleriň eziz Watanymyzyň ýaş nesillerine buýsanjymyzy has-da pugtalandyrjakdygyna ynam bildirdi.

Berkarar döwletimiziň bagtyýar körpeleri Türkmenistan döwletimiziň at-abraýyny has-da belende galdyrjak merdana nesillerimiz, eziz Watanymyzyň gül-gunçalary, beýik geljegimizdir diýip, döwlet Baştutanymyz Gurbanguly Berdimuhamedow aýtdy. Däp bolşy ýaly, «Türkmenistan — Beýik Ýüpek ýolunyň ýüregi» ýylynda hem Çagalary goramagyň halkara güni biziň döwletimiziň Birleşen Milletler Guramasynyň çagalaryň hukuklary we bähbitleri baradaky esasy ýörelgelerine ygrarlydygyny, ýaş nesillerimiziň bagtyýar durmuşda ýaşaýandygyny alamatlandyrýan sene hökmünde giňden bellenilýär.

Bu halkara günüň ähmiýetini has-da artdyrmak, parahatçylyk söýüjiligimizi, dostlugymyzy, agzybirligimizi pugtalandyrmak hem-de milli ýörelgelerimizi rowaçlandyrmak maksady bilen, Aşgabat şäherinde, gözel tebigatymyzyň ajaýyp künjegine öwrülen Gökderede, at-owazasy dünýä ýaň salýan «Awaza» milli syýahatçylyk zolagynda, welaýatlarymyzdaky döwrebap çagalar sagaldyş merkezlerinde tomusky dynç alyş möwsümine badalga berilýär.

Mähriban çagalarymyzyň milli öwüşginli, baý mazmunly şirin aýdymlary, joşgunly sazlary, şadyýan gülküleri belentden ýaňlanyp, Türkmenistan Watanymyzyň, ajaýyp zamanamyzyň, gözel tebigatymyzyň waspy ýetirilýär.

Hormatly Prezidentimiz Gurbanguly Berdimuhamedow watandaşlarymyza ýüzlenip, türkmen halkynyň uzak taryhy döwürlerden bäri nesilleriň beden we ruhy sagdynlygyna, maşgala däplerine, edep-ekrama, adamkärçilige, pähim-paýhasa, zähmete uly ähmiýet berip gelýändigini belledi. Merdana ata-babalarymyz bu mukaddes ýörelgeleri asyrlaryň dowamynda kämilleşdirip, baýlaşdyryp, nesillerden-nesillere geçirip gelipdirler. Häzirki döwürde hem biz köklerini müňýyllyklardan alyp gaýdýan, agzybirligimiziň, pähim-paýhaslylygymyzyň, maşgala we terbiýe mekdebimiziň binýadyna öwrülen milli ýörelgelerimizi mynasyp dowam etdirýäris.

Aň-bilim taýdan ösen, ruhy taýdan baý, beden taýdan sagdyn, eziz Watanymyzyň at-abraýyny, şan-şöhratyny has-da beýgeltjek nesiller üçin beýik geljegi gurýarys diýip, döwlet Baştutanymyz nygtady. Türkmenistanda mährem enelerimiziň, bagtyýar çagalarymyzyň rahat, sagdyn, şadyýan durmuşda ýaşamagyna, hemmetaraplaýyn we sazlaşykly ösmegine gönükdirilen milli maksatnamalar hem-de giň gerimli toplumlaýyn özgertmeler üstünlikli durmuşa geçirilýär.

Şu maksat bilen, paýtagtymyz Aşgabatda, welaýat merkezlerinde, ähli şäherdir obalarymyzda iň häzirki zaman enjamlary, multimediýa we okuw-tehniki serişdeleri bilen üpjün edilen çagalar baglary, mekdepler, sport merkezleri, enelerimize we körpelerimize halkara derejede ýöriteleşdirilen saglygy goraýyş hyzmatlaryny amala aşyrýan «Ene mähri» saglyk merkezleri, Köpetdagyň sergin jülgelerinde, «Awaza» milli syýahatçylyk zolagynda bolsa, çagalar sagaldyş we dynç alyş merkezleri bina edildi. Eziz Watanymyzyň abraýyny halkara derejede has-da artdyrýan taryhy ähmiýetli wakalar, gazanylýan üstünlikler kalbymyzda uly buýsanç duýgularyny döredýär, belent watansöýüjiligi we ynsanperwerligi terbiýeleýär diýip, hormatly Prezidentimiz Gurbanguly Berdimuhamedow nygtady.

Milli Liderimiziň belleýşi ýaly, Türkmenistan eneligi we çagalygy hukuk taýdan goramak, maşgala goldaw bermek, çagalarymyzyň beden, aň-bilim, ruhy, ahlak we döredijilik taýdan talabalaýyk ösüşini üpjün etmek meselelerine örän jogapkärli hem-de toplumlaýyn esasda çemeleşýär. Ýurdumyz çagalaryň saglygyny, hukugyny goramak, olara ahlak-demokratik ýörelgeler esasynda bilim-terbiýe bermek, zenanlaryň hem-de çagalaryň bähbitlerini we hukuklaryny goramak ugrunda BMG-niň Çagalar gaznasy bilen netijeli hyzmatdaşlyk edýär, dünýä bileleşiginiň bu ugurdaky tagallalaryny birleşdirmäge çalyşýar.

Şunuň bilen baglylykda, Garaşsyz, Bitarap Türkmenistan bu ugurda binýatlaýyn halkara hukuk resminamalarynyň birnäçesine — Çagalaryň ýaşaýşyny, goraglylygyny we ösüşini üpjün etmek boýunça Bütindünýä Jarnamasyna, BMG-niň Çaganyň hukuklary hakyndaky Konwensiýasyna, Çagalaryň halkara derejede ogurlanmagynyň raýat jähetleri boýunça Gaaga Konwensiýasyna goşuldy. Biziň döwletimiziň 2018 — 2020-nji ýyllar üçin BMG-niň Çagalar gaznasynyň Ýerine ýetiriji geňeşine hem-de 2018 — 2022-nji ýyllar üçin BMG-niň Zenanlaryň statusy boýunça komissiýasyna saýlanmagy Türkmenistanyň halkara giňişlikdäki ornunyň ykrar edilýändigine we barha berkeýändigine aýdyň şaýatlyk edýär.

Döwlet Baştutanymyz mähriban halkymyzy we berkarar döwletimiziň bagtyýar körpelerini Çagalary goramagyň halkara güni bilen ýene-de bir gezek tüýs ýürekden gutlap, hemmelere berk jan saglyk, uzak ömür, asuda we abadan durmuş, egsilmez bagt, bedew bady bilen ösüşleriň täze belentliklerine tarap ynamly öňe barýan eziz Watanymyzyň mundan beýläk-de gülläp ösmegi ugrunda alyp barýan işlerinde uly üstünlikleri arzuw etdi.

Soňra hormatly Prezidentimiz Gurbanguly Berdimuhamedow mejlise gatnaşyjylara ýüzlenip, 3-nji iýunda ýene-de bir baýramyň — Türkmenistanyň başlangyjy bilen Birleşen Milletler Guramasynyň Baş Assambleýasy tarapyndan yglan edilen Bütindünýä welosiped gününiň hem giňden bellenilip geçiljekdigine ünsi çekdi.

Milli Liderimiz türkmenistanlylaryň ählisini halkara derejede bütin dünýäde ilkinji gezek giňden bellenilýän bu baýramçylyk bilen tüýs ýürekden gutlap, bu halkara baýramynyň adamzadyň parahatçylyk, dostluk, ynsanperwerlik ýörelgelerini dabaralandyryp, ösüşleriň täze belentliklerine tarap ynamly öňe barýan eziz Watanymyzyň mundan beýläk hem gülläp ösmegi ugrundaky beýik işlerimizde egsilmez ruhy güýç berýän, agzybirligimizi we jebisligimizi has-da pugtalandyrýan aýratyn sene hökmünde milli senenamamyzda mynasyp orun aljakdygyna ynam bildirdi.

Welosiped sporty dünýäde sportuň giňden ýaýran hem-de Olimpiýa oýunlarynyň düzümine girizilen iň meşhur görnüşleriniň biridir diýip, döwlet Baştutanymyz sözüni dowam etdi. Taryhyny 1869-njy ýylda Fransiýanyň Pariž we Ruan şäherleriniň aralygynda geçirilen ilkinji uly ýaryşdan alyp gaýdýan welosiped sporty häzirki döwürde diňe bir sport babatdaky öňegidişlikleri aňlatman, eýsem, adamzadyň parahatçylyk söýüjilik taglymatlaryny, dostlugy hem-de hoşniýetliligi hem dabaralandyrýar. Biz halklaryň ýakynlaşmagynyň, bütin dünýäde parahatçylyk, dostluk we oňyn hyzmatdaşlyk gatnaşyklaryny pugtalandyrmagyň mümkinçiliklerine, şol sanda halkara sport hyzmatdaşlygynyň pugtalandyrylmagyna uly üns berýäris diýip, hormatly Prezidentimiz Gurbanguly Berdimuhamedow aýtdy.

Türkmenistan bu ugurda Halkara Olimpiýa Komiteti, Aziýanyň Olimpiýa Geňeşi, Birleşen Milletler Guramasynyň Ösüşiň we parahatçylygyň hatyrasyna sport boýunça halkara býurosy, ÝUNESKO-nyň Bedenterbiýe we sport boýunça hökümetara komiteti, Bütindünýä Saglygy Goraýyş Guramasy, halkara we sebitara sport guramalary bilen hyzmatdaşlygy giňeldýär. Golaýda BMG-niň Baş Assambleýasynyň 72-nji maslahatynyň 82-nji mejlisinde 3-nji iýuny Bütindünýä welosiped güni hökmünde ykrar edýän Rezolýusiýanyň kabul edilmegi ýurdumyzyň parahatçylygy, dostlugy, oňyn hyzmatdaşlygy pugtalandyrmak ugrundaky başlangyçlarynyň dünýä bileleşigi tarapyndan yzygiderli goldanylýandygyna şaýatlyk edýär.

Milli Liderimiziň nygtaýşy ýaly, parahatçylyk, hoşniýetlilik, ynsanperwerlik ýörelgelerine berk eýerýän, halkara bähbitli hyzmatdaşlygy ileri tutýan, geosyýasy we geoykdysady mümkinçiliklerini umumadamzat bähbitleriniň we ösüşiniň hatyrasyna gönükdirýän eziz Watanymyzyň halkara abraýynyň yzygiderli artýandygyna şaýatlyk eden bu taryhy waka mähriban halkymyzy beýik üstünliklere ruhlandyrýar. «Türkmenistan — Beýik Ýüpek ýolunyň ýüregi» diýlip atlandyrylan 2018-nji ýylyň tomus paslynyň ilkinji günlerinde Bütindünýä welosiped gününiň şanyna köpçülikleýin welosipedli ýörişleriň, baý öwüşginli medeni-jemgyýetçilik çäreleriň geçirilmegi eziz Diýarymyzy sagdynlygyň we sportuň ýurdy hökmünde dünýä tanadýar, biziň her birimizde şatlykly duýgulary döredýär, agzybirligimizi we jebisligimizi has-da pugtalandyrýar.

Bedenterbiýe we sport Türkmenistanyň döwlet syýasatynyň örän möhüm ugurlarynyň biridir diýip, hormatly Prezidentimiz Gurbanguly Berdimuhamedow belledi. Şoňa görä-de, bedenterbiýäni we sporty goldamagyň hem-de ösdürmegiň, ussat türgenleri taýýarlamagyň döwlet maksatnamalaryny kabul etdik, toplumlaýyn özgertmelere badalga berdik. Ýurdumyzyň ähli sebitlerinde, şol sanda «Awaza» milli syýahatçylyk zolagynda dünýä ölçeglerine laýyk gelýän sport toplumlary, stadionlar, atçylyk-sport toplumlary, ýöriteleşdirilen sport mekdepleri, dynç alyş-sagaldyş merkezleri, şypahanalar guruldy.

Aşgabat şäherinde bolsa Halkara olimpiýa komitetiniň talaplaryna laýyklykda enjamlaşdyrylan desgalaryň onlarçasyny, şol sanda sportuň dürli görnüşleri boýunça desgalaryň on altysyny özünde jemleýän Olimpiýa şäherçesi bina edildi. 2017-nji ýylda Ýapyk binalarda we söweş sungaty boýunça V Aziýa oýunlaryny ýokary derejede, aýratyn guramaçylyk ýagdaýynda geçirip, Türkmenistan döwletimizi giň möçberli halkara derejedäki sport bäsleşiklerini guramaga ukyply sport ýurdy hökmünde dünýä tanatmagymyz bolsa biziň bu ugurda gazanan iň uly üstünligimizdir.

Sportuň köp sanly görnüşlerini, şol sanda welosiped sportuny ösdürmäge, ýokary derejeli ussat türgenleri we tälimçileri taýýarlamaga döwlet derejesinde aýratyn ähmiýet berilýär diýip, hormatly Prezidentimiz Gurbanguly Berdimuhamedow nygtady. Milli baýramlara hem-de şanly senelere gabatlap, köpçülikleýin welosipedli ýörişler geçirilýär. Lebap welaýatyndan badalga berlen Beýik Ýüpek ýolunyň ugry boýunça welosiped we ylgaw ýaryşlary häzirki wagtda üstünlikli dowam edýär. Döwlet Baştutanymyz bular barada aýtmak bilen, Indoneziýa Respublikasynyň Jakarta we Palembang şäherlerinde geçiriljek XVIII tomusky Aziýa oýunlarynda, şeýle hem Ýaponiýanyň Tokio şäherinde geçiriljek XXXII Tomusky Olimpiýa oýunlarynda ýurdumyzyň milli ýygyndy toparynyň wekilleriniň üstünlikli çykyş edip, Türkmenistan döwletimiziň halkara derejedäki abraýyny mundan beýläk-de belende göterjekdiklerine ynam bildirdi.

Milli Liderimiz mähriban watandaşlarymyzy parahatçylygy we ynsanperwerligi berkidýän, jemgyýetimiziň ägirt uly döredijilik we ruhy kuwwatyny artdyrýan, agzybirligimizi we jebisligimizi pugtalandyrýan halkara baýramy — Bütindünýä welosiped güni bilen ýene-de bir gezek tüýs ýürekden gutlap, hemmelere berk jan saglyk, uzak ömür, abadan we bagtyýar durmuş arzuw etdi.

Hormatly Prezidentimiz Gurbanguly Berdimuhamedow Ministrler Kabinetiniň wideoşekilli iş maslahatynyň mejlisini jemläp, oňa gatnaşyjylara ýurdumyzyň abadançylygynyň bähbidine alyp barýan işlerinde uly üstünlikleri arzuw etdi.

Türkmenistanyň Döwlet habarlar agentligi

Ykdysady, maliýe we bank ulgamlaryny ösdürmegiň 2018 — 2024-nji ýyllar üçin maksatnamasy hem-de ony amala aşyrmak boýunça çäreleriň meýilnamasy tassyklanyldy


Berkarar döwletimiziň bagtyýarlyk döwründe “Türkmenistanyň Prezidentiniň ýurdumyzy 2018 — 2024-nji ýyllarda durmuş-ykdysady taýdan ösdürmegiň Maksatnamasynda” öňde goýlan wezipeleri üstünlikli ýerine ýetirmek we ýurdumyzyň ykdysady, maliýe we bank ulgamlaryny mundan beýläk-de ösdürmek maksady bilen, Türkmenistanyň Prezidenti Karara gol çekdi. Resminama laýyklykda, Ykdysady, maliýe we bank ulgamlaryny ösdürmegiň 2018 — 2024-nji ýyllar üçin maksatnamasy hem-de ony amala aşyrmak boýunça çäreleriň meýilnamasy tassyklanyldy.
Türkmenistanyň Döwlet habarlar agentligi
 

2018-nji ýylyň 4 aýynyň dowamynda Türkmenistanda jemi içerki önümiň ösüş depgini 6,2 göterim ýokarlandy

04.05.2018  

Hasabat döwründe jemi içerki önümiň ösüş depgini 6,2 göterime deň boldy, şol sanda senagat pudagynda 4,6 göterim, gurluşykda 0,4 göterim, ulag we aragatnaşyk pudagynda 10,4 göterim, söwdada 7,8 göterim, oba hojalygynda 3,2 göterim we hyzmatlar ulgamynda 10,1 göterim ýokarlandy.

Geçen ýylyň degişli döwri bilen deňeşdirilende, jemi öndürilen önüm 4,2 göterimartdy.

Dört aýyň jemleri boýunça bölek-satuw haryt dolanyşygynyň möçberi 2017-nji ýylyň degişli döwri bilen deňeşdireniňde, 18,2 göterim ýokarlandy. Sarp ediş harytlarynyň we ilata edilýän hyzmatlaryň nyrhlarynyň jemleýji görkezijileri durnukly saklanyldy.

Ýurdumyzyň iri we orta kärhanalarynda ortaça zähmet aýlyk haky 2017-nji ýylyň degişli döwri bilen deňeşdireniňde, 8,9 göterim ýokarlandy. Zähmet haklary, pensiýalar, döwlet kömek pullary we talyp haklary öz wagtynda hem-de doly möçberde maliýeleşdirildi.

«Türkmenistanyň Prezidentiniň obalaryň, şäherçeleriň, etraplardaky şäherleriň we etrap merkezleriniň ilatynyň ýaşaýyş-durmuş şertlerini özgertmek boýunça 2020-nji ýyla çenli döwür üçin rejelenen görnüşdäki Milli maksatnamasynyň» ýerine ýetirilişi jemi 583 million manat möçberde düýpli maýa goýumlary özleşdirildi.