Türkmenistanyň Döwlet Daşary Ykdysady Iş Banky

Ösüş ugrunda hyzmatdaşlyk!

Türkmen döwlet habarlar agentligi (TDH)  /   23.04.2018  /  

Hormatly Prezidentimiz Gurbanguly Berdimuhamedow iki günlük döwlet sapary bilen Özbegistan Respublikasyna ugrady. Ir bilen Aşgabadyň Halkara howa menzilinde döwlet Baştutanymyzy ýurdumyzyň resmi adamlary ugratdylar.

Ýokary derejede geçirilýän nobatdaky türkmen-özbek duşuşygy dostluk we hoşniýetli goňşuçylyk gatnaşyklaryny, ikitaraplaýyn bolşy ýaly, tutuş sebitiň abadançylygynyň maksatlaryna kybap gelýän deňhukukly özara bähbitli hyzmatdaşlyk ýörelgelerini esasy ugur edinýän döwletara gatnaşyklarynyň okgunly ösýändigini alamatlandyrýar. Ýokary derejedäki ikitaraplaýyn saparlaryň we duşuşyklaryň hem-de daşary syýasat edaralarynyň arasyndaky gatnaşyklaryň yzygiderli häsiýete eýe bolmagy Türkmenistan bilen Özbegistanyň giň möçberli hyzmatdaşlyga we ikitaraplaýyn ýakyn gatnaşyklary berkitmäge hem-de çuňlaşdyrmaga gyzyklanmalaryny görkezýär.

Milli Liderimiziň awtoulag kerweni howa menzilinden “Kuksaroý” döwlet kabulhanasyna ugrady. Bu ýerde ýokary derejedäki ikitaraplaýyn gepleşikler geçirildi .

Ikitaraplaýyn gatnaşyklarda däp bolşy ýaly ykdysady hyzmatdaşlyga uly ähmiýet berilýär, şunda anyk netijeler gazanyldy. Hyzmatdaşlygyň şeýle depginlerini saklamak we ösdürmek möhümdir, bu babatda biz kärhanalarymyzyň arasyndaky uzak möhletleýin hyzmatdaşlyk gatnaşyklaryň ösdürilmegine bil baglaýarys diýip, Özbegistanyň Baştutany sözüni dowam etdi. Gürrüň önümçilik pudaklarynda hyzmatdaşlyk, serhetýaka etraplaryň arasynda gatnaşyklary pugtalandyrmak barada gidýär, bu ýerde munuň üçin uly mümkinçilikler bar.

Döwlet Baştutanymyz döwletara syýasy gatnaşyklaryň, söwda-ykdysady hyzmatdaşlygyň mazmunynyň hem-de ugrunyň toplumlaýyn häsiýete eýe bolup, hereketlerimiziň ylalaşylan strategiýasyna we ykjam sazlaşygyna esaslanjakdygyna, ozaly bilen bolsa, iki halkyň hem-de döwletiň uzakmöhletleýin bähbitlerine tabyn boljakdygyna ynam bildirip, bu wezipeleri durmuşa geçirmäge ähli esaslaryň bardygyny aýtdy.

Ulag ulgamy hyzmatdaşlygyň möhüm strategiki ugrudyr. Geçen ýylyň martynda Türkmenabat hem-de Farap şäherleriniň arasynda Amyderýanyň üstünde gurlan demir ýol we awtomobil köprüleriniň ulanylmaga berilmegi munuň aýdyň netijeleriniň biridir. Tutuşlygyna alanyňda, ulag ulgamynda türkmen-özbek hyzmatdaşlygy Merkezi Aziýada we çäkleşýän sebitlerde ösüşiň hereketlendiriji güýçleriniň biri, Demirgazyk-Günorta we Gündogar-Günbatar ugurlarynda üstünlikli ykdysady goşulyşmagyň hem-de hyzmatdaşlyk etmegiň möhüm şerti bolup çykyş edýär. Bu ýerde gürrüň diňe bir gury ýol ugurlary barada gidenok. Biz Özbegistana Ýewropa hem-de Ýakyn Gündogar bazarlaryna, Gara we Orta ýer deňizleriniň sebitlerine çykmak üçin Türkmenistanyň Hazaryň kenaryndaky häzirkizaman port düzümlerini peýdalanmagyň mümkinçiliklerini öwrenmegi teklip edýäris. Hususan-da, türkmen tarapy Gruziýanyň, Türkiýäniň, Rumyniýanyň we beýleki döwletleriň Gara deňiz portlaryna çykmaga mümkinçilik berjek Özbegistan — Türkmenistan — Hazar deňzi — Günorta Kawkaz geçelgesini döretmek baradaky bilelikdäki işe girişmäge taýýar.

Şu ýylyň 2-nji maýynda Türkmenbaşy şäherinde täze Halkara deňiz portunyň dabaraly açylyşy bolar. Ol yklym ähmiýetli ulag-logistiki merkez bolmalydyr. Bu wakanyň öňüsyrasynda ulag ulgamyndaky hyzmatdaşlyk boýunça ýokary derejedäki halkara maslahaty geçiriler. Ertesi güni, 3-nji maýda bolsa şol ýerde Ykdysady hyzmatdaşlyk guramasyna girýän ýurtlaryň ulag ministrleriniň maslahaty bolar. Bu barada aýtmak bilen, milli Liderimiz pursatdan peýdalanyp, Özbegistanyň wekillerini bu çärelere gatnaşmaga çagyrdy.

Türkmenistan özbek tarapynyň “Orta Aziýa — Ýakyn Gündogar” (Özbegistan — Türkmenistan — Eýran — Oman) ulag üstaşyr geçelgesini döretmäge işjeň gatnaşmaga taýýarlygyna ýokary baha berýär. Bu baradaky Ylalaşyga 2011-nji ýylyň aprelinde Aşgabatda gol çekildi. Bu ylalaşygy ýerine ýetirmekde tagallalary işjeňleşdirmek üçin bu taslamany durmuşa geçirmegiň gönüden-göni ugurlaryny ara alyp maslahatlaşmaga girişmegi zerur hasaplaýaryn. Onuň möhletleri hem-de ölçegleri barada Türkmenistanyň we Özbegistanyň eýeleýän orunlary örän möhümdir. 2-nji maýda Türkmenbaşy şäherinde bu taslama gatnaşýan ulag kompaniýalarynyň işewürler forumyny geçirmegi göz öňünde tutýarys. Oňa türkmen tarapy özbek hyzmatdaşlarynyň gatnaşmagyna garaşýar.

2018 — 2020-nji ýyllarda Türkmenistanyň Hökümeti bilen Özbegistan Respublikasynyň Hökümetiniň arasynda ulag babatda hyzmatdaşlyk etmegiň Maksatnamasyna; Türkmenistanyň Hökümeti bilen Özbegistan Respublikasynyň Hökümetiniň arasynda 2019 — 2021-nji ýyllarda ylmy-tehniki hyzmatdaşlyk barada Maksatnama; Serhetýaka sebitlerde ýerleşen hojalyk desgalaryna hyzmat edýän adamlaryň türkmen-özbek serhedinden geçmegi hakynda Türkmenistanyň Hökümeti bilen Özbegistan Respublikasynyň Hökümetiniň arasyndaky 2004-nji ýylyň 19-njy noýabryndaky Ylalaşyga üýtgetmeleri we goşmaçalary girizmek hakynda Teswirnama; «Awaza» Milli syýahatçylyk zolagynda çagalaryň şypahana-sagaldyş bejergisi hakynda Türkmenistanyň Hökümeti bilen Özbegistan Respublikasynyň Hökümetiniň arasynda Ylalaşyga; Ammiak selitrasyny üstaşyr geçirmek hakynda Türkmenistanyň Hökümeti bilen Özbegistan Respublikasynyň Hökümetiniň arasynda Ähtnama; Türkmenistanyň Hökümeti bilen Özbegistan Respublikasynyň Hökümetiniň arasynda sebitara hyzmatdaşlyk hakynda Ylalaşyga; Türkmenistanyň Daşary işler ministrligi bilen Özbegistan Respublikasynyň Daşary işler ministrliginiň arasynda 2019-njy ýylda hyzmatdaşlyk etmek Maksatnamasyna; Türkmenistanda we Özbegistan Respublikasynda Söwda öýlerini döretmek hakynda Türkmenistanyň Söwda we daşary ykdysady aragatnaşyklar ministrligi bilen Özbegistan Respublikasynyň Daşary söwda ministrliginiň arasynda Ylalaşyga; Sport babatda hyzmatdaşlyk etmek hakynda Türkmenistanyň Sport we ýaşlar syýasaty ministrligi bilen Özbegistan Respublikasynyň Bedenterbiýe we sport ministrliginiň arasynda Özara düşünişmek hakynda Ähtnama; Ösümlikleriň karantini boýunça hyzmatdaşlyk etmek hakynda Türkmenistanyň Oba we suw hojalyk ministrligi bilen Özbegistan Respublikasynyň Ministrler Kabinetiniň ýanyndaky Ösümlikleriň karantini boýunça döwlet inspeksiýasynyň arasynda Ylalaşyga; Işewürler geňeşini döretmek hakynda Türkmenistanyň Söwda-senagat edarasy bilen Özbegistan Respublikasynyň Söwda-senagat edarasynyň arasynda Ylalaşyga; «Türkmenstandartlary» baş döwlet gullugy bilen «Uzstandart» agentliginiň arasynda 2018-nji ýylda hyzmatdaşlyk etmegiň çäreleriniň Meýilnamasyny tassyklamak hakynda Teswirnama; Türkmenistanyň Maliýe we ykdysadyýet ministrliginiň Strategik we durnukly ösüş instituty bilen Özbegistan Respublikasynyň Prezidentiniň ýanyndaky Strategik we sebitara barlaglar institutynyň arasynda hyzmatdaşlyk barada Özara düşünişmek hakynda Ähtnama; Türkmenistanyň Kärdeşler arkalaşyklarynyň Milli merkezi bilen Özbegistanyň Kärdeşler arkalaşyklary Federasiýasynyň arasynda Özara düşünişmek hakynda Ähtnama; Türkmenistanyň Zenanlar birleşigi bilen Özbegistanyň Zenanlar komitetiniň arasynda Özara düşünişmek hakynda Ähtnama; Türkmenistanyň Magtymguly adyndaky Ýaşlar guramasynyň Merkezi Geňeşi bilen Özbegistanyň Ýaşlar birleşiginiň Merkezi Geňeşiniň arasynda özara düşünişmek hakynda Ähtnama gol çekildi.
 

Milli Liderimiziň belleýşi ýaly, ulag, aragatnaşyk, energetika ýaly strategiki ulgamlarda hyzmatdaşlygy ösdürmek barada ylalaşyk gazanyldy. Iki tarapyň hem tagallalary netijesinde bu ugurlarda eýýäm uly işler durmuşa geçirildi. Geçen ýylyň mart aýynda Türkmenabat we Farap şäherleriniň arasynda Amyderýanyň üstünden demir ýol we awtomobil köprüleriniň gurlup ulanylmaga berilmegi ikitaraplaýyn hyzmatdaşlygyň oňyn netijeleriniň biridir.

Ýurdumyz Özbegistan — Türkmenistan — Hazar deňzi — Günorta ugry boýunça ýewropa we ýakyn gündogar bazarlaryna çykmak üçin geçelgäni döretmek boýunça bilelikdäki işlere girişmäge taýýardyr diýip, hormatly Prezidentimiz Gurbanguly Berdimuhamedow belledi. Şunuň bilen baglylykda, döwlet Baştutanymyz özbek tarapyna Türkmenistanyň Hazar deňziniň kenaryndaky häzirki zaman port düzümlerini peýdalanmagyň mümkinçiliklerini öwrenmegi teklip edendigini, Özbegistanyň wekillerini şu ýylyň 2-nji maýynda Türkmenbaşy şäherinde Halkara deňiz portunyň açylyş dabarasyna hem-de Ulag meseleleri boýunça ýokary derejeli halkara maslahatynyň işine gatnaşmaga çagyrandygyny aýtdy.