Türkmenistanyň Döwlet Daşary Ykdysady Iş Banky

 

Ösüş ugrunda hyzmatdaşlyk!

Türkmenistan we Italiýa netijeli hyzmatdaşlygy ösdürmäge gyzyklanma bildirýär

  /   Türkmen döwlet habarlar agentligi (TDH)  /   06.11.2019  /  

Şu gün hormatly Prezidentimiz Gurbanguly Berdimuhamedow resmi sapar bilen Italiýa Respublikasyna ugrady. Aşgabadyň Halkara howa menzilinde döwlet Baştutanymyzy resmi adamlar ugratdylar.

Birnäçe sagatdan soňra hormatly Prezidentimiziň uçary Fýumiçino Halkara howa menziline gondy. Italiýanyň paýtagtyndan 30 kilometr uzaklykda, Rimiň günorta-günbatar gapdalynda ýerleşýän bu iri howa menzili meşhur suratkeş we alym Leonardo da Winçiniň adyny göterýär.

Uçaryň ýanynda hormatly Prezidentimiz Gurbanguly Berdimuhamedowy dostlukly ýurduň ýokary wezipeli wekilleri, şeýle hem Türkmenistanyň hökümet wekiliýetiniň agzalary garşylaýarlar.

Türkmen Lideriniň awtoulag kerweni howa menzilinden kaşaň «Rome Cavalieri» myhmanhanasyna ugrady. Bu ýerde döwlet Baştutanymyza saparyň dowamynda bölünip berlen kabulhana ýerleşýär.

7-nji noýabrda Türkmenistanyň Prezidenti Gurbanguly Berdimuhamedow bilen Italiýa Respublikasynyň Prezidenti Serjio Mattarellanyň we Premýer-ministr Juzeppe Konteniň arasynda ýokary derejedäki gepleşikler geçiriler. Şolaryň barşynda döwletara gatnaşyklarynyň ileri tutulýan ugurlary ara alnyp maslahatlaşylar.

Bu sapar soňky ýyllarda döwletara türkmen-italýan gatnaşyklarynyň düýpli işjeňleşendiginiň aýdyň mysalydyr. Bu gatnaşyklaryň okgunly ösüşi iki dostlukly ýurduň deňhukuklylyk, birek-biregiň bähbidine hormat goýmak. uzakmöhletleýinlik we özara bähbitlilik ýörelgelerine esaslanýan giň gerimli hyzmatdaşlyga gönükdirilendigini tassyklaýar. Hormatly Prezidentimiz Gurbanguly Berdimuhamedowyň Bitarap Türkmenistanyň daşary döwletler bilen netijeli gatnaşyklary ösdürmäge gönükdirilen daşary syýasat ugry hut şu ýörelgelere esaslanýar.

Mälim bolşy ýaly, Ýewropa ugry bu döredijilikli strategiýanyň düýpli şahalarynyň biridir. Şunuň bilen baglylykda, ýewropaly hyzmatdaşlaryň ýurdumyz bilen döwletara derejesinde bolşy ýaly, Türkmenistan —Ýewropa Bileleşigi gatnaşyklarynyň çäklerinde hem netijeli özara hyzmatdaşlygy ösdürmäge ýokary derejede gyzyklanýandyklaryny bellemek gerek.

Türkmen-italýan hyzmatdaşlygy barada aýdylanda bolsa, onuň ösüşine hormatly Prezidentimiz Gurbanguly Berdimuhamedowyň 2009-njy ýylda bolan resmi sapary, şübhesiz, güýçli itergi berdi. Ol, hakykat ýüzünde, ikitaraplaýyn gatnaşyklaryň taryhynda täze tapgyryň başlangyjyny goýdy.

2015-nji ýylyň maýynda döwlet Baştutanymyzyň Italiýa Respublikasyna bolan iş sapary özara bähbitli hyzmatdaşlygyň, şol sanda söwda-ykdysady ulgamdaky gatnaşyklaryň mundan beýläk-de ösdürilmegine ýardam etdi. Ondan has öňräk, 2014-nji ýylyň noýabrynda bolsa Italiýa Respublikasynyň Premýer-ministri ýurdumyza iş sapary bilen geldi.

Häzirki wagtda iki ýurduň işewürler toparynyň gatnaşyklarynyň hatarynda nebitgaz ulgamynda, gurluşykda, dokma senagatynda we beýleki ugurlarda bilelikdäki maýa goýum taslamalaryny durmuşa geçirmegiň oňyn tejribesi bar. Bu ugurda bütin dünýäde meşhur “ENI” italýan kompaniýasynyň ýurdumyzdaky köpýyllyk netijeli işini mysal getirmek bolar. Bu kompaniýa 2008-nji ýyldan bäri önümi paýlaşmak hakyndaky Ylalaşygyň şertlerinde «Nebitdag» şertnamalaýyn çäginde uglewodorodlary gözläp tapmak we gazyp almak işlerini amala aşyryp gelýär. Ýurdumyzdaky iri senagat we düzümleýin desgalar hem häzirki zaman italýan enjamlary bilen enjamlaşdyrylandyr.

Şunuň bilen birlikde, şu ýylyň 1-nji noýabrynda bolan Ministrler Kabinetiniň mejlisinde hormatly Prezidentimiz Gurbanguly Berdimuhamedowyň belleýşi ýaly, häzirki wagtda uzak möhletleýin esasda ýola goýulýan özara bähbitli gatnaşyklary diwersifikasiýa ýoly bilen ösdürmek üçin hemme zerur şertler bar.

Ýurdumyzyň ägirt uly ykdysady we serişde kuwwaty, senagatlaşdyrmaga we öňdebaryjy tejribeleri ornaşdyrmaga alan ugry, giň gerimli özgertmeler maksatnamalarynyň hem-de düzümleýin taslamalaryň durmuşa geçirilmegi, türkmen bazarynda döredilen amatly maýa goýum ýagdaýy – bularyň hemmesi dürli ulgamlarda netijeli özara hyzmatdaşlygy işjeňleşdirmek, ysnyşykly işewür gatnaşyklary çuňlaşdyrmak üçin giň mümkinçilikleri açýar.

Ýokary derejedäki duşuşyklaryň öň ýanynda hormatly Prezidentimiz Gurbanguly Berdimuhamedowyň tabşyrygy boýunça ýurdumyzyň hökümet wekiliýetiniň agzalary Italiýanyň işewürler toparlarynyň wekilleri bilen, şol sanda Milanda geçirilen işewürler forumynyň çäklerinde birnäçe duşuşyklary geçirdiler. Şolarda özara söwdanyň mukdaryny mundan beýläk-de artdyrmak, energetikada, ulag-kommunikasiýa toplumynda, oba hojalygynda, telekeçilikde we beýleki ugurlarda hyzmatdaşlygy işjeňleşdirmek meseleleri ara alnyp maslahatlaşyldy.

Türkmenistanyň we Italiýanyň Birleşen Milletler Guramasynyň hem-de beýleki abraýly halkara düzümleriniň çäklerinde birek-biregiň öňe sürýän netijeli başlangyçlaryny we tekliplerini goldamak bilen, halkara giňişliginde hem ygtybarly özara gatnaşyklary alyp barýandygyny bellemek gerek. Biziň ýurtlarymyz parahatçylygy hem-de howpsuzlygy, ulag we energetika diplomatiýasyny pugtalandyrmakda, Durnukly ösüşiň maksatlaryna ýetmek ýaly düýpli meselelerde garaýyşlarynyň ýakyndygyny ýa-da gabat gelýändigini görkezýärler.

Türkmenistan bilen Italiýa döwletara gatnaşyklarynyň aýrylmaz bölegi hökmünde ynsanperwer hyzmatdaşlygy ösdürmäge hem aýratyn ähmiýet berýär. Bu babatda bilim we ylym, syýahatçylyk hem-de sport özara hyzmatdaşlygyň geljegi uly ugurlarydyr. Türkmen we italýan halklary baý gadymy medeniýetiň mirasdüşerleridir, munuň özi netijeli hyzmatdaşlygy mundan beýläk-de çuňlaşdyrmak, medeni gatnaşyklary işjeňleşdirmek üçin giň mümkinçilikleri döredýär.

Häzirki gepleşikleriň barşynda ikitaraplaýyn hyzmatdaşlygyň hukuk binýadyny has-da pugtalandyrjak ikitaraplaýyn resminamalaryň uly toplumyna gol çekmek göz öňünde tutulýar. Şeýlelikde, taraplaryň erk-islegine, netijeli syýasy, ykdysady gatnaşyklary ösdürmäge gyzyklanmalaryna esaslanýan türkmen-italýan hyzmatdaşlygynyň uly geljeginiň bardygyny ynamly tassyklamak bolar. Özara hyzmatdaşlygy işjeňleşdirmek boýunça bar bolan ägirt uly kuwwat we maksatnamalar munuň ygtybarly kepilidir, şolaryň durmuşa geçirilmegi Türkmenistanyň we Italiýanyň dostlukly halklarynyň abadançylygyna hem-de rowaçlygyna hyzmat eder.

Türkmenistanyň Prezidenti bank ulgamyny ösdürmek boýunça iş maslahatyny geçirdi

 Türkmen döwlet habarlar agentligi (TDH)  /   10.09.2019  

Hormatly Prezidentimiz Gurbanguly Berdimuhamedow Merkezi bankyň başlygy M.Annadurdyýewiň hem-de Döwlet daşary ykdysady iş bankynyň başlygy R.Jepbarowyň gatnaşmagynda iş maslahatyny geçirdi. Onda ýurdumyzyň esasy bank edaralarynyň öňünde durýan möhüm wezipeler, Türkmenistany 2019 — 2025-nji ýyllarda durmuş-ykdysady taýdan ösdürmegiň Maksatnamasyny maliýeleşdirmegiň meseleleri, sanly ykdysadyýete geçmek baradaky maksatnama, halk hojalyk toplumynda taslamalary amala aşyrmak üçin maýa goýumlary çekmek baradaky meseleler ara alnyp maslahatlaşyldy.

Merkezi bankyň başlygy M.Annadurdyýew milli Liderimize ýolbaşçylyk edýän düzümleri tarapyndan amala aşyrylýan işler barada hasabat berdi.

Hususan-da, ykdysadyýetiň pudaklaryny sanly ulgama geçirmegi maliýeleşdirmek, halk hojalyk toplumyny senagatlaşdyrmak, ýurdumyzyň welaýatlaryny özgertmek, dünýäde Diýarymyzyň nebitgaz ulgamynyň eýeleýän ornuny pugtalandyrmak, ulag-logistika düzümini kemala getirmek meseleleri barada habar berildi.

Şeýle hem daşary ýurtlardan getirilýän harytlaryň ornuny tutýan önümçiligiň we eksport ugurly önümleriň möçberini artdyrmak, innowasion esasda obasenagat toplumyny, durmuş ulgamlaryny — bilim, saglygy goraýyş ulgamlaryny ösdürmek we döwlet Baştutanymyz Gurbanguly Berdimuhamedowyň syýasatynda möhüm bolan birnäçe beýleki iri möçberli maksatnamalary we taslamalary amala aşyrmak boýunça görlen çäreleriň netijeleri aýdyldy.

Bank düzümleriniň işini kämilleşdirmek boýunça görülýän anyk çäreler hasabatyň aýratyn meselesi boldy. Habar berlişi ýaly, häzirki wagtda milli manadyň durnuklylygyny, bank ulgamynyň elýeterliligini, töleg ulgamynyň netijeliligini we ygtybarlylygyny üpjün etmek, maýa goýumlary çekmek boýunça çäreleriň toplumy durmuşa geçirilýär.

Şunuň bilen birlikde, raýatlar hem-de kiçi we orta telekeçilik üçin maliýe hyzmatlarynyň elýeterliliginiň derejesini ýokarlandyrmaga we gerimini giňeltmäge, ilatyň goýumlarynyň we dürli pudaklarda ykdysady taýdan bähbitli taslamalary karzlaşdyrmagyň möçberlerini artdyrmaga gönükdirilen işler alnyp barylýar. Şeýle hem täze usullary we öňdebaryjy tehnologiýalary peýdalanmak arkaly nagt däl hasaplaşyklary geçirmegiň ulgamynyň kämilleşdirilişi barada habar berildi.

Hormatly Prezidentimiz Gurbanguly Berdimuhamedow hasabaty diňläp, sanly ulgama geçmek baradaky wezipeleri üstünlikli çözmek maksady bilen, ýurdumyzyň bank ulgamynda amala aşyrylýan işleri işjeňleşdirmegiň wajypdygyna ünsi çekdi. Dünýä ykdysadyýetindäki we ählumumy maliýe-bank ulgamyndaky hemişe üýtgäp durýan ýagdaýlara laýyk gelmek degişli edaralaryň işiniň möhüm ugurlarynyň biri bolup durýar.

Internet ulgamynyň we ykjam aragatnaşygyň mümkinçiliklerini peýdalanmagyň hasabyna ilata hödürlenilýän bank hyzmatlarynyň gerimini giňeltmek gerek. Senagatlaşdyrmak maksatnamasynyň we beýleki maksatnamalaryň çäklerinde hususy ulgamyň wekilleriniň — Senagatçylar we telekeçiler birleşmesiniň çalt ösýän kiçi we orta kärhanalarynyň gatnaşmagynda amala aşyrylýan taslamalary karzlaşdyrmak baradaky meselelere aýratyn üns bermek gerek diýip, döwlet Baştutanymyz aýtdy hem-de Merkezi bankyň başlygyna birnäçe anyk tabşyryklary berdi.

Milli Liderimiz daşary ýurt banklary hem-de halkara maliýe edaralary bilen hyzmatdaşlykda ýurdumyzyň ykdysady ulgamynda maýa goýum hyzmatlaryny ösdürmegi ileri tutulýan wezipeleriň hatarynda kesgitläp, eýýäm däp bolan gatnaşyklary giňeltmegiň hem-de täze gatnaşyklary ýola goýmagyň wajypdygyny belledi.

Daşary ýurt maýa goýumlary halk hojalyk toplumynyň esasy pudaklaryndaky, ilkinji nobatda, ýangyç-energetika toplumyndaky, milli ykdysadyýetimiziň pudaklaryny sanly ulgama geçirmek babatdaky, oba hojalygyndaky, ulag-kommunikasiýa ulgamyndaky iri taslamalary maliýeleşdirmäge gönükdirilmelidir diýip, hormatly Prezidentimiz Gurbanguly Berdimuhamedow aýtdy.

Nagt pul dolanyşygyny azaltmak we döwrebap tehnologiýalar bilen birlikde töleg kartlaryna daýanýan nagt däl hasaplaşyklaryň gurallaryny ornaşdyrmak häzir geljegi uly ugurlaryň hatarynda durýar diýip, döwlet Baştutanymyz sözüni dowam etdi. Şunuň bilen baglylykda, şeýle gurallary peýdalanmak bilen amala aşyrylýan maliýe amallaryny kadalaşdyryjy düzgünleri döwrebaplaşdyrmaga jogapkärli çemeleşmek zerurdyr diýip, milli Liderimiz belledi hem-de bu ugurda degişli işleri geçirmegi tabşyrdy.

Soňra Döwlet daşary ykdysady iş bankynyň başlygy R.Jepbarow ýolbaşçylyk edýän düzüminde alnyp barylýan işler, bu ulgamda öňdebaryjy tejribäni öwrenmek maksady bilen, abraýly halkara maliýe guramalary bilen netijeli hyzmatdaşlygy pugtalandyrmak boýunça durmuşa geçirilýän çäreler barada hasabat berdi.

Milli ykdysadyýetimiziň strategik pudaklarynda maýa goýum taslamalaryny durmuşa geçirmek hem-de Türkmenistan bilen hyzmatdaşlyk etmäge gyzyklanma bildirýän daşary ýurtlaryň işewür toparlarynyň maýa goýumlaryny çekmek baradaky meselelere hasabatda aýratyn üns berildi.

Milli Liderimiz Gurbanguly Berdimuhamedowyň görkezmelerine laýyklykda, bu gatnaşyklaryň esasyny düzýän ýörelgeler bilelikdäki taslamalaryň ykdysady taýdan netijeliliginden, durmuş taýdan ähmiýetliliginden hem-de ekologiýa howpsuzlygyndan, taraplaryň berk hem-de uzak möhletli üstünligi gazanmak üçin has netijeli gurallary gözlemeginden ybaratdyr.

Bellenilişi ýaly, soňky ýyllarda Aziýa — Ýuwaş ummany sebitiniň ýurtlarynyň, hususan-da, Ýaponiýanyň, Koreýa Respublikasynyň, Hytaýyň, Singapuryň hem-de beýleki döwletleriň esasy maliýe düzümleri bilen gatnaşyklar has işjeňleşdi. Ýangyç-energetika toplumynda, ulag-kommunikasiýa ulgamynda eýýäm amala aşyrylan we durmuşa geçirilýän halkara ähmiýetli taslamalaryň birnäçesi netijeli hyzmatdaşlygyň ajaýyp mysaly bolup hyzmat edýär.

Şol taslamalaryň hatarynda Türkmenistan — Hytaý we Türkmenistan — Owganystan — Pakistan — Hindistan transmilli gaz geçirijileri aýratyn uly ünsi çekip, diňe bir biziň ýurdumyz üçin däl, eýsem, gatnaşyjy ýurtlaryň ählisi üçin hem örän uly durmuş-ykdysady ähmiýete eýedir. Şeýle hem «Visa» we «MasterCard» halkara töleg ulgamlary arkaly edilýän hyzmatlaryň gerimini giňeltmek maksady bilen görülýän çäreler barada habar berildi. Bu bolsa milli ykdysadyýetimize maliýe serişdeleriniň gelip gowuşmagyny artdyrmaga hem-de bank ulgamynyň töleg ukyplylygyny ýokarlandyrmaga ýardam berýär.

Hormatly Prezidentimiz Gurbanguly Berdimuhamedow hasabaty diňläp, Türkmenistanyň Bitaraplyk ýörelgelerine esaslanan daşary syýasat strategiýasyny amala aşyryp, ýurdumyzda amatly maýa goýum ýagdaýyny, işewürligi üstünlikli alyp barmaga hemme şertleri döredip, häzir dünýäde belent abraýa mynasyp bolmak bilen, gyzyklanma bildirýän taraplaryň ählisi bilen açyk, uzak möhletli, özara bähbitli we netijeli hyzmatdaşlyga taýýardygyny görkezýändigini nygtady.

Öňdebaryjy daşary ýurt maýadarlarynyň döwletimiz bilen strategik hyzmatdaşlygy işjeňleşdirmegi Diýarymyzdaky syýasy we ykdysady durnuklylyk, tebigy serişdeleriň baý gorlary, şol serişdeleriň eksport we üstaşyr mümkinçilikleri hem-de senagatlaşdyrmak, sanly ulgama geçirmek we yzygiderli ösýän bazar bilen şertlenendir.

Biz ykdysady diplomatiýany pugtalandyrmak boýunça wezipeleri çözüp, ykdysadyýetiň ähli ugurlary boýunça halkara hyzmatdaşlygy hem-de abraýly halkara maliýe düzümleri, ykdysady taýdan ösen döwletler, öňdebaryjy tejribä hem-de innowasion tehnologiýalara eýe bolan bütin dünýä belli kompaniýalar bilen hyzmatlar ulgamyny giňeltmäge aýratyn üns berýäris diýip, döwlet Baştutanymyz nygtady.

Bu düzümleriň mümkinçiligini ýangyç-energetika, obasenagat toplumlarynda, ulag-kommunikasiýa ulgamynda hem-de milli we halkara ähmiýetli beýleki pudaklarda köp sanly maýa goýum taslamalary amala aşyrylanda işjeň peýdalanmak gerek.

Bankara hyzmatdaşlyk ulgamynda hyzmatdaşlyk gatnaşyklaryny ösdürmek möhüm meseleleriň biridir diýip, hormatly Prezidentimiz Gurbanguly Berdimuhamedow sözüni dowam etdi hem-de halkara hasaplaşyklaryň amallaryny kämilleşdirmek meselelerini düzgünleşdirýän hukuk binýadyny pugtalandyrmagy tabşyrdy.

Döwlet Baştutanymyz sanly maliýe tehnologiýalaryny ornaşdyrmagy, töwekgelçilikleri we maýalary dolandyrmagyň netijeli ulgamyny ýokarlandyrmagy, korporatiw dolandyrmak ulgamyny ösdürmegi hem-de işewürlik ýagdaýlaryny kämilleşdirmegi, bankyň girdejisini we düşewüntliligini artdyrmagyň esasynda durnukly ösüşi üpjün etmegi geljek üçin möhüm wezipeleriň hatarynda kesgitledi.

Dünýäniň bank bazarynda eýelenýän ornuň güýçlendirilmegi işleriň esasy görnüşi boýunça strategik maksatlary gazanmagyň netijeleri bolar. Munuň özi Döwlet daşary ykdysady iş bankyna hem mundan beýläk-de durnukly we ygtybarly karz beriji edaranyň ykdysady taýdan belent derejesini ynamly eýelemäge, geljegi uly maýadarlar üçin özüne çekiji bolmaga mümkinçilik berer.

Milli Liderimiz bu ulgamyň işgärleriniň hünär derejesini kämilleşdirmegi, ykdysadyýeti ýokary hilli depginli döwrebaplaşdyrmagy we ýurdumyzy yzygiderli ösdürmäge, ahyrky netijede bolsa, halkymyzyň hal-ýagdaýynyň hemişe ýokarlandyrylmagyna gönükdirilen täze döwlet maksatnamalaryny amala aşyrmagy üpjün etmäge ukyply işgärleri taýýarlamak baradaky meselelere ünsi çekdi.

Hormatly Prezidentimiz Gurbanguly Berdimuhamedow Türkmenistanda häzirki günde maliýe durnuklylygynyň saklanýandygyny, halk hojalyk toplumynyň ähli ugurlarynda durnukly ýokary ösüş depgininiň hasaba alynýandygyny, durmuş ulgamynyň ösüşiniň dowam edýändigini, şol sanda bilim we saglygy goraýyş ulgamlarynyň özgertmeleriniň üstünlikli geçirilýändigini nygtady.

Daşary ýurtlardan getirilýän harytlaryň ornuny tutýan önümleri öndürmek we eksporta iberilýän önümleriň möçberini artdyrmak boýunça ýaýbaňlandyrylan senagat syýasaty, uglewodorod serişdeleri bilen bagly bolmadyk pudaklary işjeňleşdirmäge tarap alnan ugur, giňden karzlaşdyrmak we maksadalaýyk bolmadyk çykdajylary azaltmak syýasaty bilen bir hatarda, amala aşyrylýan işler türkmen ykdysadyýetiniň köp ugurlarynyň bäsdeşlige ukyplylygyny saklamaga, daşary söwda amallaryny giňeltmäge hem-de eksport amallarynyň mukdaryny ozalky ýyllaryň derejesinde saklamaga ýardam berýär.

Amala aşyrylýan ykdysady strategiýada karz serişdelerine garanyňda, göni maýa goýumlardan ugur alynýandygyny nygtamak aýratyn möhümdir diýip, milli Liderimiz belledi. Onuň netijeliligi içerki bazarda goşmaça önümçilik isleglerini döretmäge mümkinçilik berýändiginde jemlenip, maliýe we ykdysady ýagdaýyň durnuklylaşmagyna ýardam berýär hem-de daşarky berginiň artmagyna alyp barmaýar. Türkmenistanyň daşarky bergisiniň görkezijisiniň örän pes bolmagy munuň subutnamasydyr diýip, döwlet Baştutanymyz Gurbanguly Berdimuhamedow aýtdy.

Içerki bazary öz önümlerimiziň hasabyna doldurmak, daşary ýurtlardan getirilýän harytlaryň ornuny tutýan önümleriň önümçiligini höweslendirmek boýunça durmuşa geçirilýän çäreleriň ähmiýetini aýratyn bellemek möhümdir diýip, milli Liderimiz sözüni dowam etdi hem-de senagatda, oba hojalygynda, hyzmatlar ulgamynda milli ykdysadyýetimiziň örän uly kuwwatyny amala aşyrmaga ýardam berýän eksport ugurly pudaklaryň döredilýändigini kanagatlanma bilen belledi.

Hormatly Prezidentimiz şeýle hem ýurdumyzyň Döwlet býujetiniň hakyky ýagdaýlaryň nazara alnyp düzülýändigini, onda pul serişdeleriniň örän oýlanyşykly, maksadalaýyk peýdalanylmagynyň göz öňünde tutulandygyny belledi. Durnuklylaşdyryş gaznasy ýurdumyzyň ykdysady ýagdaýyna oňyn täsir edýär. Bu gaznanyň serişdeleri ileri tutulýan maýa goýum taslamalarynyň maliýeleşdirilmegine gönükdirilýär. Bu bolsa halk hojalyk toplumynyň käbir ugurlaryna oňaýly bolmadyk daşarky ýagdaýlaryň täsirini peseltmäge mümkinçilik berýär hem-de iş öndürijiliginiň ösüşini we hojalygy dolandyrmagyň depginli usullaryna geçilmegini üpjün edýär.

Döwlet Baştutanymyz Gurbanguly Berdimuhamedow sözüni dowam edip, býujet we pul-karz ulgamynda geçirilen we amala aşyrylýan özgertmeler ykdysady ösüşiň durnuklylygyny hem-de düzümleýin we durmuş wezipeleriniň üstünlikli çözülmegini gazanmaga mümkinçilik berdi diýip belledi. Maliýe ulgamy ykdysadyýetiň dürli pudaklarynyň arasynda serişdeleriň pul görnüşinde çeýe, oýlanyşykly paýlanylmagyny, milli pulumyz bolan manadyň durnuklylygyny üpjün edip, maýa goýum işleriniň netijeliligini ýokarlandyrmaga ýardam berdi.

Milli Liderimiz ýurdumyzda makroykdysady durnuklylygyň derejesini üpjün etmek, manadyň durnuklylygyny hem-de hümmetsizlenmek derejesini kesgitlenen ölçeglerde saklamak, nagt däl hasaplaşyklary geçirmek boýunça hyzmatlaryň gerimini giňeltmek babatda anyk çäreleri görmegi ilkinji nobatdaky wezipeleriň hatarynda kesgitledi.

Hormatly Prezidentimiz sanly ykdysadyýete geçmek boýunça işleri çaltlandyrmagyň wajypdygyna ýene-de bir gezek ünsi çekdi. Munuň özi bu gün türkmen döwletini ykdysady taýdan depginli ösdürmegiň täze nusgasy bolup durýar.

Şu maksat bilen innowasion syýasaty iş ýüzünde durmuşa geçirmek, senagat düzüminiň gurulýan desgalarynyň dünýä derejesindäki ýagdaýlara laýyklygyny üpjün etmek üçin tehnologiýa giňişligini kemala getirmäge jogapkärli çemeleşmek möhümdir diýip, milli Liderimiz Gurbanguly Berdimuhamedow aýtdy hem-de abraýly maliýe düzümleri bilen hyzmatdaşlygy mundan beýläk-de berkitmegi tabşyrdy.

Mümkin bolan ýokary derejede innowasiýalara we iň täze tehnologiýalara esaslanýan ykdysady ýagdaýlary kemala getirmek, dünýä bazarynda döwletimiziň mynasyp orny eýelemegi üçin ýurdumyzy senagatlaşdyrmagy örän çaltlandyrmak zerurdyr diýip, döwlet Baştutanymyz belledi.

Milli Liderimiz Merkezi bankyň we Döwlet daşary ykdysady iş bankynyň ýurdumyzyň esasy maliýe edaralarydygyny, kabul edilen maksatnamalary hem-de taslamalary durmuşa geçirmek we ösdürmek üçin hereketlendiriji güýç bolup durýandygyny belledi.

Şunuň bilen baglylykda, döwlet Baştutanymyz banklaryň ýolbaşçylaryna iri möçberli işleri maliýeleşdirmek bilen baglanyşykly, Türkmenistany durmuş-ykdysady taýdan has-da ösdürmek, welaýatlary özgertmek, bäsdeşlige ukyply eksport önümlerini öndürmek boýunça kärhanalary, goşmaça iş orunlaryny döretmek, telekeçilik işjeňligini goldamak boýunça ýakyn geljege niýetlenen meseleleriň öz wagtynda çözülmegini hemişe gözegçilikde saklamagy tabşyrdy.

Hormatly Prezidentimiz Gurbanguly Berdimuhamedow bellenen wezipeleriň üstünlikli berjaý edilmeginiň diňe bir bank edaralarynyň däl, eýsem, tutuş halk hojalyk toplumynyň hem işleriniň netijeliligini ýokarlandyrmaga hem-de milli ykdysadyýetimizi depginli ösdürmäge ýardam berjekdigine ynam bildirip, iş maslahatyna gatnaşanlara işlerinde uly üstünlikleri arzuw etdi.

 

Garaşsyz, hemişelik Bitarap Türkmenistanyň bank ulgamynyň işgärlerine we ähli halkyna

01.11.2019  

Eziz watandaşlar!
Hormatly bank ulgamynyň işgärleri!

Sizi Berkarar döwletimiziň bagtyýarlyk döwrüniň ykdysady ösüşleriniň we üstünlikleriniň nyşany bolan Türkmenistanyň milli pul birliginiň — manadymyzyň dolanyşyga girizilmeginiň 26 ýyllygy bilen tüýs ýürekden gutlaýaryn!

Milli manadymyzyň dolanyşyga girizilmegi ykdysadyýetimiziň sazlaşykly ösmegi, ýeke-täk döwlet pul-karz syýasatynyň alnyp barylmagy üçin zerur bolan amatly şertleri döretdi. «Türkmenistan — rowaçlygyň Watany» diýlip yglan edilen ýylda ýurdumyzyň ykdysadyýetiniň möhüm ulgamy bolan bank ulgamy çalt depginler bilen ösýän ulgamlaryň birine öwrüldi. Häzirki döwürde ykdysadyýetimiziň bank ulgamynyň ygtybarlylygyny has-da ýokarlandyrmak boýunça alnyp barylýan işler döwlet syýasatymyzda möhüm orny eýeleýär. Sanly maliýe tehnologiýalarynyň ornaşdyrylmagy töwekgelçilikleri we maýalary dolandyrmagyň netijeli ulgamyny ýokarlandyrmagyň, korporatiw dolandyrmak ulgamyny ösdürmegiň hem-de işewürlik ýagdaýlaryny kämilleşdirmegiň, bankyň girdejisini we düşewüntliligini artdyrmagyň esasynda durnukly ösüşi üpjün etmek geljek üçin möhüm wezipeleriň biridir. Bu ulgamyň durnukly işlemegi ýurdumyzyň ykdysadyýetiniň bäsleşige ukyplylygynyň, depginli ösüşiniň üpjün edilmegi hem-de dünýä ykdysady giňişligine goşulyşmagy üçin möhümdir. Bank işiniň netijeli we ygtybarly bolmagyna gönükdirilen uzak möhletleýin işler alnyp barylýar.

Şunuň bilen baglylykda, milli manadymyzyň hümmetini mundan beýläk-de durnukly saklamak, bank hyzmatlarynyň gerimini giňeltmek, hil taýdan halkara derejelere çykarmak, dünýä tejribesiniň öňdebaryjy usullaryny, innowasion tehnologiýalary bank işine giňden ornaşdyrmak bank ulgamynyň esasy wezipeleri bolup durýar.

Hormatly bank ulgamynyň işgärleri!

Häzirki döwürde ýurdumyzda bank işini kadalaşdyrýan kanunçylyk namalaryny halkara ölçeglere laýyk getirmek boýunça işler dowam etdirilýär. Ýurdumyzyň banklary tarapyndan hyzmatlaryň görnüşleri artdyrylýar hem-de hili ýokarlandyrylýar. Ýurdumyzda nagt däl hasaplaşyklaryň gerimini giňeltmek, ilatyň maliýe sowatlylygyny ýokarlandyrmak ugrunda netijeli işler alnyp barylýar. Bank ulgamynyň işgärleriniň hünär derejesi ýurdumyzda we daşary ýurtlarda geçirilýän okuwlar, maslahatlar arkaly yzygiderli ýokarlandyrylýar.

Biz ýurdumyzyň pul-karz syýasatyny yzygiderli kämilleşdirmäge, ykdysadyýetimiziň önümçilik we eksporta gönükdirilen pudaklaryna maliýe goldawyny bermäge, halkara maliýe guramalary bilen netijeli hyzmatdaşlygy ösdürmäge, bank ulgamynyň kanunçylyk binýadyny has-da berkitmäge, iň täze innowasion, döwrebap tehnologiýalary giňden ornaşdyrmaga aýratyn üns bereris.

Eziz watandaşlar!
Hormatly bank ulgamynyň işgärleri!

Sizi Garaşsyz, baky Bitarap döwletimiziň milli pul birligi bolan manadyň dolanyşyga girizilmeginiň 26 ýyllygy bilen ýene-de bir gezek tüýs ýürekden gutlaýaryn! Size berk jan saglyk, maşgala abadançylygyny, asuda we bagtyýar durmuş, berkarar döwletimizi mundan beýläk-de ösdürmek ugrunda alyp barýan işleriňizde uly üstünlikleri arzuw edýärin!

Türkmenistanyň Prezidenti
Gurbanguly BERDIMUHAMEDOW.

Türkmenistanyň Ministrler Kabinetiniň mejlisi

2019-njy ýylyň 16-njy awgustynda hormatly Prezidentimiz Gurbanguly Berdimuhamedow Ministrler Kabinetiniň sanly wideoaragatnaşyk arkaly nobatdaky mejlisini geçirdi. Onda döwlet durmuşyna degişli möhüm meselelere, şeýle hem taýýarlanan birnäçe resminamalaryň taslamalaryna garaldy.

Wise-premýer birinji Hazar ykdysady forumynyň çäklerinde geçirilen çäreleriň jemleri hem-de gazanylan ylalaşyklar barada hasabat berdi. Hazar innowasion tehnologiýalar halkara sergisinde gözegçilik edýän edaralary tarapyndan milli ykdysadyýetimiziň hem-de ýurdumyzyň maliýe-bank edaralarynyň gazanan üstünlikleri görkezildi, Durnukly ösüş maksatlaryny amala aşyrmak boýunça ýerine ýetirilýän işler barada birnäçe tanyşdyryş çäreleri geçirildi.

Hasabatda «Bütindünýä söwda guramasyna goşulyşmak boýunça ilkinji ädimler» atly maslahatyň, «2030-njy ýyla çenli Durnukly ösüş maksatlarynyň maliýeleşdirilmegi» atly maslahatyň, «Hazar sebitinde söwda-ykdysady hyzmatdaşlyk» hem-de «Hazar üçin «ýaşyl ykdysadyýet» atly mowzuklaýyn maslahatlaryň jemleri barada aýdyldy.

Wise-premýer Maliýe we ykdysadyýet ministrligi hem-de Döwlet daşary ykdysady iş banky tarapyndan gol çekilen resminamalar barada hasabat berdi. Şolaryň iş ýüzünde durmuşa geçirilmegi Türkmenistanyň mundan beýläk-de üstünlikli ösdürilmegine we eksport kuwwatynyň hem-de maýa goýum işjeňliginiň ýokarlandyrylmagyna ýardam etmelidir.

Hormatly Prezidentimiz Gurbanguly Berdimuhamedow hasabaty diňläp, birinji Hazar ykdysady forumynyň çäklerinde geçirilen duşuşyklaryň jemleri boýunça gazanylan ylalaşyklary iş ýüzünde durmuşa geçirmek babatda maliýe-ykdysady ulgamyň edaralarynyň öňünde durýan gaýragoýulmasyz wezipelere ünsi çekdi. Milli Liderimiz birinji Hazar ykdysady forumynyň barşynda aýdylan teklipleriň ählisini içgin öwrenmegiň hem-de olary durmuşa geçirmegiň mümkinçiliklerine garamagyň wajypdygyny nygtady. Döwlet Baştutanymyz esasy maliýe edaralary, şol sanda BMG-niň degişli düzümleri bilen netijeli gatnaşyklary pugtalandyrmagy öňde durýan işleriň möhüm ugurlarynyň hatarynda kesgitledi. Şunuň bilen baglylykda, wise-premýere degişli tabşyryklar berildi.

Soňra Ministrler Kabinetiniň Başlygynyň orunbasary M.Meredow gözegçilik edýän pudaklarynyň birinji Hazar ykdysady forumyna gatnaşmagynyň netijeleri barada hasabat berdi.

Hazar innowasion tehnologiýalar halkara sergisinde «Türkmennebit» we «Türkmengaz» döwlet konsernleri, «Türkmengeologiýa» döwlet korporasiýasy, Türkmenbaşydaky nebiti gaýtadan işleýän zawodlar toplumy, Gyýanlynyň polimer zawody we Ahalyň tebigy gazdan benzin öndürýän zawody önümçilik kuwwatlyklaryny görkezdiler.

Döwlet Baştutanymyz nebitgaz senagatynyň önümçilik düzümlerini mundan beýläk-de döwrebaplaşdyrmak, pudaga daşary ýurt maýalaryny çekmek, täzeçil usuldaky nebit we gazhimiýa toplumlaryny gurmak, taýýar önümleriň dünýä bazarlaryna ugradylýan mukdaryny artdyrmak boýunça maksatnamalaýyn işleri amala aşyrmak babatda wise-premýere anyk tabşyryklary berdi.

Birinji Hazar ykdysady forumynyň çäklerinde geçirilen gepleşikleriň jemleri boýunça halkara resminamalaryň 60-a golaýyna gol çekildi. Şolar maglumat tehnologiýalary, maýa goýum hyzmatdaşlygy, söwda-ykdysady we maliýe pudaklary, diplomatiýa, ulag, elektroenergetika, ýeňil senagat, oba hem-de suw hojalygy, sport we beýleki ugurlardaky özara gatnaşyklar bilen baglanyşyklydyr.

Döwlet Baştutanymyz däp boýunça her ýylda geçirilýän «Ýol hereketiniň howpsuzlygy — ömrümiziň rahatlygy» biraýlygynyň guramaçylyk derejesine ünsi çekip, bu çärä ähli jemgyýetçilik guramalarynyň, syýasy partiýalaryň işjeň çekilmelidigini we olaryň mowzuklaýyn wagyz-nesihat işlerine gatnaşmalydygyny belledi.

Milli Liderimiz ýurdumyzyň maliýe-bank ulgamynyň meseleleri barada aýdyp, bu ulgamyň edaralarynyň işini kämilleşdirmek boýunça alnyp barylýan işleri yzygiderli dowam etmegi tabşyrdy. Milli ykdysadyýetimizi sanlaşdyrmak we köpugurly esasda ösdürmek boýunça taýýarlanylan meýilnamalaryň yzygiderli amala aşyrylmagy zerurdyr.

Milli Liderimiz ýurdumyzyň başlangyjy esasynda guralan Hazarýaka döwletler üçin möhüm ähmiýeti bolan birinji Hazar ykdysady forumynyň üstünlikli geçirilendigini belledi. Döwlet Baştutanymyz öňde köp sanly dürli çäreleriň, şol sanda Halk Maslahatynyň mejlisiniň, «Türkmeniň Altyn asyry» bäsleşiginiň jemini jemlemek çäreleriniň, Garaşsyzlyk baýramynyň, GDA-nyň döwlet Baştutanlarynyň Geňeşiniň mejlisiniň hem-de Halkara Bitaraplyk gününiň bardygyny aýdyp, şolaryň hemmesiniň ýokary guramaçylyk derejesiniň üpjün edilmeginiň zerurdygyna ünsi çekdi.

Türkmenistanyň Döwlet habarlar agentligi

Türkmenistanyň Ministrler Kabinetiniň sanly wideoaragatnaşyk arkaly mejlisi

Türkmen döwlet habarlar agentligi (TDH)  /   26.10.2019  

Şu gün hormatly Prezidentimiz Gurbanguly Berdimuhamedow sanly wideoaragatnaşyk arkaly Ministrler Kabinetiniň nobatdaky mejlisini geçirdi. Mejlisiň gün tertibine birnäçe resminamalaryň taslamalary, şeýle hem döwlet syýasatynyň möhüm meseleleri girizildi.

Milli Liderimiz mejlisi açyp, ilki bilen, Ministrler Kabinetiniň Başlygynyň orunbasary, daşary işler ministri R.Meredowa söz berdi. DIM-niň ýolbaşçysy Malaýziýanyň Premýer-ministriniň Türkmenistana boljak resmi saparyna görülýän taýýarlyk barada hasabat berdi.

Bellenilişi ýaly, iki ýurduň arasyndaky diplomatik gatnaşyklar 1992-nji ýylyň 17-nji maýynda ýola goýuldy. Şol geçen ýyllaryň dowamynda türkmen-malaýziýa hyzmatdaşlygy deňhukuklylyk, netijelilik esasynda okgunly ösdürilýär. Häzirki wagtda hyzmatdaşlygyň şertnama-hukuk binýady döwletara, hökümetara we pudagara derejede gol çekilen resminamalaryň 28-sini birleşdirýär.

2007-nji ýyldan bäri Türkmenistan bilen Malaýziýanyň arasynda ýokary derejedäki saparlaryň 5-si amala aşyryldy. Ýurtlaryň ikisi hem söwda-ykdysady, ulag we aragatnaşyk, ýokary tehnologiýalar ulgamlarynda we beýleki geljegi uly pudaklarda özara bähbitli gatnaşyklary mundan beýläk-de pugtalandyrmaga taýýardygyny görkezýär. Ýangyç-energetika ulgamy döwletara hyzmatdaşlygyň möhüm ugry bolup durýar. Malaýziýanyň iri «Petronas» kompaniýasy köpden bäri ýurdumyzyň işewür hyzmatdaşy hasaplanylýar.

Hasabatyň dowamynda wise-premýer, daşary işler ministri indiki aýda milli Liderimiz Gurbanguly Berdimuhamedowyň baştutanlygyndaky Hökümet wekiliýetiniň Italiýa Respublikasyna meýilleşdirilen resmi saparyna taýýarlyk görlüşi barada hasabat berip, döwlet Baştutanymyzyň garamagyna degişli Buýrugyň taslamasyny hödürledi.

Hormatly Prezidentimiz Gurbanguly Berdimuhamedow hasabaty diňläp, Aziýa — Ýuwaş umman sebitiniň ýurtlary bilen hyzmatdaşlygy pugtalandyrmagyň Bitarap Türkmenistanyň daşary syýasatynyň ileri tutulýan ugurlarynyň hatarynda kesgitlenendigini nygtap, Malaýziýa bilen gatnaşyklaryň dostlukly häsiýete eýedigini kanagatlanma bilen belledi. Şol gatnaşyklar bolsa ikitaraplaýyn hem-de köptaraplaýyn görnüşde, abraýly sebit we halkara guramalaryň çäklerinde üstünlikli ösdürilýär.

Şunuň bilen baglylykda, milli Liderimiz Aşgabatda ýokary derejede geçiriljek türkmen-malaýziýa gepleşikleriniň wajypdygyny nygtady. Şol gepleşikleriň netijeleri boýunça döwletara hyzmatdaşlyga täze itergi bermäge hem-de täze mazmun bilen baýlaşdyrmaga, özara gatnaşyklaryň köpugurly kuwwatyndan netijeli peýdalanmaga ýardam etjek resminamalaryň birnäçesine gol çekmek meýilleşdirilýär. Munuň özi taraplaryň özara bähbitlerine laýyk gelýär.

Hormatly Prezidentimiz Gurbanguly Berdimuhamedow türkmen-italýan gatnaşyklary barada durup geçip, biziň ýurtlarymyzyň arasyndaky hyzmatdaşlygyň uly kuwwata, şol sanda söwda-ykdysady ulgamda, işewürler düzümi boýunça netijeli gatnaşyklary işjeňleşdirmek üçin uly mümkinçiliklere eýedigini belledi.

Milli Liderimiz Türkmenistanyň däp bolan dostlukly döwletara gatnaşyklary mundan beýläk-de ösdürmäge, şol sanda Ýewropa Bileleşigi bilen ýola goýlan netijeli hyzmatdaşlygy pugtalandyrmaga uly ähmiýet berýändigini nygtap, hödürlenen Buýruga gol çekdi we ony elektron resminama dolanyşyk ulgamy arkaly wise-premýere, daşary işler ministrine iberdi.

Soňra döwlet Baştutanymyz göni sanly wideoaragatnaşyga Ministrler Kabinetiniň Başlygynyň orunbasary M.Meredowy çagyrdy. Wise-premýer «Türkmenistanyň nebitgaz senagatyny ösdürmegiň 2030-njy ýyla çenli döwür üçin Maksatnamasynyň» iş ýüzünde durmuşa geçirilişi barada, şol sanda ýurdumyzyň ýangyç-energetika toplumynyň düzümini toplumlaýyn döwrebaplaşdyrmak, onuň eksport kuwwatyny artdyrmak boýunça görülýän çäreler barada hasabat berdi.

Şeýle hem Türkmenistan — Owganystan — Pakistan — Hindistan gaz geçirijisini çekmekdäki işleriň ýagdaýy we şunuň bilen baglylykda, bu transmilli energiýa geçirijisiniň türkmen böleginde alnyp barylýan gurluşyk işleri barada habar berildi.

Hormatly Prezidentimiz Gurbanguly Berdimuhamedow hasabaty diňläp, TOPH taslamasynyň möhüm ähmiýetine aýratyn üns çekdi. Bu taslama möhüm ykdysady we durmuş wezipelerini çözmek nukdaýnazaryndan örän bähbitli bolmak bilen, sebit we dünýä derejesinde durnukly ösüşiň aýrylmaz ýagdaýy hökmünde energetika howpsuzlygynyň häzirki zaman gurluşyny kemala getirmekde hem anyk goşant bolup durýar.

Şonuň bilen birlikde, Türkmenistan tarapyndan başy başlanan bu gaz geçirijiniň gurluşygy milli energetika strategiýany durmuşa geçirmek boýunça nobatdaky anyk ädimdir. Şol strategiýanyň möhüm ugurlarynyň biri öndürijileriň, üstaşyr geçirijileriň we sarp edijileriň bähbitleriniň has oňaýly sazlaşmagynyň esasynda energiýa serişdelerini halkara bazarlara ibermegiň köpugurly ulgamyny döretmekden ybaratdyr diýip, döwlet Baştutanymyz nygtady. Türkmen topragynda «mawy ýangyjyň» bar bolan ägirt uly gorlary umumy ykrar edilip, şol sanda abraýly halkara bilermenler tarapyndan tassyklanyp, ýurdumyza tebigy gazy uzak möhletleýin ibermegi kepillikli üpjün etmäge mümkinçilik berýär. Tebigy gaza isleg bolsa hemişe ýokarydyr.

TOPH gaz geçirijisiniň taslamasynyň durmuşa geçirilmegi goňşy Owganystany parahatçylykly ýol bilen dikeltmek işinde, onuň sebitleýin hyzmatdaşlyga goşulyşmagynda, dünýä hojalyk gatnaşyklarynyň häzirki zaman ulgamyna ýakynlaşmagynda örän uly ähmiýete eýedir diýip, milli Liderimiz sözüni dowam etdi. Täze energiýa köprüsiniň gurulmagy, umuman, sebitiň ykdysady ösüşine kuwwatly itergi berer, bu ýerde parahatçylygyň we durnuklylygyň berkarar bolmagyna, müňlerçe goşmaça iş orunlarynyň döredilmegine ýardam berer, bu bolsa ilatyň durmuş derejesiniň ýokarlandyrylmagyna oňyn täsir eder.

Hormatly Prezidentimiz Gurbanguly Berdimuhamedow taraplaryň hoşniýetli syýasy erkiniň birleşdirilmegi babatda deňsiz-taýsyz boljak TOPH taslamasynyň netijeli gatnaşyklary, dostlukly we hoşniýetli hyzmatdaşlygy, gatnaşyjy döwletleriň arasyndaky özara bähbitli ykdysady hyzmatdaşlygy mundan beýläk-de pugtalandyrmaga, şeýle hem giň sebitleýin özara hereketlere itergi berjekdigini aýtdy.

Milli Liderimiz TOPH gaz geçirijisiniň türkmen böleginiň gurluşygynyň barşyny we umuman, bu taslamanyň amala aşyrylyşyny hemişe gözegçilikde saklamagyň zerurdygyny aýdyp, wise-premýere anyk tabşyryklary berdi.

Hormatly Prezidentimiz wezipe borçlaryny talabalaýyk ýerine ýetirmän, işde goýberen kemçilikleri üçin Ministrler Kabinetiniň Başlygynyň orunbasary M.Meredowa berk käýinç yglan etdi hem-de ýol berlen kemçilikleri gysga wagtyň içinde düzetmegi oňa soňky gezek duýdurdy.

Ministrler Kabinetiniň Başlygynyň orunbasary Ç.Purçekow ýurdumyzyň Bitaraplygynyň şanly 25 ýyllyk baýramyna taýýarlyk görmek boýunça Aşgabat şäheriniň etraplarynda ýerine ýetirilmeli işleriň meýilnamasy barada hasabat berdi.

Öňümizdäki şanly senäni mynasyp garşylamak üçin ähli çäreleriň görülýändigi, şäheri abadanlaşdyrmak boýunça işleriň amala aşyrylýandygy, seýilgäh zolaklarynyň hem-de köçeleriň baýramçylyk bezegine aýratyn üns berilýändigi bellenildi.

Mundan başga-da, desgalarda gurluşyk işleriniň barşy, hususan-da, indiki ýylyň dekabrynda Halkara Bitaraplyk gününe gabatlanyp açyljak desgalardaky işleriň ýagdaýy barada hasabat berildi.

Hormatly Prezidentimiz Gurbanguly Berdimuhamedow ýurdumyzyň baş şäherinde ýaýbaňlandyrylan ähli işleriň ýokary hilli hem-de toplumlaýyn esasda guralmalydygyny, şunda bezeg we ekologiýa meselelerine aýratyn üns berilmelidigini nygtady. Şunuň bilen baglylykda, adamlaryň ýaşaýyş-durmuşy üçin oňaýly şertleriň döredilmegi berk talap bolup durýar. Bu babatda milli Liderimiz geljegi nazara almak bilen, Aşgabady ösdürmegiň konsepsiýasyny durmuşa geçirmäge oýlanyşykly çemeleşmegiň zerurdygyny belledi.

Döwlet Baştutanymyz öňümizdäki şanly senäniň ýurdumyz üçin taryhy ähmiýete eýedigini aýdyp, ýokary guramaçylyk derejesini üpjün etmek maksady bilen, degişli düzümleriň işini sazlaşykly utgaşdyrmagy tabşyrdy. Şunda paýtagtymyzyň ähli künjeklerinde arassaçylygy üpjün etmek hem-de şäheriň bezeg işlerine aýratyn üns bermek zerurdyr diýip, milli Liderimiz aýtdy.

Ak mermerli paýtagtymyz türkmen toýuna mahsus bolan milli ruha laýyklykda, ýokary derejede abadanlaşdyrylmalydyr diýip, hormatly Prezidentimiz Gurbanguly Berdimuhamedow munuň üçin bar bolan mümkinçiliklerden, tejribeden hem-de häzirki zaman innowasion tehnologiýalaryndan netijeli peýdalanmagyň wajypdygyny aýtdy. Şunuň bilen baglylykda, wise-premýere anyk tabşyryklar berildi.

Soňra Ministrler Kabinetiniň Başlygynyň orunbasary B.Öwezow «Türkmenaragatnaşyk» agentligi bilen Telekommunikasiýalar we informatika institutynyň IT meýdançasyny açmak üçin alnyp barylýan işler barada hasabat berdi.

Institutyň binýadynda hojalyk hasaplaşygy esasynda hünär derejesini ýokarlandyrmak boýunça meýdançany döretmegiň taslamasynyň taýýarlanandygy habar berildi, bu ýerde hünärmenlere hem-de talyplara diňe bir hünär derejesini ýokarlandyrmak we tehnologiýa babatynda bilim derejesini artdyrmak däl-de, tejribe alyşmak hem-de programma üpjünçiligi ulgamynda okuw geçmek mümkinçiligi dörediler.

Hormatly Prezidentimiz Gurbanguly Berdimuhamedow hasabaty diňläp, halk hojalyk toplumyny diwersifikasiýa ýoly bilen mundan beýläk-de ösdürmek, elektron senagatyny döretmek maksady bilen ýurdumyzda 2019-njy ýyldan başlap 2025-nji ýyla çenli Türkmenistanda sanly ykdysadyýeti ösdürmegiň Konsepsiýasynyň durmuşa geçirilýändigini nygtady. Bu gün ýaşlaryň häzirki zaman bilimlerini özleşdirmegi hem-de ýokary derejeli hünärmenleri taýýarlamak üçin ähli şertler döredildi.

Konsepsiýa laýyklykda, ýokary okuw mekdeplerinde hünärmenleriň, professor-mugallymlaryň, talyplaryň tagallalary bilen sanly bilimi ulgamlaýyn üpjün etmegiň programmasy taýýarlanyldy. Sanly tehnologiýalaryň giňden ornaşdyrylmagy netijesinde, ýokary okuw mekdeplerinde daşary ýurtly hyzmatdaşlaryň gatnaşmagynda uzak aralykdan okuw sapaklaryny geçmek yzygiderli guralýar hem-de widekonferensiýalar geçirilýär.

Milli Liderimiz sanly bilim ulgamyny ösdürmegiň Konsepsiýasynyň bu ulgamda ýokary hilli hyzmatlary almak üçin ähli mümkinçilikleri üpjün etmelidigini, bu hyzmatlaryň milli hem-de halkara ülňülere, häzirki döwrüň talaplaryna laýyk gelmelidigini aýdyp, wise-premýere IT meýdançalaryny döretmek meselesiniň üstünde işlemegi dowam etmegi tabşyrdy.

Hormatly Prezidentimiz Gurbanguly Berdimuhamedow bu gürrüňi dowam edip, ugurdaş ýokary okuw mekdepleriniň talyplaryny binagärlik taslamalary işläp taýýarlamaga hem-de olary durmuşa geçirmäge çekmegiň zerurdygyna ünsi çekdi. Hususan-da, gürrüň Aşgabat — siti adyny alan ägirt uly döwrebap mega-taslamany amala aşyrmak barada barýar. Bu taslamany durmuşa geçirmegiň çäklerinde, durmuş, edara hem-de beýleki maksatly iri desgalar toplumyny, zerur bolan ähli düzümleri gurmak göz öňünde tutulýar.

Döwlet Baştutanymyz soňky ýyllarda talyp ýaşlaryň şunuň ýaly jogapkärli işlere gatnaşýandygyny, munuň döredijilik başlangyçlary höweslendirmäge, täzeçil, özboluşly pikirleriň döremegine we amala aşyrylmagyna ýardam edýändigini nygtap, wise-premýere ýokary okuw mekdepleriniň hünärmenleriniň hem-de talyplarynyň aň-bilim kuwwatyny has işjeň herekete girizmek barada tabşyryklar berdi.

Ministrler Kabinetiniň Başlygynyň orunbasary Ç.Gylyjow döwlet Baştutanymyzyň tabşyrygy boýunça hormatly Prezidentimiziň Italiýa Respublikasyna boljak resmi saparynyň çäklerinde Milan şäherinde geçirilmegi meýilleşdirilýän işewürler maslahatyna görülýän taýýarlyk barada hasabat berdi. Işewürlik duşuşygynyň çäklerinde ýurdumyzda öndürilýän önümleriň sergisini guramak göz öňünde tutulýar.

Forumyň işine energetika, nebitgaz, himiýa, azyk hem-de dokma senagaty, gurluşyk we gurluşyk materiallary, oba hojalyk, maşyngurluşyk, ulag we logistika ulgamlarynda iş alyp barýan, önümçilik pudaklary üçin ýokary tehnologiýaly enjamlary hem-de oba hojalyk tehnikasyny öndürýän kompaniýalaryň wekilleriniň gatnaşmagyna garaşylýar. Garaşylyşy ýaly, Türkmenistandan bu çärä ykdysadyýetiň eksport ugurly pudaklarynyň wekilleri, Senagatçylar we telekeçiler birleşmesiniň agzalary gatnaşar.

Şeýle hem forumyň çäklerinde ikitaraplaýyn duşuşyklar guralar hem-de işewür gepleşikleriň netijeleri boýunça hyzmatdaşlyk hakyndaky, şol sanda telekeçilik ugry boýunça resminamalara gol çekilmegi göz öňünde tutulýar.

Soňra wise-premýer hormatly Prezidentimiz Gurbanguly Berdimuhamedowa 21-nji oktýabrda Tokio şäherinde geçirilen işewürler maslahatynyň netijeleri barada hasabat berdi. Oňa Ýaponiýanyň iri kompaniýalarynyň 47-si gatnaşdy.

Duşuşykda Türkmenistanda elektron senagatynda bilelikdäki kärhanalary döretmek, biogalyndylary gaýtadan işlemekde döwrebap tehnologiýalary ornaşdyrmak, oba hojalygyny sanly ulgama geçirmek üçin işgärleri taýýarlamak baradaky tekliplere garaldy.

Mundan başga-da, ýapon işewürleri tarapyndan bank, syýahatçylyk, ýokary tehnologiýalar ulgamlarynda hem-de türkmen harytlaryny, şol sanda milli el halylarymyzy daşary ýurtlara ibermek babatda hyzmatdaşlyga gyzyklanma bildirildi.

Umuman, forum ykdysadyýetiň esasy pudaklarynyň kuwwaty, ýurdumyzyň söwda we maliýe ulgamyndaky syýasaty bilen tanyşdyrmak, hyzmatdaşlygy, şol sanda maýa goýum babatda özara gatnaşyklary giňeltmek mümkinçiliklerini öwrenmek üçin netijeli çärä öwrüldi.

Hormatly Prezidentimiz Gurbanguly Berdimuhamedow hasabaty diňläp, Tokioda geçirilen işewürler maslahatynyň, onuň netijeleriniň hem-de gazanylan ylalaşyklaryň ikitaraplaýyn söwda-ykdysady hyzmatdaşlygy işjeňleşdirmäge ýardam etmelidigini belledi. Döwlet Baştutanymyz işewür duşuşykda gazanylan ylalaşyklary iş ýüzünde durmuşa geçirmek, başy başlanan hyzmatdaşlygy, şol sanda telekeçilik ulgamyndaky gatnaşyklary dowam etdirmek boýunça anyk görkezmeleri berdi. Döwletiň ykdysady kuwwatyny artdyrmakda hem-de ýurdumyzyň eksport mümkinçiliklerini ýokarlandyrmakda telekeçilige möhüm orun degişlidir.

Milli Liderimiz Milanda geçiriljek işewürler maslahaty barada aýdyp, onuň esasy wezipesiniň Italiýanyň işewür toparlarynyň ünsüni biziň senagat toplumymyzyň gazananlaryna, ýurdumyzyň maýa goýum mümkinçiliklerine çekmekden ybaratdygyny belledi. Bu forum şeýle hem ýurdumyzyň harytlaryny Ýewropa bazarlarynda ilerletmäge we türkmen ykdysadyýetinde innowasion işleri ösdürmäge ýardam etmelidir diýip, döwlet Baştutanymyz aýtdy hem-de wise-premýere bu möhüm çäräniň ýokary guramaçylyk derejesini üpjün etmek babatda anyk tabşyryklary berdi.

Ministrler Kabinetiniň Başlygynyň orunbasary P.Agamyradow «Bilim we sport Berkarar döwletimiziň bagtyýarlyk döwründe» atly halkara sergini we ylmy maslahaty geçirmäge taýýarlyk görlüşi barada hasabat berdi.

Habar berlişi ýaly, 30-dan gowrak ýurtdan kompaniýalaryň 120-ä golaýy — kompýuter we interaktiw tehnikasyny, lingafon hem-de barlaghana enjamlaryny, mekdep mebellerini, okuw-görkezme esbaplaryny öndürijiler, okuw programma üpjünçiligini, sport lybaslaryny we esbaplaryny işläp taýýarlaýjylar özleriniň foruma gatnaşjakdyklaryny tassykladylar. Türkmenistana ýokary okuw mekdepleri, bilim we sport guramalary, bu ugra degişli hususy kärhanalar wekilçilik eder.

Ylmy maslahata daşary ýurtlaryň abraýly ýokary okuw mekdepleriniň ýolbaşçylary, professorlary gatnaşar. Şeýle hem duşuşyklary we tanyşdyryş çärelerini guramak, bilim ulgamynda halkara hyzmatdaşlygy giňeltmäge gönükdirilen resminamalara gol çekmek meýilleşdirilýär.

Wise-premýer ylmy maslahatyň maksatnamasyny döwlet Baştutanymyzyň garamagyna hödürledi. Maslahatyň bölümleri sanly ykdysadyýeti ösdürmekde bilimiň eýeleýän ornuna, ýurdumyzyň durmuş-ykdysady ösüşiniň innowasion binýadynyň kemala getirilişine, bilim ulgamynda halkara gatnaşyklaryna, bedenterbiýe-sport meselesine bagyşlanar. Bölümçeleriň mejlisleri Magtymguly adyndaky Türkmen döwlet uniwersitetinde, Telekommunikasiýalar we informatika institutynda, Türkmen döwlet ykdysadyýet we dolandyryş institutynda, Halkara ynsanperwer ylymlary we ösüş uniwersitetinde, Türkmen döwlet bedenterbiýe we sport institutynda geçiriler.

Hormatly Prezidentimiz Gurbanguly Berdimuhamedow hasabaty diňläp, halkara hyzmatdaşlygyň sergileri we maslahatlary geçirmek ýaly görnüşiniň Türkmenistanyň dünýäniň ýeke-täk bilim giňişligine girmegine, ýurdumyzyň sport edaralarynyň daşary döwletleriň ugurdaş guramalary bilen hyzmatdaşlygy giňeltmegine ýardam berýän anyk gurallaryň biridigini belledi.

Milli Liderimiz ýurdumyzyň bilim we sport ulgamyny ösdürmäge bagyşlanan öňde boljak forumy guramak boýunça anyk görkezmeleri berip, onuň öňdebaryjy tejribäni öwrenmäge hem-de bilim bermegiň täze usullaryny we tehnologiýalaryny, bilim ulgamyny sanly ulgama geçirmek, iri sport ýaryşlaryny guramak hem-de türgenleri we tälimçileri taýýarlamak babatda işläp taýýarlamalary ornaşdyrmak işine gönükdirilmelidiginiň zerurdygyny nygtady.

Ministrler Kabinetiniň Başlygynyň orunbasary B.Abdyýewa şu ýylyň noýabr aýynda geçiriljek çäreleriň we medeni-durmuş maksatly binalary açyp, ulanmaga bermegiň Tertibi barada hasabat berdi.

Şeýle hem 5 — 7-nji noýabr aralygynda Ermenistan Respublikasynyň Türkmenistandaky Medeniýet günleri barada habar berildi. Bu çärä gatnaşmak üçin dostlukly ýurduň bilim, ylym, medeniýet we sport ministriniň orunbasarynyň ýolbaşçylygyndaky döredijilik wekiliýeti geler.

Göz öňünde tutulan çäreleriň çäklerinde amaly-haşam we şekillendiriş sungatynyň eserleriniň sergisi, Türkmenistanyň Döwlet çeperçilik akademiýasynyň hem-de Türkmen döwlet ýörite çeperçilik mekdebiniň mugallymlarynyň we talyplarynyň Terýan medeni merkeziň hünärmenleri bilen duşuşyklary geçiriler, ermeni kinofilmleri görkeziler.

Hormatly Prezidentimiz Gurbanguly Berdimuhamedow hasabaty diňläp, Türkmenistan bilen Ermenistan Respublikasynyň ynsanperwer ulgamdaky hyzmatdaşlygynyň okgunly ösüp, halklarymyzyň arasyndaky özara düşünişmegiň we dostlugyň möhüm şerti hökmünde çykyş edýändigini belledi. Soňky ýyllarda özara Medeniýet günlerini geçirmek, ýurtlaryň ikisinde geçirilýän festiwallara, halkara maslahatlara we bäsleşiklere gatnaşmak tejribesi ýola goýuldy.

Döwlet Baştutanymyz öňümizdäki çäräniň ähmiýetini belläp, nobatdaky döredijilik çäresiniň döwletara hyzmatdaşlygy baýlaşdyrmaga ýardam etjekdigini aýtdy. Milli Liderimiz Türkmenistanda daşary ýurtlaryň Medeniýet günlerini ýokary guramaçylyk derejesinde geçirmek üçin zerur çäreleri görmegiň wajypdygyny belläp, wise-premýere birnäçe anyk tabşyryklary berdi.

Milli Liderimiz baýramçylyklara we şanly wakalara gabatlanylyp, ulanylmaga beriljek durmuş-medeni maksatly desgalaryň açylyş dabaralaryny we beýleki çäreleri geçirmek meselesi barada durup geçip, Hökümetiň Başlygynyň orunbasaryna meýilleşdirilen dabaralary ýokary guramaçylyk derejesinde geçirmek meselelerini üns merkezinde saklamagy tabşyrdy.

Soňra Ministrler Kabinetiniň Başlygynyň orunbasary E.Orazgeldiýew oba hojalygynda özgertmeleriň geçirilişi, şeýle hem ýurdumyzyň welaýatlarynda möwsümleýin oba hojalyk işleriniň alnyp barlyşy barada hasabat berdi.

Döwlet Baştutanymyzyň oba hojalyk ekinleriniň hasyllylygyny ýokarlandyrmak maksady bilen suwy oýlanyşykly peýdalanmak, hususy önüm öndürijileri oba hojalyk işlerine giňden çekmek hem-de öňdebaryjy tejribäni ornaşdyrmak babatda öňde goýan wezipelerini ýerine ýetirmek boýunça görülýän çäreler barada hasabat berildi.

Habar berlişi ýaly, ýurdumyzyň welaýatlarynda ekerançylar geljek ýylyň hasyly üçin bölünip berlen 690 müň gektar meýdanda güýzlük bugdaýyň ekişini doly tamamlap, degişli agrotehniki çäreleri geçirýärler.

Şonuň bilen birlikde, «ak altynyň» hasylyny ýygnamak işi dowam edýär. Häzirki wagtda möwsümiň depginini güýçlendirmek, pagta arassalaýjy kärhanalaryň, çig maly kabul ediş bölümleriniň, kombaýnlaryň hem-de pagtany daşamak üçin ulanylýan awtoulaglaryň bökdençsiz işlemegini üpjün etmek üçin zerur bolan ähli çäreler görülýär.

Hormatly Prezidentimiz hasabaty diňläp, oba hojalygynda amala aşyrylýan giň gerimli özgertmeleri hemişe üns merkezinde saklamagy tabşyrdy. Milli Liderimiz Gurbanguly Berdimuhamedowyň belleýşi ýaly, yzygiderli durmuşa geçirilýän oba hojalyk özgertmeleriniň çäklerinde görülýän çäreler ýurdumyzyň bu pudagyny ýokary düşewüntli ulgama öwürmelidir.

Şu maksat bilen hojalygy dolandyrmagyň täze, netijeli usullaryny peýdalanmak, obasenagat toplumynda hususy önüm öndürijileriň paýyny yzygiderli artdyrmak, kärendeçilere goldaw bermek zerur bolup durýar. Bularyň hemmesi milli ykdysadyýetimizi berkitmäge, ilatyň hal-ýagdaýyny gowulandyrmaga ýardam eder diýip, döwlet Baştutanymyz belledi.

Ekin meýdanlarynyň suw üpjünçiligini gowulandyrmak, suwaryş suwuny tygşytlamak wezipelerine hemmetaraplaýyn we ylmy taýdan esasly çemeleşmek zerurdyr diýip, milli Liderimiz sözüni dowam etdi. Şunda dünýä tejribesini we döwrebap usullary peýdalanmak möhüm talap bolup durýar diýip, hormatly Prezidentimiz Gurbanguly Berdimuhamedow bu babatda wise-premýere anyk görkezmeleri berdi.

Döwlet Baştutanymyz möwsümleýin oba hojalyk işlerini geçirmek meselesine ünsi çekip, gowaçanyň ýetişdirilen hasylyny bellenilen möhletde we ýitgisiz ýygnap almak üçin degişli çäreleri görmegiň möhümdigini belledi.

Mejlisiň Başlygy G.Mämmedowa hormatly Prezidentimiziň döwlet syýasatynyň gaýragoýulmasyz wezipelerini nazara almak bilen, parlamentiň kanunçylyk binýadyny döwrüň talaplaryna laýyk getirmek boýunça alyp barýan işleri barada habar berdi.

Häzirki wagtda hereket edýän kanunçylyga seljerme işleri geçirilip, Arbitraž iş ýörediş kodeksiniň we Raýat kodeksiniň rejelenen görnüşleriniň taslamalaryny taýýarlamak hem-de üýtgetmeler we goşmaçalar girizmek talap edilýän birnäçe kanunlaryň, hususan-da, «Uglewodorod serişdeleri hakynda», «Bilim hakynda», «Syýasy partiýalar hakynda», «Jemgyýetçilik birleşikleri hakynda», «Kazyýet hakynda», «Ýerine ýetiriji häkimiýetiň ýerli edaralary hakynda», «Döwlet häkimiýetiniň ýerli wekilçilikli edaralary hakynda» Türkmenistanyň Kanunlarynyň taslamalaryny taýýarlamak boýunça işler alnyp barylýar.

Halk Maslahatynda hukuk ýagdaýyny kämilleşdirmek we ýurdumyzyň Konstitusiýasyna üýtgetmeler we goşmaçalar girizmek boýunça öňde goýlan wezipeleri ýerine ýetirmek bilen baglanyşykly Türkmenistanyň Mejlisinde gelip gowuşýan teklipleri öwrenmek hem-de umumylaşdyrmak baradaky iş topary tarapyndan degişli işler ýola goýuldy.

Deputatlar Demokratik partiýa, iri jemgyýetçilik guramalary, ministrlikler we pudak edaralary, halkara düzümler tarapyndan guralýan çärelere işjeň gatnaşýarlar. Ýerlerde we köpçülikleýin habar beriş serişdelerinde hormatly Prezidentimiziň döredijilikli döwlet strategiýasynyň esasy maksatlaryny, ýurdumyzyň durmuş-ykdysady ösüşiniň dürli ulgamlaryny kadalaşdyrýan täze kanunlaryň many-mazmunyny düşündirmek boýunça işleri alyp barýarlar.

Milli Liderimiz Gurbanguly Berdimuhamedow Mejlisiň öňünde durýan esasy wezipeleriň biziň demokratik, hukuk we dünýewi döwletimiziň kanunçylyk binýadyny pugtalandyrmak, ykdysadyýeti ösdürmek, ilatyň ýaşaýyş-durmuş şertlerini has-da gowulandyrmak, raýatyň hem-de adamyň hukuklaryny we azatlyklaryny üpjün etmek bilen baglanyşyklydygyny belledi.

Döwlet Baştutanymyz sanly ykdysadyýete geçmegiň Konsepsiýasyny üstünlikli durmuşa geçirmek üçin degişli hukuk binýadynyň döredilmegini ileri tutulýan ugurlaryň hatarynda görkezdi. Bu ulgamda göz öňünde tutulan çäreleriň durmuşa geçirilmegi maglumat tehnologiýalaryny giňden ulanmak arkaly halk hojalygynyň pudaklarynyň hem-de durmuş ulgamynyň işiniň netijeliligini ýokarlandyrmaga gönükdirilendir.

Hormatly Prezidentimiz şundan ugur almak bilen, täze kanunçylyk namalarynyň taslamalaryny işläp taýýarlamagyň hem-de hereket edýän kanunlara gaýtadan seretmegiň zerurdygyny belledi.

Döwlet Baştutanymyz Gurbanguly Berdimuhamedow mejlisiň jemini jemläp, häzirki döwürde Garaşsyz Türkmenistanyň täze pudaklary döretmek bilen, öz ykdysadyýetini üstünlikli ösdürýändigini, senagat we medeni-durmuş ähmiýetli ençeme özboluşly desgalary gurýandygyny belledi. Hut şoňa görä-de, soňky on ýylda ykdysadyýetiň esasy görkezijisi bolan jemi içerki önümiň ösüş depgini durnukly ýagdaýda — 6 göterimden hem geçip, örän ýokary bolmagynda galýar.

Milli Liderimiz içeri we daşary syýasaty durmuşa geçirmekde Ministrler Kabinetiniň amala aşyrýan oňyn işiniň bu netijeleriň kesgitleýji şert bolup durýandygyny nygtap, noýabr aýynda döwlet we halkara derejesinde geçiriljek çäreleriň wajypdygyna ünsi çekdi.

Döwlet syýasatynyň möhüm ugurlarynyň biri ykdysadyýetiň ähli pudaklary üçin ýokary derejeli ýaş hünärmenleri taýýarlamakdan, zehinli ýaşlaryň ylym bilen meşgullanmaga bolan gyzyklanmasyny höweslendirmekden ybaratdyr diýip, döwlet Baştutanymyz sözüni dowam etdi hem-de bu meseläniň ýurdumyzyň kuwwatyny, aýratyn-da, milli ykdysadyýetimiziň kuwwatyny pugtalandyrmakda wajypdygyny nygtady. Şunuň bilen baglylykda, degişli ýolbaşçylara anyk görkezmeler berildi.

Hormatly Prezidentimiz Gurbanguly Berdimuhamedow 2019 — 2025-nji ýyllar üçin sanly ykdysadyýeti ösdürmek baradaky maksatnamanyň esasy ugurlaryna ünsi çekip, bu ugurda öňde duran wezipeleri üstünlikli durmuşa geçirmek üçin anyk çäreleri görmegiň zerurdygyny belledi. Şunda döwlet Baştutanymyz milli we halkara ölçeglere, häzirki zamanyň maglumat jemgyýetiniň talaplaryna kybap gelýän ýokary hilli bilim hyzmatlaryny almak üçin mümkinçilikleri üpjün etmek boýunça toplumlaýyn işleri geçirmegi tabşyrdy.

Mejlisde döwlet durmuşyna degişli başga-da birnäçe meselelere garaldy we olar boýunça degişli çözgütler kabul edildi.

Hormatly Prezidentimiz Gurbanguly Berdimuhamedow Ministrler Kabinetiniň sanly wideoaragatnaşyk arkaly mejlisini tamamlap, oňa gatnaşanlaryň ählisine Watanymyzyň mundan beýläk-de gülläp ösmegini üpjün etmegiň bähbidine alyp barýan işlerinde uly üstünlikleri arzuw etdi.

 

NAGT DÄL HASAPLAŞYKLAR ULGAMYNDA DÖREDILEN MÜMKINÇILIKLER

Berkarar döwletiň bagtyýarlyk döwründe hormatly Prezidentimiziň öňdengörüjilikli we parasatly ýolbaşçylygynda milli ykdysadyýetimiziň ileri tutulýan ugurlarynyň biri bolan bank ulgamy yzygiderli kämilleşdirilýär. Maýa goýum ýagdaýyny gowulandyrmak hem-de esasy önümçilik gaznalaryny tehnologik taýdan täzelemäge, degişli düzümleri döwrebaplaşdyrmaga iri maýa goýumlaryny çekmekligiň özi ýurdumyzyň dünýä hojalyk gatnaşyklaryna işjeň goşulyşmagyna hem-de milli ykdysadyýetimiziň bäsdeşlige ukyplylygyny ýokarlandyrmaga ýardam edýär.

Hormatly Prezidentimiziň taýsyz tagallalary bilen Türkmenistan döwletimizde karz edaralary tarapyndan hödürlenilýän bank hyzmatlarynyň hili yzygiderli kämilleşdirilýär, ýurdumyzyň dürli künjeklerinde bank kartlarynyň sany artdyrylýar, şeýle-de bankomatlaryň we töleg terminallarynyň giň tory hereket edip, olaryň bökdençsiz hereket etmegi ýola goýulýar.

Türkmenistanyň Prezidentiniň “Türkmenistanyň bank ulgamyny ösdürmegiň 2011-2030-njy ýyllar üçin Döwlet maksatnamasyna”, “Türkmenistanyň Prezidentiniň ýurdumyzy 2019-2025-nji ýyllarda durmuş-ykdysady taýdan ösdürmegiň Maksatnamasynyň”, şeýle hem “Türkmenistanda 2019-2025-nji ýyllarda sanly ykdysadyýeti ösdürmegiň Konsepsiýasyny” durmuşa geçirmegiň çäklerinde laýyklykda ýurdumyzyň bank ulgamyny kämilleşdirmek, ulgama halkara bank ulgamynyň iň öňdebaryjy usulyýetini, innowasion tehnologiýasyny ornaşdyrmak, pul serişdeleriniň kadaly dolanyşygyny üpjün etmek, maliýe hyzmatlaryny menzilara ýerine ýetirmegiň dürli usullaryny ösdürmek ýaly işler bank hyzmatlaryny ösdürmekde esasy wezipeler hökmünde öňe sürülýär.

TDDYIB boýunça 2019-njy ýylyň maý aýynyň 1-i ýagdaýyna kart ulanyjylarynyň sany 485 790-e we ornaşdyrylan töleg terminallarynyň sany 871-e deň boldy.

Bazar ykdysadyýetine tapgyrlaýyn geçilýän häzirki döwürde karz edaralarynyň edara görnüşli we şahsy taraplara, edara görnüşli tarapy döretmeýän telekeçilere – müşderilere ýerine ýetirýän menzilara bank hyzmatynyň ähmiýeti örän uludyr. Nagt däl hasaplaşyklary ösdürmegiň we kämilleşdirmegiň maksady, nagt pul dolanşygynyň mukdaryny azaltmakdan hem-de geçirilýän hasaplaşyklary tizleşdirmekden ybaratdyr. Munuň birnäçe bähbitli taraplaryny görkezmek bolar. Ýagny, umumy döwlet bähbitli taraplaryna: pullary ýasamak, daşamak we saklamak boýunça çykdajylary tygşytlamak; pul serişdeleriň hereketine geçirilýän gözegçiligi berkitmek; pul serişdeleriň ýitirilmegi we galplaşdyrylmagy bilen baglanşykly hadysalaryň öňüni almak; salgyt tölemekden sowulyp geçmeleri aradan aýyrmak we ş.m degişlidir. Nagt däl hasaplaşyklaryň raýatlar üçin bähbitli taraplaryna: puluň ýitmezligi, wagtyň tygşytlylygy, ýeňillikli töleg geçirimleri, karz almak we goýum goýmak bilen baglanyşykly amatlyklar we ş.m. degişlidir. Karz edaralary üçin bähbitli taraplary bolsa: raýatlaryň nagt pul serişdelerini dolanyşyga çekmek hem-de olaryň möçberini artdyrmak; nagt pul dolanşygyna hyzmat etmek we pulhana amallary bilen baglanyşykly çykdajylary azaltmak; ýerine ýetirilen hyzmatlar üçin tölegleri almak we ş.m. degişlidir.

Nagt däl hasaplaşyklaryň döwrebap elektron ulgamynyň işe girizilmeginiň döwletimiz üçin bähbidi uludyr. Amala aşyrylýan düýpli özgertmeleriň ählisi halkyň bähbidine hyzmat edýär, şonuň üçin hem döwletiň bähbidi göniden-göni halkyň bähbidi bilen baglanyşyklydyr.

Häzirki wagtda töleg terminallary hasaplaşyklar ýurdumyzyň raýatlaryna uly amatlyklar hödürleýär. Söwda we jemgyýetçilik nokatlarynda satyn alnan harytlar we hyzmatlar üçin hasaplaşyklary töleg terminallary arkaly nagt däl görnüşinde geçirýän raýatlaryň sany günsaýyn artýar.

Töleg terminallary diňe iri söwda merkezlerinde däl-de, eýsem eýeçiligiň görnüşine garamazdan, edara görnüşli taraplar, olaryň şahamçalary we wekillikleri hem-de hususy telekeçiler söwda dükanlarynda, jemgyýetçilik iýmiti we beýleki hyzmatlary edýän nokatlarynda hem ornaşdyrylýar. Töleg terminalyny ornaşdyrmak üçin söwda we hyzmat ediş nokatlaryň eýeleri karz edaralaryna ýüzlenip bellenen tertipde hasaplaşyk hasabyny açandan soň, karz edarasy we töleg terminalyny ulanyjy arasyndaky hukuklary we borçlary kesgitleýän töleg terminallaryny ornaşdyrmak we olara hyzmat etmek boýunça şertnama baglaşylýar. Şol şertnamanyň şertlerine laýyklykda karz edarasy tarapyndan töleg terminaly ornaşdyrylýar we ony ulanmak boýunça degişli gözükdiriş işleri geçirilýär we zerur bolan gözükdiriji maglumatlar bilen üpjün edilýär. Söwda we hyzmat ediş nokatlarynda töleg terminallaryny ulanmak we olaryň bökdençsiz işlemegini üpjün etmek bilen bagly ýüze çykýan soraglar boýunça karz edarasy müşderi bilen aragatnaşyk saklaýar.

Bank kartlarynyň üsti bilen töleg terminallary arkaly nagt däl görnüşde söwda we hyzmat ediş nokatlarynda harytlary satyn almak, aragatnaşyk, jemagat we ýaşaýyş hyzmatlaryny tölemek, awtoulaglaryň ýangyjy üçin tölemek, saglygy goraýyş edaralarynyň hyzmatlary, awiapetekler üçin tölemek, karzy üzmek we onuň göterimlerini tölemek mümkinçilikleri döredildi.

 

Ýurdumyzda amala aşyrylýan ykdysady özgertmelerde bank ulgamynyň işini döwrebaplaşdyrmak, bank hyzmatlarynyň hilini dünýäniň öňdebaryjy ýurtlarynyň derejelerine çykarmak, hyzmatlarynyň görnüşlerini artdyrmak hem-de milli pulumyzyň hümmetiniň durnuklylygyny üpjün etmek ykdysady ösüşimiziň häzirki tapgyrynda ileri tutulýan ugurlara degişlidir.

Täze tehnologiýalaryň yzygiderli ösdürilmegi ilata töleg-hasaplaşyk, karz, depozit we beýleki hyzmatlary daşlaşan tertipde ýerine ýetirmäge mümkinçilik döredýär. Bank ulgamyna internet-bank hyzmatyny girizmek bilen, wagtlaýyn ulanylmaýan serişdeleri, goýumlary çekmek, maýa goýumlary maliýeleşdirmek, dürli tölegleriň çalt we öz wagtynda geçirilmegini üpjün etmek, bank hyzmatlarynyň gerimini giňeltmek, olaryň elýeterliligini üpjün etmek we hilini  ýokarlandyrmak, karz edaralaryň müşderiler üçin özüne çekijiligini artdyrmak ugrunda uly mümkinçilik döredýär.

Nagt däl hasaplaşyklarynyň giňden ulanylmagy we bank kartlarynyň hyzmatlarynyň köpeldilmegi ykdysadyýetimiz üçin uly ähmiýete eýedir.

Ýurdumyzda nagt däl hasaplaşyklaryň we töleg ulgamynyň kämilleşdirilmegi, häzirki zaman maliýe gatnaşyklarynda döwrebap tehnoloiýalaryň nagt däl hasaplaşyklary geçirmekde we töleg gatnaşyklarynda giňden peýdalanylmagy bank işiniň kämilleşmegini hem-de halkara bank ulgamyna sazlaşykly goşulmagyny üpjün edýär.

Bank ulgamyny ösdürmegiň esasy ugurlarynyň biri hem ykdysadyýetde pul toplumynyň düzümini kämilleşdirmek we nagt pullaryň paýyny azaltmak. Şonuň üçin bank kartlaryny ulanmak arkaly nagt däl hasaplaşyklary geçirmekligiň döwrebap ulgamyny döretmek we kämilleşdirmek esasy işleriň biri bolup durýar.

Söwda we hyzmat ediş nokatlarynda töleg terminallary arkaly “Altyn asyr”, “Millikart”, “Goýum bank karty” hem-de halkara “VISA” we “MasterCard” bank kartlarynyň üsti bilen hasaplaşyk geçirip bilersiňiz. Mundan başga-da raýatlaryň nagt däl hasaplaşyklardan peýdalanmaklaryny höweslendirmek maksady bilen, ýurdumyzyň karz edaralary tarapyndan söwda we jemgyýetçilik nokatlarynda geçirilýän hasaplaşyklar üçin müşderileri höweslendiriji  hyzmatlary ornaşdyrmak boýunça hem degişli işler alnyp barylýar.

Ýurdumyzyň ykdysadyýetinde nagt däl hasaplaşyklary ornaşdyrmakda uly mümkinçilikler döredilýär. Şu ulgamy ösdürmekde ýurdumyzda hasaplaşyklary döwrebaplaşdyrmak, halkara derejesine çykarmak we raýatlar üçin amatly bolmagyny gazanmak maksat edinilýär.

 Häzirki döwürde nagt däl hasaplaşyklaryň amatlyklaryny her ädimde görmek bolýar. Hormatly Prezidentimiziň alyp barýan parasatly ýolbaşçylygynda amala aşyrylýan bank ulgamyndaky özgertmeleriň ählisi ýurdumyzyň raýatlarynyň hal-ýagdaýyny has-da gowulandyrmaga, olaryň ýaşaýyş durmuş derejelerini dünýäniň ösen ýurtlarynyň derejesine ýetirmäge gönükdirilendir.  

“Türkmenistan — rowaçlygyň Watany” diýlip yglan edilen 2019-njy ýylda, milli ykdysadyýetimiziň mundan beýläk-de berkidilmegi, halkara jemgyýetçiligindäki ornunyň has-da belende galmagy, dürli ugurlardaky giň göwrümli we ähmiýetli taslamalaryň durmuşa geçirilmegi üçin ähli mümkinçilikler bar.

Bu işleriň ählisi halkymyzyň abadan durmuşyny üpjün etmek ugrunda uly tagallalar edýän Gahryman Arkadagymyzyň «Döwlet adam üçindir!» diýen ynsanperwer ýörelgesiniň durmuşymyzyň ähli ugurlarynda öz beýanyny tapýandygyna şaýatlyk edýär. Hormatly Prezidentimiziň alyp barýan parasatly ýolbaşçylygynda amala aşyrylýan bank ulgamyndaky özgertmeleriň ählisi ýurdumyzyň raýatlarynyň hal-ýagdaýyny has-da gowulandyrmaga, olaryň ýaşaýyş durmuş derejelerini dünýäniň ösen ýurtlarynyň derejesine ýetirmäge gönükdirilendir.  

Milli ykdysadyýetimizi diwersifikasiýalaşdyryp ösdürmek ugrunda ýadawsyz tagallalary edýän Gahryman Arkadagymyzyň jany sag, ömri uzak bolsun. Il-ýurt bähbitli, umumadamazat ähmiýetli alyp barýan işleri mundan beýläk hem rowaç alsyn!

Türkmenistanyň Prezidentiniň Ýaponiýa iş sapary tamamlandy

Türkmen döwlet habarlar agentligi (TDH)  /   24.10.2019

Hormatly Prezidentimiz Gurbanguly Berdimuhamedowyň 21 — 23-nji oktýabrda Ýaponiýa bolan iş sapary iki ýurduň arasyndaky däbe öwrülen dostlukly we oňyn hyzmatdaşlyk gatnaşyklaryny pugtalandyrmagyň hem-de ösdürmegiň ýolunda netijeli ädim boldy, muňa saparyň baý mazmunly, öz içine möhüm duşuşyklary alýan maksatnamasy hem aýdyň şaýatlyk edýär.

Ykdysady ugur, şol sanda özara bähbitli işewürlik gatnaşyklarynyň giňeldilmegi türkmen-ýapon hyzmatdaşlygynyň ileri tutulýan ugry bolup durýar. Soňky ýyllarda bu gatnaşyklar düýpli işjeňleşdirildi, ol iri düzümleýin taslamalaryň üstünlikli amala aşyrylmagynda öz beýanyny tapýar.

Milli Liderimiziň şu gezekki saparyna gabatlanyp geçirilen bilelikdäki işewürler maslahaty hem-de Türkmenistanyň hökümet wekiliýetiniň agzalarynyň ýapon tarapynyň wekilleri bilen 21-nji oktýabrda geçiren ikitaraplaýyn duşuşyklary uzakmöhletleýin hyzmatdaşlygyň üýtgewsiz ugur edinilýändigini ýene bir gezek tassyklady. Bu çärä Ýaponiýanyň birnäçe iri kompaniýalarynyň, ýurdumyzyň dürli ministrlikleriniň we pudaklaýyn dolandyryş edaralarynyň ýolbaşçylary hem-de esasy hünärmenleri, Senagatçylar we telekeçiler birleşmesiniň agzalary gatnaşdylar.

Ozal habar berlişi ýaly, hormatly Prezidentimiz Gurbanguly Berdimuhamedow beýleki belent mertebeli myhmanlar bilen bilelikde ýapon tarapynyň çagyrmagy boýunça 22-nji oktýabrda Ýaponiýanyň Imperatory Naruhitonyň tagta geçmek dabarasyna gatnaşdy.

Ertesi gün, 23-nji oktýabrda ajaýyp taryhy künjek bolan hem-de belent mertebeli myhmanlary kabul etmäge niýetlenen «Akasaka» köşgünde hormatly Prezidentimiziň Ýaponiýanyň Premýer-ministri Sindzo Abe bilen duşuşygy boldy.

Ýapon hökümetiniň ýolbaşçysy döwlet Baştutanymyza Tokio şäherine gelip görmek hem-de Imperator Naruhitonyň tagta geçmek dabaralaryna gatnaşmaga çakylygy kabul edendigi üçin, şeýle hem döwletara gatnaşyklaryny ösdürmek meselelerine aýratyn üns berýändigi üçin hoşallyk bildirdi.

Şunda Günüň dogýan ýurdunyň Türkmenistan bilen özara bähbitli hyzmatdaşlygy geljekde hem ösdürmäge ýokary gyzyklanma bildirýändigi tassyklanyldy, Ýaponiýa Türkmenistany özüniň möhüm we jogapkärli hyzmatdaşy hasaplaýar.

Premýer-ministr Sindzo Abe şeýle hem hormatly Prezidentimiz Gurbanguly Berdimuhamedowa türkmen bazarynda işleýän iri senagat taslamalaryň durmuşa geçirilmegine işjeň gatnaşýan ýapon kompaniýalaryna bildirýän ynamy üçin hoşallyk bildirdi.

Döwlet Baştutanymyz bildirilen mähirli kabul edişlik üçin tüýs ýürekden minnetdarlyk bildirip, şu gezekki iş saparynyň barşynda Ýaponiýanyň Hökümetiniň ýolbaşçysy bilen duşuşmaga döredilen mümkinçilige şatdygyny belledi.

Milli Liderimiz Imperator Naruhitonyň tagta geçmegi mynasybetli Premýer-ministr Sindzo Abe hem-de onuň üsti bilen tutuş ýapon halkyna gutlaglaryny beýan edip, täze Imperatoryň dolandyrmagynda Reýwa atly täze taryhy eýýamyň parahatçylyk, Ýaponiýanyň abadançylygy we rowaçlygy eýýamyna öwrüljekdigine, biziň ýurtlarymyzyň arasyndaky strategiki gatnaşyklaryň bolsa has belent sepgitlere ýetjekdigine ynam bildirdi.

Hormatly Prezidentimiz soňky ýyllaryň dowamynda däp bolan dostlukly ikitaraplaýyn hyzmatdaşlygyň hil taýdan täze derejä eýe bolandygyny kanagatlanma bilen belläp, Premýer-ministr Sindzo Abe ýola goýlan netijeli gatnaşyklaryň ösdürilmegine aýratyn üns berýändigi üçin tüýs ýürekden minnetdarlyk bildirdi.

Döwlet Baştutanymyz Gurbanguly Berdimuhamedowyň belleýşi ýaly, Türkmenistan bilen Ýaponiýa halkara düzümleriň çäklerinde hem hyzmatdaşlyk edýärler. Abraýly halkara guramalaryň çäklerinde öňe sürülýän ählumumy we sebit möçberli halkara başlangyçlaryň we teklipleriň özara goldanylmagy hem muňa şaýatlyk edýär.

Ikitaraplaýyn söwda-ykdysady gatnaşyklaryň mundan beýläk-de işjeňleşdirilmegi biziň hyzmatdaşlygymyzyň ileri tutulýan ugurlarynyň biridir diýip, milli Liderimiz nygtady we häzirki wagtda türkmen-ýapon ykdysady hyzmatdaşlygynyň strategiki, durnukly we uzakmöhletli häsiýete eýe bolandygyny nygtady.

Nebitgaz we gazhimiýa toplumlaryny gurmak baradaky taslamalaryň üstünlikli durmuşa geçirilmegi munuň aýdyň mysalydyr. Golaýda Ahal welaýatynda tebigy gazdan benzin öndürýän zawodyň açylmagy şeýle üstünlikli hyzmatdaşlygyň aýdyň netijesidir. Bu zawodyň dünýäde deňi-taýy ýokdur. Häzirki wagtda bu täsin senagat desgasynyň ikinji nobatdakysyny gurmak boýunça gepleşikler alnyp barylýar.

Şunuň bilen birlikde, medeniýet, ylym we bilim ulgamlarynda türkmen-ýapon hyzmatdaşlygy üstünlikli ösdürilýär. Munuň özi iki ýurduň halklarynyň ýakynlaşmagynyň, olaryň arasyndaky dostlugyň we özara düşünişmegiň pugtalandyrylmagynyň möhüm şerti hökmünde çykyş edýär. Biziň ýurdumyz bu gatnaşyklaryň işjeňleşdirilmegini goldaýar we türkmen hünärmenlerini okatmak we taýýarlamak işinde Ýaponiýanyň berýän ýardamyny minnetdarlyk bilen kabul edýär diýip, hormatly Prezidentimiz Gurbanguly Berdimuhamedow belledi.

Milli Liderimiz Türkmenistanyň ähli ugurlar boýunça özara bähbitli gatnaşyklary mundan beýläk-de giňeltmäge ygrarlydygyny tassyklap, bu gatnaşyklaryň geljekde hem umumy abadançylygyň ösdüriljekdigine ynam bildirdi.

Duşuşygyň barşynda hormatly Prezidentimiz we Premýer-ministr Sindzo Abe uly kuwwata eýe bolan hyzmatdaşlygyň ileri tutulýan ugurlary we geljegi barada pikir alyşdylar.

Şunuň bilen baglylykda, Ykdysady hyzmatdaşlyk boýunça Türkmen-ýapon we Ýapon-türkmen komitetleriniň işine, şeýle hem maýa goýum işjeňligini höweslendirmäge, işewür gatnaşyklaryň netijeli usullaryny we ugurlaryny kesgitlemäge ýardam berýän bilelikdäki işewürler forumlaryna möhüm ähmiýet berilýär.

Şeýle hem toplanan baý tejribä esaslanýan we geljekki ösüşi oňaýly şertlere eýe bolan ikitaraplaýyn ynsanperwer-medeni gatnaşyklaryň uly ähmiýeti bellenildi.

Duşuşygyň ahyrynda hormatly Prezidentimiz Gurbanguly Berdimuhamedow we Premýer-ministr Sindzo Abe Türkmenistanyň hem-de Ýaponiýanyň doly möçberli hyzmatdaşlyk ugruna ygrarlydygyny tassyklap, birek-birege berk jan saglyk we üstünlikler, iki ýurduň halklaryna bolsa abadançylyk we rowaçlyk arzuw etdiler.

Milli Liderimiz saparynyň jemleýji gününde Ýaponiýanyň Parlamentiniň wekiller palatasynyň başlygy Tadamori Oşima bilen hem duşuşdy.

Jenap Tadamori Oşima belent mertebeli myhmany mähirli garşylap, dünýäde öz oňyn syýasaty hem-de döredijilikli halkara başlangyçlary bilen meşhur bolan ýurduň Baştutany bilen duşuşmagyň özi üçin belent mertebedigini aýtdy. Şunda iki döwletiň arasyndaky gatnaşyklaryň ýokary derejesi we parlamentara gatnaşyklaryň okgunly häsiýeti bellenildi.

Ýaponiýa Türkmenistan bilen netijeli hyzmatdaşlygyň ösdürilmegine uly ähmiýet berýär diýip, Ýaponiýanyň Parlamentiniň wekiller palatasynyň başlygy hormatly Prezident Gurbanguly Berdimuhamedowyň şu gezekki saparynyň däp bolan döwletara gatnaşyklarynyň mundan beýläk-de pugtalandyrylmagyna ýardam etjekdigine ynam bildirdi.

Döwlet Baştutanymyz ilki bilen, wekiliýetimiziň ähli agzalarynyň adyndan hem-de hut öz adyndan mähirli kabul edilendigi we saparyň barşynda bildirilen myhmansöýerlik üçin tüýs ýürekden minnetdarlyk bildirdi. Şeýle hem mümkinçilikden peýdalanyp Ýaponiýanyň Parlamentiniň wekiller palatasynyň başlygyna onuň üsti bilen Ýaponiýanyň ähli dostlukly halkyny onuň Alyhezreti Ýaponiýanyň Imperatorynyň tagta geçmegi mynasybetli gutlady. Milli Liderimiziň belleýşi ýaly, biziň ýurtlarymyzy ikitaraplaýyn hyzmatdaşlyk babatda ysnyşykly gatnaşyklar baglanyşdyrýar, şol gatnaşyklar özara hormat goýmaga, deňhukuklylyga hem-de rowaçlyk we ösüş ugrunda umumy maksada esaslanandyr.

Soňky ýyllarda döwletara hyzmatdaşlygy ägirt uly mümkinçiligiň bolmagy we iki tarapyň özara bähbitli gatnaşyklary giňeltmäge taýýardygy netijesinde aýratyn üstünlikli ösdürilýär. Biz Ýaponiýa bilen syýasy, söwda-ykdysady we medeni ynsanperwer ulgamlarda işjeň hyzmatdaşlyk edýäris. Syýasy we ykdysady özara gatnaşyklar bilen bir hatarda iki ýurduň kanun çykaryjy edaralarynyň arasyndaky hyzmatdaşlygy ösdürmegiň wajypdygyny nygtamak isleýärin diýip, hormatly Prezidentimiz aýtdy.

Parlamentara hem-de partiýalaryň arasyndaky yzygiderli duşuşyklaryň, kanun çykaryjylyk ulgamynda tejribe alyşmagyň ýurtlarymyzyň arasyndaky hemmetaraplaýyn gatnaşyklaryň giňeldilmegine ýardam eder. Bular barada aýtmak bilen, döwlet Baştutanymyz Gurbanguly Berdimuhamedow iki ýurduň kanun çykaryjy edaralarynyň arasynda hyzmatdaşlygy pugtalandyrmak işinde türkmen-ýapon parlamentara dostluk ligasynyň ähmiýetini belledi.

Häzir Türkmenistan jemgyýetçilik syýasy durmuşy tapgyrlaýyn, yzygiderli özleşdirmek ýoly bilen barýar. Iri möçberli özgertmeler babatda döwlet we kanunçykaryjy häkimiýet edaralarynyň işi kämilleşdirilýär.

Şunuň bilen baglylykda, hormatly Prezidentimiz ýakynda geçirilen Türkmenistanyň Halk Maslahatynyň mejlisinde ýurdumyzda parlamenti we halk maslahatyny wekilçilikli hem-de kanun çykaryjy häkimiýet edaralarynyň ýeke-täk ulgamyna birleşdirmek arkaly iki palataly parlamenti döretmek başlangyjynyň öňe sürlendigini belledi.

Iki palataly täze ulgama geçilmegi türkmen jemgyýetiniň hemme gatlaklarynyň bähbitlerini göz öňünde tutmaga mümkinçilik berer. Mundan başga-da ol ýerlerde deputatlaryň saýlawçylar bilen has-da ýakyndan gatnaşyk etmegine, kanunlaryň we milli maksatnamalaryň ýerine ýetirilişine gözegçiligiň güýçlendirilmegine ýardam berer.

Türkmenistanyň ikitaraplaýyn gatnaşyklary we netijeli hyzmatdaşlygy yzygiderli pugtalandyrmaga üýtgewsiz gyzyklanýandygyny beýan edip, milli Liderimiz Gurbanguly Berdimuhamedow Ýaponiýanyň Parlamentiniň wekiller palatasynyň başlygyna berk jan saglyk, bagt hem-de jogapkärli wezipesinde mundan beýläkde üstünlikleri arzuw etdi.

Duşuşygyň dowamynda söwda-ykdysady ulgamda hyzmatdaşlygy giňeltmek üçin köpugurly mümkinçilikleriň bardygy bellenildi. Şunda ýurdumyzyň hem-de dünýä belli ýapon kompaniýalarynyň arasynda ýola goýlan işewürlik gatnaşyklaryň üstünlikli ösdürilýändigi anyk mysal bolup biler. Bu kompaniýalar ençeme ýyllaryň dowamynda türkmen bazarynda netijeli işleri alyp barýarlar. Şol bir wagtda ynsanperwer ulgamda – ylym, bilim we medeniýet ugurlarynda hyzmatdaşlyk hil taýdan täze derejä we many-mazmuna eýe boldy.

Şeýle hem Türkmenistan bilen Ýaponiýanyň abraýly halkara guramalarynyň we düzümleriniň, şol sanda BMG bilen köptaraplaýyn görnüşde işjeň hyzmatdaşlygy edýändigi bellenildi, iki dostlukly ýurt häzirki zamanyň möhüm meseleleriniň, ozaly bilen parahatçylygy, howpsuzlygy hem-de sebit we ählumumy derejelerde durnuklylygy üpjün etmek bilen bagly wezipeleriň deňeçer çözgütlerini işläp taýýarlamakda tagallalaryň birleşdirilmegi ugrunda çykyş edýärler. «Merkezi Aziýa+Ýaponiýa» hyzmatdaşlygynyň çäklerinde türkmen-ýapon gatnaşyklaryna okgunly, yzygiderli häsiýet mahsusdyr.

Duşuşygyň ahyrynda hormatly Prezidentimiz Gurbanguly Berdimuhamedow we Parlamentiň wekiller palatasynyň başlygy Tadamori Oşima döwletara gatnaşyklarynyň aýratyn ähmiýetli şerti hökmünde parlamentara gatnaşyklarynyň pugtalandyrylmagy, kanun çykaryjylyk işinde özara peýdaly tejribeleriň alşylmagyny höweslendirmek barada pikiri beýan edip, iki ýurduň hem-de halklaryň abadançylygynyň bähbidine laýyk gelýän oňyn hyzmatdaşlygyň geljekde hem üstünlikli ösdüriljekdigine ynam bildirdiler.

Döwlet Baştutanymyz saparynyň çäklerinde «Chinzanso Tokyo» myhmanhanasynda Ýaponiýanyň iri işewürleriniň wekilleri bilen hem duşuşdy. Dünýäde giňden ýaýran iş ertirligi görnüşinde geçirilen duşuşyga «ITOСHU», «Sojitz», «Kawasaki Heavy Industries» ,»Mitsubishi», «JGС Сorporation», «Сhiyoda Сorporation» ýaly belli korporasiýalaryň we beýleki kompaniýalaryň ýolbaşçylary, şeýle hem Ykdysady hyzmatdaşlyk boýunça Ýapon-türkmen komitetiniň agzalary gatnaşdylar.

Duşuşyga şeýle hem türkmen tarapynyň wekilleri — käbir hökümet agzalary, ministrlikleriň we pudaklaýyn dolandyryş edaralarynyň, şol sanda gurluşyk, maliýe, energetika ulgamlarynyň, himiýa senagatynyň, ulag pudagynyň, suw hojalygynyň ýolbaşçylary hem-de Senagatçylar we telekeçiler birleşmesiniň wekilleri gatnaşdylar.

Milli Liderimiz işewürleriň her birini özi garşylady, olar pursatdan peýdalanyp, öz kompaniýalarynyň mümkinçilikleri barada gysgaça gürrüň berdiler, kompaniýalaryň her biriniň Türkmenistanda işlemek bilen hödürläp biljek hyzmatlaryny häsiýetlendirdiler.

Soňra türkmen-ýapon ykdysady hyzmatdaşlygynda ýetilen sepgitler hem-de özara bähbitli hyzmatdaşlygy ösdürmek boýunça geljekde göz öňünde tutulýan çäreler barada düýpli gürrüň edildi.

Hormatly Prezidentimiz Gurbanguly Berdimuhamedow ýygnananlara ýüzlenmek bilen, ýurdumyzyň ministrlikleriniň ýolbaşçylarynyň hem-de türkmen telekeçileriniň iri ýapon işewürliginiň wekilleri bilen düýn geçirilen işewürler maslahatynyň ähmiýetini belledi.

Milli Liderimiz Imperatoryň tagta geçmek dabarasyna gatnaşandygy barada aýdyp, onda uzak ömri arzuwlaýan däp bolan «Banzaý!» ýapon arzuwynyň türkmenleriň bähbitli işlere çagyryş hökmünde ýygy-ýygydan peýdalanýan «Öňe!» diýen şygary bilen meňzeşdigini belledi.

Biziň halklarymyz özleriniň medeni mirasy babatynda köp umumylyga eýedir diýip, döwlet Baştutanymyz bu ýagdaýyň giň gerimli bilelikdäki taslamalaryň durmuşa geçirilmeginiň dowamynda hem özara düşünişmek üçin ýene bir binýat bolup hyzmat edendigini nygtady.

Hormatly Prezidentimiz Gurbanguly Berdimuhamedow ikitaraplaýyn hyzmatdaşlygyň okgunly ösüşine kanagatlanma bildirdi we ýurtlarymyzyň özara bähbitli hyzmatdaşlygynyň köp ýyllyk taryhy bar hem-de ol energetika, himiýa senagaty, ýokary tehnologiýalar ulgamy, obasenagat toplumy we beýleki ulgamlarda taslamalary durmuşa geçirmekde üstünlikli tejribä eýedir.

Diňe soňky birnäçe ýyllarda Türkmenistanda ýapon kompaniýalary tarapyndan birnäçe iri senagat desgalary guruldy we ulanmaga tabşyryldy. Bular Maryda ammiak we karbamid öndürýän zawod, Türkmenabatda kükürt kislotasyny çykarýan kärhana, Gyýanlyda polimer öndürýän zawod, Garabogazda gazhimiýa toplumy hem-de Owadandepede sintetiki benzin öndürýän zawoddyr.

Hökümet derejesinde tassyklanan hereket etmegiň maksatnamasy esasynda täze taslamalary amala aşyrmak boýunça işler geçirilýär. Duşuşygyň netijeleri boýunça degişli resminamalara gol çekiler diýip, döwlet Baştutanymyz aýtdy.

Milli Liderimiz şeýle hem soňky ýyllarda Aşgabatda we Tokioda Premýer-ministr Sindzo Abe bilen geçirilen gepleşikleriň barşynda ýapon kompaniýalarynyň gatnaşmagynda Türkmenistanda häzirki zaman senagat-tehnologiýa düzümini döretmek meselelerine uly üns berlendigini nygtady.

Geljekde ol iki ýurt tarapyndan hem Orta we Ýakyn Gündogar, Hazar, Gara we Ortaýer deňizleriniň ýakalaryndaky sebitler bilen ykdysady gatnaşyklary ösdürmek üçin ulanylyp bilner diýip, hormatly Prezidentimiz Gurbanguly Berdimuhamedow sözüni dowam etdi.

Şu mysallar ýurtlarymyzyň arasyndaky ykdysady hyzmatdaşlygyň strategiki, durnukly hem-de uzakmöhletleýin häsiýete eýe bolandygyna şaýatlyk edýär. Biz şu derejä ýetip, ýapon kompaniýalarynyň Türkmenistanyň ykdysadyýetine göni maýa goýumlaryny goşmagy bilen birlikde, özara hereket etmegiň geljegi uly täze görnüşlerine çykmagy maksat edinýäris diýip, milli Liderimiz nygtady.

Häzir Türkmenistanda ýurdumyzyň ykdysadyýetini ösdürmäge gönükdirilen iri möçberli we uzakmöhletli milli maksatnamalar durmuşa geçirilýär. Şunuň bilen baglylykda, biz täze ykdysady strategiýany işläp taýýarladyk we ol üstünlikli durmuşa geçirilýär.

Şol strategiýanyň esasy mazmuny Türkmenistanda senagat jemgyýetini döretmekden ybaratdyr diýip, döwlet Baştutanymyz ýurdumyzda amala aşyrylýan özgertmeleri gysgaça beýan etdi.

Bu bolsa dünýä bazarynda bäsdeşlige ukyply önümleri çykarmaga tarap ugur alan häzirki zaman ýokary tehnologiýaly we ylmy kärhanalaryň gurulmagyny göz öňünde tutýar. Şunda biz ýurdumyzyň tebigy mümkinçiligine, onuň geografiýa taýdan amatly ýerleşendigine daýanýarys. Şeýle strategiýanyň iş ýüzünde amala aşyrylmagynyň, ilkinji nobatda, adam, aň-düşünje serişdeleri bilen hem baglanyşyklydygyna örän oňat düşünýäris diýip, hormatly Prezidentimiz Gurbanguly Berdimuhamedow aýtdy.

Şunuň bilen baglylykda, häzir ýapon kompaniýalarynyň Türkmenistany durmuş-ykdysady taýdan ösdürmegiň maksatnamalarynda öňde goýlan maksatlary hem-de wezipeleri ýerine ýetirmek işinde möhüm orun eýeleýändiklerini aýratyn nygtamak isleýärin diýip, döwlet Baştutanymyz aýratyn belledi.

«Biz nebitgaz ulgamy, elektroenergetika, ulag we aragatnaşyk, suw hojalygy, dokma senagaty ýaly möhüm ugurlarda ýapon hyzmatdaşlarymyz bilen ykdysady gatnaşyklary mundan beýläk-de artdyrmaga taýýardyrys» diýip, milli Liderimiz aýtdy.

Hormatly Prezidentimiz hususan-da, ulag-kommunikasiýa ulgamy barada aýtmak bilen, Türkmenistanyň geografiýa taýdan amatly ýerleşmeginiň bir wagtlar Ýewraziýa yklymynyň Günbatar we Gündogar böleklerini birleşdiren gadymy söwda ugry — Beýik Ýüpek ýoluny häzirki zaman görnüşinde dikeltmäge mümkinçilik berendigini belledi.

Türkmenistan häzirki wagtda hem diňe bir Günbatar — Gündogar ugry boýunça däl-de, Demirgazyk — Günorta ugry boýunça hem ulag geçelgeleriniň birikýän halkara merkezine öwrüldi, munuň özi ýurdumyzyň ulag-logistika düzümlerine maýa goýumlarynyň amatlydygyny şertlendirýär.

Biziň alyp barýan syýasatymyz munuň üçin oňyn şertleri döredýär, ol bir tarapdan hoşniýetli goňşuçylyk gatnaşyklaryna esaslanýar, beýleki tarapdan bolsa BMG-niň kararnamalary bilen goldanylan hemişelik bitarap döwletiň häzirki hukuk derejesine esaslanýar diýip, milli Liderimiz Gurbanguly Berdimuhamedow sözüni dowam etdi.

Şunuň netijesinde biz diňe bir sebit boýunça ýakyn goňşularymyz Owganystan, Eýran, Pakistan we beýlekiler bilen dostlukly gatnaşyklary saklamak bilen çäklenmän, olaryň syýasy, taglymat hem-de beýleki garaýyşlaryna garamazdan, dünýäniň köp ýurtlary bilen dostlukly gatnaşyklary berkidýäris diýip, Türkmenistanyň Prezidenti aýtdy.

Türkmenistanda innowasion taslamalary durmuşa geçirmek, elektronika ulgamynda, kompýuter we logistika hyzmatynda kärhanalary döretmek boýunça ýapon hyzmatdaşlary bilen bilelikde işlemegiň uly geljegini görýäris.

Şunda döwlet Baştutanymyz döwletimiziň ýapon kompaniýalarynyň hem-de maliýe institutlarynyň Türkmenistanyň çäklerinde öz işlerini amala aşyrmagynda zerur bolan goldawlary mundan beýläk-de üpjün etjekdigine aýratyn ünsi çekdi.

Bular barada aýtmak bilen, 2019-njy ýylyň 1-nji oktýabryndaky ýagdaýa görä, ýurdumyzda ýapon kompaniýalarynyň gatnaşmagynda umumy bahasy ABŞ-nyň 12 milliard dollaryna barabar bolan maýa goýum taslamalarynyň 37-siniň hasaba alnandygyny hormatly Prezidentimiz Gurbanguly Berdimuhamedow nygtady.

Baryp 2015-nji ýylyň oktýabrynda Ýaponiýanyň Premýer-ministri jenap Sindzo Abeniň Aşgabada bolan sapary wagtynda, ýapon işewürleri bilen geçirilen, biziň onuň bilen bilelikde gatnaşan duşuşygymyzyň barşynda biziň uzakmöhletli geljekde şeýle taslamalaryň sanynyň hem-de maliýe ölçegleriniň birnäçe esse artjakdygy barada ylalaşandygymyzy ýatlatmak isleýärin. Şunda biz ýokary tehnologiýaly taslamalara ilkinji derejede üns bereris diýip, döwlet Baştutanymyz belledi.

Şu ylalaşyklary durmuşa geçirmek bilen, häzir Türkmenistanyň döwlet düzümleri, kompaniýalary we banklary täze taslamalary amala aşyrmagy taýýarlamak boýunça işleri işjeň alyp barýarlar. Şol taslamalaryň hatarynda men himiýa senagatyndaky, ulag we suw hojalygy ulgamyndaky taslamalary belläp geçmek isleýärin. Biz şeýle hem Ýaponiýanyň ýer gazyjy, ýolgurluşyk we awtomobil tehnikalaryny satyn almagy dowam ederis diýip, döwlet Baştutanymyz sözüniň üstüni ýetirdi.

Meniň sanap geçen mysallarym Türkmenistan bilen Ýaponiýanyň arasyndaky ykdysady hyzmatdaşlygy has-da artdyrmak babatda biziň ygtyýarymyzda bar bolan ägirt uly kuwwatly mümkinçilikleriň diňe bir bölegidir. Bu wezipeleriň çözülmegine öňňin geçirilen türkmen-ýapon işewürlik forumynyň netijeleri hem köp babatda ýardam eder diýip, milli Liderimiz nygtady.

Şunda hormatly Prezidentimiz Gurbanguly Berdimuhamedowyň pikirine görä, bilelikdäki meýilnamalaryň iş ýüzünde ýerine ýetirilmegi Ykdysady hyzmatdaşlyk boýunça Türkmen-ýapon we Ýapon-türkmen komitetleriniň hem hemişe üns merkezinde bolup galmalydyr. Şunuň bilen baglylykda, milli Liderimiz bu düzümleriň işine işjeň gatnaşýandyklary üçin bu ýere ýygnananlaryň ählisine minnetdarlyk bildirdi. Şeýle hem döwlet Baştutanymyz anyk ykdysady taslamalary öňe ilerletmek boýunça bilelikdäki işlerini amala aşyrmakda iki ýurduň kompaniýalaryna yzygiderli we doly goldaw berýändigi üçin «ROTOBO» Assosiasiýasynyň ýolbaşçylaryna hem minnetdarlyk bildirdi.

Döwlet Baştutanymyz şeýle hem türkmen-ýapon taslamalaryny durmuşa geçirmäge türk kompaniýalarynyň goşandyny hem belledi, olaryň ýolbaşçylary — «Çalyk Holding» kompaniýalar toparynyň müdiriýetiniň başlygy Ahmet Çalyk hem-de «Rönesans Holding» kompaniýasynyň müdiriýetiniň başlygy Erman Ylyjak hem saparyň çäklerinde geçirilýän şu gezekki işewürlik çärelerine gatnaşdylar.

Hormatly Prezidentimiz olara Balkan welaýatynyň Garabogaz şäherinde karbamid we ammiak öndürýän kärhana, Ahal welaýatynda tebigy gazdan benzin öndürýän zawod ýaly iri desgalaryň, şeýle hem ýurdumyzda köp sanly beýleki düzümleýin desgalaryň gurluşygyna işjeň gatnaşandyklary üçin minnetdarlyk bildirip, hyzmatdaşlygyň birleşdiriji ornuny aýratyn belledi.

Şu gün sizi işewür gürrüňdeşlige çagyrmak bilen, men bu mümkinçiligi hyzmatdaşlygyň anyk ugurlary boýunça giňişleýin pikir alyşmak üçin peýdalanmak, türkmen-ýapon ykdysady gatnaşyklary işjeňleşdirmäge degişli siziň teklipleriňizi diňlemek isledim diýip, döwlet Baştutanymyz belledi.

Umuman, şu duşuşyk hyzmatdaşlygymyzyň depginini berkitmäge, onuň täze ugurlaryny hem-de geljegini açmaga gönükdirilendir diýip hasaplaýaryn. Munuň üçin bizde hemme ýagdaýlar — iki döwletiň ýolbaşçylarynyň syýasy erki, serişde, tehnologiýa we maliýe mümkinçilikleri, ynanyşmak we özara düşünişmek bar diýip, milli Liderimiz nygtady.

Hormatly Prezidentimiz Gurbanguly Berdimuhamedow şu gezekki saparynyň ýapon halkynyň durmuşyndaky taryhy waka bilen baglanyşyklydygyny aýdyp, mümkinçilikden peýdalanyp, Onuň Alyhezreti Imperator Naruhitonyň tagta geçmegi bilen ähli ýapon dostlarymyzy hem-de hyzmatdaşlarymyzy gutlap, hemmelere berk jan saglyk we mundan beýläk-de üstünlikleri arzuw etdi.

— Goý, täze Reýwa eýýamy Ýaponiýanyň halkyna parahatçylyk, sazlaşyk we gülläp ösüş getirsin! — diýip, döwlet Baştutanymyz aýtdy.

Ykdysady hyzmatdaşlyk boýunça Ýapon-türkmen komitetiniň başlygy, «ITOСHU» maşyngurluşyk kompaniýasynyň dolandyryjy direktory, prezidenti Hiroýuki Subai belent mertebeli myhmana ýüzlenip, ýygnananlaryň ählisiniň adyndan türkmen Liderine hoşniýetli arzuwlary hem-de ýüzbe-ýüz duşuşmak üçin wagt tapandygyna tüýs ýürekden hoşallyk bildirdi.

Dünýä belli korporasiýanyň ýolbaşçysy Türkmenistanyň Baştutanynyň sözlän sözüne haýran galyp, bu çykyşyň ýygnananlaryň ruhuny göterendigini hem-de Ykdysady hyzmatdaşlyk boýunça Ýapon-türkmen komitetiniň iň ýakyn wagtda hormatly Prezidentimiz Gurbanguly Berdimuhamedow tarapyndan kesgitlenilen ugurlar boýunça ikitaraplaýyn hyzmatdaşlygyň geljekki ädimlerini kesgitlemek üçin mejlisi geçirmäge taýýardygyny aýtdy.

— Şu günki duşuşyk, hakykatdan-da, üstünlikli ösdürilýän türkmen-ýapon gatnaşyklarynda täze eýýamy açdy — diýip, Hiroýuki Subai belledi.

Ol şeýle hem Türkmenistan bilen birnäçe ugurlar boýunça netijeli hyzmatdaşlyk edýän kompaniýalaryň bu ýere ýygnanan wekilleri üçin Ýer ýüzünde özüniň oňyn halkara başlangyçlary bilen örän belent abraýa eýe bolan döwlet Baştutanymyzy ýapon topragynda garşylamagyň uly mertebedigini we şatlykdygyny aýtdy.

Soňra çykyş eden ýapon işewürleri Türkmenistanyň durmuş-ykdysady ösüşiň ähli mümkinçiliklerini işjeň peýdalanmak, ägirt uly tebigy baýlyklary rejeli peýdalanmagyň hem-de ýokary tehnologiýalary ornaşdyrmagyň hasabyna önümçilik pudaklarynyň ösüşini yzygiderli höweslendirmek bilen, Günüň dogýan ýurdunyň işewürler toparlarynyň ünsüni özüne çekýändigini bellediler.

Ýapon kompaniýalary özleriniň iň täze işläp taýýarlamalaryny, baý iş tejribelerini hem-de bilimlerini bu işleriň netijeliligini ýokarlandyrmak üçin paýlaşmaga, döwlet Baştutanymyz Gurbanguly Berdimuhamedow tarapyndan öňde goýlan giň gerimli milli wezipeleriň çözgüdine ýardam bermäge taýýardyrlar. Şu gezekki duşuşygyň ikitaraplaýyn işewür gatnaşyklaryň ösmegine güýçli itergi berendigi gürrüňsizdir.Ol şeýle hyzmatdaşlygyň ugurlaryny giňeldip, ony täze derejä çykarar.

Iri korporasiýalaryň ýolbaşçylarynyň belleýişleri ýaly, olar Türkmenistanda amala aşyrylýan ykdysady özgertmelere ägirt uly gyzyklanma bilen syn edýärler, milli Liderimiziň gujur-gaýratly şahsy işlerini hem-de ýurda daşary ýurt maýa goýumlaryny çekmegiň, barha ösýän telekeçiler gatlagynyň hasabyna içerki maýa goýumlaryny höweslendirmegiň has amatly şertlerini we netijeli, çeýe gurallaryny döretmek ugrundaky täzeçillik ýörelgelerini goldaýarlar.

Türkmenistanda işleýän ýurduň ozaldan gelýän hem-de ygtybarly hyzmatdaşlary bolan kompaniýalary geljegi uly türkmen bazarlarynda orunlaryny berkitmäge çalyşýarlar, täze bilelikdäki taslamalaryň durmuşa geçirilmegine gatnaşýarlar. Mysal üçin sanly tehnologiýalar, emeli aň ulgamynda we beýleki ugurlarda işläp taýýarlamalar bilen meşgullanýan holdingler Türkmenistanda öndürilen önümleriň goşmaça bahasynyň usulyýetini döretmek boýunça teklipler bilen bu bazara çykmak isleýärler.

Şeýlelikde, işjeň hem-de açyk pikir alyşmak ýagdaýynda geçen iş ertirliginiň dowamynda ýangyç-energetika, söwda-ykdysady ulgamlarda, himiýa senagatynda, ulag, oba we suw hojalygy, bilelikdäki tagallalaryň birleşdirilmegini talap edýän beýleki möhüm ulgamlarda köpýyllyk hyzmatdaşlygyň geljekki mümkinçilikleri hem-de ony işjeňleşdirmegiň ýollary barada pikir alşyldy.

Bu söhbetdeşlik şol bir wagtda ikitaraplaýyn hyzmatdaşlygyň özboluşly jemlenmesi, ony çuňlaşdyrmagyň ýollaryny we usullaryny ara alyp maslahatlaşmaga, bilelikdäki taslamalar we önümçilikleri döretmek üçin täze teklipleri we gyzykly başlangyçlary alyşmagyň, hyzmatdaşlygyň netijeliligini ýokarlandyrmagyň usullaryny gözlemegiň dowamy boldy, bular barada hormatly Prezidentimiz Gurbanguly Berdimuhamedow giňişleýin gürrüň berdi.

Duşuşykda türkmen-ýapon hyzmatdaşlygynyň ylmy-tehnologiýa ugruna aýratyn üns berildi. Şunda gürrüň diňe bir öňdebaryjy tehnologiýalary ornaşdyrmak hem-de ýokary takykly enjamlary, iň täze elektron serişdelerini we programma ulgamlaryny satyn almak barada däl-de, bilelikdäki amaly barlaglary guramak, iki tarapyň hem bähbitlerine laýyk gelýän tehnologiýa, inženerçilik işläp taýýarlamalarda ylmy taýdan goşulyşmak barada boldy.

Söhbetdeşlige gatnaşyjylaryň umumy pikirine görä, şeýle hyzmatdaşlyk iki ýurduň gatnaşyklarynyň ähli ugurlarynyň işjeňleşdirilmegine oňyn täsirini ýetirer.

Iki ýurduň telekeçileriniň arasynda göni gatnaşyklary ýola goýmak, Ýaponiýanyň iri kompaniýalarynyň tejribelerini, hususan-da, işewürligi guramak hem-de dolandyrmak, ýokary düşewüntli önümçilikleri döretmek, şeýle hem ýokary derejeli hünärmenleri taýýarlamak ulgamynda olaryň baý tejribesini işjeň ornaşdyrmak mümkinçilikleri pikir alyşmalaryň aýratyn meselesi boldy.

Hormatly Prezidentimiz Gurbanguly Berdimuhamedow we ýapon kompaniýalarynyň ýolbaşçylary hoşlaşanlarynda iki dostlukly halkyň döwlet syýasatynyň ileri tutulýan ugurlaryna hem-de bähbitlerine laýyk gelýän hyzmatdaşlygyň geljekde hem pugtalandyryljakdygyna özara ynam bildirdiler.

Şeýle hem şol gün Tokioda Türkmenistanyň we Ýaponiýanyň wekiliýetleriniň agzalarynyň gatnaşmagynda resminamalara gol çekmek dabarasy boldy. Bu resminamalar taraplaryň anyk netijeleri gazanmaga gönükdirilen oňyn hyzmatdaşlygy ösdürmegi maksat edinýändiklerini berkitdi.

Olaryň hatarynda: Ýer gazyjy tehnikasyny satmak we satyn almak boýunça Türkmenistanyň Suw hojalygy baradaky döwlet komiteti bilen «Itochu Corporation» kompaniýasynyň (Ýaponiýa) arasynda Baş ylalaşyk, Awtoulag serişdeleri satyn almak babatda hyzmatdaşlyk etmek hakynda Türkmenistanyň Senagat we kommunikasiýa ministrliginiň «Türkmenawtoulaglary» agentligi bilen «Sumitomo Corporation» kompaniýasynyň (Ýaponiýa) arasynda Baş ylalaşyk, Gazy gaýtadan işläp benzin öndürýän häzirki zawodynyň netijeleriniň esasynda ikinji toplumynyň taslamasyny düzmek we doly taýýar edip gurmak barada «Türkmengaz» döwlet konserni we «Kawasaki Heavy Industries, Ltd.» (Ýaponiýa) we «Sojitz Corporation» (Ýaponiýa) kompaniýalar toparynyň arasynda özara düşünişmek hakynda Ähtnama, «Türkmenhimiýa» Döwlet konserni bilen «Mitsubishi Corporation» (Ýaponiýa) we «Gap Inşaat Ýatirim ve Diş Ticaret Anonim Şirketi» (Türkiýe) kompaniýalar toparynyň arasynda Türkmenistanda ammiak we karbamid öndürýän täze zawodyň gurluşygynyň taslamasyny işläp taýýarlamak boýunça hyzmatdaşlyk etmek baradaky Çarçuwaly Ylalaşyga 2 belgili Goşmaça, «Türkmenhimiýa» Döwlet konserni we «Sojitz Corporation», «TTCL Public Company Limited», «Rönesans Endüstri Tesisleri inşaat Sanayi ve Ticaret Anonim Şirketi» kompaniýalaryň konsorsiumy arasynda Türkmenabatdaky himiýa zawodynda konsentrirlenen fosfor dökünini öndürýän önümhananyň taslamasyny düzmek we doly taýýar edip gurmak boýunça Şertnamanyň esasy hakynda Ylalaşyk bar.

Hormatly Prezidentimiz Gurbanguly Berdimuhamedowyň tabşyrmagy boýunça 23-nji oktýabrda Ýaponiýanyň Daşary işler ministrliginde geçen ikitaraplaýyn duşuşygyň gün tertibine dürli ulgamlarda türkmen-ýapon hyzmatdaşlygynyň möhüm meseleleri hem-de geljekki mümkinçilikleri girizildi.

Onuň çäklerinde Infrastruktura babatda hyzmatdaşlyk etmek hakynda Türkmenistanyň Daşary işler ministrligi bilen Ýaponiýanyň Ykdysadyýet, söwda we senagat ministrliginiň arasynda Ähtnama (ýol kartasy bilen), Türkmenistanyň Döwlet daşary ykdysady iş banky bilen Ýaponiýanyň Halkara hyzmatdaşlyk bankynyň arasynda hyzmatdaşlyk hakynda täzelenen we resmileşdirilen 4-nji Ylalaşyk taraplaryň gazanylan ylalaşyklary iş ýüzünde durmuşa geçirmäge tizden-tiz girişmäge taýýardyklaryny tassyklaýan resminamalar toplumynyň üstüni ýetirdi.

Hormatly Prezidentimiz Gurbanguly Berdimuhamedowa diňe bir Ýaponiýada däl, eýsem, dünýäde-de iň iri hem-de abraýly ýokary okuw mekdepleriniň biri — Hirosaki uniwersitetiniň «Hormatly doktory» diýen adyň dakylmagy iki ýurduň halklaryny birleşdirýän mizemez dostluk gatnaşyklarynyň alamatyna, milli Liderimiziň netijeli döwletara gatnaşyklarynyň ösdürilmegine goşýan uly goşandynyň ykrarnamasyna, şeýle hem Türkmenistanyň ylym-bilim ulgamynda gazananlarynyň aýdyň subutnamasyna öwrüldi.

Dabarada döwlet Baştutanymyza degişli diplomy bu ýokary okuw mekdebiň rektory Kei Sato gowşurdy. Milli Liderimiz jogap sözünde muny Türkmenistana goýulýan hormatyň nyşany, ylym we bilim ulgamynda biziň gazananlarymyzyň ykrar edilmesi, dostlugyň hem-de iki ýurduň halkalarynyň berkeýän gatnaşyklarynyň subutnamasy hökmünde kabul edýändigini belledi.

Bilim derejesiniň we hiliniň ýokarlanmagyna ilkinji derejeli ähmiýet berip, adamlaryň, ilkinji nobatda, ýaşlaryň häzirki zaman dünýä ylmynyň ösmegine goşulyşmagyna we ýakynlaşmagyna ýardam bermek bilen, medeni hem-de ynsanperwer gatnaşyklary höweslendirip, döwletimiz maýa goýumlaryň ähli görnüşlerinden geljegi has uly görnüşi bolan adama, onuň mümkinçilikleriniň açylmagyna maýa goýumlaryny amala aşyrýar. Bularyň ählisi ýurdumyzyň geljegine goýulýan maýa goýumlardyr diýip, döwlet Baştutanymyz dabarada çykyş edende nygtady.

Hormatly Prezidentimiz Gurbanguly Berdimuhamedow halkara derejesinde giň ylym we bilim hyzmatdaşlygy babatda Ýaponiýa aýratyn orun berilýändigini aýtdy. Türkmenistan bu ýurda ylym-tehnologiýa ulgamynda möhüm we geljegi uly hyzmatdaş hökmünde garaýar. Şunuň bilen baglylykda, innowasion serişdeleri döretmekde, nou-haulary ulanmakda, dürli ugurlarda häzirki zamanyň dolandyryş häsiýetli çözgütlerini işläp taýýarlamak we kabul etmekde ýapon tejribesiniň üstünde işlemegiň maksat edinilýändigi tassyklanyldy.

Şeýle hem ynsanperwer ylymlary ulgamynda, hususan-da, Gündogary öwreniş, taryh we arheologiýa, dil bilimi we medeniýetşynaslyk boýunça netijeli hyzmatdaşlygy ösdürmek baradaky mesele gozgaldy.

Döwlet Baştutanymyz häzirki wagtda Günüň dogýan ýurdunda Türkmenistandan talyplaryň ýigrimiden gowragynyň bilim alýandygyny belläp, geljekde bu sanyň diňe artjakdygyna umyt bildirdi.

Şunuň bilen baglylykda, milli Liderimiz Ýaponiýanyň bilim merkezlerinde türkmen talyplaryny okatmagyň maksatnamasyny işläp taýýarlamak baradaky teklibi öňe sürdi. Bu bolsa ykdysadyýetiň hem-de durmuş ulgamynyň zerurlyklaryny göz öňünde tutup, olary geljekde yzygiderli esasda ibermäge mümkinçilik berer. Biz hem özümizde ýapon talyplaryny kabul etmäge taýýardyrys diýip, hormatly Prezidentimiz Gurbanguly Berdimuhamedow aýtdy.

Türkmenistan hemme zatlara, ösüşlere beslenen işlere, öňe tarap alyp barýan herekete açyk ýurtdyr. Biziň häzirki zaman dünýäsiniň iri möçberli işlerine has ýakynlaşmaga, beýleki ýurtlarda üstünlikli ulanylýan bilimleri we tejribeleri ele almaga bolan maksadymyz şunuň bilen şertlenendir.

Bilimi ösdürmek hem-de ýokary derejeli hünärmenleri taýýarlamak meselelerine aýratyn üns berýän milli Liderimiziň iş saparynyň çäklerinde Ýaponiýanyň ýokary okuw mekdeplerinde bilim alýan türkmen talyplary bilen duşuşmagy buýsançly ýagdaýdyr.

Olar bilen söhbetdeşligiň dowamynda döwlet Baştutanymyz ýaş türkmenistanlylara häzirki zaman bilimlerini hemmetaraplaýyn özleşdirmegi hem-de saýlap alan kärleriniň inçe tilsimlerini ele almagy maslahat berdi, olar okuwlaryny tamamlanlaryndan soňra eziz Watanymyzyň okgunly ösüşine mynasyp goşant goşarlar.

Iş saparynyň maksatnamasy tamamlanandan soň, hormatly Prezidentimiz Gurbanguly Berdimuhamedow Tokionyň Haneda halkara howa menziline bardy we şol ýerden Watanymyza ugrady.

Şeýlelikde, milli Liderimiziň Ýaponiýa şu gezekki sapary döwletara gatnaşyklaryň taryhyna nobatdaky möhüm sahypany ýazyp, deňhukuklylyk, strategiki esasda guralýan türkmen-ýapon hyzmatdaşlygynyň ägirt uly kuwwatyndan iş ýüzünde netijeli peýdalanmaga uly mümkinçilik döretdi.

Tokioda geçirilen duşuşyklar we bilelikdäki işewürler maslahaty Ýaponiýanyň iri işewürler düzüminiň Türkmenistan bilen netijeli gatnaşyklary mundan beýläk-de pugtalandyrmaga çalyşýandygyny aýdyňlyk bilen görkezdi. Munuň özi bolsa ýurdumyzyň halkara abraýynyň artýandygyna, özara bähbitli maýa goýum we tutuş işewürlik hyzmatdaşlygy üçin özüneçekijiliginiň barha ýokarlanýandygyna şaýatlyk edýär.

 

Türkmenistanda şypahana hyzmatlary dünýä derejesine çykýar: «Awaza» şypahanasy

  /   Türkmen döwlet habarlar agentligi (TDH)  /   29.07.2019  /  

Hormatly Prezidentimiz Gurbanguly Berdimuhamedowyň hemişelik üns merkezinde saklanylýan halkymyzyň we ýurdumyzyň her bir raýatynyň saglygy hem-de abadançylygy baradaky alada Türkmenistanyň döwlet syýasatynyň ileri tutulýan ugurlarynyň birine öwrüldi. Milli Liderimiziň yzygiderli tagallasy netijesinde, ýurdumyz halkymyzyň saglygyny goramak we pugtalandyrmak, jemgyýetimizde sagdyn durmuş ýörelgelerini berkitmek babatda belent sepgitleri eýeledi.

Döwlet Baştutanymyz durmuş meseleleriniň çözgüdinde ýokary hünärli işgärleriň taýýarlanylmagyna, lukmançylyk ylmynyň ösdürilmegine, keselleriň öňüni almagyň we şolary bejermegiň öňdebaryjy usullarynyň ornaşdyrylmagyna, oňyn dünýä tejribeleriniň öwrenilmegine, aýratyn-da, döwrebap şypahana-dynç alyş ulgamynyň döredilmegine möhüm ähmiýet berýär.

Ýurdumyzyň özboluşly howa gurşawy şypahana düzümini ösdürmegiň möhüm şertini emele getirýär. Dürli tebigy aýratynlyklar Türkmenistanyň halkara derejesindäki şypahana ulgamyna öwrülmegine mümkinçilik döredýär.

Döwlet Baştutanymyzyň başlangyjy boýunça «Awaza» milli syýahatçylyk zolagynyň döredilmegi munuň aýdyň subutnamasydyr. Onuň ösüş konsepsiýasyna laýyklykda, Hazaryň kenarynda ýokary derejeli şypahanalaryň, bejeriş bölümleri bolan myhmanhanalaryň, çagalar sagaldyş merkezleriniň gurluşygy dowam edýär.

Milli Liderimiz Gurbanguly Berdimuhamedowyň belleýşi ýaly, bu giň gerimli taslamanyň baş maksady deňiz ýakasynyň ägirt uly syýahatçylyk mümkinçiliklerini ýurdumyzyň ajaýyp tebigatynyň özleşdirilmegini üpjün etmekden, şolary adamlaryň hyzmatyna gönükdirmekden ybaratdyr.

Geçen ýyl döwlet Baştutanymyzyň gatnaşmagynda Hazaryň ekologiýa taýdan arassa kenarynda ýurdumyzyň şypahana düzüminiň nobatdakysy bolan Awaza şypahanasynyň açylyş dabarasy boldy. Ýokary halkara ölçeglerine doly laýyk gelýän bu toplum birbada 200 adamy kabul etmäge niýetlenendir.

19 müň inedördül metre golaý meýdany bolan şypahananyň çägine gireniňde, onuň diňe bir şypahana däl-de, eýsem, ähli degişli düzümi bolan giden dynç alyş şäherçesidigine göz ýetirýärsiň.

Toplumyň 9 gatly esasy binasy altyn öwüşginli aýnalary we ajaýyp bezegleri bilen bu ýere gelýänleri ýokary derejeli myhmanhana hyzmaty bilen kabul edýär. Şypahananyň işgärleriniň hemmesiniň lukmançylyk ulgamyna degişli hünärmenleriň lybasynda bolmagy bu ýerde ýokary hünärli işgärleriň adamlaryň saglygy ugrunda degişli işleri alyp barýandygyna güwä geçýär. Şypahanada saglygyňy berkitmek we wagtyňy netijeli geçirmek üçin ähli zerur şertler bar.

Özboluşly binagärlik çözgüdi bolan ak mermerli toplumda bir we iki orunlyk otaglar, mümkinçiligi çäkli bolan adamlara niýetlenen jaýlar, şeýle hem häzirki zaman ölçeglerine laýyk gelýän saýlama otaglar bar. Hormatly Prezidentimiz Gurbanguly Berdimuhamedowyň belleýşi ýaly, ýurdumyzyň şypahanalarynda dynç alýanlar we saglygyny berkidýänler üçin ähli zerur şertler üpjün edilmelidir.

Binanyň myhmanhana görnüşinde bolmagyna garamazdan, bu ýerde rahatlyk, asudalyk höküm sürýär. Näsaglar gündelik hojalyk aladalaryndan saplanyp, özünde oňaýly dynç almak mümkinçilikleri döredilen alada bilen gurşalýar.

Merkeziň ýöriteleşdirilen bölümleri bejeriş-dikeldiş hyzmatlarynyň hem-de dürli keselleri anyklamak, şol sanda dem alyş ýollarynyň, daýanç-hereket ediş ugurlarynyň, nerw, endokrin, ýürek-damar keselleriniň bejergileriniň dürli görnüşleri üçin niýetlenendir.

Şypahanada ýüzüş howuzlary bolan gidroterapiýa, SPA, maslahat beriş-anyklaýyş, dikeldiş, fizioterapiýa, bejeriş bedenterbiýesi bölümleri, rentgenografiýa, ultrases barlaglar, elektrokardiografiýa, elektroterapiýa, bejeriş owkalamasy, akupunktura otaglary, kliniki barlaghanalar hereket edýär.

Mundan başga-da, bu ýerde otolaringolog, stomatolog lukmanlarynyň ýokary derejeli hyzmatlaryndan peýdalanmak mümkinçiligi döredildi. Bölümleriň dälizlerinde üýşüp duran adamlar ýok. Bu ýerde bejeriş hyzmatlary täzeçil esasda guralyp, adamlara bökdençsiz hyzmat edilýär.

Şypahananyň çäginde tebigy çeşmäniň ýanyndaky 600 metr çuňlugy bolan dik guýy bejeriş-mineral suwy bilen yzygiderli üpjün edýär. Onuň düzüminde ýod, brom, hlor, gidrokarbonat we kalsiý, magniý, natriý bar.

Binanyň aşaky gatynda balnoterapiýa we palçyk bilen bejeriş bölümleri ýerleşýär. Şolarda mineral suw bilen bejermek üçin niýetlenen täze görnüşdäki wannalar goýuldy. Bu ýerde suwasty owkalama we oňurgany suwasty çekmek ýaly hyzmatlar ýerine ýetirilýär. Mundan başga-da, bu ýerde el we aýak üçin niýetlenen 4 kameraly wannalar bar.

Hormatly Prezidentimiz Gurbanguly Berdimuhamedow özüniň «Türkmenistan — melhemler mekany» kitabynda mineral suwlaryň, oňaýly howa gurşawynyň, şypahana hyzmatlarynyň adam bedenine edýän oňyn täsiri barada giňişleýin gürrüň berýär.

Mineral wannalar bilen birlikde, ýagtylyk bilen bejergi almak bolýar. Bejerişiň bu görnüşi köpugurly häsiýeti bilen, adamyň ýagdaýyna köptaraply täsir edýär.

Şeýle hem bu ýerde dürli görnüşdäki bejeriş häsiýeti bolan duşlar, şol sanda Şarko, suw bejeriş çäreleri, parafin, ozekerit, bejeriş häsiýetli laý we Mollagara kölünden getirilen palçyklar bilen bejergiler alnyp barylýar.

Bu ýerde ýola goýlan bejerişleriň hemmesi peýdalydyr we örän ýakymlydyr. Şolary dürli keselleri bejermekde ulanmak bilen bir hatarda, rahatlandyryjy, adamlaryň ýüz keşbini gowulandyrýan, kosmetologiýa serişdeleri hökmünde kabul etmek bolýar.

Dikeldiş merkeziniň birinji gatynda akwatrenažýor, suwasty ylgaw ýodalary ýaly iň täze lukmançylyk enjamlary bilen üpjün edilen deňiz we mineral suwlary bolan gidroterapiýa bölümleri hereket edýär.

Daýanç-hereket ediş synalarynda keseli bolan, şikes alan ýa-da operasiýa geçiren näsaglar üçin howza girmäge we çykmaga niýetlenen ýörite enjamlar hereket edýär. Suw bilen bejeriş almagyň köplenç halatda adaty görnüşdäki bejerişden has bähbitli bolýandygyny bellemeli. Bu ýerde bellenilen maşklar näsagyň ýagdaýyna görä kesgitlenilýär we bejeriş bedenterbiýesi boýunça ýörite hünärmenleriň gözegçiliginde ýerine ýetirilýär.

SPA bölüminde ýörite enjamlaryň kömegi arkaly akwaowkalama, krioterapiýa, baroterapiýa, infragyzyl şöhleler, gury we türk hammamy, bugly hammam, galoterapiýa, aromaterapiýa, bejeriş owkalamasy hem-de Kneýp boýunça suw bejerişi ugurlary bilen adamlaryň synasyna oňyn täsiri bolan döwrebap we netijeli usullar we beýlekiler ulanylýar.

Kriokameranyň kömegi arkaly 60 derejeden 120 derejä çenli sowuk howa arkaly bejermek usuly ýola goýuldy. Munuň özi adam synasynyň ätiýaçdaky mümkinçiliklerini işjeňleşdirýär we içki synalaryň işini artdyrýar. Bu usul diňe bir kesgitlenen kesellerde däl, eýsem, kuwwatlandyryjy we estetiki lukmançylyk serişdesi hökmünde ulanylýar. Agaçdan taýýarlanylan infragyzyl otagy gyzdyrylan mahaly peýdaly fitonsitleri bölüp çykarýar we adam synasynyň arassalanylmagyny üpjün edýär.

Binanyň ikinji gatynda häzirki zaman ylmy esasynda enjamlaşdyrylan maslahat beriş-anyklaýyş bölümi ýerleşýär. Bu ýerde newrologiýa, ortopediýa, dermatologiýa, kardiologiýa, EKG, rentgen, oftalmologiýa, otolaringologiýa, endokrinologiýa otaglary hereket edýär.

Döwlet Baştutanymyz Gurbanguly Berdimuhamedow saglygy goraýyş ulgamynyň işini mundan beýläk-de kämilleşdirmek maksady bilen, ylmy-barlag işlerini geçirmegiň wajypdygyny belleýär. Şunuň bilen baglylykda, şypahanada giň ugry bolan degişli enjamlar we beýleki ýörite serişdeler bilen üpjün edilen köpugurly barlaghanalaryň bardygyny bellemeli.

Üçünji gatda dikeldiş lukmançylygy hünärmenleri üçin täzeçil tehnologiýalary özünde jemleýän dikeldiş we fizioterapiýa bölümleri ýerleşýär. Bu ýerde ýokary hünärli lukmanlar näsaglara bejeriş bedenterbiýesi boýunça hyzmatlary hödürleýär. Döwrebap usullaryň giň görnüşi, dikeldiş meselelerine bolan özboluşly çemeleşmeler oňyn netijeleri gazanmaga mümkinçilik berýär. Binanyň fitnes zaly häzirki zaman trenažýorlary we beýleki zerur enjamlar bilen üpjün edildi.

Bu ýerde maşklar ýörite maksatnama esasynda işlenilip taýýarlanylýar, näsaglaryň dürli toparlary üçin lukmanlar hem-de usulyýetçi-hünärmenler tarapyndan birnäçe maşklar hödürlenilýär.

Awaza şypahanasynyň fizioterapiýa bölümi oňurga, ýürek-damar, dem alyş ýollary kesellerini, insultdan soňky dikeldiş we şikesleri bejermekde aňrybaş netijelere gönükdirilen hyzmatlaryň giň görnüşlerini hödürleýär.

Hormatly Prezidentimiz Gurbanguly Berdimuhamedowyň belleýşi ýaly, elektrik togunyň, elektrik, magnit ýa-da elektromagnit ýaly usullaryň ulanylmagy bogunlaryň hereketini işjeňleşdirmäge, agyryny aýyrmaga, öýjüklerdäki metabolik ýagdaýy gowulandyrmaga mümkinçilik berýär.

Şeýle hem näsaglary bejermek üçin mehanoterapiýa usuly ulanylýar. Munuň özi bogunlardaky hereketi ösdürmek üçin ýörite taýýarlanylan enjamlarda fiziki hereketleri ýerine ýetirmekden ybaratdyr. Ol kesel ýa-da şikes zerarly hereketden galan daýanç synalaryny dikeltmäge gönükdirilendir. Şeýle hem bu ýerde asma görnüşli bejergi bolan sling-terapiýa ulanylýar.

Hususan-da, bejeriş döwründe näsag ýörite lenta arkaly asma bejergini alýar. Munuň özi bogunlaryň çydamlylygyny ýokarlandyrýar, adam synalaryny berkidýär we saglygyňy gowulandyrýar. Umuman, bejergi lukmançylyk görkezijileri bolşy ýaly, türgenler üçin tälim görnüşinde, oturyp işleýän adamlaryň saglygyny berkitmekde ulanylyp bilner.

Bu ýerde dynç alýanlar dümewiň, ORWI, LOR keselleriniň öňüni almak we şolary bejermek boýunça lukmançylyk hyzmatlaryndan peýdalanyp bilerler. Şonuň netijesinde gan aýlanyşy, öýjüklerdäki alyş-çalyş işi gowulanýar we ähli synalaryň hereketi işjeňleşýär.

Mundan başga-da, «Awaza» şypahanasynda gysylan howa arkaly owkalama, lazeroterapiýa, aromoterapiýa, diwarlarynda we ýerde köp gatly duz örtügi bolan otagda galoterapiýa ýaly görnüşler näsaglaryň hyzmatynda. Bu usul emeli ýagdaýda mikroklimaty döretmäge we ýerasty duzly gowaklaryň şertlerine ýakyn ýagdaýy döretmäge gönükdirilendir. Umuman, bu ýerde näsaglar üçin aňrybaş amatlylygyň, lukmanlar üçin hem ähli ýagdaýa degişli derejede gözegçilik etmek mümkinçilikleriniň döredilendigini bellemeli. Işleriň köp bölegi awtomatik usulda amala aşyrylýar.

Şypahanada näsaglaryň amatly dynç almagy üçin hem oňat şertler göz öňünde tutuldy. Bu ýerde kitaphana, internet-zaly, bilýard otagy, açyk howuz, çaýhana, toparlaýyn oýunlar üçin niýetlenen sport meýdançasy we tennis korty bar. Fitobarda bejeriş ähmiýeti bolan içgiler, dermanlyk otlardan taýýarlanylan çaýlar we beýleki serişdeler hödürlenilýär.

Mälim bolşy ýaly, 20-nji iýulda, ýurdumyzyň saglygy goraýyş edaralarynyň işgärleriniň hünär baýramçylygynyň öňüsyrasynda Türkmenistanyň Prezidenti, Ylymlar akademiýasynyň akademigi, lukmançylyk ylymlarynyň doktory Gurbanguly Berdimuhamedowyň «Türkmenistanyň dermanlyk ösümlikleri» atly düýpli ylmy işiniň 11-nji jildiniň tanyşdyrylyş dabarasy boldy. Kitapda giňişleýin ylmy ugurlar bilen bir hatarda, türkmen topragynyň ajaýyp dermanlyk serişdeleri hakyndaky giňişleýin we peýdaly maglumatlar möhüm orun eýeleýär.

Deňiz suwy, ýokary ýod ionlary bolan howa, mineral suwlar we Awazanyň özboluşly ösümlik dünýäsi tebigatyň bejerijilik güýjüni özünde jemleýär. Milli Liderimiziň başlangyjy esasynda bina edilen şypahanada umumy sagaldyş, bedeniňi berkitmek we durmuşa höwesiňi ýokarlandyrmak üçin zerur ähli mümkinçilikler bar.

Hazaryň ekologiýa taýdan arassa kenaryndaky deňiz şypahana ulgamy çägini giňeldip, ýurdumyzda we daşary döwletlerde ägirt uly meşhurlyk gazanýar. Munuň özi mazmuny we gerimi boýunça ägirt uly taslamanyň uly geljeginiň bardygynyň anyk subutnamasydyr.

Täzeçil we öňdebaryjy inženerçilik-tehniki çözgütler, hyzmatlaryň ýokary derejesi türkmen topragynyň bu künjeginiň halkara syýahatçylyk we şypahana-dynç alyş merkezi hökmünde ykrar edilmeginde aýratyn ähmiýetlidir.

Şeýlelikde, Türkmenistanyň köp sanly döwrebap şypahanalarynyň dünýä derejesine eýedigi baradaky makalalar toplumy milli Liderimiziň ýurdumyzda düýpli lukmançylyk ylmy esasynda şypahana we dynç alyş ulgamyny ösdürmek boýunça alyp barýan syýasatynyň üstünliklere beslenýändigini hem-de giň gerimlidigini we öňdengörüjiliklidigini äşgär edýär we sagdyn durmuş ýörelgelerini pugtalandyrýar.

Milli lukmançylygy düýpli ösdürmekde, ony ýokary derejelere çykarmakda Türkmenistanyň Prezidenti, akademik, lukmançylyk we ykdysady ylymlaryň doktory, professor Gurbanguly Berdimuhamedowyň işläp taýýarlan «Saglyk» Döwlet maksatnamasy möhüm orun eýeleýär. Maksatnamanyň 24 ýylyň dowamynda tapgyrlaýyn esasda amala aşyrylmagy netijesinde netijeli jemgyýetçilik saglygy goraýyş ulgamy emele geldi.

Häzirki döwürde ýurdumyzda saglygy goraýyş ulgamyny Bütindünýä saglygy goraýyş guramasynyň standartlaryna laýyklykda kämilleşdirmek boýunça ägirt uly işler alnyp barylýar. Hususan-da, eneligiň we çagalygyň saglygyny goramak, birnäçe ýokanç keselleri doly ýok etmek işleri üpjün edildi. Ilatymyz ýerli dermanlyk ösümliklerden taýýarlanan dermanlar we lukmançylyk serişdeleri bilen doly üpjün edildi.

Döwlet Baştutanymyzyň ýadawsyz tagallasy netijesinde, ýurdumyzda sagdyn iýmitlenmek, ýokanç däl keselleriň öňüni almak, zyýanly endiklerden el çekmek, zähmeti we dynç alşy utgaşdyrmak, sport bilen yzygiderli meşgullanmak ýaly ugurlar berkidilýär. Bu çäreler adam ömrüniň uzalmagyny, keselçiligiň derejesiniň peselmegini üpjün etdi. Şeýle hem raýatlaryň öz saglygyny goramak babatda sowatlylyk düşünjesi ýokarlandy.

«Açyk gapylar» syýasatynyň durmuşa geçirilmegi netijesinde daşary ýurtlar bilen hyzmatdaşlyk gatnaşyklary giňeldilýär. Saglygy goraýyş ulgamynda Germaniýanyň, Awstriýanyň, Ýaponiýanyň, ABŞ-nyň, Koreýa Respublikasynyň, Russiýanyň, Belarusuň, Türkiýäniň we beýleki döwletleriň lukmançylyk hem-de ylmy-barlag edaralary bilen gatnaşyklar ýola goýuldy we işjeňleşdirilýär.

Milli Liderimiz şeýle gatnaşyklaryň ösdürilmegine hemmetaraplaýyn goldaw berýär. Şunlukda, ýurdumyzyň saglygy goraýyş ulgamynda lukmançylyk hyzmatlarynyň görnüşleri we hili ýokarlanýar. Olar iň gowy Ýewropa standartlaryna laýyk getirilýär hem-de olarda öňdebaryjy tehnologiýalar, enjamlar ornaşdyrylýar.

Bütindünýä saglygy goraýyş guramasynyň bilermenleriniň belleýişleri ýaly, hormatly Prezidentimiz Gurbanguly Berdimuhamedowyň amala aşyrýan syýasaty netijesinde Türkmenistan öňdebaryjy daşary ýurt tejribeleriniň esasynda saglygy goraýşyň milli ugruny kemala getirmekde oňyn netijeler gazandy. Munuň özi dünýäniň köp ýurtlary üçin nusgalykdyr.

Hormatly Prezidentimiz Gurbanguly Berdimuhamedow Goşulyşmazlyk hereketiniň XVIII Sammitine gatnaşdy

Türkmen döwlet habarlar agentligi (TDH)  /   25.10.2019 

Şu gün hormatly Prezidentimiz Gurbanguly Berdimuhamedow Baku şäherinde geçirilýän Goşulyşmazlyk hereketine agza ýurtlaryň döwlet we hökümet Baştutanlarynyň XVIII Sammitine gatnaşmak üçin iş sapary bilen Azerbaýjan Respublikasyna ugrady. Aşgabadyň Halkara howa menzilinde döwlet Baştutanymyzy resmi adamlar ugratdylar.

Türkmenistan parahatçylyk söýüji hoşniýetli goňşuçylyk hem-de oňyn bitaraplyk ýörelgelerine esaslanýan daşary syýasat ugruny yzygiderli durmuşa geçirmek bilen umumy abadançylygyň bähbitlerine kybap gelýän sebit we ählumumy derejedäki giň netijeli hyzmatdaşlygy ösdürmek ugrunda çykyş edýär. Milli Liderimiz Gurbanguly Berdimuhamedowyň başyny başlan netijeli strategiýasynyň ileri tutulýan ugurlarynyň biri halkara guramalary we düzümleri bilen işjeň özara hyzmatdaşlyk etmekden ybaratdyr. Şolaryň hatarynda Goşulyşmazlyk hereketi hem bar.

1961-nji ýylda döredilen bu gurama häzirki wagtda dünýäniň dürli künjeklerinde ýerleşýän 120 döwleti özüne birleşdirip, harby-syýasy toparlara gatnaşmazlyk we döwletleriň hem-de halklaryň parahatçylykly ýaşamak ýörelgeleri ugrunda çykyş edýär. Şunda bu iri birleşmäniň ýanynda döwletleriň 17-siniň, şeýle hem abraýly halkara guramalarynyň, şol sanda BMG-niň, Yslam Hyzmatdaşlyk Guramasynyň we beýlekileriň synçy derejesi bardyr.

Goşulyşmazlyk hereketiniň esasy maksady ýer ýüzünde parahatçylyga, howpsuzlyga we durnukly ösüşe ýardam bermekden ybaratdyr. Mälim bolşy ýaly, bu ugurlar Türkmenistanyň döwlet syýasatynyň esasyny düzýär, munuň özi oňyn hemişelik bitaraplyk derejesi we döredijilik hem-de ynsanperwerlik ýörelgelerine berk eýermek bilen şertlendirilendir. Şunuň bilen baglylykda, biziň ýurdumyzyň häzirki zamanyň möhüm meseleleriniň deňeçer çözgütlerini işläp taýýarlamakda, döwrüň talap edýän hyzmatdaşlygyň has netijeli ugurlaryny kemala getirmäge üýtgewsiz eýerýändigini bellemek gerek.

Türkmenistan tutuş adamzadyň bähbidi üçin öz parahatçylyk dörediji mümkinçiliklerini durmuşa geçirmäge çalşyp, islendik gapma-garşylykly ýagdaýlary diňe syýasy-diplomatik gepleşik usullary we serişdeleri arkaly kadalaşdyrmak ugrunda çykyş edýär. Hormatly Prezidentimiz Gurbanguly Berdimuhamedowyň dünýä jemgyýetçiliginiň giň ykrarnamasyna we goldawyna eýe bolan möhüm başlangyçlary netijeli halkara hyzmatdaşlygynyň mundan beýläk-de pugtalandyrylmagyna gönükdirilendir.

Milli Liderimiziň Goşulyşmazlyk hereketiniň häzirki Sammitine gatnaşmagy biziň ýurdumyzyň mundan beýläk-de ählumumy parahatçylygy, howpsuzlygy we ösüşi üpjün etmegiň, özara hyzmatdaşlyk üçin netijeli meýdançany döretmegiň bähbidine mundan beýläk-de umumy tagallalary jebisleşdirmäge ýardam bermegi nazarlaýandygy aýdyň subut edýär. Türkmenistan 1995-nji ýyldan başlap, bu guramanyň agzasydyr. Türkmen döwletiniň Baştutanynyň 2012-nji ýylyň awgustynda Eýran Yslam Respublikasynyň paýtagty Tähranda geçen Goşulyşmazlyk hereketiniň XVI Sammitine hem gatnaşandygyny ýatlap geçeliň.

Prezidentiň howa uçary Baku şäherine çenli uçup, Geýdar Aliýew adyndaky Halkara howa menzilinde gondy. Bu ýerde türkmen döwletiniň Baştutanyny resmi adamlar garşyladylar. Myhmansöýerligiň asylly däbine eýerilip, belent mertebeli myhmana duz-çörek hödür edilýär we gül desseleri gowşurylýar.

Hormatly Prezidentimiziň awtoulagy howa menzilinden Sammitiň geçirilýän ýeri Kongresler merkezine tarap ugraýar. Azerbaýjan bu forumy 2019-2022-nji ýyllarda Goşulyşmazlyk hereketine başlyklygy kabul edýän ýurt hökmünde geçirýär.

Kongresler merkezinde milli Liderimiz Gurbanguly Berdimuhamedowy Azerbaýjan Respublikasynyň Prezidenti Ilham Aliýew mähirli garşylady. Iki goňşy döwletleriň Baştutanlary dostlukly salamlaşyp, Sammitiň resmi banneriniň öňünde ýadygärlik surata düşdüler.

Wekiliýetleriň baştutanlarynyň forumyň resmi banneriniň öňünde däbe öwrülen surata düşmek dabarasy tamamlanandan soň, Bakuwyň Kongresler merkeziniň uly mejlisler zalynda Goşulyşmazlyk hereketiniň XVIII Sammitiniň açylyşy boldy. Umuman, foruma dünýäniň 160-a golaý ýurdundan döwlet we hökümet Baştutanlary, ýokary wezipeli wekiller hem-de iri halkara guramalaryň, şol sanda BMG-niň, G-77 toparynyň we beýleki guramalaryň ýolbaşçylary hem-de wekilleri gatnaşýarlar.

Ýokary derejeli duşuşygyň gün tertibine häzirki zamanyň howplaryna hem-de wehimlerine bilelikde garşy durmagy, oňyn syýasy gepleşikleri mundan beýläk-de pugtalandyrmak, ykdysady we ynsanperwer ulgamlarda netijeli hyzmatdaşlygy öz içine alýan sebit hem-de ählumumy derejedäki möhüm meseleleriň giň toplumy girizildi.

Sammiti Goşulyşmazlyk hereketiniň häzirki Başlygy – Wenesuela Boliwarian Respublikasynyň Prezidenti Nikolas Maduro açdy.

Goşulyşmazlyk hereketine Başlyklyk etmek Azerbaýjana geçirildi.

Soňra Goşulyşmazlyk hereketiniň Başlygy, Azerbaýjan Respublikasynyň Prezidenti Ilham Aliýew foruma gatnaşyjylaryň öňünde söz sözledi.

Şeýle hem ýygnananlaryň öňünde Birleşen Milletler Guramasynyň Baş Assambleýasynyň 74-nji sessiýasynyň Başlygy Tijani Muhammad-Bande çykyş etdi.

BMG-niň Baş sekretarynyň Sammite gatnaşyjylara ýüzlenmesini onuň syýasy we dünýä gurluşyk meseleleri boýunça orunbasary Rozmari Dikarlo okady.

Foruma gatnaşyjylara söz berilýär.

Hormatly Prezidentimiz Sammitde çykyş edip, Azerbaýjan Respublikasynyň Prezidenti Ilham Aliýewe şu forumyň ýokary derejede guralandygy, myhmansöýerlik we mähirli garşylandyklary, ysnyşykly hyzmatdaşlyk hem-de netijeli gatnaşyklar ýagdaýynyň döredilendigi üçin tüýs ýürekden minnetdarlyk bildirdi.

Milli Liderimiz Gurbanguly Berdimuhamedowyň belleýşi ýaly, Goşulyşmazlyk hereketiniň ýokary derejedäki maslahatynyň mundan öňki maslahatynyň Wenesuelada geçirilen wagtyndan bäri dünýäde düýpli özgerişler bolup geçdi. Halkara syýasatynda täze maksatlar döredi. Dürli geosyýasy we geoykdysady çemeleşmeler hem-de garaýyşlar ýüze çykdy. Bu özgermeleriň ählisi biziň häzirki zaman ýagdaýyna düýpli oýlanyşykly çemeleşmegimizi we oňa laýyk gelýän çemeleşmeleri hem-de çözgütleri işläp taýýarlamagymyzy talap edýär.

Häzirki döwürde Goşulyşmazlyk hereketine agza döwletlere esasy maksada ýetmäge – ählumumy parahatçylygy, strategik durnuklylygy we howpsuzlygy gorap saklamaga hem-de goldamaga gönükdirilen, birleşdirilen we bir maksada niýetlenen tagallalar zerur bolup durýar. Hut şu maksat hem ählumumy çözgütleriň derejesinde, şeýle hem ýerli we sebit derejelerinde jogapkär döwletleriň garaýyşlaryny we hereketlerini kesgitlemelidir.

--Soňky döwrüň ähli howplaryna hem-de wehimlerine garamazdan, Türkmenistan biziň bilelikde olara garşy durmagyň netijeli gurallaryny tapjakdygymyza ynanýar-- diýip, hormatly Prezidentimiz Gurbanguly Berdimuhamedow nygtady.

Biz bu meselede Goşulyşmazlyk hereketine aýratyn ähmiýet berýäris. Birnäçe onýyllyk mundan ozal bu hereketiň esasynda goýlan ýörelgeler we maksatlar şu gün häzirki döwürde aýratyn möhüm ähmiýete eýe bolýar diýip, milli Liderimiz aýtdy. Olar Ýer ýüzünde ýaşaýan adamlaryň aglaba böleginiň esasy durmuş zerurlyklaryna laýyk gelýärler.

--Şol ýörelgelere we maksatlara esaslanyp, biz – Goşulyşmazlyk hereketine agza döwletler, halkara bileleşiginiň beýleki agzalary bilen bilelikde, bu ugurda alyp barýan işlerimizi dünýägaraýyş we syýasy-hukuk taýdan anyk many-mazmun bilen baýlaşdyryp, ählumumy howpsuzlygy berkitmäge täze we kuwwatly itergi bermelidiris-- diýip, döwlet Baştutanymyz belledi.

-- Biziň pikirimizçe, ynanyşmak we hereketleriň aýdyňlygyny dikeltmek we ykrar etmek halkara giňişliginde netijeli, hemmeleriň bähbitlerini göz öňünde tutýan gatnaşyklary guramagyň, parasatly çözgütleri kabul etmegiň esasy şerti bolup durýar-- diýip, hormatly Prezidentimiz Gurbanguly Berdimuhamedow sözüni dowam etdi.

--Dünýädäki ýagdaýlar üçin öz jogapkärçiligine düşünmek bilen, Türkmenistan Birleşen Milletler Guramasynyň Baş Assambleýasynyň 2021-nji ýyly Halkara parahatçylyk we ynanyşmak ýyly diýip yglan etmegi baradaky başlangyç bilen çykyş etdi-- diýip, milli Liderimiz nygtady hem-de birnäçe hepde mundan ozal, şu ýylyň 12-nji sentýabrynda, Baş Assambleýanyň Birleşen Milletler Guramasyna agza 73 döwletiň awtordaşlyk etmeginde ýokarda görkezilen Kararnamanyň biragyzdan kabul edendigine ünsi çekdi.

Döwlet Baştutanymyz mümkinçilikden peýdalanyp, parahatçylygy hem-de howpsuzlygy berkitmekde örän uly ähmiýeti bolan bu başlangyjy goldandyklary we oňa goşulyşandyklary üçin, Goşulyşmazlyk hereketiniň agzalaryna, aýratyn hem, kabul edilen bu Kararnamanyň awtordaşlary bolup çykyş eden döwletlere minnetdarlyk sözlerini aýtdy.

Şunuň bilen baglylykda, milli Liderimiziň öňe süren bu başlangyjynyň iş ýüzünde durmuşa geçirilmeginiň dartgynlygy azaltmak, jedelli meseleleri hem-de gapma-garşylyklary syýasy-diplomatik ýol arkaly kadalaşdyrmak, ynanyşmak we özara düşünişmek ýagdaýyny kemala getirmek boýunça anyk çäreleri işläp taýýarlamak maksadynda halkara hyzmatdaşlyga ýardam bermelidigini aýratyn bellemelidiris.

Resminamada öňüni alyş diplomatiýasyny ösdürmegiň we pugtalandyrmagyň, hususan-da, köptaraplaýyn syýasy gepleşikleriň esasynda berkitmegiň zerurlygy hem-de şunuň bilen baglylykda, Birleşen Milletler Guramasynyň orny aýratyn nygtalýar. Şu babatda Aşgabatda hereket edýän BMG-niň Merkezi Aziýa üçin öňüni alyş diplomatiýasy boýunça sebit merkezini ýurdumyzyň we Milletler Bileleşiginiň arasyndaky netijeli hyzmatdaşlygyň aýdyň mysaly hökmünde görkezmek bolar.

Ýokarda agzalan Kararnama şeýle hem BMG tarapyndan ykrar edilen Türkmenistanyň hemişelik Bitaraplygynyň we hormatly Prezidentimiz Gurbanguly Berdimuhamedowyň sebit hem-de dünýä möçberinde parahatçylygy, howpsuzlygy we durnukly ösüşi üpjün etmekde, netijeli döwletara gatnaşyklary saklamakda hyzmatdaşlygy ösdürmäge gönükdirilen daşary syýasy strategiýasynyň aýdyň beýany bolup durýar.

Milli Liderimiz çykyşyny dowam edip, halkara terrorçylyga garşy hereket etmegiň ählumumy howpsuzlygy üpjün etmegiň çäklerinde örän möhüm wezipe bolup durýandygyny belledi.

--Dünýä bileleşiginiň terrorçylyga garşy göreşmegiň netijeli halkara gurallaryny döretmek boýunça tagallalaryny goldamak bilen, Türkmenistan Birleşen Milletler Guramasynyň Terrorçylyga garşy ählumumy strategiýasyny doly möçberde durmuşa geçirmegiň tarapdary bolup çykyş edýär-- diýip, hormatly Prezidentimiz Gurbanguly Berdimuhamedow belledi.

Döwlet Baştutanymyz şeýle işleriň ähli ýerlerde, hem bütindünýä, hem sebit we milli derejelerde alnyp barylmaly diýip hasap edýändigini nygtady hem-de olaryň birnäçesinde terrorçylyk hakykat ýüzünde howp salýan Goşulyşmazlyk hereketiniň ýurtlary üçin bu wezipäniň ýokary derejede möhüm mesele boljakdygyna ynam bildirdi.

Mälim bolşy ýaly, öz tarapyndan Bitarap Türkmenistan bu ugurda halkara hyzmatdaşlygyny pugtalandyrmaga saldamly goşant goşmak bilen, terrorçylyga garşy göreşmegi BMG bilen strategiki hyzmatdaşlygyň hem-de beýleki abraýly guramalar bilen gatnaşyklaryň möhüm bölegi hökmünde kesgitledi.

Döwlet Baştutanymyz Gurbanguly Berdimuhamedowyň belleýşi ýaly, terrorçylygy döredýän sebäpleri aradan aýyrmaga gönükdirilen sazlaşykly hereketleri işläp taýýarlamak bu babatda möhüm wezipe bolup durýar. Gürrüň, hususan-da, dünýäniň ol ýa-da beýleki sebitleriniň durnukly durmuş-ykdysady ösüşi üçin şertleri döretmek, ynsanperwer häsiýetli meseleleri çözmek barada barýar.

Şeýlelikde, Türkmenistan özüni jogapkär hem-de uzakmöhletli hyzmatdaş hökmünde görkezmek bilen, sebit we dünýä möçberinde durnuklaşdyryş işlerini işjeňleşdirmekde möhüm orny eýeläp, umumy abadançylygyň bähbidine özüniň baý parahatçylyk dörediji tejribesinden hem-de döredijilik kuwwatyndan netijeli peýdalanmaga çalyşýar.

Milli Liderimiziň öz çykyşynda belleýşi ýaly, Goşulyşmazlyk hereketine agza döwletlere gönüden-göni degişli meseleleriň ýene-de biri bosgunlar meselesidir. Bosgunlaryň aglaba köpüsi Goşulyşmazlyk hereketine agza ýurtlaryň adamlary bolup durýar.

--Bosgunlar meselesiniň hakyky çözgüdini gözlemäge çalşyp hem-de bu ugurda giň halkara hyzmatdaşlygyny ýola goýmak başlangyjy bilen çykyş edip, biz öz ýurdumyzda 2012-nji ýylyň maýynda Birleşen Milletler Guramasy we Yslam Hyzmatdaşlyk Guramasy bilen ysnyşykly hyzmatdaşlykda bolup, bosgunlar meselesine bagyşlanan halkara maslahatyny geçirdik-- diýip, hormatly Prezidentimiz Gurbanguly Berdimuhamedow belledi.

--Milli derejede diňe soňky ýyllarda biziň ýurdumyz 20 müňden hem köpräk bosgunlara we raýatlygy bolmadyk adamlara öz raýatlygyny berdi. 2012-nji ýylda Goşulyşmazlyk hereketine agza döwletleriň Baştutanlarynyň Tähranda geçirilen duşuşygynda Türkmenistan bosgunlar meselesini özbaşdak ugur hökmünde Goşulyşmazlyk hereketiniň alyp barýan işlerine goşmagy teklip etdi-- diýip, döwlet Baştutanymyz nygtady, şunuň bilen baglylykda, şu teklibe anyk garamaga dolanyp gelmegi teklip etdi.

Şunuň bilen baglylykda, ynsanpewrer ugrunyň ýurdumyzyň içeri we daşary syýasatynyň esasy ugurlarynyň biri bolup durýandygyny bellemek gerek. Türkmenistan sebitdäki döwletleriň ilkinjileriniň hatarynda bu meselä uly üns berip başlamak bilen, bosgunlaryň hem-de raýatlygy bolmadyk adamlaryň meselelerini çözmekde umumy tagallalary mundan beýläk-de utgaşdyrmak ugrunda çykyş edýär.

Ýurdumyz halkara hukugynyň umumy ykrar edilen kadalaryna berk ygrarlydygyny tassyklap, bu ugurda yzygiderli we anyk ädimleri ädýär. Ýokarda agzalyp geçilen halkara maslahat Türkmenistanyň dünýä giňişliginde abraýynyň barha artýandygynyň hem-de hormatly Prezidentimiz Gurbanguly Berdimuhamedowyň öňe sürýän döredijilik başlangyçlarynyň giňden ykrar edilýändiginiň aýdyň subutnamasydyr. Şol maslahata Birleşen Milletler Guramasynyň häzirki baş sekretary Antoniu Guterreş hem gatnaşdy. Ol şol döwürde BMG-niň Bosgunlaryň işi baradaky Ýokary komissarynyň wezipesini eýeleýärdi.

Mälim bolşy ýaly, döwlet Baştutanymyzyň başlangyjy boýunça Raýatsyzlygy aradan aýyrmak boýunça 2018-2024-nji ýyllar üçin milli meýilnama işlenip taýýarlanyldy. Şunuň bilen baglylykda, geçen aýda hormatly Prezidentimiziň 863 adamy Türkmenistanyň raýatlygyna kabul etmek hakyndaky Permana gol çekmegi hem bellärliklidir. Şol raýatlara dabaraly ýagdaýda pasportlar gowşuryldy.

Milli Liderimiz Sammite gatnaşyjylara ýüzlenip, häzirki döwürde ählumumy ykdysadyýetiň Goşulyşmazlyk hereketiniň alyp barýan işleriniň möhüm ugry bolup durýandygyny nygtady.

--Biziň döwletlerimiz ösüp gelýän ýurtlaryň kanuny hukuklaryny we bähbitlerini goramagyň tarapdarlary bolup, garaýyşlaryny özara ylalaşyp, bilelikde çykyş etmelidir, halkara ykdysady gatnaşyklarynda adalatyň we deňhukuklylygyň tarapynda durmalydyr. Hukuklaryň kemsidilmegine, dünýä söwdasynda hiç bir esassyz, köplenç ýagdaýlarda bolsa, emeli taýdan päsgelçilik döredilmegine garşy çykmalydyr. Halklaryň we döwletleriň ykdysady berkararlygynyň ykrar edilmegi ugrunda tagalla etmelidir. Biz şu ýagdaýlaryň şeýle bolmalydygyna ynanýarys --diýip, hormatly Prezidentimiz Gurbanguly Berdimuhamedow belledi.

--Şu meselede Goşulyşmazlyk hereketiniň garaýşy berk we saldamly bolmalydyr. Biz özümiziň ählumumy ykdysady gün tertibimizi başlangyçly we jogapkärli öňe sürmelidiris --diýip, döwlet Baştutanymyz nygtady.

Milli ykdysadyýet barada aýdylanda bolsa, milli Liderimiziň döwlet strategiýasynyň üstünlikli durmuşa geçirilmegi netijesinde soňky ýyllarda öz ösüşinde kuwwatly itergä eýe bolup, durnukly we okgunly ösýär. Giň gerimli özgertmeler maksatnamalarynyň yzygiderli durmuşa geçirilmegi, halk hojalyk toplumynyň pudaklarynyň düýpli özgerdilmegi ýurdumyzyň durnukly ösmegini we rowaçlanmagyny üpjün edýär.

Täze eýýamda ykdysadyýeti diwersifikasiýa ýoly bilen ösdürmek hem-de senagatlaşdyrmak, bazar gatnaşyklaryna geçmek, hususy ulgamy hemmetaraplaýyn goldamak, öňdebaryjy tehnologiýalary, şol sanda maglumat we sanly tehnologiýalary işjeň ornaşdyrmak türkmen ykdysadyýetiniň ileri tutulýan ugurlary bolup durýar. Ykdysadyýeti sanly ulgama geçirmek maksady bilen, hormatly Prezidentimiz Gurbanguly Berdimuhamedowyň tabşyrygy boýunça 2019-2025-nji ýyllar üçin niýetlenen degişli Konsepsiýa işlenip taýýarlanyldy we durmuşa geçirilýär. Bularyň ählisi, şol sanda milli Liderimiziň başyny başlan iri düzümleýin taslamalary gyzyklanma bildirýän daşary ýurtly hyzmatdaşlaryň ählisi bilen özara bähbitli hyzmatdaşlyk üçin ägirt uly mümkinçilikleri açýar.

Döwlet Baştutanymyz çykyşynyň dowamynda bu babatda goşulyşmaýan döwletleriň adalatly we aýdyň ýörelgelere, energiýa çeşmeleriniň we olary ibermek serişdeleriniň deňhukukly elýeterliligine, energiýa serişdelerini iberijileriň, alyjylaryň we üstaşyr geçirijileriň bähbitlerini hasaba almaga hem-de ykrar etmäge esaslanýan energiýa howpsuzlygynyň ählumumy ulgamynyň kemala getirilmegine gatnaşmagy örän möhüm ähmiýete eýe bolýar diýip belledi.

Mälim bolşy ýaly, Türkmenistan eýýäm köp ýyl bäri ählumumy energetika howpsuzlygyny üpjün etmäge gönükdirilen giň halkara hyzmatdaşlygyny ýola goýmak boýunça düýpli işleri geçirýär.

--Birleşen Milletler Guramasynyň Baş Assambleýasynyň 74-nji sessiýasynyň garamagyna biziň ýurdumyz durnukly ösüşi we halkara hyzmatdaşlygy üpjün etmekde energiýa serişdeleriniň ygtybarly we durnukly üstaşyr geçirilmeginiň orny hakyndaky Kararnamanyň taslamasyny hödürlemegi göz öňünde tutýar - diýip, milli Liderimiz aýtdy.

Şunuň bilen baglylykda, uglewodorod serişdeleriniň ägirt uly gorlaryna eýe bolan Türkmenistanyň degişli düzümi döretmäge saldamly goşant goşup, iri möçberli taslamalaryň, şol sanda milli ýangyç-energetika toplumyny döwrebaplaşdyrmak hem-de energiýa serişdelerini dünýä bazarlaryna ibermegiň köp şahaly turbageçiriji ulgamyny kemala getirmek baradaky taslamalaryň başyny başlaýandygyny nygtamak ýerlikli bolar.

Hytaýa türkmen “mawy ýangyjynyň” iberilýän transmilli energiýa geçirijisiniň gurulmagyny, şeýle hem häzirki döwürde amala aşyrylýan, sebitiň ýurtlarynyň arasyndaky netijeli hyzmatdaşlygy ösdürmäge, olaryň ykdysady kuwwatyny artdyrmaga ýardam etjek Türkmenistan-Owganystan-Pakistan-Hindistan gaz geçirijisini çekmek boýunça taslamany anyk mysallar hökmünde görkezmek bolar. Şeýle hem türkmen tebigy gazyny Ýewropa ugry boýunça ibermek mümkinçiligine garalýar.

Şunuň bilen birlikde, ulag ulgamy dünýä hojalyk gatnaşyklarynyň durnuklylygyna we deňagramlylygyna gönüden-göni täsir edýän dünýä ykdysadyýetiniň esasy ugurlarynyň biri bolup durýar. Türkmenistan çäk taýdan örän amatly ýerleşmek bilen, sebit we yklym ähmiýetli möhüm ulag-üstaşyr halkasy hem-de logistika merkezi hökmündäki ornuny ynamly pugtalandyryp, bu ugurda birnäçe başlangyçlar bilen çykyş etdi. Şol başlangyçlaryň wajyplygy hem-de zerurlygy BMG-niň Baş Assambleýasynyň degişli Kararnamalarynda tassyklanyldy.

Döwlet Baştutanymyz Sammitde çykyş edip, Goşulyşmazlyk heketine agza döwletleriň Durnukly Ösüş Maksatlaryny, şol sanda, olaryň azyk howpsuzlygy ýaly bölegini durmuşa geçirmek boýunça işleri raýdaşlykda alyp barmaklarynyň hem gowy netijeleri berip biljekdigini belledi.

--Döwletler we sebitler üçin azyk serişdeleriniň elýeterli bolmagyny üpjün etmek meselelerine garalanda, şeýle hem islendik adamyň aýrylmaz hukugy hökmünde ýeterlikli iýmitlenmegi üpjün edilende goşulyşmaýan ýurtlaryň garaýyşlarynyň agzybir, aýgytly we berk bolmagy zerurdyr --diýip, hormatly Prezidentimiz Gurbanguly Berdimuhamedow aýtdy.

Azyk howpsuzlygyny üpjün etmek milli Liderimiziň baştutanlygynda durmuşa geçirilýän döwlet syýasatynyň ileri tutulýan ugurlarynyň biridir. Ilatyň ýokary hilli azyk önümleriniň köp görnüşlerine bolan isleglerini kanagatlandyrmak boýunça öňde goýlan wezipeleri çözmekde obasenagat toplumyny düýpli özgertmäge, azyk senagatyny döwrebaplaşdyrmaga, daşary ýurtlardan getirilýän harytlaryň ornuny tutýan önümleri öndürmek we eksportyň möçberlerini artdyrmak boýunça kabul edilen döwlet maksatnamalaryny durmuşa geçirmäge aýratyn ähmiýet berilýär.

Bu ugurda amala aşyrylýan toplumlaýyn özgertmeler anyk netijeleri berýär. Ýurdumyzyň azyk bolçulygyny döretmek boýunça amala aşyran işleri we gazanan üstünlikleri hem halkara derejesinde, şol sanda BMG-niň Azyk we oba hojalyk guramasynyň ýokary bahasyna mynasyp boldy. Türkmenistan bu ulgamda ägirt uly tejribä eýe bolmak bilen, ony dünýä bileleşigi bilen paýlaşmaga taýýardyr hem-de daşary ýurtly hyzmatdaşlar bilen netijeli gatnaşyklar üçin hemişe açykdyr.

Milli Liderimiz ýygnananlara ýüzlenip, biziň ýurdumyzyň Goşulyşmazlyk hereketine agza döwletleriň howanyň üýtgemegi bilen bagly meseleler boýunça has-da tutanýerli hyzmatdaşlyk etmekleriniň tarapdary bolup çykyş edýändigini belledi.

--Şunuň bilen baglylykda, 2030-njy ýyla çenli Ählumumy ösüş gün tertibini we Pariž Ylalaşygyny ýerine ýetirmäge gönükdirilen tagallalarymyzyň birleşdirilmegi has-da möhüm ähmiýete eýe bolýar –diýip, hormatly Prezidentimiz Gurbanguly Berdimuhamedow nygtady.

Milli Liderimiziň bu ýerde, hazarýaka döwletleriň biriniň paýtagtynda bolmak bilen, Hazar deňzini, onuň ekologiýasyny, deňsiz-taýsyz biologik köpdürliligini gorap saklamagyň bütindünýä ähmiýetini bellemän geçip bilmeýärin diýip aýtdy.

--Şu ýylyň awgust aýynda Türkmenistanda geçirilen birinji Hazar ykdysady forumynda biziň ýurdumyz Hazar deňziniň baý tebigy serişdelerinden rejeli peýdalanmagy üpjün etmek boýunça tebigaty goraýyş çäreleriniň toplumy hökmünde täze Hazar ekologiýa maksatnamasyny döretmek baradaky teklip bilen çykyş etdi --diýip, döwlet Baştutanymyz nygtady. Biz bu mesele boýunça giňişleýin ara alyp maslahatlaşmak barada başlangyç bilen çykyş etmekçi bolýarys we Goşulyşmazlyk hereketiniň bizi hemmetaraplaýyn goldajakdygyna ynanýarys.

Şunuň bilen baglylykda, ekologiýa meselesiniň Bitarap Türkmenistanyň içeri we daşary syýasatynyň esasy ugurlarynyň biri bolup durýandygyna aýratyn ünsi çekmelidiris. Hormatly Prezidentimiz Gurbanguly Berdimuhamedowyň BMG-niň Baş Assambleýasynyň mejlislerinde, BMG-niň Durnukly ösüş boýunça maslahatynda, Sendaý şäherinde geçirilen BMG-niň “Tebigy betbagtçylyklaryň töwekgelçiligini azaltmak” atly III Bütindünýä maslahatynda, Tegu şäherinde geçirilen VII Bütindünýä suw forumynda we beýleki iri forumlarynda beýan eden oňyn başlangyçlary bu wajyp ulgamda köptaraplaýyn gatnaşyklary pugtalandyrmaga hem-de ösdürmäge saldamly goşant boldy.

Howanyň ählumumy üýtgemegi bilen baglanyşykly meseleleri şolaryň hatarynda aýratyn görkezmek bolar. Türkmenistan Howanyň üýtgemegi boýunça milli strategiýany kabul eden BMG-ä agza döwletleriň ilkinjileriniň biri bolup durýar. Soňky ýyllarda BMG ählumumy ösüş boýunça möhüm resminamalaryň birnäçesini kabul etdi. Şolaryň hatarynda 2030-njy ýyla çenli strategiýa we Pariž ylalaşygy bar. Şolardan gelip çykýan borçnamalary nazara almak bilen, ýokarda agzalan Milli strategiýanyň rejelenen görnüşi taýýarlanyldy. Ol döwlet Baştutanymyzyň şu ýylyň sentýabr aýynda gol çeken degişli Karary bilen tassyklanyldy.

Ýurdumyz howanyň üýtgemegine, daşky gurşawy goramaga, tebigy serişdelerden rejeli peýdalanmaga, ählumumy ekologiýa howpsuzlygyny üpjün etmäge degişli meselelerde işjeň orny eýeläp, şolaryň oňyn çözgütlerini işläp taýýarlamaga we öz üstüne alan borçnamalaryny ýerine ýetirmäge jogapkärli çemeleşmäni görkezýär. Garagumuň jümmüşinde “Altyn asyr” Türkmen kölüni döretmek boýunça ägirt uly taslamany durmuşa geçirmegi, Türkmenistanyň Araly halas etmegiň Halkara gaznasynda netijeli işlemegi, şol sanda 2017-2019-njy ýyllarda şol gazna başlyklyk etmegiň çäklerinde netijeli işlemegi, Hazaryň täsin ekologiýa ulgamyny goramak baradaky başlangyçlary munuň aýdyň subutnamasydyr.

Ählumumy durnukly ösüş maksatlaryna ýetmek boýunça köpugurly hyzmatdaşlyga taýýardygyny iş ýüzünde tassyklaýan ýurdumyzda amala aşyrylýan giň möçberli özgertmeler maksatnamalarynyň hem-de düzümleýin taslamalaryň ählisi ekologiýa ulgamy, “ýaşyl” tehnologiýalaryň ornaşdyrylmagy bilen berk baglanyşyklydyr.

Hormatly Prezidentimiz Gurbanguly Berdimuhamedow Sammite gatnaşyjylara ýüzlenip, indiki ýyl Türkmenistan özüniň häzirkizaman taryhynda iň bir möhüm seneleriniň biri bolan özüniň bitaraplyk hukuk ýagdaýynyň halkara derejesinde ykrar edilmeginiň 25 ýyllygyny dabaraly belläp geçer. Ýöne Türkmenistanyň Goşulyşmazlyk hereketine agza bolmagynyň 25 ýyllygy ýaly beýleki şanly sene hem şu sene bilen baglydyr diýip belledi.

--Bu seneleriň bir-biri bilen baglanyşygy aýrylmazdyr. Şoňa görä-de, hut 1995-nji ýylyň oktýabr aýynda Goşulyşmazlyk hereketiniň döwlet baştutanlarynyň Kolumbiýanyň Kartahena şäherinde geçen duşuşygynda Türkmenistanyň Bitarap döwlet bolmak meýlini goşulyşmaýan ýurtlaryň biragyzdan goldandygyny biz hiç wagt unutmarys we hemişe minnetdarlyk bilen nygtaýarys-- diýip, milli Liderimiz belledi. --Biz şol günki wakany türkmen bitaraplygynyň dünýä jemgyýetçiliginiň öňünde öňe sürülmeginde we geljekde Birleşen Milletler Guramasynyň derejesinde berkidilmeginde aýratyn tapgyryň ornuny tutýan waka diýip hasap etmäge doly haklydyrys.

--Şol ýatdan çykmajak wakadan soň geçen ýyllar biziň bitaraplygymyzyň ýörelgeleriniň, onuň çuňňur dünýägaraýşynyň Goşulyşmazlyk hereketiniň maksatlaryna we gymmatlyklaryna kybapdaşdygyny, parahatçylyk söýüjiligiň, gatyşmazlygyň, her bir ýurda, onuň öz saýlan ösüş ýoluna bolan berkarar hukugyna hormat goýmak ýörelgelerine eýerýän ähli halklaryň we döwletleriň arzuw-hyýallaryna we meýillerine laýyk gelýändigini görkezdi-- diýip, döwlet Baştutanymyz nygtady.

Şunuň bilen baglylykda, häzirki döwürde hormatly Prezidentimiz Gurbanguly Berdimuhamedowyň baştutanlygynda Türkmenistanda üstünlikli durmuşa geçirilýän oňyn bitaraplyk syýasatynyň sebit we dünýä möçberinde parahatçylygy, howpsuzlygy hem-de durnuklylygy üpjün etmegiň, deňhukukly, özara bähbitli hyzmatdaşlygy üçin şertleri döretmegiň möhüm şerti hökmünde çykyş edýändigini nygtamalydyrys.

Biziň Watanymyz gadymy döwürlerden bäri türkmen halkyna mahsus bolan parahatçylyk söýüjilikli ynsanperwerlik ýörelgelerine esaslanan bitaraplyk-hukuk derejesiniň Birleşen Milletler Guramasynyň derejesinde iki gezek ykrar edilen dünýäde ýeke-täk döwletdir. Munuň özi BMG-niň Baş Assambleýasynyň Kararnamalarynda berkidildi. BMG-niň Baş Assambleýasynyň 12-nji dekabry Halkara Bitaraplyk güni diýip yglan etmek hakyndaky Kararnamany kabul etmegi hem Türkmenistanyň ýurtlaryň we halklaryň arasyndaky dostluk, hoşniýetli goňşuçylyk we ylalaşyklylyk gatnaşyklaryny pugtalandyrmaga ägirt uly goşandynyň ykrar edilmeginiň aýdyň subutnamasydyr.

Hormatly Prezidentimiz Gurbanguly Berdimuhamedow çykyşynyň ahyrynda 2020-nji ýylyň 12-nji dekabrynda Aşgabatda türkmen bitaraplygynyň şanly senesine bagyşlanyp, birnäçe iri halkara çäreleriniň geçiriljekdigini habar berdi. Olaryň hatarynda Parahatçylyk, howpsuzlyk we durnukly ösüş meseleleri boýunça halkara maslahaty hem bar. Mümkinçilikden peýdalanyp, milli Liderimiz goşulyşmaýan ýurtlaryň ähli döwlet baştutanlaryny we wekiliýetleriniň ýolbaşçylaryny şol dabaralara gatnaşmaga çagyrdy.

Döwlet Baştutanymyzyň çykyşy çuňňur gyzyklanma hem-de uly üns bilen diňlenildi we el çarpyşmalar bilen garşylanyldy.

Şol gün bu ýerde, Bakuwyň Kongresler merkezinde hormatly Prezidentimiz Gurbanguly Berdimuhamedowyň Azerbaýjan Respublikasynyň Prezidenti Ilham Aliýew bilen duşuşygy boldy.

Azerbaýjanyň Baştutany bu möhüm halkara forumyna gatnaşmaga çakylygy kabul edendigi üçin öz türkmen kärdeşine ýene-de bir gezek hoşallyk bildirip, Garaşsyz, Bitarap Türkmenistanyň Goşulyşmazlyk hereketi guramasynyň esasy ýörelgeleri bilen ugurdaş gelýän parahatçylyk dörediji syýasaty alyp barýandygyna ýokary baha berdi. Bu gurama agza ýurtlar ählumumy parahatçylygyň, durnuklylygyň we howpsuzlygyň bähbidine bilelikdäki tagallalary birleşdirmek ugrunda çykyş edýärler. Şunuň bilen baglylykda, milli Liderimiziň ХХI asyrda dünýäniň gapma-garşylyksyz ösmegi üçin berk binýadyň döredilmegine gönükdirip, yzygiderli öňe sürýän netijeli halkara başlangyçlarynyň ähmiýeti bellenildi.

Hormatly Prezidentimiz ýurdumyzyň umumy abadançylygyň bähbitlerine laýyk gelýän parahatçylyk söýüji we giň netijeli hyzmatdaşlyk syýasatyna berk eýermek bilen, özara bähbitli hyzmatdaşlyk ýola goýlan goňşy döwletler bilen däbe öwrulen dostlukly gatnaşyklary pugtalandyrmaga uly ähmiýet berýändigini belledi.

Işjeň we netijeli ýagdaýda geçen duşuşygyň barşynda söhbetdeşler halkara durmuşynyň özara gyzyklanma döredýän möhüm meselelerini, şeýle hem Türkmenistan bilen Azerbaýjanyň ykdysady hyzmatdaşlygynyň geljegini ara alyp maslahatlaşdylar. Bellenilişi ýaly, biziň ýurtlarymyz ygtybarly daşary söwda hyzmatdaşlarydyrlar, olar ykdysadyýetiň dürli ugurlarynda işjeň hyzmatdaşlyk edýärler.

Şunuň bilen baglylykda, Prezident Ilham Aliýew häzirki Sammitde milli Liderimiziň ählumumy ykdysadyýetiň Goşulyzmazlyk hereketiniň işiniň möhüm ugry bolup durýandygy baradaky wajyp pikirini goldaýandygyny belledi. Biziň döwletlerimiz ösüp gelýän ýurtlaryň kanuny hukuklarynyň we bähbitleriniň goragynda jebisleşikli orunlarda çykyş etmelidirler. Halkara ykdysada gatnaşyklarynda adalatlylygy we deňhukuklylygy işjeň goramalydyrlar. Dünýä söwdasynda hukularyň kemsidilmegine, esaslandyrylmadyk emeli bökdençliklere garşy hem-de halklaryň we döwletleriň ykdysady özygtyýarlylygyň ykrar edilmegi ugrunda çykyş etmelidirler.

Söhbetdeşler şeýle hem döwletleriň ikisiniň hem dünýäde energiýa serişdelerini iri öndürijiler we iberijiler bolup durýandyklaryny, çäk ýakynlygyny hasaba almak bilen, ýangyç-energetika tolumynda hyzmatdaşlygyň uly mümkinçiligine eýediklerini bellediler.

Ulag ulgamy bilelikdäki hyzmatdaşlygyň strategik ugry bolup çykyş edýär, bu ýerde üstaşyr-ulag ulgamyny döretmekde tagallalary birleşdirmek üçin giň mümkinçilikler bardyr. Bu ulgamda Türkmenistandaky ýaly Azerbaýjanda hem häzirki zaman düzümleri, hususan-da, awtoulag we demir ýol-parom aragatnaşygyny döretmekde netijeli özara hyzmatdaşlygy ýola goýmaga, giň logistik ulgamy kemala getirmäge ýardam berýän port düzümi bardyr.

Söhbetdeşler iki döwletiň hem hoşniýetli goňşuçylygyň köpasyrlyk gatnaşyklaryna ygrarlydyklaryny, şeýle hem olaryň däbe öwrülen medeni-ynsanperwer gatnaşyklary hemmetaraplaýyn çuňlaşdyrmaga taýýardyklaryny tassyklap, ýola goýlan netijeli türkmen-azerbaýjan gatnaşyklarynyň döwletara we sebit ähmiýetli täze giň gerimli bilelikdäki taslamalaryň hasabyna ösdüriljekdigine özara ynam bildirdiler.

Duşuşygyň ahyrynda milli Liderimiz öz azerbaýjan kärdeşine görkezilen myhmansöýerlik we wekilçilikli forumyň ýokary derejede guralandygy üçin minnetdarlyk bildirdi.

Prezidentler Gurbanguly Berdimuhamedow we Ilham Aliýew hoşlaşyp, Türkmenistanyň we Azerbaýjanyň halklaryna parahatçylyk we abadançylyk baradaky arzuw-isleglerini beýan etdiler.

Milli Liderimiz iş saparynyň maksatnamasy tamamlanandan soňra, Baku şäheriniň Geýdar Aliýew adyndaky Halkara howa menziline geldi we bu ýerden Watanymyza ugrady.

 

Hormatly Prezidentimiz Gurbanguly Berdimuhamedow senagat-innowasion toplumyň açylyşyna gatnaşdy

 Türkmen döwlet habarlar agentligi (TDH)  /   28.06.2019  /   

28.06.2019  hormatly Prezidentimiz Gurbanguly Berdimuhamedow Ahal welaýatynda gurlan täze iň döwrebap senagat toplumynyň — tebigy gazdan benzin öndürýän zawodyň açylyş dabarasyna gatnaşdy.

Bu möhüm maýa goýum taslamasy milli Liderimiziň başyny başlan Türkmenistanyň energetika strategiýasyny üstünlikli durmuşa geçirmegiň ýolunda nobatdaky ädimdir. Şol strategiýanyň esasy ugry gazy we nebiti gazyp almagyň mukdaryny artdyrmak, türkmen energiýa serişdelerini eksport etmegiň köptaraply ulgamyny kemala getirmek bilen bir hatarda, ýangyç-energetika toplumyny düýpli döwrebaplaşdyrmakdan hem-de diwersifikasiýa ýoly bilen ösdürmekden ybaratdyr.

Senagat möçberde tebigy gazdan ekologiýa taýdan arassa sintetik awtoulag ýangyjynyň çykaryljak dünýäde ilkinji zawoddygyny aýratyn bellemek gerek.

Bu ulgamda kabul edilen maksatnamalaryň hem-de bellenen meýilnamalaryň ýerine ýetirilmegi Watanymyzyň yzygiderli ösüşine, türkmenistanlylaryň hal-ýagdaýynyň durnukly ýokarlanmagyna hyzmat etmegine niýetlenendir. Şoňa görä-de, Ahal welaýatynda gurlan iri senagat desgasynyň «Türkmenistan — rowaçlygyň Watany» diýen şygar astynda geçýän 2019-njy ýylda işläp başlamagynyň özboluşly manysy bardyr.

Täze senagat toplumy «Türkmengaz» döwlet konserniniň hem-de «Kawasaki Heavy Industries Ltd.» (Ýaponiýa) we «Rönesans Endüstri Tesisleri Inşaat Sanaýi ve Ticaret A.Ş.» (Türkiýe) kompaniýalarynyň konsorsiumynyň bilelikdäki tagallalary bilen guruldy. Bu baradaky degişli ylalaşyga 2013-nji ýylyň sentýabrynda hormatly Prezidentimiz Gurbanguly Berdimuhamedowyň Ýaponiýa bolan resmi saparynyň çäklerinde gol çekilendigini ýatlamak gerek. 2014-nji ýylyň awgustynda döwlet Baştutanymyzyň gatnaşmagynda dabaraly ýagdaýda kärhananyň düýbi tutuldy.

Zawodda her ýyl ekologiýa taýdan arassa, EURO-5 ölçeglerine laýyk gelýän EСО-93 sintetik benziniň 600 müň tonnasy, şeýle hem ugurdaş önümlerden suwuklandyrylan gazyň 115 müň tonnasy we düzüminde kükürt bolmadyk arassalanan dizel ýangyjynyň 12 müň tonnasy çykarylar.

Ýeri gelende aýtsak, sintetik benzin nebiti gaýtadan işlemek arkaly alynýan adaty benzinlere diňe bir bäsdeş bolman, eýsem, energiýa serişdesiniň täze görnüşi bolup durýar. Ol hereketlendirijileriň gurluşyny üýtgetmezden, awtoulag ýangyjy hökmünde-de ulanylyp bilinýär we mundan başga-da, şepbeşikligi ýokary bolan nebiti garmaga, şeýle hem nebitiň gaýtadan işlenmeginden alnan benzinleriň görnüşleri bilen goşmaga laýyk gelýär. Bu bolsa ýangyjyň ekologiýa taýdan arassa görnüşlerini öndürmäge mümkinçilik berýär.

Döwlet Baştutanymyz daşary ýurt kompaniýalaryny biziň giň gerimli üpjünçilik we senagat taslamalarymyza maýa goýumlaryny goýmaga nähili güýjüň çekýändigi barada aýdyp, elbetde, olary ykdysady bähbidiň çekýändigini, sebäbi, ata Watanymyzyň ägirt köp tebigy serişdelerine eýedigini belledi. Şol baýlyklary netijeli ulanmak, olary diňe bir döwletimiziň ykdysady kuwwatyny artdyrmagyň, mähriban halkymyzyň hal-ýagdaýyny has-da ýokarlandyrmagyň çeşmesine öwürmek bilen çäklenmän, eýsem, köp sanly dünýä meselelerini çözmegiň hem serişdesine öwürmäge mümkinçilik berýär diýip, milli Liderimiz aýtdy.

Bu bolsa goşmaça gymmaty ýokary bolan harytlary öndürmegiň ähli tapgyrlaryny döretmek üçin ägirt uly çig mal gorlaryndan başga-da, Türkmenistanyň sebit bazarlarynda geljegi uly bolan täsirli döwlet hökmünde daşary ýurt işewürlerini özüne çekmegine hem ýardam berýär diýip, hormatly Prezidentimiz Gurbanguly Berdimuhamedow sözüni dowam etdi.

Muňa jemi içerki önümiň ösüş depgini boýunça Türkmenistanyň Merkezi Aziýada iň ýokary görkezijini (bütin dünýäde ýokary görkezijileriň birini) gazanmagy hem doly şaýatlyk edýär. Ýurdumyzyň dünýäniň hojalyk gatnaşyklary ulgamyna, şol sanda üstaşyr-ulag geçelgelerini we innowasion-senagat taýdan ösüşiň täze ugurlaryny döretmek arkaly işjeň goşulýandygy görkezýär.

Häzirki döwürde dünýä dördünji senagat rewolýusiýasyny başdan geçirýär. Biziň ýurdumyz hem tehnologiýalary we nou-haulary alyşmak, ylmy köp talap edýän önümçilikleri döretmek, ykdysadyýetiň ähli pudaklarynda aň-bilim ulgamlaryny ornaşdyrmak we sanly utgaşmagy gazanmak arkaly bu işlere giňden çekilýär diýip, döwlet Baştutanymyz belledi. Daşary ýurt maýa goýumlarynyň akymy, ýokary tehnologiýalar we dolandyryş çözgütleri bize öz zähmet hem-de çig mal serişdelerimizi giňden ulanmaga mümkinçilik berýär. Ykdysady ösüşi çalt gazanmak üçin giň şertleri döredýär.

Sanly ykdysadyýete geçmek bilen, ýurdumyzy senagat taýdan ösdürmegiň, bazar we düzümleýin özgertmeleri geçirmegiň, gaýtadan işleýän pudaklary diwersifikasiýa ýoly bilen ösdürmegiň täze tapgyry başlanýar. Şeýlelikde, Türkmenistanyň bütin dünýäde dokma harytlaryndan başlap, gazhimiýa önümlerine çenli harytlary eksport edýän iri döwlet hökmünde orny güýçlenýär.

Şunuň bilen baglylykda, hormatly Prezidentimiz Gurbanguly Berdimuhamedow döwletimiziň «Açyk gapylar» syýasatyny alyp barmak baradaky aýgytly pikirini aýratyn belledi. Bu syýasat ýurdumyzyň ykdysadyýetini täzeden ýokary götermek üçin esasy şert bolup durýar. Ol milli ykdysadyýetimiziň bäsleşige ukyply bolmagyny, mynasyp hyzmatdaş hökmünde mertebesini berkidýär. Garaşsyz, Bitarap döwletimiziň dünýädäki diplomatik abraýyny ýokarlandyrýar. Häzirki döwürde ýangyç-energetika toplumyny diwersifikasiýalaşdyrmak arkaly, nebitgaz pudagynyň önümleriniň halkara bazarda uly isleg bildirilýän görnüşlerini öndürmek esasynda ýurdumyzy ösdürmegiň giň gerimli maksatnamalary üstünlikli durmuşa geçirilýär diýip, milli Liderimiz nygtady.

Ýurdumyzyň nebitgaz senagatyny ösdürmegiň 2030-njy ýyla çenli döwür üçin maksatnamasyna laýyklykda, bu ugurda eýýäm ençeme taslamalar amala aşyryldy. Geçen ýylyň oktýabr aýynda Balkan welaýatynyň Gyýanly şäherçesinde ulanylmaga berlen polimer zawody munuň aýdyň mysalydyr.

. «Türkmenistan — rowaçlygyň Watany» diýlip yglan edilen ýylyň şu güni önümçilik maksatly täze desga, ýagny tebigy gazdan ekologiýa taýdan arassa sintetik benzin öndürýän dünýäde ýeke-täk zawod işe girizilýär. Şular ýaly görlüp-eşidilmedik taslamalary amala aşyryp, biz ýurdumyzyň bütin dünýä üçin geljege gönükdirilen «ýaşyl» ykdysadyýeti ösdürmegiň iň işjeň merkezleriniň birine öwrülmegi üçin zerur bolan şertleri döredýäris.

Bu döwrebap senagat desgasy Amerikanyň Birleşen Ştatlarynyň, Beýik Britaniýanyň, Fransiýanyň, Gollandiýanyň, Şwesiýanyň, Ýaponiýanyň, Koreýanyň, Hindistanyň we beýleki döwletleriň dünýä belli öndürijileriniň, iň täze ylmy tehnologiýalary hem-de enjamlary bilen üpjün edildi diýip, hormatly Prezidentimiz Gurbanguly Berdimuhamedow sözüni dowam etdi. Täze kärhanada her ýyl 1 milliard 785 million kub metr «mawy ýangyç» gaýtadan işlenip, iň ýokary ekologiýa talaplaryna laýyk gelýän 600 müň tonna EСО-93 kysymly benzin, şeýle hem 12 müň tonna dizel ýangyjy we 115 müň tonna hem suwuklandyrylan gaz öndüriler.

Bu taslamanyň umumy bahasy 1 milliard 700 million amerikan dollaryna barabardyr diýip, hormatly Prezidentimiz Gurbanguly Berdimuhamedow nygtady. Taslamany maliýeleşdirmäge Ýaponiýanyň Halkara hyzmatdaşlyk banky gatnaşdy. Bu kärhananyň işe girizilmegi bilen, 800-e golaý goşmaça iş orunlary döredildi. «Türkmengaz» döwlet konserniniň buýurmasy boýunça onuň gurluşyk işlerini «Kawasaki Heavy Industries, Ltd.» ýapon kompaniýalarynyň konsorsiumy hem-de «Rönesans» türk kompaniýasy amala aşyrdy.

Hormatly Prezidentimiz Gurbanguly Berdimuhamedow ýurdumyzyň ýangyç-energetika toplumynyň bu täze zawodynyň köp görkezijiler boýunça ýeke-täk kärhanadygyny ýene-de bir gezek belläp, dünýäde ilkinji gezek bu kärhanada tebigy gazyň senagat möçberinde suwuk ýangyja öwrülýändigini nygtady.

Ýurdumyzyň nebitgaz senagatyny ösdürmegiň kabul edilen maksatnamasyna laýyklykda, biz ýakyn wagtda Balkan, Daşoguz, Lebap we Ahal welaýatlarynda ýene-de ençeme gazhimiýa toplumlaryny hem-de zawodlaryny gurmagy göz öňünde tutýarys. Bu senagat desgalary bilen birlikde, durmuş maksatly binalary hem gurarys. Munuň özi mähriban halkymyzyň ýaşaýyş-durmuş şertlerini has-da ýokarlandyryp, hal-ýagdaýyny mundan beýläk-de gowulandyrmaga ýardam berer diýip, milli Liderimiz nygtady.

 

Hormatly Malaýziýanyň Premýer-ministri Tun doktor Mahathir Mohamadyň Türkmenistana resmi sapary mynasybetli Türkmenistan bilen Malaýziýanyň arasynda bilelikdäki beýannamasy

 27.10.2019 

1. Onuň Alyhezreti hormatly Türkmenistanyň Prezidenti Gurbanguly Berdimuhamedowyň çagyrmagy boýunça Onuň Alyhezreti hormatly Malaýziýanyň Premýer-ministri Tun doktor Mahathir Mohamad 2019-njy ýylyň 26 — 28-nji oktýabrynda Türkmenistana resmi sapary amala aşyrdy.

2. Saparyň dowamynda Malaýziýanyň Premýer-ministri Tun doktor Mahathir Mohamadyň hormatyna Aşgabatdaky Oguzhan Köşkler toplumynda resmi duşuşyk dabarasy geçirildi. Iki lider mähirli we ýürekdeş ýagdaýda netijeli hem-de çuň mazmunly gepleşikleri geçirdiler. Gepleşikler özara gyzyklanma bildirilýän ikitaraplaýyn, sebit we halkara meseleleriniň giň toparyny öz içine aldy. Iki lider ýokary derejedäki ysnyşykly gatnaşyklary goldamaga, ähli ugurlarda dostlukly alyşmalary we hyzmatdaşlygy çuňlaşdyrmaga, şol sanda türkmen-malaýziýa gatnaşyklaryny giňeltmäge we ösdürmäge umumy çalyşmagy tassykladylar.

3. Iki lider ikitaraplaýyn gatnaşyklaryň mümkinçiliklerini doly durmuşa geçirmegiň, ähli derejelerde yzygiderli gatnaşyklary, geňeşmeleri we ysnyşykly utgaşdyrmagy goldamagyň zerurdygyny ykrar etdiler. Şeýle hem liderler Birleşen Milletler Guramasy, Yslam Hyzmatdaşlyk Guramasy ýaly halkara duşuşyklarynda we maslahatlarynda we Türkmenistanyň hem-de Malaýziýanyň agzalary bolup durýan beýleki halkara guramalarynda özara gyzyklanma bildirilýän halkara meseleleri boýunça garaýyşlary hem-de pikirleri ýygy-ýygydan alyşmagyň möhümdigini bellediler.

4. Iki lider Türkmenistanyň hem-de Malaýziýanyň Daşary işler ministrlikleriniň ýokary wezipeli adamlarynyň ikitaraplaýyn geňeşmeleriniň iki ýurduň arasyndaky hyzmatdaşlygy işjeňleşdirmegiň esasy usuly bolup durýandygyny maglumat hökmünde kabul etdiler. Ikitaraplaýyn geňeşmeleriň indiki tapgyry Malaýziýada, Putrajaýda, diplomatik ýollar boýunça kesgitlenjek özara kabul edilen senede geçiriler. Iki tarap ikitaraplaýyn hyzmatdaşlygy mundan beýläk-de ösdürmek we özara gyzyklanma bildirilýän sebit hem-de ählumumy meseleleri çözmek üçin şu usulyň kömegi bilen geňeşmeleri we gepleşikleri işjeňleşdirmegi ylalaşdylar.

5. Iki lider Söwda hakynda Türkmenistanyň Hökümeti bilen Malaýziýanyň Hökümetiniň arasynda 1994-nji ýylyň 30-njy maýynda gol çekilen Ylalaşygyň çäklerinde ýola goýlan ykdysady hyzmatdaşlygyň ägirt uly mümkinçiliginiň bardygy bilen ylalaşdylar. Iki lider ikitaraplaýyn ykdysady gatnaşyklary berkitmäge, söwdany we maýa goýumlary giňeltmäge hem-de iki ýurtda telekeçilik işi üçin amatly şertleri döretmäge umumy gyzyklanmany bellediler. Iki hökümet harytlaryň we hyzmatlaryň akymyny ýeňilleşdirmekde ysnyşykly hyzmatdaşlygy dowam ederler.

6. Taraplar iki döwletiň hem ykdysady taýdan gülläp ösmegini çaltlandyrmak maksady bilen, maýa goýumlaryny höweslendirmegiň zerurdygyny ykrar edip, «PETRONAS» kompaniýasynyň Türkmenistanyň nebitgaz pudagyndaky köpýyllyk oňyn tejribesini bellediler hem-de özara bähbitli hyzmatdaşlygy mundan beýläk-de ösdürmäge taýýardyklaryny beýan etdiler.

7. Malaýziýa Türkmenistanyň telekeçileriniň Malaýziýanyň strategik taýdan ýerleşişi bilen bagly maýa goýum mümkinçiliklerini hem-de amatly işewür şertlerini öwrenmegini höweslendirýär. Türkmenistanyň öwrenmegi üçin mümkin bolan ugurlar himiýa, azyk senagaty, maglumat tehnologiýalary, sebit kärhanalary we logistika pudagy bolup durýar.

8. Şeýle hem iki tarap dürli ugurlarda, şol sanda lukmançylyk enjamlaryny öndürmekde, ulaglarda, himiýa senagatynda, kommunikasiýa, multimedia babatda, bank ulgamynda, tebigy serişdeleri netijeli dolandyrmakda we daşky gurşawy goramakda hyzmatdaşlyk etmegi öwrenmekde iki ýurduň hususy pudaklarynyň arasynda hyzmatdaşlygyň möhümdigini tassyklady.

9. Iki lider 2018-nji ýylda Türkmenistanyň we Malaýziýanyň arasynda parlament dostluk toparynyň döredilendigini makulladylar. Dostluk toparynyň döredilmegi Türkmenistanyň Mejlisi bilen Malaýziýanyň Parlamentiniň arasyndaky gatnaşyklary mundan beýläk-de pugtalandyrmaga ýardam berer.

10. Iki lider ýokary okuw mekdepleriniň arasynda, şeýle hem tehniki we hünär taýýarlygynda bilim gatnaşyklaryny pugtalandyrmagyň zerurdygy bilen ylalaşdylar. Iki lider şeýle ylalaşygyň iki ýurduň arasyndaky gatnaşyklary giňeltmek üçin aýgytly ähmiýetiniň bardygy bilen ylalaşdylar.

11. Syýahatçylyk we ýaşlar alyşmalary hem iki ýurduň halklarynyň arasynda özara düşünişmegi pugtalandyrmak üçin goşmaça bolup, adamlaryň arasyndaky gatnaşyklary giňeltmäge hem-de durnukly durmuş-ykdysady ösüşe ýardam bermekde esasy ugurlar hökmünde kesgitlendi.

12. Onuň Alyhezreti hormatly Malaýziýanyň Premýer-ministri Tun doktor Mahathir Mohamad Malaýziýanyň wekiliýetine görkezen mähirli myhmansöýerligi we hoşniýetli kabul edişligi üçin, Onuň Alyhezreti Türkmenistanyň hormatly Prezidenti Gurbanguly Berdimuhamedowa we Türkmenistanyň halkyna çuňňur minnetdarlyk we hoşallyk bildirdi hem-de Türkmenistanyň Prezidenti Gurbanguly Berdimuhamedowy amatly wagtda Malaýziýa gelmäge tüýs ýürekden çagyrdy. Onuň Alyhezreti Türkmenistanyň Prezidenti Gurbanguly Berdimuhamedow çakylygy hoşallyk bilen kabul etdi.

Aşgabat, Türkmenistan, 2019-njy ýylyň 27-nji oktýabry.

 

Türkmenistanyň Ministrler Kabinetiniň mejlisi

Türkmen döwlet habarlar agentligi (TDH)  /   14.06.2019  

Şu gün hormatly Prezidentimiz Gurbanguly Berdimuhamedow Ministrler Kabinetiniň sanly wideoaragatnaşyk arkaly nobatdaky mejlisini geçirdi. Mejlisde döwlet durmuşynyň möhüm meseleleri ara alnyp maslahatlaşyldy, taslamalara seredildi, käbir möhüm resminamalar kabul edildi. 

 Milli Liderimiz Gurbanguly Berdimuhamedow tarapyndan başy başlanan  «Türkmenistanyň Prezidentiniň ýurdumyzy 2019 — 2025-nji ýyllarda durmuş-ykdysady taýdan ösdürmegiň Maksatnamany» amala aşyrmagyň çäklerinde ykdysadyýetimiziň pudaklary boýunça hünärmenlere bolan zerurlyklary öwrenmek we ylmy taýdan esaslandyrylan çözgütleri kabul etmek, ýaşlaryň hünär derejesini ýokarlandyrmak, oba ýerlerinde zähmet çekmäge bolan höwesini artdyrmak üçin çäreleri işläp düzmek, ýaş hünärmenler üçin mynasyp ýaşaýyş-durmuş şertlerini döretmek göz öňünde tutulýar. 
Ýaş nesilleriň aň-paýhas we döredijilik mümkinçiliginiň netijeli ulanylmagy Watanymyzyň yzygiderli gülläp ösmeginiň we rowaçlygynyň özenidir.

Ýurdumyzda ykdysadyýetimizi diwersifikasiýa ýoly bilen ösdürmäge we senagatlaşdyrmaga hem-de bazar gatnaşygyna geçirmäge, işewür düzümleriň işlerini işjeňleşdirmäge gönükdirilip durmuşa geçirilýän strategiýa, şeýle hem amala aşyrylýan pudaklaýyn iri taslamalar, döredilen degişli hukuk binýady daşary ýurtly hyzmatdaşlar bilen, şol sanda maýa goýum ulgamynda özara bähbitli hyzmatdaşlygy artdyrmaga giň mümkinçilikleri döredýär. 

Munuň üçin bar bolan hemme mümkinçilikleriň doly derejede ulanylmagy Türkmenistany mundan beýläk-de durmuş-ykdysady taýdan depginli ösdürmäge, ýurdumyzyň häzirki zamanyň dünýä hojalyk gatnaşyklary ulgamyna yzygiderli goşulyşmagyna hyzmat eder. 

Hormatly Prezidentimiz Gurbanguly Berdimuhamedow «Türkmenistanda ýaşlary zähmet bazaryna uýgunlaşdyrmagyň we olaryň iş bilen üpjünçiligini kämilleşdirmegiň maksatnamasyny tassyklamak hakynda» hem-de «Daşary ýurt maýa goýumlary boýunça pudagara topary döretmek hakynda» Kararlara gol çekdi.

Häzirki wagtda Hazar ykdysady forumynа guramaçylyk we beýleki zerur işler alnyp barylýar, degişli Guramaçylyk komiteti döredildi. Hazar sebitiniň döwletleri bilen netijeli hyzmatdaşlygy ösdürmegiň Türkmenistanyň daşary syýasatynyň ileri tutulýan ugurlarynyň hatarynda durýar. Şol syýasat bolsa oňyn Bitaraplyk, «Açyk gapylar», hoşniýetli goňşuçylyk we özara bähbitli hyzmatdaşlyk ýörelgelerine esaslanýar. Ýurdumyz Hazaryň köpugurly kuwwatyndan netijeli peýdalanmaga saldamly goşant goşmak bilen, onuň parahatçylyk, dostluk we ylalaşyk deňzi derejesiniň berkidilmegine hemmetaraplaýyn ýardam edýär. Munuň özi bolsa anyk başlangyçlarda öz beýanyny tapýar. 
Hazar deňziniň we bu sebitiň sebitara hem-de ählumumy geosyýasy we geoykdysady işlerde strategik ähmiýete eýe bolmagy, onuň möhüm üstaşyr-ulag we logistika merkezi hökmündäki orny uzak möhletli geljegi nazara almak bilen, dürli ugurly gatnaşyklary ösdürmek üçin umumy tagallalary netijeli birleşdirmegiň zerurdygyny şertlendirýär. 

28-nji iýunda Ahal welaýatyndaky gazdan benzin öndürýän zawodyň açylyş dabarasyny geçiriler.
Dünýäniň öňdebaryjy önüm öndürijileriniň döwrebap enjamlary hem-de kämil tehnologiýalary bilen üpjün edilen kärhana görkezijiler boýunça täsin bolup durýar. Bu ýerde dünýä tejribesinde ilkinji gezek senagat möçberinde tebigy gazdan sintetiki awtomobil ýangyjy öndüriler. 
Zawodyň taslama kuwwaty Euro-5 standarty boýunça ekologiýa talaplaryna laýyk gelýän benziniň 600 müň tonnasyny, şeýle hem bir ýylda arassalanan dizel ýangyjynyň 12 müň tonnasyny we suwuklandyrylan gazyň 115 müň tonnasyny öndürmäge niýetlenendir. 
Bu giň möçberli maýa goýum taslamasy ýurdumyzyň nebitgaz toplumynyň eksport kuwwatyny diwersifikasiýa ýoly bilen ösdürmek we eksport kuwwatyny pugtalandyrmak üçin uly ähmiýete eýedir.

Türkmenistanyň durmuşa geçirýän hemişelik Bitaraplyk we «Açyk gapylar» syýasaty, türkmen tarapynyň energetika howpsuzlygyny üpjün etmek, ekologiýa meselelerini çözmek, ulag-logistika düzümini ösdürmek boýunça öňe sürýän başlangyçlary tutuş dünýäde uly goldawa eýe bolýar. 

Ýurdumyz milli ykdysadyýeti doly döwrebaplaşdyrmaga, kuwwatly senagat düzümini döretmäge, durmuş ulgamyny kämilleşdirmäge gönükdirilen toplumlaýyn özgertmeler maksatnamalaryny durmuşa geçirmek bilen, öňdebaryjy tehnologiýalary we daşary ýurtlaryň iň gowy tejribesini giňden ornaşdyrmaga aýratyn ähmiýet berýär diýip, döwlet Baştutanymyz aýtdy hem-de şunuň bilen baglylykda, wise-premýerlere 2019 — 2025-nji ýyllar üçin Türkmenistanda sanly ykdysadyýeti ösdürmegiň Konsepsiýasyny durmuşa geçirmek meselelerini berk gözegçilikde saklamagy tabşyrdy. 

Milli Liderimiziň başlyklygynda GDA döwletleriniň Baştutanlarynyň Geňeşiniň mejlisi geçirildi

 Türkmen döwlet habarlar agentligi (TDH)  /   11.10.2019

Türkmen paýtagtynda hormatly Prezidentimiz Gurbanguly Berdimuhamedowyň başlyklygynda Garaşsyz Döwletleriň Arkalaşygynyň döwlet Baştutanlarynyň geňeşiniň mejlisi geçirildi. Sammit ýokary derejeli myhmanlary kabul etmek hem-de halkara derejeli iri çäreleri geçirmek üçin ähli zerur şertler göz öňünde tutulan kaşaň “Oguzkent” myhmanhanasynda boldy.

Şu ýyl GDA-da başlyklyk edýän ýurt hökmünde Türkmenistanyň geçirýän bu mejlisine gatnaşmak üçin Azerbaýjan Respublikasynyň Prezidenti Ilham Aliýew, Belarus Respublikasynyň Prezidenti Aleksandr Lukaşenko, Gazagystan Respublikasynyň Prezidenti Kasym-Jomart Tokaýew, Gyrgyz Respublikasynyň Prezidenti Sooronbaý Žeenbekow, Moldowa Respublikasynyň Prezidenti Igor Dodon, Russiýa Federasiýasynyň Prezidenti Wladimir Putin, Täjigistan Respublikasynyň Prezidenti Emomali Rahmon, Özbegistan Respublikasynyň Prezidenti Şawkat Mirziýoýew Aşgabada geldi. Ermenistan Respublikasyna ýurduň Premýer-ministri Nikol Paşinýan wekilçilik etdi.

Sammitiň jemleri boýunça möhüm resminamanyň-GDA gatnaşyjy döwletleriň strategiki ykdysady hyzmatdaşlyk hakyndaky Jarnamasynyň kabul edilendigini bellemek gerek. Milli Liderimiz Gurbanguly Berdimuhamedowyň başlangyjy esasynda kabul edilen bu resminama Arkalaşygyň giňişliginde giň özara bähbitli hyzmatdaşlygy mundan beýläk-de pugtalandyrmak we ösdürmek meselelerinde türkmen tarapynyň işjeň orun eýeleýändigini aýdyň subut edýär.

Hormatly Prezidentimiz Gurbanguly Berdimuhamedowyň nygtaýşy ýaly, Türkmenistan 2019-njy ýylda GDA başlyklyk etmegi kabul edip, GDA-nyň mümkinçiliginiň ösdürilmegine hemmetaraplaýyn goldaw bermegi, döwrüň aýdyň talaplaryna laýyklykda, Arkalaşygyň işini täze mazmun bilen baýlaşdyrmagy özüniň esasy wezipesi hökmünde kesgitledi.

Şunuň bilen baglylykda, döwlet Baştutanymyz pugta parahatçylygy, howpsuzlygy hem-de durnuklylygy üpjün etmek boýunça ulgamlaýyn bilelikde işlemegiň, häzirki zamanyň wehimlerine we howplaryna garşy hereket etmek işinde netijeli hyzmatdaşlygyň gatnaşyklarymyzyň möhüm ugurlarynyň biri bolup durýandygyny aýratyn belledi.

Bu maksada ýetmek aňsat we ýeňil wezipe däl diýip, milli Liderimiz aýtdy. Häzir dünýäde, şol sanda Arkalaşygyň serhetlerine gönüden-göni ýakynlykda neneňsi çylşyrymly ýagdaýlaryň göze ilýändigini biziň ählimiz görýäris. Şol ýagdaýlary kynlaşdyrman, olaryň biziň ýurtlarymyz üçin hem nähili täsirleri hem-de töwekgelçilikleri ýetirip biljekdigine aýdyň we anyk baha bermek gerek.

Biziň bilelikdäki syýasy-diplomatik işimizde göz öňünde tutmaly zerur ýagdaýlarymyzyň biriniň Owganystan Yslam Respublikasyndaky ýagdaýlar bolup durýandygy görünýär diýip, hormatly Prezidentimiz Gurbanguly Berdimuhamedow sözüni dowam etdi. Türkmenistan Owganystan bilen goňşy ýurt hökmünde bu ýurtda durnuklylygy pugtalandyrmaga, onuň durmuş-ykdysady düzümini dikeltmäge, owgan halkyna ynsanperwer kömegini bermäge gönükdirilen halkara tagallalaryna işjeň gatnaşýar.

Döwlet Baştutanymyz BMG we gyzyklanma bildirýän beýleki halkara guramalary bilen hyzmatdaşlykda owgan meselesi boýunça parahatçylykly gepleşikleri ýola goýmak üçin Bitarap Türkmenistanyň syýasy giňişligini hödürlemäge taýýardygyny tassyklap, bu işleriň owganlylaryň özüniň esasy orun eýeläp gatnaşmagynda geçirilmelidigine ynanýandygyny aýtdy.

Şunuň bilen bir wagtda milli Liderimiz owgan ykdysadyýetiniň energetika, ulag-kommunikasiýa we senagat esaslaryny döretmäge hem-de pugtalandyrmaga gönükdirilen ykdysady taslamalary amala aşyrmakda Owganystana dostlukly döwletleriň has işjeň gatnaşmagynyň zerurdygyny nygtady.

Şu maksatlar bilen häzir biziň ýurdumyz owgan hyzmatdaşlar bilen bilelikde halkara taslamalarynyň birnäçesini amala aşyrýar. Şolaryň hatarynda Türkmenistan-Owganystan-Pakistan-Hindistan gaz geçirijisi, Türkmenistan-Owganystan-Pakistan ugry boýunça ýokary woltly elektrik geçiriji we optiki-süýümli aragatnaşyk ulgamy möhüm orun eýeleýär diýip, hormatly Prezidentimiz Gurbanguly Berdimuhamedow belledi.

Şeýle hem Owganystanyň çäklerinde demir ýollarynyň gurluşygy dowam edýär. Munuň özi bu ýurdy Türkmenistanyň üsti bilen Ýewraziýa yklymynyň giň gerimli geoykdysady giňişligi bilen birleşdirmäge mümkinçilik berer.

Mundan başga-da, Türkmenistan mekdepleri, hassahanalary hem-de beýleki durmuş ähmiýetli desgalary gurmak, ynsanperwer kömegini yzygiderli ibermek arkaly owgan ilatyna yzygiderli esasda ynsanperwer kömegini berýär. Syýasy, ykdysady we ynsanperwer meseleleriniň çözülmegine hut şunuň ýaly toplumlaýyn çemeleşme, biziň pikirimizçe, owgan meselesini geljekde-de netijeli çözmäge mümkinçilik berer diýip, milli Liderimiz nygtady.

Döwlet Baştutanymyz owgan meselesinde Arkalaşygyň döwletleriniň utgaşykly işlemeginiň esasy ugurlaryny kesgitlemek babatda ýakyn wagtda GDA döwletleriniň daşary işler ministrleriniň derejesinde syýasy geňeşmeleri geçirmegiň zerurdygy barada aýtdy. Şunuň bilen baglylykda, hormatly Prezidentimiz Gurbanguly Berdimuhamedow GDA döwletleriniň hyzmatdaşlygynyň yklymdaky durnuklylygyň möhüm ýagdaýy hökmünde çykyş etmegine hem-de bu ýerde bolup geçýän ýagdaýlara oňyn täsir etmegine gönükdirilmelidigini belledi.

Milli Liderimiz ykdysady hyzmatdaşlygyň GDA döwletleriniň gatnaşyklarynyň möhüm düzüm bölegi bolup durýandygny aýdyp, Türkmenistanyň Arkalaşygyň çäklerinde söwda-ykdysady gatnaşyklary ösdürmäge täze depgin bermegiň tarapdary bolup çykyş edýändigini nygtady. Şu maksat bilen 2017-nji ýylyň oktýabrynda GDA-nyň Soçide bolan maslahatynda türkmen tarapy Arkalaşygyň döwletleriniň bu ulgamda hyzmatdaşlyk etmegiň esasy ýörelgelerini we ugurlaryny kesgitleýän köptaraplaýyn resminamany taýýarlamak hem-de kabul etmek baradaky başlangyjy öňe sürdi.

Şunuň bilen baglylykda, bilelikdäki tagallalar bilen Jarnamanyň taslamasy taýýarlanyldy hem-de döwlet Baştutanlarynyň Geňeşiniň häzirki mejlisiniň gün tertibine girizilýär diýip, hormatly Prezidentimiz Gurbanguly Berdimuhamedow belledi hem-de onuň kabul edilmeginiň GDA-da ykdysady işleriň işjeňleşdirilmegine täze çemeleşmeleri işläp taýýarlamaga biziň ählimizden has netijeli çemeleşmegi talap etjekdigini belledi.

GDA-nyň ykdysady hyzmatdaşlyk strategiýasy häzirki döwürde dünýä ykdysadyýetinde bolup geçýän üýtgeşmelere kybap bolmalydyr diýip, döwlet Baştutanymyz sözüni dowam etdi. Şol ýagdaýlara öz wagtynda täsir etmek, olaryň mazmunyny we ugruny göz öňünde tutmak, umumydünýä ykdysady işleri babatda GDA-nyň ykdysady gün tertibini döretmek hem-de öňe ilerletmek üçin bäsleşikli artykmaçlyklary peýdalanmak zerurdyr.

Milli Liderimiz ozaly bilen, energetika, senagat, ulag we söwda ýaly strategiki ugurlary aýratyn belläp, bu ulgamlarda iri möçberli we uzakmöhletleýin taslamalary durmuşa geçirmäge Arkalaşygyň ýurtlarynyň güýjüniň doly ýetjekdigine ynam bildirdi.

Garaşsyz Döwletleriň Arkalaşygy öz geosyýasy hem-de geoykdysady ýörelgeleri babatda yklymda esasy orny eýelemelidir, Gündogar bilen Günbataryň, Aziýa bilen Ýewropanyň arasynda söwda-ykdysady hyzmatdaşlygy ösdürmäge hem-de giňeltmäge işjeň gatnaşyjy bolup çykyş etmelidir.

Şunuň bilen baglylykda, biziň ýurtlarymyzyň beýleki döwletler bilen dürli taslamalary durmuşa geçirmäge gatnaşmagy, hyzmatdaşlara ykdysady, innowasiýa we tehnologiýa babatda teklip edip bilýän zatlarymyz bolan serhetdeş sebitlerimize çykmagy möhüm wezipe bolup durýar diýip, hormatly Prezidentimiz Gurbanguly Berdimuhamedow nygtady.

Şunuň ýaly gatnaşyklaryň mysaly hökmünde durmuşa geçirilen Türkmenistan-Özbegistan-Gazagystan-Hytaý gaz geçirijisiniň, Gazagystan-Türkmenistan-Eýran demir ýolunyň taslamalary hyzmat edip biler. Bu kommunikasiýalar GDA-nyň energetika we ulag bazarlaryny Ýewraziýa yklymynyň Gündogar hem-de Günorta sebitleri bilen birleşdirmäge mümkinçilik berdi.

Häzirki zaman şertlerinde GDA döwletleriniň arasyndaky ykdysady gatnaşyklaryň Arkalaşygyň ykdysady giňişliginiň dünýä hojalyk aragatnaşyklaryna has işjeň goşulyşmagyny üpjün edip bilýän täze hile eýe bolmalydygy barada ynamly aýtmaga mümkinçilik berýän şunuň ýaly birnäçe beýleki mysallaryň bardygy gürrüňsizdir diýip, milli Liderimiz belledi.

Häzirki wagtda biziň maksadymyz GDA-nyň işine täze itergi bermekden, ony häzirki zaman ösüşiniň ýagdaýlaryna hem-de ugurlaryna laýyk gelýän derejä çykarmakdan, Arkalaşygyň halkara we sebit gün tertibindäki özgerişliklere dogry hem-de öz wagtynda seslenmek ukybyny üpjün etmekden ybaratdyr diýip, hormatly Prezidentimiz Gurbanguly Berdimuhamedow aýtdy.

Türkmenistan GDA-nyň işine çemeleşmelerini guramakda hut şundan ugur alyp, Arkalaşygyň ählumumy geosyýasy we geoykdysady işlere gatnaşmagyny işjeňleşdirmäge hem-de giňeltmäge gönükdirilen tekliplerini we başlangyçlaryny beýan edýär.

Garaşsyz Döwletleriň Arkalaşygynyň giňişliginde pugta parahatçylygy hem-de howpsuzlygy pugtalandyrmak biziň hyzmatdaşlygymyzyň ileri tutulýan ugurlarynyň hatarynda bolupdy hem-de şeýle bolmagynda galýar diýip, milli Liderimiz sözüni dowam etdi. Şunda strategiki we sebitleýin durnuklylygy üpjün etmek babatda GDA-nyň iri halkara guramalar, ilkinji nobatda bolsa, Birleşen Milletler Guramasy bilen hyzmatdaşlygy we özara gatnaşyklaryň ugurlaryny pugtalandyrmak möhüm wezipe bolup durýar.

Döwlet Baştutanymyz bu babatda maksatlaryň umumydygyna ynam bildirdi. Birek-birege teklip edip biljek zadymyz bar, GDA-nyň BMG bilen yzygiderli gatnaşyklary peýdaly bolar we oňyn netijeleri bermäge ukyplydyr diýip, hormatly Prezidentimiz Gurbanguly Berdimuhamedow aýtdy.

Şol gatnaşyklaryň çäklerinde kiber howplara garşy göreşmek, maglumat howpsuzlygy ýaly özboluşly meseleler derwaýys bolup durýar. Şunuň bilen baglylykda, milli Liderimiz terrorçylyk howpuna, guramaçylykly jenaýata, neşe serişdeleriniň bikanun dolanyşygyna garşy göreşmek işinde BMG-niň ýöriteleşdirilen düzümleri bilen hyzmatdaşlygy işjeňleşdirmegiň zerurdygyny nygtady.

GDA-nyň BMG bilen ysnyşykly hyzmatdaşlyk etmegi halkara gatnaşyklarynda umumy özara düşünişmegi we ynanyşmagy pugtalandyrmak, ýüze çykýan meseleleri çözmekde gepleşikleriň medeniýetini berkarar etmek üçin hem zerurdyr.

Mälim bolşy ýaly, şu ýylyň 12-nji sentýabrynda BMG-niň Baş Assambleýasy agza döwletleriň 73-siniň awtordaş bolmagynda Türkmenistanyň başlangyjy bilen 2021-nji ýyly Halkara parahatçylyk we ynanyşmak ýyly diýip yglan etmek hakyndaky kararnamany biragyzdan kabul etdi.

Şu mümkinçilikden peýdalanyp, GDA döwletleriniň ählisine tutuş dünýäde parahatçylygy hem-de howpsuzlygy pugtalandyrmak üçin uly ähmiýete eýe bolan bu başlangyjy goldandygy we raýdaşlygy üçin minnetdarlyk bildirmek isleýärin diýip, hormatly Prezidentimiz aýtdy hem-de Arkalaşyga agza ýurtlary şu resminamada beýan edilen maksatlary ýerine ýetirmegiň üstünde bilelikde işlemäge çagyrdy.

GDA-nyň işine ýeterlik derejede itergi bermek barada aýtmak bilen, biz, ilkinji nobatda, ykdysady meseläni göz öňünde tutýarys diýip, döwlet Baştutanymyz belledi. Häzirki wagtda Arkalaşygyň içinde, şeýle-de GDA-nyň beýleki döwletler hem-de halkara ykdysady birleşikleri bilen özara gatnaşyklarynda hyzmatdaşlygyň täze, döwrebap ulgamlary we nusgalary zerurdyr.

Olar ählumumy ykdysadyýetiň üýtgäp durýan ýagdaýlaryna, täze ykdysady merkezleriň kemala gelmegine, ähli ýerlerde innowasiýalaryň, sanly tehnologiýalaryň ornaşdyrylmagyna laýyk gelmelidir. Bularyň ählisi bizden hyzmatdaşlygymyzyň häsiýetine gaýtadan garamagy, däp bolan ugurlardan başga-da, täze, geljegi uly ugurlara çykmagy talap edýär diýip, hormatly Prezidentimiz Gurbanguly Berdimuhamedow aýtdy.

Ählumumy bäsdeşlik şertlerinde bu işi çalt we netijeli ýerine ýetirmelidiris diýip, milli Liderimiz sözüni dowam etdi. Şundan ugur almak bilen, Türkmenistanyň başlangyjy boýunça GDA agza döwletleriň strategiki ykdysady hyzmatdaşlygy hakyndaky Jarnamanyň taslamasy işlenip taýýarlanyldy.

Resminama tutuş Arkalaşygyň hem-de GDA agza döwletleriň her biriniň ykdysady bähbitlerini amala aşyrmaga ylalaşykly çemeleşmeleri kemala getirmäge gönükdirilendir. Ol Arkalaşygyň çäklerinde, şeýle hem beýleki birleşikler we aýry-aýry ýurtlar bilen ykdysady gatnaşyklary kämilleşdirmäge mümkinçilik berýän hyzmatdaşlygyň netijeli gurallarynyň döredilmegini göz öňünde tutýar.

Şunuň bilen baglylykda, döwlet Baştutanymyz GDA-nyň tertipnamalaýyn edaralarynyň, hususan-da, hökümet Baştutanlarynyň Geňeşiniň we ykdysady geňeşiň mejlisleriniň ykdysady hyzmatdaşlygy ösdürmek üçin oňat mümkinçilikleriň bardygyny görkezýändigini aýratyn nygtady. Şunda energetikany, senagaty, ulag ulgamyny, söwdany, tehnologik hyzmatdaşlygy we beýleki birnäçe ugurlary hyzmatdaşlygyň geljegi uly ulgamlarynyň hatarynda görkezmek bolar.

Biz anyk bilelikdäki taslamalara çykmak arkaly işewürler bileleşiginiň ugry boýunça has ysnyşykly gatnaşyklar, GDA-nyň çäklerinde haryt öndürijileriň sergilerini we ýarmarkalaryny giňden geçirmek ugrunda çykyş edýäris. Şunuň bilen baglylykda, GDA-nyň degişli pudaklaýyn geňeşleriniň we komitetleriniň işini goldaýarys diýip, milli Liderimiz nygtady.

GDA-da ykdysady hyzmatdaşlygyň many-mazmunyny açyp görkezmek bilen, energetika ulgamyna biziň hyzmatdaşlygymyzyň möhüm ugurlarynyň biri hökmünde garaýandygymyza siziň ünsüňizi çekesim gelýär diýip, hormatly Prezidentimiz Gurbanguly Berdimuhamedow aýtdy. BMG-niň çäklerinde we beýleki guramalarda bu mesele boýunça halkara gatnaşyklar has anyk häsiýete eýe bolýar. Arkalaşygyň döwletleri oňa ýeterlik derejede işjeň gatnaşýarlar.

Bu ugurda gatnaşyklaryň dowam etdirilmegine umyt edýäris. Şu maksat bilen, biziň ýurdumyz BMG-niň Baş Assambleýasynyň şu 74-nji sessiýasynyň garamagyna durnukly ösüşi we halkara hyzmatdaşlygy üpjün etmekde energiýa serişdeleriniň ygtybarly we durnukly üstaşyr geçirilmeginiň orny hakyndaky täze kararnamanyň taslamasyny hödürlär.

Ulag ulgamynda hyzmatdaşlygy GDA üçin ileri tutulýan ugur hasaplaýarys. Ýük daşamagyň we ýolagçy gatnatmagyň möçberleriniň ep-esli artmagy bilen baglylykda, häzirki wagtda bu hyzmatdaşlyk aýratyn zerur bolup durýar diýip, milli Liderimiz belledi.

Täze üstaşyr geçelgeleri döretmek hem-de ulag hyzmatlarynyň iri bazarlaryna bilelikde çykmak maksady bilen, biziň ýurtlarymyzyň bäsdeşlik babatdaky artykmaçlyklaryny – olaryň geografiýasyny, düzümleýin sazlaşygyny, hyzmatdaşlygyň tejribesini we däplerini iş ýüzünde ulanmagy başarmalydyrys. Özi-de, bu işleri örän gysga möhletde amala aşyrmalydyrys diýip, hormatly Prezidentimiz Gurbanguly Berdimuhamedow nygtady.

Muny häzirki döwrüň ykdysady ösüşiniň barşy, ulag-kommunikasiýa ulgamynda halkara bäsdeşligiň ýagdaýy we depginleri talap edýär. GDA ýurtlarynyň gatnaşmagynda şeýle taslamalary durmuşa geçirmegiň oňat mysallary bar. Bu babatda men goňşy ýurtlara çykmak arkaly Arkalaşygyň giňişliginde täze demir ýollary gurmakda hyzmatdaşlygy göz öňünde tutýaryn diýip, döwlet Baştutanymyz aýtdy.

Mysal üçin, Gazagystan-Türkmenistan-Eýran häzirki zaman demir ýoly ýaly taslamalar GDA döwletleriniň Ýewraziýa yklymynda söwda-ykdysady gatnaşyklarynyň möçberlerini we hilini artdyrmak üçin oňat mümkinçilikleri açýar.

Şunuň bilen baglylykda, milli Liderimiz 2017-nji ýylyň oktýabrynda GDA-nyň Soçide geçirilen Sammitinde türkmen tarapynyň Arkalaşygyň halkara möçberinde giň goşulyşmak gatnaşyklaryna çykmagy, biziň ýurtlarymyzyň diňe bir GDA-nyň giňişliginde däl, eýsem, onuň çäklerinden daşda hem ulag we kommunikasiýa ulgamynda iri düzümleýin taslamalara gatnaşmagy barada ilkinji gezek öňe süren başlangyjyna gaýdyp geldi.

Elbetde, ynsanperwer ulgamy biziň üns merkezimizde bolmalydyr diýip, hormatly Prezidentimiz Gurbanguly Berdimuhamedow nygtady. Medeniýet, ylym, bilim, sport ulgamynda, çagalar we ýaşlar guramalarynyň ugry boýunça hyzmatdaşlyk – bu geljege maýa goýumlarydyr, biziň ýurtlarymyzyň hem-de halklarymyzyň arasyndaky dostlugyň, özara düşünişmegiň, hoşmeýilliligiň we ynamyň yzygiderli pugtalandyrylmagynyň kepilidir.

Türkmenistan GDA-da emele gelen ynsanperwer hyzmatdaşlygyň usullaryny goldaýar, Arkalaşygyň ähli ýurtlaryny degişli maksatnamalary durmuşa geçirmäge işjeň gatnaşmaga çagyrýar. Şunuň bilen birlikde, biziň döwletlerimiziň bu ugurdaky bilelikdäki işini mundan beýläk-de kämilleşdirmegi zerur hasaplaýarys. Biziň ýurtlarymyzyň özboluşly, baý we köptaraply medeni mirasyny wagyz etmek barada ozal öňe sürlen pikirleri hem-de teklipleri iş ýüzünde has işjeň durmuşa geçirmegiň wagty ýetdi diýip, milli Liderimiz aýtdy.

Şol bir wagtyň özünde medeni-bilim, sport we beýleki ulgamlardaky gatnaşyklara täzeçe garamagy maksadalaýyk hasaplaýarys diýip, döwlet Baştutanymyz aýtdy hem-de GDA-nyň her ýylky teatr festiwallaryny, ýurtlarymyzyň halklarynyň şekillendiriş we amaly-haşam sungatynyň sergilerini geçirmek mümkinçiligine garamagy teklip etdi.

Hyzmatdaşlygyň GDA-nyň yzygiderli bilim ýarmarkalary ýaly usulynyň ornaşdyrylmagyny netijeli hasaplaýarys. Şeýle hem türkmen tarapy Arkalaşygyň Sport oýunlaryny yzygiderli geçirmek, şolaryň halkara sport giňişligindäki abraýyny belende galdyrmak ugrunda çykyş edýär.

Syýahatçylyk taslamalaryny ösdürmek nukdaýnazaryndan GDA giňişliginiň täsindigini göz öňünde tutup hem-de biziň ýurtlarymyzyň syýahatçylyk ulgamynda ägirt uly mümkinçiliklerini nazara almak bilen, GDA-nyň Ýerine ýetiriji komitetine hökümet Baştutanlarynyň Geňeşiniň ýakyn wagtda geçiriljek mejlisleriniň biriniň gün tertibine syýahatçylyk ulgamynda hyzmatdaşlygyň täze Konsepsiýasyny işläp taýýarlamak baradaky meseläni girizmek mümkinçiligine garamagy teklip etmegi maksadalaýyk hasaplaýaryn diýip, hormatly Prezidentimiz Gurbanguly Berdimuhamedow aýtdy.

Milli Liderimiziň nygtaýşy ýaly, Türkmenistan şu mejlise geçilen ýola baha bermek hem-de geljek üçin wezipeleri kesgitlemek nukdaýnazaryndan Garaşsyz Döwletleriň Arkalaşygynyň işiniň möhüm tapgyry hökmünde garaýar. Biziň Arkalaşygymyzyň häzirki halkara hyzmatdaşlygyň binýadynda goýlan maksatlara we esasy ýörelgelere eýerýändigi onuň işiniň möhüm şerti bolup durýar.

GDA döredilen gününden bäri geçen ýyllaryň dowamynda gatnaşyjylaryň hoşmeýilli erk-islegine, deňhukuklylyga, özara düşünişmäge we birek-birege hormat goýmaga esaslanan hyzmatdaşlygyň görnüşi hökmünde öz ugruny saklap galdy.

Döwlet Baştutanymyz hut şu ýörelgelere eýermegiň Garaşsyz Döwletleriň Arkalaşygyna ýaşaýşa ukyplylygy hem-de çeýeligi üpjün edýändigine, hyzmatdaşlygyň täze ugurlaryny we geljegini açýandygyna, GDA-nyň halkara durnuklylyk hem-de howpsuzlyk ulgamynyň möhüm bölegi hökmünde hereket etmegini şertlendirýändigine ynam bildirdi. Arkalaşygyň daşky dünýä bilen gatnaşyklaryny yzygiderli giňeldip, halkara guramalary hem-de köp ýurtlar bilen gatnaşyklary ösdürýändigi hem begendirýär.

Bu netijeleriň ählisini bilelikde gazanylan oňyn netijäniň hataryna goşup bileris. Wagt geçip barýar, ol bizden dünýä syýasatyndaky we ykdysadyýetindäki häzirki ýagdaýlary nazara almak bilen, GDA-nyň işine täzeçe çemeleşmeleri işläp taýýarlamagy talap edýär diýip, hormatly Prezidentimiz Gurbanguly Berdimuhamedow nygtady.

Şunuň bilen baglylykda, häzirki wagtda we geljekde bilelikdäki işimiziň okgunlylygy, düýplüligi, sagdyn pragmatizmi, döwletara hyzmatdaşlygy hem-de ýurtlarymyzyň raýatlarynyň gündelik durmuşynyň meselelerine degişli wezipeleri çözmäge gönükdirilendigi bilen tapawutlanmalydyr diýip, milli Liderimiz belledi. Munuň özi GDA-nyň işiniň netijeli bolmagyna oňyn täsir eder, geljek üçin oňa täze itergi berer.

Geljek ýyl ýurdumyz halkara bileleşigi bilen bilelikde Birleşen Milletler Guramasynyň Türkmenistanyň hemişelik Bitaraplygyny ykrar etmeginiň 25 ýyllygyny bellär diýip, hormatly Prezidentimiz sözüni dowam etdi.

Şu geçen ýyllaryň dowamynda Türkmenistan öz işjeň orny bilen dürli halkara meseleleri çözmekde Bitaraplygyň ýörelgelerini iş ýüzünde ulanmagyň örän netijelidigini ençeme gezek görkezdi. Türkmenistanyň Bitaraplyk derejesi köp halatlarda sebit hem-de halkara durnuklylygyny we howpsuzlygyny pugtalandyrmagyň, köptaraply ykdysady hem-de ynsanperwer hyzmatdaşlygy ösdürmegiň möhüm şerti boldy we şeýle bolmagynda galýar diýip, hormatly Prezidentimiz Gurbanguly Berdimuhamedow belledi.

Milli Liderimiziň Arkalaşygyň çäklerinde bu ulgamda çäreleriň ençemesini taýýarlamaga we geçirmäge uly goşant goşandygyny belläp, GDA-nyň Ynsanperwer hyzmatdaşlyk boýunça geňeşiniň hem-de GDA gatnaşyjy döwletleriň Ynsanperwer hyzmatdaşlyk boýunça Döwletara gaznasynyň (YHDG) müdiriýetiniň Türkmenistanyň Prezidenti Gurbanguly Berdimuhamedowy “Ynsanperwer hyzmatdaşlygy ösdürmekde bitiren hyzmatlary üçin” medaly bilen sylaglamak hakyndaky çözgüdi kabul edendigini aýtdy.

Soňra GDA-nyň çäklerinde dürli ulgamlarda netijeli gatnaşyklary pugtalandyrmaga we okgunly ösdürmäge gönükdirilen resminamalara gol çekmek dabarasy boldy.

GDA ýurtlarynyň Liderleri Garaşsyz Döwletleriň Arkalaşygyna agza döwletleriň strategiki ykdysady hyzmatdaşlyk hakyndaky Jarnamasyny kabul etdiler.

Mejlisiň jemleri boýunça GDA döwletleriniň Baştutanlarynyň sowet halkynyň 1941-1945-nji ýyllaryň Beýik Watançylyk urşunda gazanan Ýeňşiniň 75 ýyllygy mynasybetli Arkalaşygyň ýurtlarynyň halklaryna we dünýä jemgyýetçiligine Ýüzlenmesi we beýleki birnäçe resminamalar kabul edildi.

Gol çekmek dabarasy tamamlanandan soň, hormatly Prezidentimiz Gurbanguly Berdimuhamedow mejlise gatnaşyjylara ýüzlenip, şu ýyl GDA-da başlyklyk etmeginiň çäklerinde Türkmenistanyň beýan edilen ähli maksatlara ýetmäge yzygiderli çalyşýandygyny belledi.

Türkmen tarapy GDA-nyň döwletleriniň arasynda ynanyşmagy we özara düşünişmegi pugtalandyrmak, Arkalaşygyň giňişliginde durnuklylygy hem-de howpsuzlygy saklamaga gönükdirilen başlangyçlara goldaw bermek, onuň halkara guramalary bilen hyzmatdaşlygynyň derejesini ýokarlandyrmak, Arkalaşygyň döwletleriniň daşary syýasat edaralarynyň arasyndaky hyzmatdaşlygy işjeňleşdirmek arkaly syýasy-diplomatik gatnaşyklary pugtalandyrmak boýunça wezipeleri öňde goýdy.

Hormatly Prezidentimiz Gurbanguly Berdimuhamedow bilelikdäki netijeli iş üçin hemmelere köp sag bolsun aýdyp, Garaşsyz Döwletleriniň Arkalaşygynyň döwlet Baştutanlarynyň geňeşiniň mejlisini ýapyk diýip yglan etdi.

Milli Liderimiziň başlangyjy bilen Aşgabat Jarnamasynyň kabul edilmegi hem munuň nobatdaky subutnamasyna öwrüldi. Bu resminama GDA-nyň çäklerinde strategiki esasda özara bähbitli ykdysady hyzmatdaşlygy mundan beýläk-de ösdürmäge, taryhyň dowamynda kemala gelen dostluk we hoşniýetli goňşuçylyk däplerine esaslanýan döwletara gatnaşyklary hil taýdan täze derejä çykarmaga ýardam eder.

 

Türkmenistanyň Ministrler Kabinetiniň mejlisi

 /   Türkmen döwlet habarlar agentligi (TDH)  /   06.06.2019  /  

Şu gün hormatly Prezidentimiz Gurbanguly Berdimuhamedow Ministrler Kabinetiniň sanly wideoaragatnaşyk arkaly nobatdaky mejlisini geçirdi. Onda şu ýylyň bäş aýynda milli ykdysadyýetimiziň pudaklarynda alnyp barlan işleriň jemleri jemlenildi, şeýle hem döwlet durmuşyna degişli möhüm resminamalaryň birnäçesine garaldy.

Hasabat döwründe halk hojalyk toplumynyň ähli pudaklarynda ýokary önümçilik netijeleri gazanyldy.

Ösüş depgini senagat pudagynda 4 göterim, ulag we aragatnaşyk toplumynda 10,1 göterim, söwdada 11,8 göterim, oba hojalygynda 3,5 göterim we hyzmatlar ulgamynda 8 göterim ýokarlandy. Gurluşyk pudagynda hem oňyn netijeler üpjün edildi.

Umuman, ähli ministrlikler we pudak edaralary boýunça jemi öndürilen önüm geçen ýylyň degişli döwri bilen deňeşdirilende, 6,3 göterim artdy.

Hasabat döwründe bölek satuw haryt dolanyşygy geçen 2018-nji ýylyň degişli döwrüne garanyňda 19,1 göterim artdy.

Şu ýylyň ýanwar — maý aýlarynyň jemleri boýunça Döwlet býujetiniň girdeji bölegi 7,53 milliard manada we çykdajy bölegi 7,49 milliard manada deň boldy.

Ýurdumyzyň iri we orta kärhanalarynda ortaça aýlyk zähmet haky geçen ýylyň degişli döwri bilen deňeşdirilende, 9,5 göterim ýokarlandy.

Dünýä ykdysadyýetinde ýüze çykýan kynçylyklara garamazdan, bäş aýda milli ykdysadyýetimiziň pudaklarynda alnyp barlan işleriň netijeleri şu ýyl ýurdumyzyň durnukly depginli ösmegini dowam edýändigine şaýatlyk edýär diýip, döwlet Baştutanymyz Gurbanguly Berdimuhamedow belledi.

Garalýan döwürde ýurdumyzda öndürilen önümleriň degişli döwürde eksport edilen möçberi 14 göterim artdy. Şol bir wagtda importyň möçberi bolsa 20 göterim azaldy. Geçen ýylyň degişli döwri bilen deňeşdirilende, ykdysadyýetimiziň ähli pudaklarynda ýokary ösüş depgini gazanyldy.

Ykdysadyýetimizde amala aşyran üstünlikli işlerimiziň netijesinde, biz maliýe serişdelerini toplap, welaýatlarymyzda köp sanly şäherçeleri gurmaga başladyk. Ahal welaýatynyň merkeziniň gurluşygyna girişdik. Häzir Aşgabatda täze şäheri gurmagyň üstünde hem işleýäris diýip, döwlet Baştutanymyz aýtdy.

Biz energiýa serişdelerimizi dünýä bazarlaryna diwersifikasiýa ýoly bilen ibermek syýasatymyzy kabul eden meýilnamalarymyza laýyklykda alyp barýarys. Türkmenistan — Owganystan — Pakistan — Hindistan gaz geçirijisiniň taslamasyny, şeýle hem beýleki sebitleýin taslamalary durmuşa geçirýäris diýip, milli Liderimiz belledi.

GDA-nyň daşary işler ministrleriniň geňeşiniň mejlisi

 Türkmen döwlet habarlar agentligi (TDH)  /   10.10.2019  

Şu gün türkmen paýtagtynda Garaşsyz Döwletleriň Arkalaşygynyň ýurtlarynyň daşary işler ministrleriniň Geňeşiniň mejlisi boldy. Ol 11-nji oktýabrda meýilleşdirilen GDA-nyň döwlet Baştutanlarynyň Geňeşine taýýarlyk görmegiň jemleýji tapgyryna öwrüldi.

Hormatly Prezidentimiz Gurbanguly Berdimuhamedowyň nygtaýşy ýaly, Türkmenistan parahatçylyk söýüjilik we oňyn Bitaraplyk ýörelgelerine esaslanýan daşary syýasat ugruny durmuşa geçirmek bilen, öz dostlary we hyzmatdaşlary üçin hemişe açykdyr. Häzirki zaman şertlerinde Garaşsyz Döwletleriň Arkalaşygy umumy bähbitlere laýyk gelýän deňhukukly özara bähbitli hyzmatdaşlygy pugtalandyrmak we giňeltmek üçin netijeli meýdança bolup durýar.

Ýurdumyz şeýle hem Arkalaşygyň halkara abraýyny, onuň häzirki zamanyň ählumumy we sebit meselelerine oňyn täsirini ýokarlandyrmak ugrunda çykyş edýär. Türkmenistan şu sebit görnüşindäki däp bolan gatnaşyklara ygrarly bolmak bilen, GDA agza döwletleriň ählisi bilen öňden gelýän hoşniýetli gatnaşyklary we ysnyşykly hyzmatdaşlygy saklaýar.

Düýn Aşgabada GDA ýurtlarynyň — Azerbaýjan Respublikasynyň, Ermenistan Respublikasynyň, Belarus Respublikasynyň, Gazagystan Respublikasynyň, Gyrgyz Respublikasynyň, Moldowa Respublikasynyň, Russiýa Federasiýasynyň, Täjigistan Respublikasynyň we Özbegistan Respublikasynyň daşary syýasat edaralarynyň ýolbaşçylary geldiler.

GDA-nyň Ýerine ýetiriji komitetiniň wekiliýetine onuň başlygy — Garaşsyz Döwletleriň Arkalaşygynyň Ýerine ýetiriji sekretary Sergeý Lebedew ýolbaşçylyk etdi.

GDA ýurtlarynyň daşary işler ministrleriniň Geňeşi bu düzümiň Ýerine ýetiriji guramasydyr. Ol döwlet Baştutanlarynyň Geňeşiniň, Arkalaşygyň hökümet Baştutanlarynyň Geňeşiniň çözgütleriniň esasynda agza döwletleriň daşary syýasy işini, şol sanda olaryň halkara guramalaryndaky işini utgaşdyrýar, dünýä syýasatynyň özara gyzyklanma bildirilýän meseleleri boýunça geňeşmeleri geçirýär.

Türkmenistanyň Daşary işler ministrliginde geçirilen şu günki mejlisiň gün tertibine ynsanperwer ulgamda hyzmatdaşlygy çuňlaşdyrmaga, howpsuzlygy üpjün etmäge we beýleki ugurlara gönükdirilen resminamalaryň birnäçesiniň taslamalary girizildi.

Mejlisiň öňüsyrasynda diplomatik edaralaryň ýolbaşçylary dürli çäklerde, şol sanda «Russiýa Federasiýasy — Merkezi Aziýa ýurtlary» diýen çäkde duşuşyklaryň birnäçesini geçirdiler. Şeýle hem Türkmenistanyň, Gazagystanyň we Özbegistanyň Daşary işler ministrlikleriniň wekiliýetleriniň ýolbaşçylary üç döwletiň döwlet serhetleriniň kesişýän nokadynyň ýeri hakynda Şertnamanyň tassyklanandygy baradaky hatlary alyşmak hakyndaky Teswirnama gol çekdiler.

GDA-nyň daşary işler ministrleriniň Geňeşiniň mejlisi çäkli düzümde meselelere garamakdan başlandy. Diplomatik edaralaryň baştutanlary halkara gatnaşyklaryň hem-de GDA giňişliginde hyzmatdaşlygyň wajyp meseleleri boýunça pikir alyşdylar.

Hormatly Prezidentimiz Gurbanguly Berdimuhamedowyň ençeme gezek belleýşi ýaly, Türkmenistan GDA agza döwletleriň daşary syýasat edaralarynyň arasyndaky hyzmatdaşlygy pugtalandyrmak, bu ulgamda hereketleriň orta möhletli maksatnamasynyň esasynda yzygiderli köptaraplaýyn syýasy geňeşmeleriň täsirli gurallaryny döretmek arkaly syýasy-diplomatik gatnaşyklaryň pugtalandyrylmagyny zerur hasaplaýar.

Şunuň bilen baglylykda, Türkmenistan tarapyndan Arkalaşygyň döwletleriniň daşary syýasat edaralarynyň arasynda hyzmatdaşlygy işjeňleşdirmek boýunça hereketleriň Maksatnamasynyň taslamasy taýýarlanyldy. Ol deslapdan bilermenler ylalaşygyndan geçdi we şu gün ministrler tarapyndan kabul edildi. Bu resminama bilelikdäki işiň maksada okgunly we anyk häsiýete eýe bolmagyna ýardam etmelidir, halkara gün tertibiniň wajyp meselelerini çözmek boýunça utgaşykly çäreleriň durmuşa geçirilmegi üçin has oňaýly şertleri üpjün etmelidir.

Bularyň ählisi GDA-nyň her bir döwletini ösdürmegiň milli wezipelerini ýerine ýetirmegiň meýilnamalary, sebit we dünýä işleriniň barşy bilen gönüden-göni baglanyşyklydyr. Hormatly Prezidentimiz Gurbanguly Berdimuhamedow BMG-niň dürli ugurlarda berýän kömegini işjeňleşdirmäge, ählumumy parahatçylygyň we howpsuzlygyň kepili, halkara gatnaşyklaryň häzirki zaman binýadynyň sütüni hökmünde onuň abraýyny pugtalandyrmaga çagyrýar.

BMG bilen hyzmatdaşlygyň ileri tutulýan ugurlarynyň hatarynda ýurdumyz ählumumy parahatçylyk we howpsuzlyk meselelerine, sebit durnuklylygyny üpjün etmäge, halkara terrorçylygy, neşe serişdeleriniň bikanun dolanyşygy, guramaçylykly jenaýatçylyk, bikanun migrasiýa ýaly howplara garşy durmak meselelerine aýratyn ähmiýet berýär. Maglumat howpsuzlygy, kiber howpsuzlyga garşy göreşmek meseleleri uly ähmiýete eýe bolýar we bu babatda hem BMG-niň ýöriteleşdirilen düzümleri bilen gatnaşyklary işjeňleşdirmek zerur bolup durýar.

Mälim bolşy ýaly, häzirki wagtda ýaragsyzlanmak, ýaraglary ýaýratmazlyk we olara gözegçilik etmek meseleleri örboýuna galýar. Şunuň bilen baglylykda, Türkmenistan Arkalaşyga agza döwletleriň arasynda hereketleri utgaşdyrmak we pikir alyşmak maksady bilen, ýaragsyzlanmak meseleleri boýunça Bilelikdäki maslahat beriji toparyň çäklerinde işleri dikeltmegi teklip edýär.

Şunuň bilen bir hatarda, işleri işjeňleşdirmek we BMG-niň köptaraply ýaragsyzlanmak guralynyň netijeliligini ýokarlandyrmak, BMG-niň Baş Assambleýasynyň Birinji komitetiniň, ýaragsyzlanmak baradaky konferensiýanyň hem-de BMG-niň ýaragsyzlanmak baradaky komissiýasynyň çäklerinde ysnyşykly gatnaşyklary dowam etdirmek wajypdyr.

Mejlisde nygtalyşy ýaly, hormatly Prezidentimiz Gurbanguly Berdimuhamedowyň belleýän strategiki howpsuzlygy pugtalandyrmak meseleleri agza ýurtlaryň ählisine degişlidir we şoňa görä-de, ählumumy howpsuzlygy pugtalandyrmakda, ýaramaz täsir edýän ýagdaýlary aradan aýyrmaga gönükdirilen syýasy-diplomatik çäreleri ilerletmekde özara gatnaşyklar umumy wezipe bolup durýar.

Arkalaşygyň diplomatlarynyň ünsi öňüni alyş diplomatiýasy ýaly möhüm gurala çekildi. Hut halkara gatnaşyklarda çylşyrymly ýagdaýlary emele getirýän sebäpleriň öňüni almak we aradan aýyrmak arkaly dünýädäki ýagdaýlara netijeli täsir etmek bolýar. GDA ýurtlary bu ugurda belli bir tejribä eýedir.

Hususan-da, Merkezi Aziýa döwletleri BMG-niň öňüni alyş diplomatiýasy boýunça Sebit merkeziniň goldaw bermeginde bilelikde işläp, bu merkeziň hereket etmeginiň 12 ýylynyň dowamynda sebitiň syýasy, durmuş-ykdysady we ynsanperwer ösüşiniň wezipeleriniň çözgüdini işläp taýýarlamagyň täsirli gurallaryny döretdiler. Şunuň bilen baglylykda, Türkmenistan Arkalaşygyň giňişliginde şeýle gurallary döretmek bilen baglanyşykly meseleleri jikme-jik ara alyp maslahatlaşmaga taýýardyr.

Türkmenistan oňyn halkara gün tertibini döretmegi GDA döwletleriniň daşary syýasat edaralarynyň hyzmatdaşlygynyň möhüm ugurlarynyň biri hasaplaýar.

Soňky ýyllarda BMG-niň Baş Assambleýasy hormatly Prezidentimiz Gurbanguly Berdimuhamedowyň başlangyjy bilen möhüm kararnamalaryň birnäçesini kabul etdi. Şunuň bilen baglylykda, ýurdumyzyň ýolbaşçylarynyň adyndan GDA döwletleriniň daşary işler ministrlerine Türkmenistanyň energetika howpsuzlygy, durnukly ulag, daşky gurşawy goramak ulgamyndaky tekliplerini goldandyklary üçin hoşallyk bildirildi.

Indiki ýyl Watanymyz özüniň taryhyndaky möhüm senäni – Bitaraplygyň 25 ýyllygyny bellär, möhüm halkara meselelerini çözmekde Bitaraplygyň parahatçylyk dörediji mümkinçiliginiň wajypdygy bilen baglylykda, biz bu waka aýratyn ähmiýet berýäris. Hormatly Prezidentimiz Gurbanguly Berdimuhamedowyň başlangyjy bilen BMG-niň Baş Assambleýasy tarapyndan dünýäniň syýasy senenamasynda täze senäni — Halkara Bitaraplyk gününi döretmegi şu wezipeleri çözmekde Bitaraplygyň uly ähmiýete eýediginiň aýdyň subutnamasydyr.

Şeýlelikde, häzirki zaman dünýä syýasatynyň möhüm şerti hökmünde Bitaraplygyň möhüm ähmiýeti, onuň BMG-niň uzakmöhletli, strategik maksatlaryna laýyk gelýändigi tassyklanyldy.

2020-nji ýylyň 12-nji dekabrynda ýurdumyzda parahatçylyk, howpsuzlyk we durnukly ösüş boýunça halkara maslahaty geçiriler. GDA ýurtlarynyň daşary işler ministrleri bu foruma hem-de şanly sene mynasybetli geçiriljek dabaraly çärelere gatnaşmaga çagyryldy.

Şeýle hem ertir, 11-nji oktýabrda GDA-nyň döwlet Baştutanlarynyň Geňeşine gol çekmek üçin hödürleniljek resminamalar gutarnykly ylalaşyldy. Şol resminamalaryň hatarynda Türkmenistan tarapyndan GDA-nyň Ýerine ýetiriji komiteti bilen bilelikde girizilen GDA gatnaşyjy döwletleriň Baştutanlarynyň sowet halkynyň 1941 — 1945-nji ýyllaryň Beýik Watançylyk urşunda gazanan Ýeňşiniň 75 ýyllygy mynasybetli Arkalaşygyň ýurtlarynyň halklaryna we dünýä jemgyýetçiligine Ýüzlenmesiniň taslamasy bar.

Daşary işler ministrleriniň mejlisinde Türkmenistanyň GDA-nyň çäklerinde ysnyşykly, özara bähbitli hyzmatdaşlyga ygrarlydygy, ýurdumyzyň döwletara gatnaşyklarynyň şeýle görnüşiniň biziň halklarymyzyň hem-de döwletlerimiziň uzakmöhletli bähbitlerine laýyk gelýändigine ynanmagynyň strategiki we sebit durnuklylygyny saklamagyň möhüm şerti bolup durýandygy tassyklanyldy.

Arkalaşygyň Ýewraziýada söwda-ykdysady, ulag-logistika, energetika hyzmatdaşlygynyň netijeli merkezleriniň birine öwrülmäge ukyplydygy şübhesizdir we Türkmenistan bu işleri işjeňleşdirmäge hem-de GDA boýunça hyzmatdaşlary bilen bilelikde öňde goýlan wezipeleri ýerine ýetirmäge goşandyny goşmaga taýýardyr.

Ministrleriň derejesindäki duşuşykdan soň, Daşary işler ministrlikleriniň baştutanlarynyň GDA-nyň forumynyň resmi banneriniň öňünde surata düşmek dabarasy boldy.

Soňra mejlis giňişleýin düzümde, wekiliýetleriň agzalarynyň gatnaşmagynda dowam etdirildi. Bellenilişi ýaly, Türkmenistan içerki ösüşiň wezipelerini üstünlikli çözmegi hem-de halkara işlerine işjeň gatnaşmagy sazlaşykly utgaşdyryp, GDA ýurtlary bilen hyzmatdaşlyga özüniň daşary syýasatynyň möhüm ugry hökmünde garaýar. Ol Bitarap döwlet bolmak bilen, dünýäde durnuklylygy we howpsuzlygy pugtalandyrmagyň, ählumumy ykdysady, syýasy we medeni ösüşiň bähbidine şu derejäni durmuşa geçirmek üçin ähli tagallalary edýär.

Türkmenistan häzirki döwrüň talaplaryna laýyk gelýän netijeli halkara gatnaşyklary ösdürmek ugrunda çykyş edip, döwletara gatnaşyklary taraplaryň bähbitlerini doly nazara almak, uzakmöhletli we ygtybarly hyzmatdaşlyk, hoşmeýilli erk-isleg, beýlekileriň içerki işlerine goşulyşmazlyk, medeniýetleriň we siwilizasiýalaryň özara gatnaşyklary, iň gowy tejribäni we oňyn pikirleri alyşmak ýörelgeleri esasynda guraýar.

Bu ýörelgeler BMG-niň maksatlaryna we Tertipnamasyna hem-de türkmen halkynyň we dünýäniň beýleki halklarynyň ählisiniň jana-jan bähbitlerine laýyk gelmek bilen, daşary ýurtlar, aýratyn hem goňşy döwletler bilen ynanyşmak we dostluk köprülerini gurmaga ýardam edýär.

Ikitaraplaýyn gatnaşyklary pugtalandyrmaga, sebit we halkara hyzmatdaşlygy täze many-mazmun bilen baýlaşdyrmaga, Arkalaşygyň ýurtlarynyň ählumumy ykdysady durmuşyna netijeli goşulyşmagyna ýardam edýän GDA-nyň çäklerinde ykdysady hyzmatdaşlygyň wajypdygy bilen baglylykda, häzirki döwürde özara gatnaşyklaryň ileri tutulýan ugurlary beýan edildi.

Arkalaşygyň ýurtlarynyň daşary syýasat edaralarynyň arasyndaky hyzmatdaşlygyň işjeňleşdirilmegi, bu işiň yzygiderli hem-de uzakmöhletli häsiýete eýe bolmagy hem şuňa gönükdirilendir. Türkmenistan şeýle hem howpsuzlygy, durnuklylygy üpjün etmek, häzirki zamanyň wehimlerine garşy göreşmek, Durnukly Ösüş Maksatlaryna ýetmek meselelerinde tagallalary birleşdirmäge çagyrýar.

2019-njy ýylda Arkalaşygyň ýurtlarynyň daşary syýasat edaralarynyň tassyklanan meýilnamalara we maksatnamalara laýyklykda işländigi, GDA-nyň tertipnamalaýyn guramalarynyň, pudaklaýyn geňeşleriniň, komitetleriniň we komissiýalarynyň işine ýardam berendigi bellenildi. Şunuň bilen baglylykda, daşary işler ministrlerine Türkmenistanyň GDA-da başlyklyk etmek wezipelerini ýerine ýetirmekde goldaw berendigi üçin hoşallyk bildirildi.

GDA-nyň Ýerine ýetiriji komitetiniň başlygy — Ýerine ýetiriji sekretary Sergeý Lebedew giňişleýin mejlise gatnaşyjylara çäkli düzümdäki duşuşygyň jemleri barada habar berdi. Şeýle hem ol daşary işler ministrleriniň Geňeşiniň nobatdaky mejlisini 2020-nji ýylyň 3-nji aprelinde Gazagystan Respublikasynda geçirmek baradaky çözgüt barada habar berdi.

Mejlisiň barşynda GDA ýurtlarynyň oýunlary hakyndaky tertibiň hem-de GDA-nyň daşary işler ministrleriniň Geňeşiniň we hökümet Baştutanlarynyň Geňeşiniň degişli çözgütleriniň taslamalaryna garaldy.

Olar Arkalaşygyň çäklerinde täze, gerimi boýunça deňi-taýy bolmadyk sport taslamasyna badalga bermek maksady bilen işlenip taýýarlanyldy. Onuň çäklerinde sportuň olimpiýa görnüşleri hem-de GDA ýurtlarynda has meşhur bolan milli we olimpiýa däl görnüşleri boýunça oýunlary guramak meýilleşdirilýär.

Taslama sport ussatlygyny ýokarlandyrmaga we türgenleriň, tälimçileriň hem-de beýleki hünärmenleriň halkara ýaryşlara gatnaşmagy babatda tejribe alyşmagyna gönükdirilendir. Arkalaşygyň oýunlary GDA agza döwletleriň milli sport görnüşlerini saklamaga, olary halkara derejesinde wagyz etmäge we ösdürmäge ýardam eder.

GDA agza döwletlerde nobatma-nobat her iki ýyldan bir gezek geçirmek göz öňünde tutulýan we on güne çenli dowam etjek oýunlar mahalynda medeni çäreler hem-de bedenterbiýe we sport meselesi boýunça ylmy-amaly çäreler guralar. Şunda oýunlar GDA-nyň agzasy bolmadyk döwletleriň toparlarynyň gatnaşmagy üçin hem açyk bolar.

Ministrler tarapyndan makullanan bu taslama GDA-nyň hökümet Baştutanlarynyň Geňeşiniň garamagyna hödürlener. Russiýa Federasiýasynyň GDA-nyň birinji oýunlaryny 2020-nji ýylda Kazan şäherinde guraýandygyny bellemelidiris.

GDA-nyň daşary işler ministrleriniň Geňeşiniň derejesinde resminamalara gol çekmek dabarasy tamamlanandan soň, ýurdumyzyň hem-de daşary ýurtlaryň maglumat neşirleriniň, halkara köpçülikleýin habar beriş serişdeleriniň wekilleriniň gatnaşmagynda metbugat maslahaty geçirildi. Onda dürli ulgamlarda hyzmatdaşlygy ösdürmek boýunça kabul edilen anyk çözgütler beýan edildi.

Aşgabadyň myhmanlarynyň adyndan türkmen tarapyna Arkalaşygyň ýurtlarynyň daşary işler ministrleriniň Geňeşiniň işiniň ýokary derejede guralandygy üçin hoşallyk sözleri aýdyldy. Hormatly Prezidentimiz Gurbanguly Berdimuhamedowyň başlangyjy boýunça işlenip taýýarlanylan örän möhüm resminamany — GDA döwletleriniň arasynda daşary syýasy ulgamda hyzmatdaşlygy işjeňleşdirmek Maksatnamasyny ylalaşmak işiniň tamamlanmagy onuň netijeleriniň biri hökmünde görkezildi.

Bellenilişi ýaly, bu möhüm resminamada halkara guramalarda, şol sanda sebit düzümlerinde bilelikdäki işiň ugurlary beýan edilýär.

GDA gatnaşyjy döwletleriň Baştutanlarynyň 1941 — 1945-nji ýyllaryň Beýik Watançylyk urşunda gazanylan Ýeňşiň 75 ýyllygy mynasybetli Arkalaşygyň ýurtlarynyň halklaryna we dünýä jemgyýetçiligine Ýüzlenmesiniň taslamasy kabul edildi. Şeýle hem GDA-nyň kuwwatyny pugtalandyrmaga gönükdirilen beýleki strategiki çözgütler kabul edildi.

Foruma gatnaşyjylaryň ählisiniň umumy pikirine görä, GDA ýurtlarynyň daşary işler ministrleriniň Geňeşiniň Aşgabatda geçirilen mejlisi netijeli häsiýete eýe bolmak bilen, biziň halklarymyzyň abadançylygynyň bähbidine Arkalaşygyň ýurtlarynyň arasyndaky gatnaşyklaryň netijeliligini ýokarlandyrmagyň ýolunda möhüm tapgyra öwrüldi.

Umuman, bellenilişi ýaly, daşary işler ministrleriniň Geňeşiniň mejlisiniň işiniň barşynda Arkalaşygyň döwlet Baştutanlarynyň Geňeşiniň öňümizdäki mejlisiniň gün tertibine degişli meseleleriň giň toplumyna garaldy.

Oňa taýýarlyk görmek ýurtlaryň Liderleri tarapyndan möhüm çözgütleriň kabul edilmegine gönükdirildi. Şol çözgütler uzakmöhletli maksatnamalary hem-de köp ugurlar boýunça köptaraplaýyn hyzmatdaşlygy ilerletmegiň netijeli gurallaryny kesgitlär.

11-nji oktýabrda Arkalaşykda başlyklyk edýän ýurduň paýtagty hökmünde Aşgabat GDA döwletleriniň Baştutanlarynyň sammitini kabul edýär. 2019-njy ýylda Türkmenistanyň GDA-da başlyklyk etmek derejesini bermek baradaky çözgüdiň birleşigiň ýokary guramasy — GDA-nyň döwlet Baştutanlarynyň Geňeşi tarapyndan 2018-nji ýylyň 28-nji sentýabrynda Duşenbe şäherinde berlendigini ýatladýarys.

Türkmenistanyň 2012-nji ýylda Garaşsyz Döwletleriň Arkalaşygynda başlyklyk etmek wezipesiniň hötdesinden abraý bilen gelendigi hem bu çözgüdiň kabul edilmegine ýardam etdi. Milli Liderimiz Gurbanguly Berdimuhamedowyň gatnaşyklary işjeňleşdirmek we täze gatnaşyklary ýola goýmak baradaky pikirleri hem-de başlangyçlary üstünlikli durmuşa geçirildi. Munuň özi bolsa bilelikdäki işiň ilerledilmegine täze itergi bermäge mümkinçilik berdi.

Türkmenistan 2019-njy ýylda bu düzümde başlyklyk etmek wezipesini ýene-de öz üstüne almak bilen, öz tagallalaryny däp bolan dostlukly döwletara gatnaşyklary pugtalandyrmaga we ösdürmäge gönükdirdi. Şunuň bilen baglylykda, başlyklyk etmegiň Konsepsiýasy we ony durmuşa geçirmegiň meýilnamasy işlenilip taýýarlanyldy hem-de GDA-nyň Ýerine ýetiriji komitetine berildi.

Türkmenistanyň 2019-njy ýylda GDA-da başlyklyk etmegi GDA-nyň esasy resminamalaryna laýyklykda amala aşyrylýar we ozal kabul edilen halkara ylalaşyklary we çözgütleri yzygiderli durmuşa geçirmäge, hyzmatdaşlygyň gün tertibiniň many-mazmunyny baýlaşdyrmaga gönükdirilendir.

Türkmenistanyň başlyklyk etmeginiň Konsepsiýasynda döwletleriň arasyndaky gatnaşyklary pugtalandyrmak, durnuklylygy we howpsuzlygy üpjün etmek, syýasy-diplomatik gatnaşyklary pugtalandyrmak, GDA-nyň halkara guramalar, şol sanda BMG we ÝHHG bilen hyzmatdaşlygynyň derejesini ýokarlandyrmak, söwda-ykdysady hyzmatdaşlygy işjeňleşdirmek, dünýä hojalyk gatnaşyklaryna goşulyşmak üçin şertleri döretmek ileri tutulýan maksatlar hökmünde kesgitlenildi.

Energetika, ulag we kommunikasiýalar GDA-nyň ýurtlarynyň arasyndaky hyzmatdaşlyk gatnaşyklarynyň esasy ugurlary hökmünde görkezildi. Arkalaşygyň döwletleriniň arasynda giň medeni, ynsanperwer, ylym, bilim, sport gatnaşyklaryny ösdürmäge aýratyn ähmiýet berildi.

Ýurdumyz başlyklyk etmegine garamazdan, hemişe möhüm goşulyşmak çäresi üçin esas bolmaga taýýardygyny tassyklaýar. Türkmenistanda GDA-nyň işi bilen baglanyşykly, şol sanda pudaklaryň arasyndaky, şeýle hem ynsanperwer hyzmatdaşlyga degişli iri çäreler ýygy-ýygydan geçirilýär. 2012-nji ýylda Mary şäheri Garaşsyz Döwletleriň Arkalaşygynyň medeni paýtagty diýlip yglan edildi, 2016-njy ýylda bolsa bu hormatly dereje Daşoguz şäherine berildi.

Söwda-ykdysady ulgamda Türkmenistanyň tagallalary bilelikdäki işe täze çemeleşmeleri işläp taýýarlamaga, hyzmatdaşlygyň geljegi uly usullaryny gözlemäge, köptaraplaýyn gatnaşyklaryň anyk ugurlaryny kesgitlemäge gönükdirilendir.

Hususan-da, hormatly Prezidentimiz Gurbanguly Berdimuhamedowyň başlangyjy boýunça Aşgabatda GDA-nyň döwlet Baştutanlarynyň Geňeşiniň garamagyna Garaşsyz Döwletleriň Arkalaşygyna agza döwletleriň strategiki ykdysady hyzmatdaşlygy hakyndaky Jarnamanyň taslamasy hödürlenildi.

Resminama GDA-nyň çäklerinde, şeýle hem özara gatnaşyklaryň has giň çäginde – beýleki döwletler we halkara guramalary bilen ykdysady gatnaşyklaryň ösdürilmegine mümkinçilik berýän hyzmatdaşlygyň netijeli gurallaryny döretmäge gönükdirilendir.

Aşgabat Jarnamasy dünýä hojalyk gatnaşyklaryna gatnaşmak hem-de Arkalaşyga agza döwletleriň geografik we düzümleýin mümkinçiliklerini, tehniki, tehnologik we üstaşyr kuwwatyny birleşdirmek arkaly GDA boýunça hyzmatdaş ýurtlaryň bäsdeşlige ukyplylygyny ýokarlandyrmaga gönükdirilendir. Bularyň ählisi olaryň ählumumy ykdysadyýetde eýeleýän ornuny pugtalandyrmaga, halklarymyzyň abadançylygynyň derejesini has-da ýokarlandyrmaga mümkinçilik berer.

GDA ýurtlarynyň arasyndaky söwda-ykdysady hyzmatdaşlygyň ösdürilmegi Türkmenistanyň şu ýyl bu düzümde başlyklyk etmeginiň çäklerinde 31-nji maýda Aşgabatda geçirilen Arkalaşygyň hökümet Baştutanlarynyň Geňeşiniň mejlisinde ara alnyp maslahatlaşylan esasy meseleleriň biri boldy.

Hormatly Prezidentimiz Gurbanguly Berdimuhamedow şol duşuşykda çykyş edip, bu ulgamlarda yzygiderli hem-de anyk hyzmatdaşlygyň zerurdygyny, GDA-nyň ýurtlaryny Günbatar-Gündogar we Demirgazyk-Günorta ugry boýunça yklym hem-de yklymara ykdysady gatnaşyklary derejesine çykarmak boýunça strategiki wezipelere gönükdirilen bilelikdäki taslamalary işläp taýýarlamagyň möhümdigini belledi.

Milli Liderimiziň pikirine görä, häzirki zaman ählumumy ösüşiň meýilleriniň Arkalaşygyň mümkinçiliklerine strategiki garaýşyň, iri ykdysady subýekt hökmünde, GDA-nyň giňişligini hem-de onuň bilen serhetleşýän sebitleri öz gerimine alýan giň möçberli taslamalary amala aşyrmaga ukyply düzüm hökmündäki ornuny anyk kesgitlemegiň zerurdygyny talap edýär.

Şundan ugur alyp, Türkmenistan hyzmatdaşlygyň geriminiň giňeldilmegi ugrunda çykyş edýär, GDA-nyň iri ulag, energetika, kommunikasiýa taslamalaryny durmuşa geçirmäge GDA-nyň gatnaşmagynyň zerurdygy baradaky başlangyjy yzygiderli öňe sürýär.

Dünýäniň birnäçe sebitlerinde göze ilýän çylşyrymly daşary syýasy ýagdaýlar bilen baglylykda, hormatly Prezidentimiz Gurbanguly Berdimuhamedowyň özüniň çykyşlarynda, ylmy we çeper eserlerinde gozgaýan möhüm mesele Arkalaşygyň giňişliginde parahatçylygy we howpsuzlygy berk üpjün etmek zerurlygy bilen baglanyşyklydyr. Bu mesele GDA-nyň daşary işler ministrleriniň Geňeşiniň Türkmenistanyň başlyklyk etmeginde 2019-njy ýylyň 5-nji aprelinde Moskwada geçirilen mejlisinde gozgaldy.

Duşuşykda ýurtlaryň halkara giňişliginde has ysnyşykly gatnaşyk etmeginiň, şeýle hem GDA agza döwletleriň daşary syýasat edaralarynyň arasyndaky hyzmatdaşlygy işjeňleşdirmek boýunça hereketleriň Maksatnamasy bilen baglylykda, gatnaşyklary pugtalandyrmagyň zerurdygy nygtaldy. Bu maksatnama şu gün daşary işler ministrleriniň Geňeşinde makullanyldy.

Mejlise gatnaşyjylar şeýle hem bu ulgamda özara gatnaşyklaryň täze usullaryny we nusgalaryny nazara almak bilen, Garaşsyz Döwletleriň Arkalaşygynyň çäklerinde ykdysady hyzmatdaşlygy işjeňleşdirmegiň zerurdygyny bellediler we medeni-ynsanperwer gatnaşyklardaky hyzmatdaşlyga aýratyn üns berdiler.

Medeni ulgamda hyzmatdaşlyk halklaryň ýakynlaşmagynyň netijeli usulydyr. Munuň özi GDA-da başlyklyk etmeginiň barşynda Türkmenistanyň işiniň esasy ugurlarynyň birine öwrüldi. Bu babatda 2019-njy ýylyň 15 — 16-njy maýynda Aşgabatda geçirilen GDA agza döwletleriň döredijilik we ylmy intelligensiýasynyň XIV forumynyň uly üstünlige eýe bolmagy bellärliklidir. Bu forum hormatly Prezidentimiz Gurbanguly Berdimuhamedowyň howandarlygynda geçirildi.

Onuň geçirilen işjeň iki günlük işiniň netijeleri hem-de Arkalaşygyň giňişliginde ynsanperwer gatnaşyklary mundan beýläk-de ösdürmek boýunça maslahatlar kabul edilen Rezolýusiýada öz beýanyny tapdy.

Resminamada, hususan-da, GDA ýurtlarynyň medeni we tebigy mirasyny gorap saklamak ulgamynda bilelikdäki taslamalary goldamaga çagyryş beýan edildi. Şol taslamalar hünärmenleriň taryh, sungaty we medeniýeti öwreniş, muzeý hem-de arhiw işi, dikeldiş, ülkäni öwreniş we taryhy-medeni landşafty gorap saklamak ulgamynda hünärmenleriň gatnaşyklaryny ösdürmäge gönükdirilendir.

GDA ýurtlarynyň dillerini, taryhyny we milli däp-dessurlaryny hemmetaraplaýyn öwrenmek hem-de wagyz etmek üçin ylym, bilim we medeniýet edaralarynyň, jemgyýetçilik birleşikleriniň hyzmatdaşlygyny giňeltmegiň wajypdygy bellenildi.

Aşgabat Rezolýusiýasy teatr, kino, telewideniýe we beýleki ulgamlarda halkara döredijilik toparlaryny döretmek boýunça täze taslamalara badalga berdi. Onda Arkalaşygyň ýurtlarynyň umumy bilim giňişligini, «elektron bilimi», ylym we innowasiýalar ulgamynda gatnaşyklary ösdürmek wezipeleri aýratyn orun eýeleýär.

Çünki Garaşsyz Döwletleriň Arkalaşygy özboluşly, köp babatda täsin birleşik bolmak bilen, häzirki wagtda öz işini täze syýasy we ykdysady şertlerde amala aşyrýar. Şolar bolsa ählumumy ösüşiň ýagdaýlary bilen şertlendirilendir.

Şundan ugur alnyp, 2019-njy ýylyň 31-nji maýynda hormatly Prezidentimiz Gurbanguly Berdimuhamedowyň başlyklyk etmeginde Aşgabatda geçirilen Garaşsyz Döwletleriň Arkalaşygynyň ýurtlarynyň Hökümet Baştutanlarynyň Geňeşiniň mejlisinde 2030-njy ýyla çenli döwür üçin GDA döwletleriniň innowasion hyzmatdaşlygynyň döwletara maksatnamasynyň taslamasyny taýýarlamak barada çözgüt kabul edildi.

Diňe bir bu resminama däl, eýsem, Türkmenistanyň başlyklyk etmeginde Garaşsyz Döwletleriň Arkalaşygynyň çäklerinde gol çekilýän beýleki köpsanly resminamalar hem uzak möhlet üçin niýetlenendir. Munuň özi GDA-nyň uzakmöhletli geljegi nazara almak bilen, giň hyzmatdaşlyga meýillidiginiň nobatdaky subutnamasydyr.

Milli Liderimiziň nygtaýşy ýaly, GDA döwletleriniň ählumumy we yklym işlerine doly derejede, netijeli hem-de deňhukukly gatnaşmak üçin eýe bolan artykmaçlyklardan, ilkinji nobatda bolsa, geoykdysadyýet babatdaky mümkinçiliklerden netijeli peýdalanmaklary zerur bolup durýar.

Türkmenistanyň Arkalaşygyň çäklerindäki hyzmatdaşlygy has giň geografik we ykdysady sepgitlere çykarmak boýunça başlangyçlary hem, ilkinji nobatda, şuňa gönükdirilendir. Şu babatda Ýewraziýa ykdysady gatnaşyklar babatda Hazar deňziniň esasy ornuny hem-de milli Liderimiz Gurbanguly Berdimuhamedowyň Birinji Hazar ykdysady forumyny geçirmek baradaky teklibiniň wajypdygyny bellemek zerurdyr. Bu forum şu ýylyň 12-nji awgustynda Türkmenbaşy şäherinde geçirildi.

Halklarymyzyň zehinine we zähmetsöýerligine, amatly geoykdysady, kuwwatly senagat, baý çig mal kuwwatyna hem-de baý taryhy tejribä daýanýan GDA-nyň kuwwaty örän uludyr hem-de köptaraplydyr. Şol mümkinçilikler bolsa indi açylyp başlady.

Häzirki wagtda biz Garaşsyz Döwletleriň Arkalaşygynyň diňe bir syýasy durmuşyň ulgamlarynyň däl, eýsem, dünýä möçberinde ykdysady ösüşiň kuwwatly we oňyn ugurlarynyň hatarynda berk orun eýelemegi üçin şol kuwwatdan doly peýdalanmaga, bar bolan mümkinçilikleri — önümçilik, logistika, serişdeler, ylmy, tehnologik ulgamlardaky mümkinçilikleri netijeli ulanmaga ýardam etmelidiris.

Hormatly Prezidentimiziň Arkalaşygyň çäklerinde strategiki ykdysady hyzmatdaşlyk hakyndaky düýpli resminamany taýýarlamak baradaky başlangyjy hem hut şuňa gönükdirilendir. Onuň taslamasy türkmen tarapyndan GDA-nyň Ýerine ýetiriji komitetine hödürlenildi hem-de Arkalaşygyň döwletlerinde deslapdan ylalaşyldy, şu ýylyň sentýabr aýynda GDA-nyň Ykdysady geňeşinde makullanyldy.

Strategiki ykdysady hyzmatdaşlyk hakyndaky Jarnama diýlip atlandyrylan bu resminama GDA-nyň döwlet Baştutanlarynyň Geňeşiniň şu mejlisine gol çekmäge hödürlenildi. Öňümizdäki mejlisiň barşynda Garaşsyz Döwletleriň Arkalaşygynyň çäklerinde hyzmatdaşlygy mundan beýläk-de pugtalandyrmaga ýardam edýän möhüm ähmiýetli çözgütleriň hem birnäçesini kabul etmek meýilleşdirilýär.

Arkalaşygyň ýurtlarynyň Liderleriniň duşuşygynyň öňüsyrasynda geçirilen daşary işler ministrleriniň Geňeşiniň mejlisi Bitarap Türkmenistanyň we hormatly Prezidentimiz Gurbanguly Berdimuhamedowyň GDA-nyň giňişliginde netijeli köpugurly gatnaşyklary ösdürmek meselelerinde işjeň orny eýeleýändigini aýdyňlyk bilen görkezdi hem-de bu birleşige agza döwletleriň umumy abadançylygyň we ösüşiň maksatlaryna laýyk gelýän özara bähbitli hyzmatdaşlygy mundan beýläk-de pugtalandyrmaga çalyşýandygyny tassyklady.