Türkmenistanyň Döwlet Daşary Ykdysady Iş Banky

 

Ösüş ugrunda hyzmatdaşlyk!

Türkmenistan gaz pudagynyň tehniki kuwwatyny artdyrýar

  /   Türkmen döwlet habarlar agentligi (TDH)  /   15.01.2021  /   

 Hormatly Prezidentimiz Gurbanguly Berdimuhamedow täze gaz gysyjy desganyň açylyş dabarasyna gatnaşdy

Lebap welaýatyna iş saparynyň çäklerinde hormatly Prezidentimiz Gurbanguly Berdimuhamedow Çärjew etrabynyň “Malaý” gaz känindäki täze gaz gysyjy desganyň açylyş dabarasyna gatnaşdy.

Bu waka Türkmenistanyň energetika strategiýasyny üstünlikli durmuşa geçirmegiň ýolunda ýene-de bir möhüm ädim boldy. Gaz pudagynyň eksport kuwwatyny artdyrmak şol strategiýanyň möhüm ugurlarynyň biridir. Dünýäniň energetika döwletleriniň hataryna girýän ýurdumyzyň baý uglewodorod serişdelerini doly derejede ulanmak ata Watanymyzyň ykdysady kuwwatyny artdyrmaga, mähriban halkymyzyň abadançylygyny ýokarlandyrmaga ýardam etmelidir.

Şunuň bilen birlikde, bu ulgamda amala aşyrylýan iri maýa goýum taslamalary Durnukly ösüşiň, ählumumy rowaçlygyň we abadançylygyň maksatlaryna laýyk gelýän netijeli halkara hyzmatdaşlygy ösdürmäge ýardam edýär. Bitarap Türkmenistanyň häzirki zamanyň wajyp wezipelerini çözmäge gönükdirilen syýasaty döwletleriň hem-de halklaryň arasyndaky dostluk we hoşniýetli goňşuçylyk gatnaşyklaryny pugtalandyrmagyň möhüm şerti bolup durýar.

Düýn hormatly Prezidentimiz Gurbanguly Berdimuhamedowyň hem-de OYR-nyň Prezidenti Mohammad Aşraf Ganiniň gatnaşmagynda Akina-Andhoý demir ýolunyň, Kerki (Türkmenistan)- Şibirgan (Owganystan) elektrik geçiriji ulgamyň hem-de Ymamnazar -Akina we Serhetabat-Turgundy halkara optiki-süýümli aragatnaşyk ulgamynyň dabaraly ýagdaýda ulanmaga berilmegi munuň aýdyň subutnamasydyr.

Lebap welaýatynyň nebitgaz düzüminiň üstüni ýetiren täze senagat desgasynyň hem "Türkmenistan - parahatçylygyň we ynanyşmagyň Watany" şygary astynda geçýän 2021-nji ýylda öz işine başlaýandygy bellärliklidir.

Hut şu ýerde, nebitiň we gazyň iri ýataklarynyň üsti açylan gündogar sebitde Türkmenistan-Hytaý transmilli gaz geçirijisi başlanýar. Bu desgada Ýewraziýa yklymynyň halklaryny müňýyllyklaryň dowamynda baglanyşdyran Beýik Ýüpek ýoluny gaýtadan dikeltmek baradaky pikir öz beýanyny tapýar.

Bu energiýa geçirijisi XXI asyryň ägirt uly inžener-tehniki desgalarynyň biridir. Halkara gatnaşyklarynyň tejribesinde bu taslama hoşmeýilli erk-islegiň, netijeli hem-de oňyn döwletara hyzmatdaşlygynyň ajaýyp nusgasyna öwrüldi.

Mälim bolşy ýaly, gaz geçirijisine tebigy gazyň eksport akymlary çig mal çeşmeleriniň birnäçesinden amala aşyrylýar. Şolaryň hatarynda Garagumuň günortasynda, Lebap welaýatynyň edara ediş merkezi Türkmenabat şäherinden, takmynan, 70 kilometrlikde ýerleşýän “Malaý” gaz ýatagy hem bar.

Şu gün bu ýerde baýramçylyk ýagdaýy emele geldi. Köpsanly dabara gatnaşyjylar eziz Diýarymyzyň iň täze taryhyna altyn sahypalar bilen ýazyljak bu waka sabyrsyzlyk bilen garaşýarlar.

Hormatly Prezidentimiziň dikuçary täze desganyň öňündäki meýdança gonýar. Ýygnananlar milli Liderimizi ruhubelentlik bilen garşylaýarlar.

Hormatly Prezidentimiz Gurbanguly Berdimuhamedowy Ministrler Kabinetiniň agzalary, Mejlisiň Başlygy, Lebap welaýatynyň häkimi mübärekleýärler.

Döwlet Baştutanymyz haly ýodajygy boýunça ýöräp, dabaranyň geçirilýän ýerine tarap ugrady. Ýodajygyň iki tarapynda nebitgaz senagatynyň işgärleri, elleri baýdajykly, howa şarly we gülli ýaşlar düzüldiler.

Gündogar sebitiň döredijilik toparlarynyň gatnaşmagynda aýdym-sazly we tansly çykyş dabaranyň baýramçylyk öwüşginini has-da artdyrdy. Tolgundyryjy pursat gelip ýetýär: ýygnananlaryň şowhunly el çarpyşmalary astynda hormatly Prezidentimiz toý bagyny kesýär – täze möhüm senagat desgasy açylýar.

Hormatly Prezidentimiz Gurbanguly Berdimuhamedow şu dabara gatnaşyjylaryň hem-de myhmanlaryň ýygnanan binasyna tarap ugraýar. Dabara gatnaşyjylaryň hatarynda hökümetiň agzalary, Mejlisiň deputatlary, harby we hukuk goraýjy edaralaryň, ministrlikleriň we pudaklaýyn dolandyryş edaralarynyň, daşary ýurtlaryň kompaniýalarynyň, ýurdumyzyň köpçülikleýin habar beriş serişdeleriniň ýolbaşçylary, pudagyň işgärleri bar. Olaryň ählisi ör turup, şowhunly el çarpyşmalary bilen milli Liderimizi mübärekleýärler.

Hormatly Prezidentimiz Gurbanguly Berdimuhamedow çykyş edip, ýygnananlary hem-de tutuş türkmen halkyny täze, 2021-nji – Halkara parahatçylyk we ynanyşmak ýylynyň ilkinji günlerinde şu günki taryhy ähmiýetli waka – «Malaý» käninde gurlan döwrebap gaz gysyjy desganyň açylyp, ulanmaga berilmegi bilen tüýs ýürekden gutlady.

Milli Liderimiziň nygtaýşy ýaly, Garaşsyz, hemişelik Bitarap Watanymyzyň uglewodorod serişdeleriniň ägirt uly gorlaryna eýe bolmagy we daşary ýurt maýadarlary üçin hyzmatdaşlyga amatly şertleriň döredilmegi ýurdumyzyň dünýäde iri energetika döwlet hökmünde ykrar edilmegine getirdi.

Garaşsyzlyk ýyllarynda türkmen tebigy gazyny halkara bazarlaryna diwersifikasiýa ýoly bilen ibermek boýunça ägirt uly işler amala aşyryldy. Ýurdumyzyň ýangyç-energetika toplumynda bu hyzmatdaşlyk oýlanyşykly, işjeň we maksada okgunly alnyp barylýar. Netijede, gymmatly çig mal bolan tebigy gazy özara bähbitli esasda ýerlemegiň hem-de girdeji gazanmagyň täze bazarlary peýda bolýar.

Biziň syýasatymyz ýurdumyzyň uly baýlygy bolan uglewodorod serişdelerini dünýäde parahatçylygy berkitmegiň, abadan ýaşaýşyň we gülläp ösüşiň bähbidine ulanmakdyr. Öňde goýlan bu belent maksatlara ýetmek ugrunda gysga wagtyň içinde möhüm ähmiýetli taslamalaryň birnäçesi durmuşa geçirildi diýip, döwlet Baştutanymyz aýtdy.

Garagum sährasynyň Lebap welaýatyna degişli çäginde ýerleşýän «Malaý» ýatagyndan indi köp ýyllardan, ýagny 1986-njy ýyldan bäri tebigy gaz çykarylyp gelinýär. Bu toplum ýurdumyzyň diňe bir gündogar welaýatynyň ilatly ýerlerini, şeýle hem dürli maksatly desgalary «mawy ýangyç» bilen üpjün etmän, eýsem, asyrymyzyň iri taslamasy bolan Türkmenistan–Özbegistan–Gazagystan–Hytaý transmilli gaz geçirijisine hem harytlyk önüm berýär. Bu halkara energiýa magistraly bilen «Malaý» känini uzynlygy 188 kilometr bolan «Malaý–Bagtyýarlyk» gaz geçirijisi birleşdirýär.

Bu ýerde guýularyň önüm berijiligini artdyrmakda, käniň tebigy gaz goruny has doly peýdalanmakda işe girizilýän täze desganyň ähmiýeti örän uludyr. Täze gurlan desganyň «A» we «B» önümçilik sehleri bolup, «A» sehiniň wezipesi «Malaý» gaz känini doly özleşdirmekden ybaratdyr. «B» sehi bolsa, «Galkynyş» we «Döwletabat» känleriniň gazyny «Malaý – Bagtyýarlyk» gaz geçirijisine ýokary basyş bilen akdyrmaga niýetlenendir.

Bu täze desgada dünýäniň öňdebaryjy kompaniýalary tarapyndan öndürilen 6 sany kuwwatly gaz gysyjy enjamlar toplumy oturdyldy. Şol enjamlar kämil awtomatlaryň we kompýuterleriň üsti bilen dolandyrylýar.

Ýylda üstünden 30 milliard kub metre çenli tebigy gazy geçirmäge ukyply bolan desgada ygtybarly enjamlar hem-de öňdebaryjy tehnologik çözgütler ornaşdyryldy.

Umumy meýdany 12 gektara golaý bolan täze beketde gaz gysyjy enjamlar toplumyndan başga-da, sowadyjy we arassalaýjy desgalar, ýokary hem-de pes basyşly fakel hojalygy, azot we kislorod öndürýän stansiýa, ätiýaçdaky dizel elektrik stansiýasy ýerleşýär. Şonuň ýaly-da, bu ýerde merkezi dolandyryş operator hem-de mehaniki bejeriş we ýangyn howpsuzlyk binalary, edara binasy, ýangyna garşy suw howuzlary göz öňünde tutuldy. Döwrebap desganyň işe girizilmegi bilen 60-a golaý täze iş orny dörär.

Berkarar döwletimiziň bagtyýarlyk döwrüniň her bir ýyly taryhy ösüşlere, uly rowaçlyklara beslenýär diýip, döwlet Baştutanymyz Gurbanguly Berdimuhamedow sözüni dowam etdi. Täze, 2021-nji ýylyň ilkinji günlerinde geçirilýän bu dabaraly çäräniň hem aýratyn möhüm ähmiýeti bar. Sebäbi, Türkmenistan gurýan we döredýän, iri taslamalary amala aşyrýan döwlet hökmünde özüni giňden tanadýar.

Häzirki döwürde dünýäde emele gelen çylşyrymly ýagdaýlara garamazdan, durnukly ösýän ýurdumyzda durmuşa geçirilýän şeýle taslamalar, ulanmaga berilýän we gurluşygy alnyp barylýan desgalardyr binalar hem-de önümçilikler milli ykdysadyýetimizi pugtalandyrmaga, halkymyzyň abadan we bolelin durmuşda ýaşamagyny üpjün etmäge gönükdirilendir diýip, hormatly Prezidentimiz Gurbanguly Berdimuhamedow nygtady.

Biz eziz Diýarymyzda şular ýaly iri desgalaryň gurluşygynda ekologiýa talaplaryna, döwrebap innowasiýalara, ösen tehnologiýalara möhüm ähmiýet berýäris. Hut şunuň netijesinde hem, daşary ýurtly hyzmatdaşlarymyz bilen bilelikde gurýan iri senagat, nebitgaz we himiýa önümçiliklerimiz abraýly halkara guramalarynyň ýokary hil derejesine, innowasion çözgütlerine hem-de ekologiýa talaplaryna doly laýyk gelýändigi baradaky güwänamalaryna mynasyp bolýar. Munuň özi, elbetde, buýsandyryjy ýagdaýdyr diýip, milli Liderimiz aýtdy.

Hormatly Prezidentimiz Gurbanguly Berdimuhamedow şu gün açylyp, ulanmaga berilýän iri senagat desgasynyň hem diňe bir biziň häzirki ösüşlerimize mynasyp goşant goşmak bilen çäklenmän, eýsem, geljekki nesillerimize hem uzak ýyllaryň dowamynda ygtybarly hyzmat etjekdigine ynam bildirdi.

Milli Liderimiz ýygnananlary şu günki taryhy waka – «Malaý» käninde gurlan gaz gysyjy desganyň ulanmaga berilmegi bilen ýene-de bir gezek tüýs ýürekden gutlap, hemmelere berk jan saglygyny, maşgala abadançylygyny, asuda we bagtyýar durmuş, mähriban Watanymyzyň gülläp ösmegi ugrunda alyp barýan işlerinde täze üstünlikleri arzuw etdi.

Döwlet Baştutanymyzyň çykyşy dabara gatnaşyjylarda uly ruhubelentlik döretdi hem-de şowhunly el çarpyşmalar bilen garşylandy.

Soňra “CNPC International Turkmenistan” kompaniýasynyň baş direktory jenap Li Şulýana söz berildi. Ol Hytaýyň milli nebit-gaz korporasiýasynyň işgärleriniň adyndan ýygnananlary “Malaý” gaz käninde täze gaz gysyjy desganyň üstünlikli ulanmaga berilmegi bilen tüýs ýürekden gutlady.

Bellenilişi ýaly, hormatly Prezidentimiz Gurbanguly Berdimuhamedowyň ýakyndan goldaw bermegi bilen amala aşyrylan bu iri taslama şol gaz käniniň ikinji tapgyryna täze mümkinçilikleri açýar. Munuň özi bolsa gaz pudagynyň önümçilik kuwwatlyklaryny artdyrmaga we degişlilikde, Türkmenistanyň dünýäniň nebitgaz bazarynda eýeleýän ornuny pugtalandyrmaga ýardam eder.

“Malaý” gaz käniniň golaýynda “Bagtyýarlyk” şertnamalaýyn çäk ýerleşýär. Şol ýerde 2009-njy ýylyň 14-nji dekabrynda Türkmenistanyň Prezidentiniň, Hytaý Halk Respublikasynyň Başlygynyň, Özbegystanyň we Gazagystanyň Prezidentleriniň gatnaşmagynda gadymy Beýik Ýüpek ýolunyň häzirki döwürdäki aýdyň beýanyna öwrülen Merkezi Aziýa-Hytaý gaz geçirijisini resmi taýdan işe girizmek dabarasy boldy.

Häzirki wagta çenli “Türkmengaz” döwlet konserni we “CNPC International Turkmenistan” kompaniýasy tarapyndan işlenip taýýarlanylýan ýataklardan hyzmatdaşlaryň bilelikdäki tagallasy bilen, Ýuwaş ummanynyň kenaryna çenli tebigy gazyň jemi 290 milliard kub metri iberildi.

Tebigy gazyň gorlary boýunça Merkezi Aziýada birinji orna we dünýäde dördünji orna eýe bolan Türkmenistan dünýäniň energetika döwletidir. Nebitgaz ulgamynda ählumumy we sebit derejesindäki hyzmatdaşlykda Türkmenistana möhüm orun degişlidir diýip, myhman aýtdy.

Şunuň bilen baglylykda, “CNPC International Turkmenistan” kompaniýasynyň ýolbaşçysy hormatly Prezidentimiz Gurbanguly Berdimuhamedowyň öňdengörüjilikli syýasatyna ýokary baha berdi. Milli Liderimiziň parasatly ýolbaşçylygynda ýurdumyzyň nebitgaz pudagyny ösdürmekde ýokary depginler, uglewodorod serişdelerini gözlemekde we işläp taýýarlamakda, tebigy gazy daşary ýurtlara ibermekde hem-de gazhimiýa senagatynda ägirt uly üstünlikler gazanyldy.

Türkmenistanyň iň ygtybarly we uzak möhletli hyzmatdaşy hökmünde Hytaýyň milli nebitgaz korporasiýasy (CNPC) mundan beýläk-de tehnologik alyşmalary pugtalandyrmaga hem-de iki ýurduň halklarynyň bähbidine nebitgaz pudagynda özara bähbitli hyzmatdaşlygy giňeltmäge taýýardyr diýip, jenap Li Şulýan aýtdy.

Myhman şu ajaýyp waka bilen dabara gatnaşyjylary ýene-de bir gezek gutlap, hormatly Prezidentimiz Gurbanguly Berdimuhamedowa hem-de tutuş türkmen halkyna berk jan saglyk, bagtyýar we abadan durmuş arzuw etdi.

Döwlet Baştutanymyz HHR-iň wekillerine geçirýän uly işleri üçin minnetdarlyk bildirip, Türkmenistanyň özlerini ygtybarly we jogapkärli hyzmatdaşlar hökmünde görkezen daşary ýurtlaryň nebitgaz kompaniýalary bilen uzakmöhletli özara bähbitli hyzmatdaşlyk üçin hemişe açykdygyny belledi.

Şeýle giň gerimli taslamanyň bir ýyl sekiz aýyň dowamynda amala aşyrylmagy onuň asyryň gurluşygy atlandyrylmagyny şertlendirdi. Türkmen gazy dostlukly hytaý halkynyň müňlerçe öýlerine ýylylyk getirdi, senagat kärhanalaryny zerur bolan möçberde ýangyç bilen üpjün etdi.

Hormatly Prezidentimiz Gurbanguly Berdimuhamedowyň nygtaýşy ýaly, ýurdumyzda durmuşa geçirilýän giň gerimli senagat taslamalary daşky gurşawy goramak meseleleri bilen aýrylmaz baglanyşyklydyr.

Türkmenistan Birleşen Milletler Guramasynyň howanyň üýtgemegi hakyndaky Kioto teswirnamasyny we bug gazlarynyň howa zyňylmagynyň azaldylmagyny göz öňünde tutýan beýleki halkara ylalaşyklaryny tassyklady. Şundan ugur almak bilen, ähli ulgamlara hem-de pudaklara, şol sanda nebitgaz senagatyna döwrebap, ekologiýa taýdan howpsuz tehnologiýalary giňden ornaşdyrmaga uly ähmiýet berilýär.

Şu täze desganyň hem bu talaplara laýyk gelmegi türkmen – hytaý hyzmtadaşlygynyň ählumumy durnukly ösüş maksatlaryna laýyklykda işjeňleşýändiginiň aýdyň subutnamasydyr.

Şunuň bilen baglylykda, döwlet Baştutanymyz Hytaý Halk Respublikasynyň Türkmenistanda täze bellenilen Adatdan daşary we Doly ygtyýarly ilçisi Sýan Natçene ýüzlenip hyzmatdaşlygy mundan beýläk-de giňeltmek üçin diplomat tarapyndan bu ugurda ähli tagallalaryň ediljekdigine ynam bildirdi.

Soňra ýygnananlara Türkmenistana bagyşlanan hem-de ýurdumyzyň nebitgaz senagatynyň kuwwaty ösüşiniň esasy ugurlary, gaz gysyjy desga barada gürrüň berýän wideofilm hödürlenildi.

Ýurdumyz tebigy gazyň subut edilen gorlary boýunça dünýäde dördünji orny eýeläp, ählumumy energetika howpsuzlygynyň häzirki zaman binýadyny döretmäge işjeň gatnaşýar, energiýa serişdelerini ibermegiň köp şahaly ulgamyny döretmäge gönükdirilen toplumlaýyn strategiýany üstünlikli durmuşa geçirýär.

Şu meseleler boýunça döwletimiziň garaýyşlaryny BMG-niň belent münberinden ençeme gezek beýan eden hormatly Prezidentimiz Gurbanguly Berdimuhamedowyň döredijilikli başlangyçlary halkara bileleşiginiň doly goldawyna we ykrarnamasyna mynasyp boldy. Munuň özi Birleşen Milletler Guramasynyň Baş Assambleýasynyň degişli Kararnamalarynda berkidildi.

Türkmenistan uglewodorod serişdeleriniň ägirt uly gorlaryna eýe bolmak bilen, döwletara söwda-ykdysady gatnaşyklary işjeňleşdirmek nukdaýnazaryndan hem-de daşky gurşawy goramak ulgamynda möhüm wezipeleri çözmek babatda möhüm ähmiýete eýe bolan iri taslamalaryň ençemesiniň başyny başlady.

Şolaryň hatarynda Türkmenistan-Owganystan-Pakistan-Hindistan (TOPH) gaz geçirijisiniň gurluşygy bar. Ol diňe bir ýurdumyzyň ýangyç-energetika toplumynyň eksport kuwwatyny artdyrmaga mümkinçilik bermän, eýsem, goňşy Owganystanyň durmuş-ykdysady taýdan dikeldilmegine hem-de dünýä hojalyk gatnaşyklar ulgamyna goşulyşmagyna, sebitde energetika howpsuzlygyny we ykdysady durnuklylygy pugtalandyrmaga ýardam berer.

Hormatly Prezidentimiz Gurbanguly Berdimuhamedowyň bellenilişi ýaly, XXI asyryň ägirt uly taslamasynyň – Türkmenistan-Hytaý gaz geçirijisiniň gurluşygynyň taslamasy energetika ulgamynda üstünlikli türkmen-hytaý gatnaşyklarynyň aýdyň mysalydyr. Bu gaz geçirijisi özüne üç ugry (A, B we С) ugry birleşdirýär.

Hytaýyň çäginde oňa uzynlygy 10 müň kilometre golaý bolan Günbatar-Gündogar gaz geçirijisi birleşýär. Häzirki wagtda Merkezi Aziýadan gelýän gaz HHR-iň 25 welaýatyna we awtonom etraplaryna, şeýle hem Gonkong aýratyn edara ediş etrabyna gelip gowuşýar. Munuň özi gazdan 500 milliona golaý adamyň peýdalanýandygyny aňladýar.

“Türkmengaz” döwlet konserni transmilli gaz geçirijisine “mawy ýangyjy” esasy iberiji bolup durýar.

2007-nji ýylda Önümi paýlaşmak hakyndaky Ylalaşyga laýyklykda, Hytaýyň milli nebitgaz korporasiýasynyň (CNPC) “Amyderýa” gaz kompaniýasynyň “Bagtyýarlyk” şertnamalaýyn çäkdäki ýatak ekologiýa taýdan arassa çig malyň ikinji uly çeşmesi bolup durýar.

Hytaýly hyzmatdaşlar tarapyndan Amyderýanyň sag kenarynda uglewodorod çig malyny gözlemek, gorlaryna baha bermek hem-de senagat taýdan özleşdirmek bilen baglanyşykly geologiýa - gözleg we burawlaýyş işleriniň uly möçberleri ýerine ýetirildi. Bu ýerde tebigy gazyň we gaz kondensatynyň uly gorlary bolan ýataklaryň 20-den gowragy ýüze çykaryldy.

Samandepe ýatagynda we Hojambaz etrabynda ýylda umumy kuwwatlylygy 14 milliard kub metr harytlyk gazy öndürýän gazy gaýtadan işleýän zawodlaryň ikisi, beýleki önümçilik, logistik hem-de durmuş düzümleri guruldy.

2014-nji ýylda Amyderýanyň sag kenaryndaky iri ýataklarda gözleg hem-de işläp bejeriş işleri üçin ulanylýan esasy tehnologiýalar HHR-iň ylmy-tehniki ösüş babatyndaky Milli baýragyna mynasyp boldy. Merkezi Aziýa-Hytaý gaz geçirijisiniň gurluşygynyň taslamasy bolsa 10-dan gowrak pudaklaýyn hem-de milli sylaglara, şol sanda Hytaý Halk Respublikasynyň raýat gurluşygy, ylym we tehnika ulgamyndaky iň abraýly “Zhan Tianyou” baýragyna mynasyp boldy.

“Bagtyýarlygyň” ilkinji daşary ýurt taslamasy bolandygyny bellemek gerek. Şol ýerde PetroÇina kompaniýasy tarapyndan “Sanly gaz ýatagy” platformasy guruldy. Häzirki wagtda ol özüne 125-den gowrak ulanyş guýusyny birleşdirýär.

Turba geçirijiniň işe girizilen pursadyndan bäri şu ýylyň ýanwaryndaky ýagdaýa görä, Merkezi Aziýadan Hytaýa 336 millard kub metrden gowrak tebigy gaz iberildi. Şunda Türkmenistan iberilen “mawy ýangyjyň” 85 göterimini üpjün etdi.

Gürrüňimizi dowam etdirip, “Gazprom” bilen “Türkmengaz” döwlet konserninden tebigy gazy satyn almak baradaky baglaşylan bäşýyllyk şertnamanyň çäklerinde Russiýa Federasiýasyna hem Orta Aziýa-Merkez gaz geçirijisi boýunça gaz iberilýändigini bellemek gerek.

Diýarymyzyň ähli gaz magistrallaryny bitewi ulgama birleşdiren “Gündogar-Günbatar” gaz geçirijisiniň gurluşygy ýurdumyzyň gaz ulag ulgamyny ösdürmegiň ýolunda uly ädim boldy. Şunuň netijesinde, “Döwletabat” hem-de “Galkynyş” ýaly ägirt uly tebigy gaz ýataklary bar bolan Mary welaýatyndan gazy rewers görnüşinde Ahal we Balkan welaýatlaryna ibermäge mümkinçilik döredi. Mundan başga-da, “Gündogar-Günbatar” gaz geçirijisi türkmen energiýa serişdelerini Hazaryň üsti bilen halkara bazarlaryna eksport etmekde ulanylyp bilner.

Hazar deňziniň türkmen bölegindäki hem-de Hazar deňziniň kenar ýakasyndaky, şonuň ýaly-da, Merkezi Garagumdaky geljegi uly nebitgaz ýataklaryny, şeýle hem ägirt uly “Galkynyş” gaz känini senagat taýdan çalt özleşdirmegiň taslamalaryny durmuşa geçirmek dowam etdirilýär. Dünýäde iň iri gaz ýataklarynyň biri bolan “Galkynyşyň” gorlary, “Ýaşlar” hem-de “Garaköl” ýataklary bilen bilelikde, häzirki wagtda 27 trillion kub metr möçberinde kesgitlenilýär.

Ozal bu ýerde ýylda harytlyk gazyň 30 milliard kub metrini öndürmäge mümkinçilik berýän desgalaryň toplumy ulanmaga berlipdi, häzirki wagtda TOPH gaz geçirijisini “mawy ýangyç” bilen üpjün etmäge niýetlenen şoňa meňzeş we şonuň ýaly kuwwatlykdaky toplumlar gurulýar.

Hormatly Prezidentimiz Gurbanguly Berdimuhamedowyň tabşyrygy boýunça nebitiň we gazyň, beýleki tebigy serişdeleriň täze gorlaryny ýüze çykarmaga gönükdirilen geologiýa-gözleg işleriniň gerimi giňelýar. Ýurdumyzyň gündogar sebitiniň çig mal binýadyny berkitmek bu işleriň esasy ugurlarynyň biridir.

Şunuň bilen baglylykda, täze önüm gatlaklarynyň ýüze çykarylmagy mümkin bolan öňki ýataklaryň çäklerinde, şeýle hem golaýda ýerleşýän geljegi uly meýdançalarda geofiziki barlaglar hem-de gözleg-buraw işleri amala aşyrylýar.

2019-njy ýylda “Malaý” ýatagynyň golaýynda açylan Täjibaý ýatagy şeýle mysallaryň biridir. “Türkmengeologiýa” döwlet korporasiýasynyň hünärmenleriniň geçiren ilkinji buraw guýulary gazyň senagat akymyny berdi.

Şu sebitde ugleworodlar uly bolmadyk çuňluklarda jemlenendir hem-de özleşdirmäge örän elýeterlidir.

Seýsmiki barlaglaryň we gözleg burawlaryň şunuň ýaly toplumy Naýyp hem-de Bagaja ýataklarynyň töwereklerinde hem bellenendir. Şolaryň binýadynda kuwwatly gazy gaýtadan işleýän, şol sanda suwuklandyrylan gaz öndürilýän toplumlar işleýär.

Hormatly Prezidentimiz Gurbanguly Berdimuhamedowyň tutuş halk hojalyk toplumyny diwersifikasiýa ýoly bilen ösdürmäge, ýurdumyzda öndürilýän önümleriň möçberlerini we görnüşlerini artdyrmaga gönükdirilen ykdysady strategiýasyna laýyklykda, soňky ýyllaryň dowamynda uglewodorod çig malyny düýpli gaýtadan işlemäge ýöriteleşen örän iri döwrebap senagat desgalary ulanylmaga tabşyryldy.

Hususan-da, bular ýokary dykyzlykly polietilen hem-de dürli görnüşli polipropilen çykarýan Gyýanlydaky polimer zawoddyr, şeýle hem Ahal welaýatynda tebigy gazdan sintetiki benzin öndürýän dünýädäki ilkinji zawoddyr. Bu desgalar Ýaponiýanyň hem-e Koreýa Respublikasynyň esasy kompaniýalarynyň we banklarynyň gatnaşmagynda guruldy.

Geljekde täze gazhimiýa toplumlaryny ýurdumyzyň her welaýatynda, şol sanda polietilen we polipropilen, kauçuk we polistirol, poliwinilasetat, metanol we beýlekileri öndürjek toplumlary gurmak meýilleşdirilýär.

Umuman, ylmy-tehniki ösüşiň soňky gazananlarynyň, öňdebaryjy tehnologiýalaryň we enjamlaryň işjeň ulanylmagy pudagyň kuwwatyny artdyrmagy üpjün edýär, dünýäniň energetika döwleti hökmünde ýurdumyzyň eýeleýän ornuny pugtalandyrýar.

Ine-de, esasy pursat ýetip gelýär. Hormatly Prezidentimiz Gurbanguly Berdimuhamedow bu ýere ýygnananlaryň el çarpyşmagynda sensor panelindäki ýörite “goýberiş düwmesine” basyp, gaz gysyjy bekedi ulanyşa girizýär.

Zalda oturdylan uly monitorda şol pursatda görkezilip duran tehnologiki gurluşda bu ýerden ugradylan harytlyk gazyň magistral gaz geçiriji ulgama baryp gowşandygyny aňladýan görkezijiniň yşygy işläp başlaýar.

Bu taslama “Türkmengaz” döwlet konserni tarapyndan daşary ýurtly hyzmatdaşlar --“Petro Gas LLP” (Beýik Britaniýa) bilen bilelikde amala aşyryldy. Gaz gysyjy enjamlar dünýäde meşhur “Dresser-Rand S.A.” kompaniýasy (Fransiýa) tarapyndan getirildi.

Gije-gündiziň dowamynda 45 million kub metr gazy akdyrmaga niýetlenen enjamlaryň her biriniň kuwwaty 32 MWt barabardyr. Açylyş dabarasynyň barşynda milli Liderimiz Gurbanguly Berdimuhamedowyň belleýşi ýaly, Gaz gysyjy desganyň gurluşygyna türkmen hünärmenleriniň gatnaşdylar. Olar ähli gurluşyk-gurnama işleriniň 80 göterimden gowragyny ýerine ýetirdiler.

Soňra milli Liderimiz şu günki wakadan ýadygärlik hökmünde Hormatly myhmanlaryň kitabynda ýadygärlik ýazgy galdyrýar.

Bekediň hünärmenleri işgärleriň zähmet çekmegine amatly şertler döredilen gazhimiýa pudagynyň döwrebap önümçilik desgasynyň bina edilendigi üçin hormatly Prezidentimize tüýs ýürekden hoşallyk bildirip, Watanymyzyň bähbidine ak ýürekden zähmet çekjekdiklerine ynandyrdylar.

Döwlet Baştutanymyz toplumyň işgärlerine işlerinde üstünlikleri arzuw edip, olara täze awtoulaglaryň açarlaryny gowşurdy.

Dabara tamamlanandan soň, hormatly Prezidentimiz Gurbanguly Berdimuhamedow bu ýere ýygnananlar bilen mähirli hoşlaşyp, dikuçara mündi. Dikuçar Türkmenabat şäheriniň howa menziline tarap ugur aldy. Şol ýerden milli Liderimiz Aşgabada ugrady.

Türkmenistanyň Ministrler Kabinetiniň mejlisi

  /   Türkmen döwlet habarlar agentligi (TDH)  /   17.12.2020  /   

 Hormatly Prezidentimiz Gurbanguly Berdimuhamedow Ministrler Kabinetiniň sanly aragatnaşyk arkaly nobatdaky mejlisini geçirdi. Onda döwlet durmuşyna degişli meseleler ara alnyp maslahatlaşyldy hem-de birnäçe resminamalaryň taslamalaryna garaldy.

Hormatly Prezidentimiz mejlisiň gün tertibine geçip, ilki bilen Ministrler Kabinetiniň Başlygynyň orunbasary G.Müşşikowa söz berdi. Wise-premýer ýurdumyzyň durnukly ykdysady ösüşini üpjün etmek we dünýä hojalyk gatnaşyklaryna goşulyşmak, pudaklary hemmetaraplaýyn ösdürmäge ýardam bermek hem-de döwlet-hususyýetçilik hyzmatdaşlygyny netijeli guramak üçin senagat-innowasion binýady berkitmek maksady bilen görülýän anyk çäreler barada hasabat berdi.

Şeýle hem wise-premýer şu ýylyň 5-nji noýabrynda geçirilen Hökümetiň mejlisinde milli Liderimiziň beren tabşyrygyna laýyklykda ýerine ýetirilen işleriň netijeleri barada hasabat berdi.

Hususan-da, döwlet Baştutanymyz Gurbanguly Berdimuhamedowyň tabşyrygy boýunça Maliýe we ykdysadyýet ministrligi tarapyndan Senagatçylar we telekeçiler birleşmesi bilen bilelikde, ýakyn bäş ýylda döwletiň gatnaşmagyndaky kärhanalary dolandyrmak we özgertmek boýunça strategiýanyň hem-de amala aşyrylmaly çäreleriň meýilnamasynyň taslamalarynyň işlenilip taýýarlanylandygy barada habar berildi.

Bu resminamada “Türkmenistanyň Prezidentiniň ýurdumyzy 2019-2025-nji ýyllarda durmuş-ykdysady taýdan ösdürmegiň Maksatnamasynda” kesgitlenen wezipelere laýyklykda, ýurdumyzyň innowasion ösüşinde hususy pudagyň paýyny artdyrmaga, bazar gatnaşyklarynyň gerimini giňeltmäge, döwlet-hususy hyzmatdaşlygyny has-da işjeňleşdirmäge, döwlet emläginiň hususylaşdyrylmagyny tizleşdirmäge we olaryň işiniň netijeli dolandyrylmagyny guramaga gönükdirilen anyk çäreler göz öňünde tutuldy.

Mundan başga-da, strategiýanyň taslamasynda ýurdumyzyň ykdysadyýetiniň pudaklaryny düýpli özgertmek, sanly ulgamy hem-de öňdebaryjy tehnologiýalary ornaşdyrmak, eýeçilik gatnaşyklaryny üýtgetmek we eýeçiligiň görnüşleriniň köpdürlüligini emele getirmek boýunça işler kesgitlenildi.

Çäreleriň meýilnamasynda döwletiň gatnaşmagyndaky kärhanalary dolandyrmak we özgertmek babatynda kanunçylyk namalaryna gaýtadan seretmek hem-de täze kadalaşdyryjy-hukuk namalaryny kabul etmek, halkara tejribelerine laýyklykda, gazna biržalarynyň işini guramagy kämilleşdirmek we işjeňleşdirmek ileri tutulýan ugurlaryň hatarynda bellenildi.

Döwlet Baştutanymyz Gurbanguly Berdimuhamedow hasabaty diňläp, döwlet emläginiň hususylaşdyrylmagynyň hem-de döwletden aýrylmagynyň durmuş ugurly bazar ykdysadyýetine we hojalygy dolandyrmagyň döwrebap görnüşlerine geçmegiň möhüm ugry bolup durýandygyny belledi.

Bu işler ykdysadyýetiň durnuklylygyny üpjün etmek, hojalyk işini kämilleşdirmek bilen bir hatarda, jemi içerki önümi hem-de ýurdumyzy mundan beýläk-de gülledip ösdürmäge anyk gurallary döretmekde hususy ulgamyň eýeleýän paýynyň artmagy üçin şertleriň döredilmegine ýardam berýär.

Milli Liderimiz, umuman, bu ugurda alnyp barlan işleriň netijelerini makullap, ýakyn bäş ýylda döwletiň gatnaşmagyndaky kärhanalary dolandyrmak we özgertmek boýunça strategiýanyň hem-de amala aşyrylmaly çäreleriň meýilnamasynyň taslamalaryny has-da kämilleşdirmek barada wise-premýere degişli tabşyryklary berdi.

Ministrler Kabinetiniň Başlygynyň orunbasary M.Meredow ýangyç-energetika toplumynyň dürli pudaklarynda işleriň ýagdaýy hem-de nebitgaz pudagynyň işini has-da kämilleşdirmek boýunça geçirilýän işler barada hasabat berdi.

Nebitiň we gazyň çykarylýan we gaýtadan işlenilýän möçberlerini artdyrmak, uglewodorodlaryň täze ýataklaryny ýüze çykarmaga gönükdirilen geologiýa gözleg işlerini giňeltmek, nebitgazly känleri senagat möçberinde özleşdirmegiň depginlerini artdyrmak, şeýle hem ylmy-tehniki işlere netijeli tehnologiýalary ornaşdyrmak boýunça görülýän anyk çäreler barada habar berildi.

Hormatly Prezidentimiz Gurbanguly Berdimuhamedow hasabaty diňläp, ýangyç-energetika toplumynyň hemmetaraplaýyn ösdürilmegini üpjün etmek, şol sanda milli ykdysadyýetimizi bazar gatnaşyklaryna sazlaşykly geçirmek boýunça wezipeleriň möhümdigini belledi.

Nebitgaz senagatyny ösdürmek we onuň eksport kuwwatyny artdyrmak boýunça görülýän çäreler öňdebaryjy halkara tejribäniň esasynda pudagy dolandyrmagyň häzirki zaman usullarynyň ornaşdyrylmagyny talap edýär.

Döwlet Baştutanymyz wise-premýere önümçilik we maliýe serişdelerini peýdalanmagyň netijeliligini artdyrmagy, nebitgaz toplumynyň çykarýan önümleriniň görnüşlerini giňeltmek boýunça işleri dowam etmegi tabşyrdy.

Soňra Ministrler Kabinetiniň Başlygynyň orunbasary E.Orazgeldiýew ýurdumyzda azyk bolçulygyny üpjün etmek hem-de geljek ýylyň oba hojalyk ekinleriniň hasylynyň düýbüni tutmak boýunça ýazky ekiş möwsümine görülýän taýýarlyk işleri barada hasabat berdi.

Häzirki wagtda milli Liderimiz Gurbanguly Berdimuhamedowyň tabşyrygyna laýykykda, agrotehniki kadalar berjaý edilip, güýzlük bugdaýa ideg etmek işleri alnyp barylýar, ekinlere ösüş suwy tutulýar hem-de mineral dökünler bilen iýmitlendirilýär.

Mundan başga-da, ýazky ekişe taýýarlyk görülýär. Gowaçanyň we beýleki ekinleriň ekiljek meýdanlaryny kesgitlemek hem-de ýerleri möwsüme taýýarlamak, ekerançylyk meýdanlarynyň daş-töweregini, suwaryş we şor suw akabalaryny arassalamak boýunça zerur işler geçirilýär. Oba hojalyk tehnikalar abatlanylýar.

Wise-premýer şeýle hem maldarçylygy ösdürmek hem-de bu pudagyň önümleriniň möçberini artdyrmak boýunça geçirilýän işler barada hasabat berdi. Welaýatlarda mallaryň ýyly we dok gyşladylmagyny üpjün etmek üçin çäreleriň görülýändigi aýdyldy. Maldarçylyk hojalyklary ýerlerde ot-iýmler bilen bökdençsiz üpjün edilýär, olara hemmetaraplaýyn goldaw berilýär.

Hormatly Prezidentimiz hasabaty diňläp, ýurdumyzda azyk bolçulygyny, şol sanda daşary ýurtlardan getirilýän harytlaryň ornuny tutýan, köp görnüşli ýokary hilli önümleri öndürýän täze önümçilikleri döretmegiň hasabyna azyk bolçulygyny üpjün etmäge gönükdirilen döwlet maksatnamalaryny hemişe gözegçilikde saklamagy tabşyrdy.

Milli Liderimiz Gurbanguly Berdimuhamedow şu maksatlar bilen hojalygy ýöretmegiň täze, netijeli usullaryny ulanmagyň, şol sanda hususy ulgamyň maldarçylyk pudagynda paýyny yzygiderli artdyrmagyň, üstünlikli işleýän kärendeçileri goldamagyň zerurdygyny nygtady.

Döwlet Baştutanymyz wise-premýere iş tejribesine bugdaýyň, gowaçanyň we beýleki ekinleriň hasyllylygyny ýokarlandyrmaga ýardam edýän öňdebaryjy tehnologiýalary hem-de ylmyň gazananlaryny işjeňleşdirmek, suw serişdelerini rejeli ulanmak babatda anyk tabşyryklary berdi.

Ministrler Kabinetiniň Başlygynyň orunbasary Ş.Durdylyýew gözegçilik edýän ulgamlarynda işleriň ýagdaýy barada hasabat berip, Owganystan Yslam Respublikasyna iberilýän elektrik energiýasynyň möçberlerini artdyrmak boýunça meseleler barada durup geçdi.

Ýurdumyzda öndürilýän elektrik energiýany goňşy Owganystana ibermek hakynda şertnamalar 2017-nji ýylyň noýabrynda kabul edilen Türkmenistanyň Prezidentiniň ýörite Kararyna laýyklykda baglaşyldy.

Häzirki wagtda owgan tarapyna “Serhetabat-Hyrat-Turdundy” hem-de “Rabatkaşan-Kalaýnau” ugurlary boýunça iberilýän elektrik energiýasynyň möçberini artdyrmak bilen bagly zerur işler geçirilýär.

Hormatly Prezidentimiz Gurbanguly Berdimuhamedow hasabaty diňläp, goňşy döwletler, ilkinji nobatda, Owganystan bilen hyzmatdaşlygyň aýratyn möhümdigini belledi. Biziň ýurdumyz öz goňşusyna ykdysadyýetini dikeltmekde hemmetaraplaýyn kömek we goldaw berip gelýär.

Türkmenistan dünýäde energiýa serişdeleriniň gorlary boýunça baý döwletleriň biri bolmak bilen, diňe içerki sarp edijilerini elektrik energiýasy bilen ygtybarly we bökdençsiz üpjün etmäge ukyply bolmak bilen çäklenmän, eýsem, onuň eksportunyň möçberini, şol sanda Owganystana iberýän elektrik energiýasynyň möçberini yzygiderli atdyrmaga ukyplydyr diýip, milli Liderimiz belledi.

Iberilýän energiýanyň möçberiniň artdyrylmagy, täze elektrik geçiriji ulgamlaryň işe girizilmegi owgan halkynyň durmuşyny gowulandyrmak, täze önümçilikleri açmak, netijede, iş orunlaryny döretmek üçin amatly şertleri göz öňünde tutýar diýip, döwlet Baştutanymyz belledi. Şol geçirijiler boýunça türkmen elektrik energiýasy goňşy ýurduň dürli welaýatlaryna iberilýär.

Biz geljekde hem dostlukly owgan halkyna hemmetaraplaýyn kömek we goldaw bereris, şeýle hem täze bilelikdäki taslamalary amala aşyrarys. Olar Owganystandaky ýagdaýy parahatçylykly kadalaşdyrmaga, durnuklylygyň we howpsuzlygyň esaslaryny berkitmäge, tutuş sebitiň durnukly durmuş-ykdysady taýdan ösmegine önjeýli goşandymyz bolar diýip, hormatly Prezidentimiz Gurbanguly Berdimuhamedow wise-premýere degişli ugurda işleri dowam etmegi tabşyrdy.

Ministrler Kabinetiniň Başlygynyň orunbasary B.Öwezow gözegçilik edýän pudaklarynda alnyp barylýan işler, ulag-kommunikasiýa toplumynyň maddy-enjamlaýyn binýadynyň kämilleşdirilişi, pudagy mundan beýläk-de sanlylaşdyrmak boýunça görülýän çäreler barada hasabat berdi.

Wise-premýer dünýäniň ulag ulgamyna yzygiderli goşulyşmagyň hem-de “Gündogar-Günbatar” we “Demirgazyk-Günorta” ugurlarda gatnawlary we halkalary baglanyşdyrýan esasy ýollaryň ugry boýunça düzümleri mundan beýläk-de giňeltmek babatda alnyp barylýan işler barada aýtdy.

Hormatly Prezidentimiz Gurbanguly Berdimuhamedow hasabaty diňläp, sebit we transkontinental ýollary ösdürmek boýunça başlangyçlarymyzyň ulag ulgamynyň kuwwatly maddy-enjamlaýyn binýadyny döredilmegini talap edýändigini nygtady.

Şunuň bilen baglylykda, döwlet Baştutanymyz pudaklaýyn düzümleri döwrebaplaşdyrmagyň, iň täze tehnologiýalary ornaşdyrmagyň zerurdygyny aýtdy.

Şunuň bilen birlikde, milli Liderimiz ulaglaryň ähli görnüşlerinde ýolagçylary gatnatmak we ýükleri daşamak babatda, aragatnaşygyň häzirki zaman görnüşlerini ösdürmekde hyzmatlaryň hiliniň ýokarlandyrylmagyna yzygiderli gözegçiligiň ýola goýulmagyna ünsi çekdi. Ulag ulgamyny ösdürmek baradaky meseleler mundan beýläk-de biziň syýasatymyzyň ileri tutulýan ugurlarynyň hatarynda durar diýip, döwlet Baştutanymyz aýtdy.

Hormatly Prezidentimiz Gurbanguly Berdimuhamedow ýurdumyzda giň gerimli halkara taslamalaryň durmuşa geçirilýändigini belläp, wise-premýere düzümleýin desgalaryň öz wagtynda ulanylmaga tabşyrylmagyna degişli birnäçe tabşyryklary berdi.

MIlli Liderimiz sözüni dowam edip, ýurdumyzda adatdan daşary ýagdaýlary öňünden duýdurmaga jogapkär düzümleriň işini kämilleşdirmek meselelerine hemişe örän uly üns berilýändigini nygtady.

Döwlet Baştutanymyz «Tüirkmenistanyň Adatdan daşary ýagdaýlar baradaky döwlet toparynyň 2021-nji ýyl üçin iş meýilnamasyny tassyklamak hakyndaky» Karara gol çekip, ony elektron resminama dolanyşygy arkaly wise-premýere iberdi hem-de bu ugurda kesgitlenen wezipeleriň ýerine ýetirilişini gözegçilikde saklamagy tabşyrdy.

Ministrler Kabinetiniň Başlygynyň orunbasary Ç.Gylyjow öz nobatynda Söwda we daşary ykdysady aragatnaşyklar ministrliginiň garamagyndaky önümçilik kärhanalaryny tapgyrlaýyn paýdarlar jemgyýetlerine öwürmek barada hasabat berdi.

Wise-premýer häzirki wagtda ministrligiň garamagynda jemi 157 kärhananyň bardygyny, olaryň iş ugurlarynyň, esasan, lomaý söwda hem-de ammarlarda sarp ediş gorlaryny saklamakdan, bölek söwda we jemgyýetçilik iýmiti hyzmatlaryny amala aşyrmakdan, oba hojalyk önümlerini gaýtadan işlemekden hem-de halkyň sarp edýän harytlaryny öndürmekden ybaratdygyny belledi.

Döwlet Baştutanymyzyň Hökümetiň mejlisinde ozal beren tabşyryklaryny ýerine ýetirmek maksady bilen, hususylaşdyrmaga degişli desgalaryň sanawy seljerildi. Birinji tapgyrda kärhanalaryň özüniň hem-de ýurdumyzyň Senagatçylar we telekeçiler birleşmesiniň paýly gatnaşmagynda 20 desgany döwrebaplaşdyrmak hem-de açyk görnüşli paýdarlar jemgyýetine öwürmek meýilleşdirilýär.

Hormatly Prezidentimiz Gurbanguly Berdimuhamedow hasabaty diňläp, söwda ulgamynyň öňünde dürli önümleriň çykarylýan möçberini artdyrmak, ýerli çig mal serişdelerini netijeli ulanmagyň esasynda bäsdeşlige ukyply dürli görnüşli harytlary hem-de azyk önümlerini öndürmek boýunça ýokary tehnologiýaly gaýtadan işleýän kärhanalary döretmek boýunça möhüm wezipeleriň goýlandygyny nygtady.

Döwlet Baştutanymyz ýurdumyzy senagatlaşdyrmak we sanly ulgama geçmek, daşary ýurtlardan getirilýän harytlaryň ornuny tutýan hem-de eksport ugurly önümleri öndürmek, täze iş orunlaryny döretmek boýunça maksatnamalaryň wajypdygyny aýdyp, şol önümleriň hil we ekologiýa babatda ähli ölçeglere gabat gelmelidigini belledi. Milli Liderimiz munuň üçin söwda kärhanalaryny öňdebaryjy, ýokary tehnologiýaly enjamlar bilen üpjün etmegiň zerurdygyny nygtap, wise-premýere bu babatda anyk tabşyryklary berdi.

Hormatly Prezidentimiz döwlet emlägini hususylaşdyrmagyň ykdysady netijesiniň ýurdumyzda amala aşyrylýan oňyn özgertmeleriň has-da ilerledilmegine ýardam etmelidigini nygtady.

Döwlet Baştutanymyz bu ugurdaky gaýragoýulmasyz wezipeleriň takyk ýerine ýetirilmeginiň wajypdygyny belläp, wise-premýere bellenen meýilnamalary üstünlikli ýerine ýetirmek üçin ähli tagallalary etmegi tabşyrdy.

Ministrler Kabinetiniň Başlygynyň orunbasary M.Mämmedowa gözegçilik edýän medeniýet ulgamyna degişli edaralarda hem-de habar beriş serişdelerinde işleriň ýagdaýy, olaryň işini döwrüň talaplaryna laýyklykda kämilleşdirmek boýunça görülýän çäreler barada hasabat berdi.

Habar berlişi ýaly, şu günler Täze ýyl baýramyna taýýarlyk görmek bilen bagly işler geçirilýär.

Döwlet Baştutanymyz hasabaty diňläp, Garaşsyz Watanymyzyň alyp barýan ösüşler we innowasiýalar syýasatynda ýurdumyzyň medeniýet ulgamynyň hem-de habar beriş serişdeleriniň möhüm ornuny belledi.

Hormatly Prezidentimiz döwrüň talaplaryna laýyklykda, şol ulgamlaryň işini has-da kämilleşdirmek meselelerine ünsi çekdi.

Şeýle hem hormatly Prezidentimiz daşary döwletler bilen dostlukly we ynamly gatnaşyklary saklamakda ynsanperwer gatnaşyklary has-da ösdürmegiň möhümdigini, milli medeniýetimizi hem-de sungatymyzy ösdürmäge we baýlaşdyrmaga, tejribe alyşmaga hem-de türkmen halkynyň ruhy mirasyny dünýä ýaýmaga ýardam edýän halkara döredijilik çärelerini geçirmegiň ähmiýetini belledi.

Milli Liderimiz ýetip gelýän Täze ýyl baýramçylygyna taýýarlyk görmek bilen bagly meseleler barada aýdyp, wise-premýere ähli meýilleşdirilen çäreleri paýtagtymyzda we ýurdumyzyň sebitlerinde ýokary guramaçylyk derejesinde geçirmek barada anyk görkezmeleri berdi.

Ministrler Kabinetiniň Başlygynyň orunbasary M.Geldinyýazow gözegçilik edýän ulgamlarynda işleriň ýagdaýy hem-de Türkmenistanda ýaşlar baradaky döwlet syýasatynyň 2021-2025-nji ýyllar üçin Döwlet maksatnamasyny taýýarlamak boýunça alnyp barylýan işler barada hasabat berdi.

2013-nji ýylyň awgustynda kabul edilen “Ýaşlar barada döwlet syýasaty hakynda” Türkmenistanyň Kanunynyň kabul edilmegi ýurdumyzda ýaşlary döwlet tarapyndan goldamak we ösdürmek babatda geçirilýän özgertmelere uly itergi berdi.

Döwlet Baştutanymyzyň Magtymguly adyndaky Ýaşlar guramasynyň VI gurultaýynda beren tabşyryklaryna hem-de ýurdumyzyň degişli ministrlikleriniň, pudaklaýyn dolandyryş edaralarynyň, welaýatlaryň hem-de Aşgabat şäher häkimlikleriniň, jemgyýetçilik birleşikleriniň we syýasy partiýalaryň tekliplerine laýyklykda, “Türkmenistanda ýaşlar baradaky döwlet syýasatynyň 2021-2025-nji ýyllar üçin Döwlet maksatnamasynyň” hem-de ony amala aşyrmak boýunça ýerine ýetirilmeli çäreleriň meýilnamasynyň taslamasy işlenilip taýýarlanyldy.

Ýaş raýatlaryň Konstitusion hukuklaryny we azatlyklaryny üpjün etmek hem-de kuwwatyny artdyrmak we durmuşa geçirmek üçin hukuk, durmuş, ykdysady hem-de guramaçylyk şertlerini we kepilliklerini döretmek şol Maksatnamanyň maksady bolup durýar.

Milli Liderimiziň atalyk aladasy netijesinde, ýurdumyzda raýatlarymyzyň bagtly we abadan durmuşda ýaşamagy, şol sanda ýaş nesli hemmetaraplaýyn sazlaşykly ösdürmek üçin ähli şertler döredildi. Bu babatda ýaşlaryň hormatly Prezidentimiz Gurbanguly Berdimuhamedowyň alyp barýan içeri we daşary syýasatynyň esasy ugurlarynyň birine-- Türkmenistany ösdürmegiň esasy maksadyna doly düşünmegini gazanmak zerur bolup durýar.

Bilimli, ýokary aň-düşünjeli, hemmetaraplaýyn ösen, giň gözýetimli we giň dünýägaraýyşly ýaşlary kemala getirmek bu maksatnamanyň esasy wezipesidir.

Oglanlaryň we gyzlaryň ykdysady hukuklarynyň berkidilmegine hem-de iş bilen üpjün edilmegine, bilim almagy hem-de geljekde önümçilikde, döwlet gullugynda, ylymda we döredijilikde hünär bilimlerini ulanmagy üçin amatly şertleriň döredilmegine uly ähmiýet berilýär.

Hormatly Prezidentimiz hasabaty diňläp, ýaş nesli terbiýelemäge berilýän ünsüň aýratyn möhümdigini belledi. Şunuň bilen baglylykda, geljekde hem ýaşlara hemmetaraplaýyn goldaw bermek, olaryň bilim almagy, döredijilik we ylmy kuwwatyny amala aşyrmagy, şahsyýetiň kemala gelmegi üçin uly mümkinçilikleri döretmek babatda ähli çäreleri görmek zerurdyr.

Ýaş nesliň watançylyk ruhunda terbiýelenmegine aýratyn üns berilmelidir. Olara çagalykdan başlap, Watana söýgi, gahrymançylykly geçmişimize, halkymyzyň şöhratly däp-dessurlaryna hormat goýmak, Berkarar döwletimiziň bagtyýarlyk döwrüniň gazananlaryna we üstünliklerine buýsanmak ýaly häsiýetler mahsus bolmalydyr diýip, döwlet Baştutanymyz Gurbanguly Berdimuhamedow belledi.

Şonuň bilen birlikde, ýaş telekeçiligi goldamak we ösdürmek, ýaşlaryň başlangyçlaryny höweslendirmek, ýurdumyzyň jemgyýetçilik durmuşyna işjeň gatnaşmagy üçin amatly şertleri döretmek möhümdir diýip, milli Liderimiz belledi.

Hormatly Prezidentimiz geljekde hem ýaş nesliň beden we ruhy-ahlak taýdan sagdyn ösmegine, ýaş maşgalalara hemmetaraplaýyn goldaw bermegiň döwletimiziň esasy aladasyna öwrüljekdigini aýdyp, degişli ugurda işleri işjeňleşdirmek babatda wise-premýere birnäçe anyk tabşyryklary berdi.

Ministrler Kabinetiniň Başlygynyň orunbasary, daşary işler ministri R.Meredow yzygiderli esasda geçirilýän türkmen-amerikan syýasy geňeşmeler barada hasabat berdi.

Şunda Türkmenistanyň we ABŞ-nyň daşary syýasat edaralarynyň ugry boýunça gatnaşyklaryň şu görnüşiniň döwletara gatnaşyklaryny has-da ösdürmek maksady bilen, 2009-njy ýylda hormatly Prezidentimiz Gurbanguly Berdimuhamedow tarapyndan başy başlanandygy bellenildi.

15-nji dekabrda Daşary işler ministrlikleriniň arasynda sanly wideoaragatnaşyk arkaly guralan geňeşmeleriň nobatdaky tapgyryna badalga berlendigi barada hasabat berildi. Şu duşuşygyň gün tertibine ileri tutulýan ugurlarda, şol sanda syýasy-diplomatik ulgamda özara bähbitli ikitaraplaýyn hyzmatdaşlygy pugtalandyrmak baradaky meseleler girizildi.

Şunuň bilen baglylykda, “Merkezi Aziýa + ABŞ” we “Türkmenistan –Owganystan - ABŞ” görnüşleriň çäklerinde ýola goýlan gatnaşyklaryň netijeli häsiýeti hem bellenildi.

Şular bilen bir hatarda, sebit howpsuzlygyny üpjün etmek, çynlakaý wehimlere we howplara garşy göreşmek ýaly wajyp ugurlarda özara gatnaşyklaryň meselelerine garaldy. Ykdysady taslamalaryň amala aşyrylmagy hem-de owgan halkyna ynsanperwer kömek bermekde, Owganystany parahatçylykly ýol bilen täzeden dikeltmek baradaky meselelere aýratyn üns çekildi. Şu işlerde Türkmenistan yzygiderli ýagdaýda işjeň orny eýeleýär.

Şeýle hem geňeşmeleriň dowamynda türkmen-amerikan gatnaşyklarynyň ynsanperwer düzümi ara alnyp maslahatlaşyldy. Umumy kabul edilen halkara hukuk kadalarynyň esasynda adam hukuklaryny goramak babatda hyzmatdaşlyk etmek meseleleri boýunça pikir alşyldy. Şunda ýurtlaryň ikisi hem açyk gatnaşyklary goldaýar. Hormatly Prezidentimiz Gurbanguly Berdimuhamedow bu meselelere uly üns berýär.

Mundan başga-da, medeni mirasy gorap saklamak boýunça bilelikdäki taslamalaryň amala aşyrylmagy, ABŞ-nyň öňdebaryjy ylym-bilim merkezleri bilen netijeli gatnaşyklaryň çuňlaşdyrylmagy bilen birlikde, bilim we medeniýet ugry boýunça gatnaşyklary giňeltmegiň mümkinçiliklerine garaldy. Hususan-da, ýurdumyzyň Medeniýet ministrligi tarapyndan arheologik gazuw-agtaryş işlerini alyp barmak boýunça 2021-2025-nji ýyllar üçin ylalaşygyň taslamasy taýýarlanyldy.

Amerikan instituty bilen hyzmatdaşlyk etmegiň geljegi gyzyklanma bildirilip, ara alnyp maslahatlaşyldy. Bu institut bilen bilelikde, Türkmenistanyň milli muzeýinde milli sungatymyzyň wirtual galereýasy döredildi we ol häzirki wagtda internet giňişliginde hereket edýär.

ABŞ-nyň abraýly ýokary okuw mekdepleri bilen hyzmatdaşlygy ýola goýmak boýunça gepleşikler geçirilýär. Şunda emeli intellekt, biotehnologiýa we sanly kompýuter maksatnama üpjünçiligi ileri tutulýan ugurlar bolup durýar.

Hormatly Prezidentimiz Gurbanguly Berdimuhamedowyň durmuşa geçirýän syýasatynda ileri tutulýan meselelere, has takygy söwda-ykdysady gatnaşyklary pugtalandyrmaga, amatly maýa goýum gurşawyny döretmäge, tehnologiýalar, innowasiýalar ýaly ulgamlarda we beýlekilerde gatnaşyklary işjeňleşdirmäge degişli meselelere garalar.

Şunuň bilen baglylykda, Merkezi Aziýada söwda we maýa goýumlary baradaky çarçuwaly Ylalaşygyň esasynda özara gatnaşyklara aýratyn üns berler. Mundan başga-da, daşky gurşawy goramak ulgamynda ikitaraplaýyn hyzmatdaşlygyň mümkinçiliklerini ara alyp maslahatlaşmak göz öňünde tutulýar.

Wise-premýer, DIM-iň ýolbaşçysy hasabatyny dowam edip, 16-njy dekabrda wideoaragatnaşyk arkaly geçirilen “Türkmenistan - ABŞ” işewürler geňeşiniň nobatdaky mejlisiniň netijeleri barada habar berdi. Şonda söwda-ykdysady hyzmatdaşlygyň möhüm ugurlary hem-de netijeli işewür gatnaşyklary pugtalandyrmagyň geljegi ara alnyp maslahatlaşyldy.

Mejlisiň çäklerinde şeýle hem Türkmenistanyň hem-de Amerikanyň iri ugurdaş kompaniýalarynyň oba hojalyk toplumynyň, ykdysady we bank-maliýe toplumynyň, ýangyç-energetika ulgamynyň ýolbaşçylarynyň arasynda onlaýn duşuşyk geçirildi. ABŞ-nyň işewür toparlarynyň wekilleri ýurdumyz bilen uzakmöhletleýin esasda özara bähbitli gatnaşyklaryň giňeldilmegine gyzyklanmalaryny tassykladylar.

Hormatly Prezidentimiz Gurbanguly Berdimuhamedow hasabaty diňläp, Bitarap Türkmenistanyň Amerikanyň Birleşen Ştatlary bilen däp bolan dostlukly, oňyn gatnaşyklaryny ösdürmäge uly ähmiýet berýändigini nygtap, dürli ugurlarda özara bähbitli ikitaraplaýyn hyzmatdaşlygy ýygjamlaşdyrmak üçin uly mümkinçiligiň bardygyny belledi.

Şunuň bilen baglylykda, milli Liderimiz daşary syýasat edaralarynyň ugry boýunça yzygiderli geçirilýän geňeşmeleriň ähmiýetini belledi. Şolaryň barşynda köptaraply döwletara gatnaşyklarynyň wajyp ugurlary ara alnyp maslahatlaşylýar.

Söwda-ykdysady hyzmatdaşlyk, telekeçilik düzümleriniň arasynda gatnaşyklary berkitmek barada aýdylanda, ikitaraplaýyn gatnaşyklary giňeltmegiň we diwersifikasiýa ýoly bilen ösdürmegiň, onuň täze netijeli görnüşlerini işläp taýýarlamagyň anyk guraly hökmünde “Türkmenistan –ABŞ” işewürler geňeşine möhüm orun berilýär.

Bular barada aýtmak bilen, döwlet Baştutanymyz wise-premýere, DIM-iň ýolbaşçysyna Daşary işler ministrlikleriniň arasyndaky geňeşmeleriň üstünlikli işlerini dowam etmek hem-de özara bähbitlere kybap gelýän türkmen-amerikan hyzmatdaşlygyny mundan beýläk-de depginli ösdürmäge bar bolan mümkinçilikleri oňaýly derejede amala aşyrmak boýunça anyk tabşyryklary berdi.

Soňra Ministrler Kabinetiniň Başlygynyň orunbasary, Döwlet howpsuzlyk geňeşiniň sekretary Ç.Amanow harby we hukuk goraýjy edaralaryndaky işleriň ýagdaýy, olaryň maddy-enjamlaýyn binýadyny kämilleşdirmek hem-de işgärler bilen üpjünçiligini pugtalandyrmak boýunça geçirilýän işler barada hasabat berdi.

Hormatly Prezidentimiz Gurbanguly Berdimuhamedow Ýaragly Güýçleriň edaralarynyň işlerini mundan beýläk-de kämilleşdirmegiň möhümdigine ünsi çekip, harby ulgamda öňdebaryjy dünýä tejribesini we häzirki zaman tehnologiýalaryny ornaşdyrmak, jogapkärli, päk ynsaply, ýokary derejeli, işine ussat hünärmenleri taýýarlamak boýunça anyk çäreleri görmegi tabşyrdy.

Harby gullukçylar Garaşsyz, Bitarap Türkmenistanyň goranyş häsiýetli Harby doktrinasynyň ýörelgelerine, maksatlaryna hem-de wezipelerine pugta eýermäge borçludyrlar diýip, döwlet Baştutanymyz nygtady. Öňde boljak Täze ýyl baýramçylygy bilen baglylykda, milli Liderimiz wise-premýere, Döwlet howpsuzlyk geňeşiniň sekretaryna ýurdumyzda jemgyýetçilik düzgün-tertibiniň gyşarnyksyz üpjün edilmegi bilen bagly meselelerini berk gözegçilikde saklamagy tabşyrdy.

Mejlisiň Başlygy G.Mämmedowa milli parlamentiň kanun çykaryjylyk işi, ýurdumyzda amala aşyrylýan durmuş-ykdysady özgertmeleriň hukuk esaslaryny pugtalandyrmak we ösdürmek, döwlet Baştutanymyz Gurbanguly Berdimuhamedowyň öňe sürýän halkara başlangyçlaryny goldamak boýunça görülýän çäreler barada maglumat berdi.

Mejlisiň iş toparlarynda pudaklaýyn dolandyryş edaralarynyň gatnaşmagynda birnäçe kanunlaryň taslamalarynyň işlenip taýýarlanylýandygy hem-de hereket edýän kanunlaryň kämilleşdirilýändigi bellenildi. Şeýle hem Mejlisiň 2021-nji ýyl üçin kanun çykaryjylyk işiniň meýilnamasyny taýýarlamak boýunça işler alnyp barylýar.

Milli parlamentde Türkmenistanda Saýlawlary we sala salşyklary geçirmek baradaky merkezi topar, welaýat häkimlikleri, jemgyýetçilik guramalary bilen bilelikde möhüm syýasy çäre bolan Halk Maslahatynyň agzalarynyň saýlawlaryna taýýarlyk bilen bagly kadalaşdyryjy-hukuk namalaryny taýýarlamak boýunça degişli işler geçirilýär.

Dekabr aýynda Mejlisiň deputatlary halkara düzümler, şol sanda BMG-niň wekilhanalary tarapyndan guralan çäreleriň birnäçesine gatnaşdylar.

Täze kanunçylyk namalarynyň, döwlet Baştutanymyzyň durmuşa geçirýän daşary we içeri syýasatynyň, Halk Maslahatynyň taryhy çözgütleriniň many-mazmunyny hem-de ähmiýetini düşündirmek boýunça köpçülikleýin habar beriş serişdelerinde we ýerlerde düşündiriş işleri giňden alnyp barylýar.

Hormatly Prezidentimiz Gurbanguly Berdimuhamedow Türkmenistanyň ösüşiniň häzirki ýagdaýlaryny nazara almak bilen, milli kanunçylyk binýadyny döwrebaplaşdyrmak boýunça işleri işjeňleşdirmegiň örän wajypdygyny nygtady. Milli Liderimiz Mejlisiň mähriban halkymyzyň hal-ýagdaýyny mundan beýläk-de gowulandyrmaga gönükdirilen işi kanunçylyk taýdan goldamalydygyny belledi.

Döwlet Baştutanymyz milli parlamentiň kanun çykaryjylyk işiniň üstünlikli amala aşyrylýan döwlet ugurly syýasatyň, ýurdumyzda durmuşa geçirilýän oňyn özgertmeleriň netijeli guralydygyny nygtap, deputatlaryň ýerlerde işjeň işlemelidigine ünsi çekdi.

Soňra hormatly Prezidentimiz öňde durýan işleriň ileri tutulýan wezipeleriniň üstünde durup geçdi.

Garaşsyz Watanymyzyň 30 ýyllygy mynasybetli ulanylmaga tabşyrylmagy göz öňünde tutulýan desgalaryň gurluşyklarynyň hili we möhleti babatda bildirilýän talaplaryň berjaý edilmegi ýakyn geljek üçin möhüm ugurlaryň hatarynda kesgitlenildi. Şunuň bilen birlikde, döwlet Baştutanymyz Gurbanguly Berdimuhamedow bu şanly sene mynasybetli meýilleşdirilen ähli çäreleriň ýokary guramaçylyk derejesini üpjün etmegi tabşyrdy.

Milli Liderimiz Türkmenistanda ykdysady ösüşiň ýokary depginini gazanmak üçin toplumlaýyn çäreleri görmegiň möhümdigi barada aýdyp, nebitgaz, himiýa pudaklaryny diwersifikasiýa ýoly bilen ösdürmek işini höweslendirýän, ýurdumyzda bäsdeşlige ukyply önümleriň sanawyny hem-de eksportuny artdyrmagyň gurallaryny kämilleşdirmek barada degişli ýolbaşçylara anyk tabşyryklary berdi.

Döwlet Baştutanymyz häzirki zaman şertlerinde ulag ulgamynyň durnukly ösdürilmegine aýratyn üns berilýändigini nygtap, sanlylaşdyrmak we logistika ulgamynyň mümkinçiliklerini giňeltmek barada görkezmeler berdi.

Milli Liderimiz ýokary derejeli hünärmenleriň we alymlaryň taýýarlanylmalydygyna ünsi çekip, ylmyň, bilimiň we önümçiligiň arasyndaky baglanyşygy işjeňleşdirmegi tabşyrdy.

Hormatly Prezidentimiz Gurbanguly Berdimuhamedow Täze ýylyň baýram edilmegine degişli meseleleri gozgap, olary degişli derejede guramagy tabşyrdy.

Mejlisde döwlet durmuşyna degişli başga-da birnäçe meselelere garaldy we olar boýunça degişli çözgütler kabul edildi.

Hormatly Prezidentimiz Gurbanguly Berdimuhamedow Hökümetiň sanly wideoaragatnaşyk arkaly geçirilen mejlisini jemläp, oňa gatnaşanlara berk jan saglygyny, berkarar Watanymyzyň gülläp ösmegi ugrunda alyp barýan işlerinde uly üstünlikleri arzuw etdi.

Türkmenistanyň Ministrler Kabinetiniň göçme mejlisi

  /   Türkmen döwlet habarlar agentligi (TDH)  /   14.01.2021  /   

Lebap welaýatyna iş sapary bilen gelen hormatly Prezidentimiz Gurbanguly Berdimuhamedow Ruhyýet köşgünde Ministrler Kabinetiniň giňişleýin göçme mejlisini geçirdi. Onda birnäçe resminamalaryň taslamalaryna garaldy, döwlet durmuşynyň käbir meseleleri ara alnyp maslahatlaşyldy.

Milli Liderimiz mejlisi açyp, şu gün türkmen-owgan dost-doganlyk nyşany hökmünde amala aşyrylan iri üç sany taslamanyň - Akina-Andhoý beketleriň arasyndaky demir ýol böleginiň, Kerki-Şibirgan ugry boýunça elektrik geçirijisiniň hem-de Ymamnazar-Akina we Serhetabat-Turgundy halkara optiki-süýümli aragatnaşyk we üstaşyr ulgamlarynyň gurluşygynyň tamamlanmagy mynasybetli dabaralaryň geçirilýändigini aýtdy.

Soňra Mejlisiň Başlygy G.Mämmedowa söz berildi. Ol ýurdumyzyň kanunçylyk-hukuk binýadyny mundan beýläk-de kämilleşdirmek boýunça milli parlamentiň ýerine ýetirýän işleri, hormatly Prezidentimiz Gurbanguly Berdimuhamedowyň ýolbaşçylygynda amala aşyrylýan durmuş ugurly syýasaty bilen baglylykda, alnyp barylýan işler, şeýle hem ýerlerde deputatlaryň düşündiriş-wagyz ediş işleri barada habar berdi.

Häzirki wagtda birnäçe täze kanun taslamalary işlenilip taýýarlanylýar hem-de hereket edýän hukuk resminamalary kämilleşdirilýär.

Ministrler Kabinetinden hem-de ministrliklerden we pudaklaýyn dolandyryş edaralarynda, gelip gowşan teklipleriň esasynda Mejlisiň kanunçykaryjylyk işiniň esasy ugurlary kesgitlenilýär. Iş meýilnamasynda raýatlaryň hukuklaryny we azatlyklaryny goramak, hukuk tertibini berkitmek, ilatymyzyň ýaşaýyş-durmuş derejesini ýokarlandyrmak babatda kanunçylygy kämilleşdirmek göz öňünde tutulýar. Parlament döwletimiziň daşary syýasaty, maýa goýumlary netijeli peýdalanmak, halk hojalygynyň pudaklaryna ylmyň we tehnikanyň gazananlaryny, innowasiýalary, sanly ykdysadyýeti ornaşdyrmak, telekeçiligi we döwlet-hususy hyzmatdaşlygy, ylmy, bilimi we medeniýeti, saglygy goraýşy, bedenterbiýäni we sporty, tebigaty we daşky gurşawy goramagy ösdürmek bilen baglanyşykly kanunlaryň uly toplumyny taýýarlamagy we kabul etmegi meýilleşdirýär.

Türkmenistanyň Milli Geňeşiniň Halk Maslahatynyň agzalarynyň saýlawlaryna taýýarlyk görmek dowam edýär, Saýlaw kodeksinden gelip çykýan hem-de bu möwsümi guramaçylykly geçirmek bilen baglanyşykly birnäçe kadalaşdyryjy-hukuk namalary we düzgünnamalar tassyklanyldy.

Hormatly Prezidentimiz Gurbanguly Berdimuhamedow kanunçykaryjylyk işini mundan beýläk-de döwlet ösüşiniň häzirki tapgyryndaky ileri tutulýan ugurlary hem-de halkara hukugynyň umumy ykrar edilen kadalaryny pugta göz öňünde tutup alyp barmagyň zerurdygyna milli parlamentiň ýolbaşçysynyň ünsüni çekdi.

Ministrler Kabinetiniň Başlygynyň orunbasary, daşary işler ministri R.Meredow hormatly Prezidentimiziň tabşyrygy boýunça türkmen wekiliýetiniň 2021-nji ýylyň 8-9-njy ýanwarynda Owganystan Yslam Respublikasyna bolan iş saparynyň jemleri barada hasabat berdi. Bu saparyň maksady ikitaraplaýyn gatnaşyklary mundan beýläk-de ösdürmegiň meselelerini ara alyp maslahatlaşmakdan ybaratdyr.

Kabulda owgan hökümetiniň ýokary wezipeli wekilleri bilen netijeli gepleşikleriň birnäçesi geçirildi. Hususan-da, iki ýurduň daşary işler ministrleriniň derejesinde syýasy geňeşmeler guraldy.

Syýasy geňeşmeleriň netijeleri boýunça Türkmenistanyň Daşary işler ministrligi bilen Owganystan Yslam Respublikasynyň Daşary işler ministrliginiň arasynda 2021-2022-nji ýyllar üçin Hyzmatdaşlyk Maksatnamasy kabul edildi.

Mundan başga-da, Kabulda Howpsuzlyk meseleleri boýunça türkmen-owgan bilelikdäki toparyň 6-njy mejlisi geçirildi. Onuň netijeleri boýunça degişli teswirnama gol çekildi.

Hormatly Prezidentimiz Gurbanguly Berdimuhamedow hasabaty diňläp, Owganystan bilen netijeli hyzmatdaşlygyň ösdürilmeginiň Türkmenistanyň oňyn Bitaraplyk ýörelgelerine, “açyk gapylar” syýasatyna, hoşniýetli goňşuçylyga hem-de özara bähbitli hyzmatdaşlyga esaslanýan daşary syýasatynyň ileri tutulýan ugurlarynyň hatarynda durýar.

Şunuň bilen baglylykda, döwlet Baştutanymyz Türkmenistanyň mundan beýläk-de Owganystanda iri düzümleýin taslamalary durmuşa geçirjekdigini nygtady.

Şunuň bilen baglylykda, hormatly Prezidentimiz Gurbanguly Berdimuhamedow wise-premýere, daşary işler ministrine bilelikdäki taslamalary durmuşa geçirmek boýunça degişli tabşyryklaryň birnäçesini berdi.

Ministrler Kabinetiniň Başlygynyň orunbasary M.Mämmedowa gözegçilik edýän düzümlerindäki işleriň ýagdaýy, ýylyň “Türkmenistan– parahatçylygyň we ynanyşmagyň Watany” diýen şygary bilen baglylykda, durmuş-medeni maksatly desgalaryň açylyşlary mynasybetli ýanwar aýynda meýilleşdirilen medeni çäreler we dabaralar hem-de Watanymyzyň Garaşsyzlygynyň 30 ýyllygy mynasybetli çäreleriň maksatnamasyny durmuşa geçirmek boýunça alnyp barylýan işler barada hasabat berdi.

Şeýle hem wise-premýer «Käbir gazetleriň baş redaktorynyň orunbasary wezipesini ýapmak hakyndaky» Kararyň taslamasyny döwlet Baştutanymyzyň garamagyna hödürledi. Bellenilişi ýaly, bu resminama köpçülikleýin habar beriş serişdeleriniň işini kämilleşdirmek boýunça döwlet Baştutanymyzyň beren tabşyryklaryna laýyklykda, işlenilip taýýarlanyldy.

Hormatly Prezidentimiz Gurbanguly Berdimuhamedow hasabaty diňläp, ykdysadyýetimiziň pudaklarynda ýurdumyzyň gazanan üstünliklerini wagyz etmekde, baş maksady mähriban halkymyzyň durmuş derejesini ýokarlandyrmakdan ybarat bolan durmuş syýasatyny amala aşyrmakda, şeýle hem baý ruhy we medeni mirasymyzy öwrenmekde we giňden wagyz etmekde medeniýet we köpçülikleýin habar beriş serişdeleri ulgamynyň eýeleýän aýratyn ornuny nygtady.

Şu işlerde multimediýa žurnalistikasynyň usullaryny we amallaryny, sanly tehnologiýalary işjeň peýdalanmak, şeýle hem beýleki ýurtlaryň ugurdaş düzümleri bilen tejribe alşylmagyny giňeltmek zerur diýip, döwlet Baştutanymyz aýtdy hem-de wise-premýere bu babatda anyk görkezmeler berdi.

Milli Liderimiz “Türkmenistan– parahatçylygyň we ynanyşmagyň Watany” diýen 2021-nji ýylda geçiriljek ähli medeni çärelere hem-de ýurdumyzyň Garaşsyzlygynyň 30 ýyllygy mynasybetli dabaralara hemmetaraplaýyn taýýarlyk görmek we olaryň ýokary guramaçylyk derejesini üpjün etmek boýunça tabşyryklary berdi. Şol dabaralar, hormatly Prezidentimiziň nygtaýşy ýaly, Berkarar döwletimiziň bagtyýarlyk döwrüniň döredijilik güýjüni ýüze çykarmalydyr.

Döwlet Baştutanymyz hödürlenen resminama gol çekip, ýurdumyzyň žurnalistikasynyň öňünde häzirki zaman tapgyrda durýan wezipeler bilen baglylykda, köpçülikleýin habar beriş serişdeleriniň işini maksadalaýyk kämilleşdirmegiň aýratyn ähmiýetine ünsi çekdi.

Soňra Ministrler Kabinetiniň Başlygynyň orunbasary G.Müşşikow welaýatlaryň we Aşgabat şäheriniň häkimlikleriniň merkezi edaralarynyň gurluşyny we wezipe sanawyny gaýtadan tassyklamak barada hasabat berdi.

Bellenilişi ýaly, “Türkmenistanda 2019-2025-nji ýyllarda sanly ykdysadyýeti ösdürmegiň Konsepsiýasynyň” hem-de milli Liderimiziň sanly ykdysadyýeti ornaşdyrmak we maglumatlaryň elektron binýady ulgamyny döretmegiň çäklerinde degişli işler alnyp barylýar.

Şunuň bilen baglylykda, welaýatlaryň we Aşgabat şäheriniň häkimlikleriniň merkezi edaralarynyň gurluşynda hereket edýän işgär birliginiň we zähmet haky gorunyň çäginde 3 wezipe birliginden ybarat “Maglumat howpsuzlygy we sanly tehnologiýalar” atly bölümini döretmek boýunça geçirilýän işler barada aýdyldy.

Şeýle hem wise-premýer döwlet Baştutanymyz Gurbanguly Berdimuhamedowyň garamagyna welaýatlaryň we paýtagtymyzyň häkimlikleriniň birnäçesiniň adyny üýtgetmek hem-de baş hukukçynyň wezipesini girizmek baradaky teklibi hödürledi.

Hormatly Prezidentimiz hasabaty diňläp, bazar gatnaşyklarynyň çalt ösýän şertlerinde dünýä hojalygyndaky häzirki ykdysady ýagdaýlara has uýgunlaşan hojalyk işiniň köp usullarynyň we görnüşleriniň peýda bolýandygyny belledi. Kärhanalaryň üstünlikli işlemegi hem-de olaryň bäsdeşlige ukyplylygynyň ýokarlandyrylmagy üçin ähli edaralary dolandyrmagyň guramaçylyk düzümini kämilleşdirmek zerurdyr diýip, döwlet Baştutanymyz aýtdy.

Döwlet dolandyryş edaralarynyň döwrebaplaşdyrylmagy, sanly ulgamyň ornaşdyrylmagy "Türkmenistanyň Prezidentiniň ýurdumyzy 2019-2025-nji ýyllarda durmuş-ykdysady taýdan ösdürmegiň Maksatnamasynyň" we beýleki maksatnamalaryň üstünlikli durmuşa geçirilmegine ýardam eder.

Milli Liderimiz hödürlenen teklipleri, umuman makullap, alnyp barylýan işleriň depginini ýokarlandyrmagy talap etdi.

Hormatly Prezidentimiz Gurbanguly Berdimuhamedow, Türkmenistanda 2019-2025-nji ýyllarda sanly ykdysadyýeti ösdürmegiň Konsepsiýasynda” bellenilen çäreleriň öz wagtynda durmuşa geçirilmegine berk gözegçiligi üpjün etmek babatda anyk görkezmeleri berdi.

Ministrler Kabinetiniň Başlygynyň orunbasary M.Meredow gözegçilik edýän ulgamyndaky işleriň ýagdaýy hem-de nebitgaz toplumynyň işini mundan beýläk-de kämilleşdirmek boýunça görülýän çäreler barada hasabat berdi.

Döwlet Baştutanymyzyň garamagyna «Türkmenistanyň içerki sarp edijileri üçin 2021-nji ýylda nebit önümleriniň möçberlerini tassyklamak hakyndaky» Kararyň taslamasy hödürlenildi.

Hormatly Prezidentimiz Gurbanguly Berdimuhamedow ýurdumyzyň ykdysadyýetinde ýangyç-energetika toplumynyň möhüm ornuny nygtap, nebitiň we tebigy gazyň çykarylýan hem-de gaýtadan işlenilýän möçberlerini yzygiderli artdyrmagyň, ýurdumyzda hem-de dünýä bazarlarynda uly isleg bildirilýän dürli görnüşli nebithimiýa önümlerini öndürmegiň wajypdygyny nygtady.

Döwlet Baştutanymyz pudaklara serişdeleri tygşytlaýjy döwrebap tehnologiýalary ornaşdyrmak boýunça işleri işjeňleşdirmegi, energetika ulgamynyň kärhanalarynyň eksport kuwwatyny pugtalandyrmaga gönükdirilen iri düzümleýin taslamalaryň durmuşa geçirilişiniň barşyny berk gözegçilikde saklamagy tabşyrdy.

Hormatly Prezidentimiz «Türkmenistanyň içerki sarp edijileri üçin 2021-nji ýylda nebit önümleriniň möçberlerini tassyklamak hakyndaky» Karara gol çekdi hem-de bu resminamanyň talabalaýyk ýerine ýetirilmegini üpjün etmegi tabşyrdy.

Ministrler Kabinetiniň Başlygynyň orunbasary Ş. Durdylyýew gözegçilik edýän pudaklarynda işleriň ýagdaýy, hususan-da, elektroenergetika hem-de himiýa senagaty düzümlerini giňeltmek we kämilleşdirmek boýunça geçirilýän işler barada hasabat berdi.

Döwlet Baştutanymyza şu günüň üç sany möhüm çäreleriniň birine—täze elektrik geçiriji ulgamyň dabaraly açylyşyna taýýarlyk görlüşi barada hasabat berildi.

Nygtalyşy ýaly, Kerki elektrik bekedinden başlap çekilen güýjenmesi 500 kW bolan täze elektrik geçiriji ulgamyň ulanyşa girizilmegi Türkmenistandan Owganystan Yslam Respublikasyna iberilýän elektrik energiýanyň mukdaryny ep-esli artdyrmaga mümkinçilik berer.

Pudagyň kuwwatynyň artdyrylmagy türkmen elektrik energiýasynyň eksportuny, ilkinji nobatda, Owganystan Yslam Respublikasyna iberilişini artdyrmaga gönüden-göni ýardam berýär. Bu bolsa goňşy ýurduň durmuş-ykdysady düzümini täzeden dikeltmäge, ýerli ilatyň iş bilen üpjünçiligini artdyrmaga kömek eder.

Şeýlelikde, Türkmenistan milli Liderimiz Gurbanguly Berdimuhamedowyň energetika strategiýasyny amala aşyryp, goňşy, dostlukly ýurduň parahatçylykly ösüşine hem-de ýagdaýlarynyň durnuklaşmagyna goşandyny goşmagyny dowam edýär.

Şeýle hem wise-premýer oba hojalygynyň zerurlyklary üçin gerek bolan himiýa önümleriniň täze görnüşleriniň önümçiligini ýola goýmak boýunça görülýän çäreler barada habar berdi.

Habar berlişi ýaly, Türkmenabatdaky S.A.Nyýazow adyndaky himiýa zawodynyň düzüminde häzirki zaman täzeçil tehnologiýalary we ýöriteleşdirilen enjamlary peýdalanyp, ýyllyk kuwwatlylygy 20 müň tonnadan az bolmadyk ownuk üwelen kükürdiň önümçiligini ýola goýmak meýilleşdirilýär.

Hormatly Prezidentimiz Gurbanguly Berdimuhamedow hasabaty diňläp, ýurdumyzda öndürilýän içeri we daşary bazarlarda uly islegden peýdalanylýan himiýa önümleriniň mukdaryny we görnüşlerini yzygiderli artdyrmagyň möhümdigini belledi.

Şunuň bilen baglylykda, wise-premýere Diýarymyzyň himiýa senagaty kärhanalaryny tehniki taýdan gaýtadan enjamlaşdyrmak hem-de baý ýerli serişdeleriň esasynda uly isleg bildirilýän önümleriň täze görnüşlerini çykarmagy ýola goýmak bilen baglanyşykly meseleleriň üstünde has giňişleýin işlemek barada görkezme berildi.

Milli Liderimiz doganlyk owgan halkynyň öýlerine ýagtylyk we ýylylyk getirjek hem-de möhüm senagat we durmuş desgalaryny energiýa bilen ygtybarly üpjün etmek täze elektrik geçiriji ulgamyň ulanylyşa tabşyrylmagyna degişli meselelere degip geçmek bilen, Türkmenistanyň mundan beýläk-de goňşy ýurduň durmuş-ykdysady taýdan täzeden dikeldilmegine gönükdirilen anyk çäreleri görjekdigini nygtady.

Türkmenistan doganlyk owgan halky bilen onuň parahatçylyga, jebislige we ylalaşyga bolan ymtylmalaryna raýdaşlygyny bildirip, ençeme ýyllaryň dowamynda oňa parahatçylykly durmuşy gurmakda hemmetaraplaýyn kömek edýär. Munuň aýdyň mysaly hökmünde goňşy döwletiň energetika düzüminiň uly bölegine öwrülen Ymamnazar-Andhoý we Serhetabat-Hyrat täze elektrik geçiriji ulgamyny görkezmek bolar. 2018-nji ýylyň tomsunda Rabatkaşan-Kalaýnau elektrik geçirijisi guruldy. Onuň gurulmagy bilen türkmen elektrik energiýasyny Owganystanyň demirgazyk etraplaryna ibermegiň ýene-de bir ugry açyldy.

Türkmen tarapynyň başyny başlan iri taslamalary, şol sanda Türkmenistan-Owganystan-Pakistan-Hindistan gaz geçirijisiniň hem-de onuň bilen ugurdaş Türkmenistan- Owganystan-Pakistan elektrik geçiriji ulgamyň gurulmagy taslama gatnaşyjy ýurtlar bilen birlikde, sebit üçin hem örän uly ähmiýete eýedir.

Owganystany doly derejeli hyzmatdaşyň hukuklarynda iri energetika, ulag we kommunikasiýa taslamalarynyň amala aşyrylmagyna goşmak Merkezi Aziýada howpsuzlygy we durnukly ösüşi üpjün etmegiň möhüm ýagdaýydyr diýip, hormatly Prezidentimiz Gurbanguly Berdimuhamedow nygtady hem-de wise-premýere bu ugurda ýerine ýetirilýän işleriň barşyna berk gözegçiligi üpjün etmegi tabşyrdy.

Mejlisiň barşynda onlaýn ýagdaýynda iri taslamalaryň üçüsiniň durmuşa geçirilmegi – Akina-Andhoý beketleriniň arasynda demir ýol şahasynyň, Kerki – Şibirgan elektrik geçiriji ulgamynyň hem-de optiki-süýümli aragatnaşyk ulgamynyň we Ymamnazar - Akina hem-de Serhetabat – Turgundy üstaşyr akymlarynyň gurluşygynyň tamamlanmagy mynasybetli teleköpri geçirildi.

Ministrler Kabinetiniň Başlygynyň orunbasary B.Öwezow «Türkmendeňizderýaýollary» agentliginiň «Derýaýollary» önümçilik birleşiginiň guramaçylyk-hukuk görnüşini üýtgedip, paýdarlar jemgyýetine öwürmäge ygtyýar almak baradaky mesele boýunça hasabat berdi.

"Türkmenistanyň Prezidentiniň ýurdumyzy 2019-2025-nji ýyllarda durmuş-ykdysady taýdan ösdürmegiň Maksatnamasynyň" çäklerinde pudakda döwlet eýeçiligindäki desgalary hususylaşdyrmak işi dowam edýär.

Şunuň bilen baglylykda, wise-premýer “Türkmendeňizderýaýollary” agentligi tarapyndan garamagyndaky “Derýaýollary” önümçilik birleşiginiň işiniň netijeliligini has-da ýokarlandyrmak maksady bilen, seljerme işleriniň geçirilendigini, netijede bu birleşigiň guramaçylyk-hukuk görnüşini üýtgedip, paýdarlar jemgyýetine öwürmek boýunça teklipleriň taýýarlanylandygyny aýtdy.

“Türkmenderýaýollary” paýdarlar jemgyýetini esaslandyryjylar hökmünde paýly gatnaşmakda “Türkmendeňizderýaýollary” agentligi, Türkmenbaşy Halkara deňiz porty hem-de “Deňiz söwda floty” ýapyk görnüşli paýdarlar jemgyýeti çykyş ederler.

Hormatly Prezidentimiz Gurbanguly Berdimuhamedow hasabaty diňläp, ýurdumyzda soňky ýyllarda ulag geçelgelerini ösdürmek boýunça giň gerimli işleriň geçirilýändigini belledi. Munuň özi Türkmenistanyň yklymyň möhüm üstaşyr merkez hökmündäki ähmiýetini has-da artdyrmaga ýardam edýär. Şeýle hem sebitiň durmuş-ykdysady kuwwatyny has-da pugtalandyrmak, onuň ulag-logistika düzümini giňeltmek üçin şertleri üpjün edýär.

Şunuň bilen baglylykda hormatly Prezidentimiz ýurdumyzyň pudaklaýyn düzümini döwrebaplaşdyrmagyň, iň täze tehnologiýalary ornaşdyrmagyň zerurdygyny nygtady.

Şunuň bilen birlikde, milli Liderimiz ulaglaryň ähli görnüşlerinde ýolagçylary gatnatmak we ýük daşamak ulgamynda hyzmatlaryň hiliniň ýokarlandyrylmagyna gözegçiligi güýçlendirmegiň wajypdygyna ünsi çekdi. Ulag toplumyny ösdürmek meseleleri mundan beýläkde biziň syýasatymyzyň ileri tutulýan ugurlarynyň hatarynda bolar diýip, döwlet Baştutanymyz aýtdy.

Hormatly Prezidentimiziň belleýşi ýaly, Türkmenbaşydaky Halkara deňiz portunyň doly kuwwatyna çykarylmagy Merkezi Aziýa we Hazar sebiti üçin strategik ähmiýete eýedir.

Döwlet Baştutanymyz ulag pudagynyň düzümleriniň hususylaşdyrylmagy bilen baglanyşykly mesele barada durup geçip, döwlet emläginiň hususylaşdyrylmagynyň ykdysady netijesiniň ýurdumyzda amala aşyrylýan özgertmeleriň mundan beýläk-de ilerledilmegine ýardam etmelidigini nygtady.

Hormatly Prezidentimiz bu ugurda gaýragoýulmasyz wezipeleriň takyk ýerine ýetirilmeginiň wajypdygyny belläp, wise-premýere göz öňünde tutulan meýilnamalary durmuşa geçirmek üçin ähli tagallalary etmegi tabşyrdy.

Ministrler Kabinetiniň Başlygynyň orunbasary Ç.Gylyjow Lebap welaýatynda söwda we önümçilik desgalarynyň durkuny täzelemek boýunça alnyp barylýan işler barada hasabat berdi.

Şunuň bilen baglylykda, wise-premýer Söwda we daşary ykdysady aragatnaşyklar ministrliginiň Lebap welaýat alyjylar jemgyýetleri birleşigi tarapyndan sebitiň etraplarynyň çäginde döwrebap dükanlaryň onusynyň gurluşygynyň meýilleşdirilendigini habar berdi.

Hususan-da, 2021-nji ýylda Türkmenabat şäherindäki Merkezi bazaryň durkuny täzelemek, şeýle hem Çärjew, Dänew, Saýat we Farap etraplarynyň merkezlerinde ýerleşýän iri dükanlaryň durkuny täzelemek meýlleşdirilýär.

Mundan başga-da, Türkmenabat şäheriniň senagat zolagynda ýerleşýän önümçilik binalarynyň durkuny täzelemek hem-de döwrebap enjamlar bilen enjamlaşdyrmak, unaş öndürýän we gök-miwe gaplamalaryny öndürýän önümçilikleri döretmek göz öňünde tutulýar.

Bu desgalaryň ulanylmaga berilmegi bilen, täze iş orunlary dörediler.

Hormatly Prezidentimiz Gurbanguly Berdimuhamedow hasabaty diňläp, söwda ulgamynyň esasy pudaklaryň hataryna girýändigini belledi. Ol bazar gatnaşyklaryna geçmek şertlerinde milli ykdysadyýetimiziň gazananlaryny görkezýär.

Şunuň bilen baglylykda, haryt dolanyşygynyň möçberlerini artdyrmak we içerki bazary zerur bolan önümler bilen doly üpjün etmek hem-de eksport ugurly harytlaryň öndürilişini artdyrmak möhüm wezipeler bolup durýar.

Milli Liderimiz önümleriň hiliniň we görnüşleriniň ýokarlandyrylmagyny üpjün etmegiň, diňe bir paýtagtymyzda däp, eýsem, ýurdumyzyň welaýatlarynda hem hyzmatlar ulgamyny mundan beýläk-de ösdürmegiň wajypdygyny aýdyp, wise-premýere anyk görkezmeleri berdi.

Hormatly Prezidentimiz ilatyň abadançylygyny we ýaşaýyş-durmuş derejesini yzygiderli ýokarlandyrmagyň wajypdygyna aýratyn ünsi çekdi.

Şunuň bilen baglylykda, döwlet Baştutanymyz Gurbanguly Berdimuhamedow wise-premýere Lebap welaýatynda söwda we önümçilik desgalarynyň durkuny täzelemek boýunça göz öňünde tutulan çäreleriň ýerine ýetirilmegine gözegçiligi güýçlendirmegi tabşyrdy.

Soňra Ministrler Kabinetiniň Başlygynyň orunbasary M.Geldinyýazowa söz berildi. Ol Gündogaryň beýik akyldary we şahyry Magtymguly Pyragynyň doglan gününiň 300 ýyllygyny dabaraly baýram etmäge taýýarlyk görmek boýunça geçirilýän işler barada habar berdi.

Bellenilişi ýaly, 2024-nji ýylda geçiriljek türkmen edebiýatynyň nusgawy şahyrynyň şanly senesi mynasybetli birnäçe çäreleri amala aşyrmak meýilleşdirilýär. Hususan-da, bütin adamzadyň altyn genji-hazynasyna giren Magtymguly Pyragynyň baý edebi mirasyny çuňňur öwrenmek we dünýäde giňden wagyz etmek maksady bilen, XVIII asyryň meşhur akyldar şahyrynyň ömrüne we döredijiligine bagyşlanylan ýörite internet-portalyny döretmek maksat edinilýär.

Ýeri gelende aýtsak, Magtymguly Pyragynyň şygyrlarynyň ýygyndysy dünýäniň köp dillerine, şol sanda türk, rus, iňlis, azerbaýjan, arap, ermeni, belarus, gazak, özbek, täjik, gruzin, ukrain, hytaý, ýapon, rumyn we beýleki dillere terjime edildi.

Şeýle hem häzirki zamanyň sanly tehnologiýalarynyň üsti bilen şahyra degişli ähli maglumatlary özünde jemleýän ilkinji gezek “Magtymguly Pyragy ensiklopediýasyny” döretmek; sanly we neşir görnüşindäki “Magtymguly Pyragy diwanyny” taýýarlamak; türkmen şahyrynyň şygyrlaryny dünýäniň dürli dillerine terjime etmek hem-de olaryň tanyşdyrylyş dabaralaryny, kitap sergilerini, döredijilik duşuşyklaryny geçirmek, ylmy-barlag işlerini taýýarlamak meýilleşdirildi.

Halkara guramalar bilen hyzmatdaşlykda akyldar şahyryň edebi mirasyny dünýä derejesinde öwrenmegi hem-de wagyz etmegi ýola goýmak maksat edinilýär. Şu maksatlar bilen 2024-nji ýylda Aşgabat şäherinde Halkara ylmy maslahatyny geçirmek meýilleşdirilýär.

Wise-premýer akyldar şahyrymyz Magtymguly Pyragynyň doglan gününiň ýakynlaşyp gelýän 300 ýyllygyny halkara derejesinde giňden baýram etmek hakyndaky degişli Kararyň taslamasynyň taýýarlanylyşy baradaky meseläni döwlet Baştutanymyzyň garamagyna hödürläp, halkymyzyň baý edebi mirasyny çuňňur öwrenmäge, ony bütin dünýäde wagyz etmäge döredilýän şertler üçin milli Liderimize ýene-de bir gezek uly hoşallyk bildirdi.

Hormatly Prezidentimiz Gurbanguly Berdimuhamedow hasabaty diňläp, ata-babalarymyz tarapyndan müňýyllyklaryň dowamynda toplanan medeni mirasymyzy düýpli öwrenmek boýunça geçirilýän işleriň örän wajypdygyny nygtady. Bütin dünýä ady dolan Gündogaryň akyldar şahyry, türkmen nusgawy edebiýatynyň düýbüni tutujy Magtymgulynyň döredijiligi şol medeni mirasyň merjenidir.

Milli Liderimiz öňde boljak çäreleriň ähmiýetini belläp, meýilleşdirilen hemme dabaralary ýokary derejede geçirmek maksady bilen, şanly senäni baýram etmäge taýýarlyk görmek boýunça guramaçylyk toparyny döretmegi tabşyrdy.

Milli Liderimiziň belleýşi ýaly, Köpetdagyň eteginde gurulýan Magtymguly Pyragynyň ýadygärligi häzirki nesilleriň beýik türkmen şahyrynyň we akyldarynyň baý döredijilik mirasyna uly sarpa goýýandygynyň nobatdaky nyşanyna öwrüler.

Häzir, asyrlar geçse-de, öz Watanyňy söýmäge, agzybirlige we doganlyga çagyrýan halkymyzyň beýik oglunyň şygyr setirleri öz wajyplygyny ýitirmän, ýüreklerde mynasyp orun alýar. Mähriban topragymyzyň hakyky watançysyna, türkmenleriň ençeme nesilleriniň pikirlerini we umyt-arzuwlaryny aýdyň beýan ediji şahyrymyzy hormatlap, biz onuň 300 ýyllyk şanly senesi mynasybetli çäreleri iň ýokary derejede guramalydyrys we giň halkara jemgyýetçiligini onuň ajaýyp döredijiligi bilen mundan beýläk-de tanyşdyrmalydyrys diýip, döwlet Baştutanymyz aýtdy hem-de wise-premýere guramaçylyk komitetini döretmek boýunça degişli tabşyryklary berdi.

Ministrler Kabinetiniň Başlygynyň orunbasaryE.Orazgeldiýew ýurdumyzyň welaýatlarynda ýazky ekiş möwsümine görülýän taýýarlyk işleri, şeýle hem bugdaý ekilen meýdanlarda agrotehnikanyň kadalaryna laýyklykda ideg etmek işleriniň alnyp barlyşy barada hasabat berdi.

Bellenilişi ýaly, häzirki wagtda agrotehniki kadalara laýyklykda, gowaça ekişine taýýarlyk görülýär. Şol bir wagtyň özünde welaýatlarda oba hojalyk tehnikalary we enjamlar abatlanylýar.

Hormatly Prezidentimiz Gurbanguly Berdimuhamedow hasabaty diňläp, wise-premýere oba hojalygyny ösdürmegiň hem-de bu pudakda amala aşyrylýan özgertmeler maksatnamalarynyň durmuşa geçirilmegi boýunça anyk tabşyryklary berdi.

Döwlet Baştutanymyz bugdaýyň, pagtanyň beýleki oba hojalyk önümleriniň geljekki bol hasylynyň esasy bolup durýan işleriň öz wagtynda geçirilmeginiň wajypdygyny belläp, bu işleriň ylmy taýdan esaslandyrylan agrotehnikanyň kadalaryna doly laýyk gelmegini üpjün etmegi tabşyrdy.

Wise-premýere maldarçylyk pudagyny mundan beýläk-de ösdürmek, ýurdumyzda öndürilýän oba hojalyk önümleriniň möçberini artdyrmak we görnüşlerini giňeltmek babatda hem anyk görkezmeler berildi.

Soňra Lebap welaýatynyň häkimi Ş.Amangeldiýewe söz berildi. Ol Gündogar sebitdäki işleriň ýagdaýy barada hasabat berdi.

Hususan-da welaýatyň ýolbaşçysy milli Liderimize welaýatyň durmuş-ykdysady ösüşi barada yzygiderli alada edýändigi, bu ugurda amala aşyrylýan işleri goldaýandygy üçin hoşallyk bildirip, öňde goýlan wezipeleriň üstünlikli çözülmegi üçin ähli tagallaryň ediljekdigine ynandyrdy.

Hormatly Prezidentimiz Gurbanguly Berdimuhamedow Lebap welaýatynyň häkimine möwsümleýin oba hojalyk işlerini guramaçylykly geçirmek, Türkmenistanyň Garaşsyzlygynyň 30 ýyllygy mynasybetli ulanmaga berilmegi meýilleşdirilen desgalarda gurluşyk we timarlaýyş işleriniň hilini berjaý etmek bilen bagly anyk görkezmeleri berdi.

Ministrler Kabinetiniň göçme mejlisinde döwlet durmuşynyň başga-da birnäçe meselelerine garaldy we olar boýunça degişli çözgütler kabul edildi.

Hormatly Prezidentimiz Gurbanguly Berdimuhamedow Ministrler Kabinetiniň göçme mejlisini jemläp, türkmen-owgan dostlugynyň taryhyna ýazyljak taryhy wakalar bilen ýene-de bir gezek gutlady hem-de ýygnananlara berk jan saglyk, maşgala abadançylygyny we eziz Watanymyzyň gülläp ösmeginiň bähbidine alyp barýan işlerinde uly üstünlikleri arzuw etdi.

«TÜRKMENISTAN – ABŞ» IŞEWÜRLIK GEŇEŞINIŇ MEJLISI GEÇIRILDI

 

Описание: https://www.mfa.gov.tm/uploads/EvLoqrRrL99PVCtTWmafERfq4xTC5m-430x335.jpg

2020-nji ýylyň 16-njy dekabrynda onlaýn görnüşinde  «Türkmenistan – ABŞ» işewürlik geňeşiniň nobatdaky mejlisi geçirildi. Onda söwda-ykdysady hyzmatdaşlygyň esasy ugurlary ara alnyp maslahatlaşyldy. 

Duşuşyga Türkmenistanyň Hökümetiniň agzalary, degişli ministrlikleriň we pudak edaralarynyň ýolbaşçylary, ABŞ-nyň Döwlet departamentiniň ýokary derejeli wekili Jonatan Henik, Geňeşiň ýerine ýetiriji direktory Erik Stýuart hem-de «John Deere», «Case New Holland», «Westport Trading Ltd.», «Caterpillar», «Oxbow», «S2Global», «Visa», «Boeing» we bevleki amerikan kompaniýalarynyň ýolbaşçylary – geňeşiň agzalary gatnaşdylar.

Mejlisiň barşynda Türkmenistan bilen ABŞ-nyň arasyndaky ykdysady hyzmatdaşlygy diwersifikasiýalaşdyrmagyň zerurlygy barada aýdylyp, maýa goýum, tehnologiýa we maliýe ugurlarynyň onda ýörite orun eýeleýändigi nygtaldy. 

Öz çykyşynda Türkmenistanyň Daşary işler ministri R.Meredow Türkmenistanyň Hökümetiniň Birleşen Ştatlar bilen söwda-ykdysady hyzmatdaşlygy giňeltmäge bolan ygrarlylygyny beýan etdi. Ol köp ýylyň dowamynda amerikan kompaniýalarynyň türkmen ykdysadyýetiniň dürli pudaklaryna goşan oňyn goşandy barada belläp geçdi.    

«Türkmenistan – ABŞ» işewürlik geňeşiniň iki ýurduň arasyndaky özara bähbitli gatnaşyklarynyň ilerledilmegindäki ähmiýeti agzaldy. Türkmenistanyň Prezidenti Gurbanguly Berdimuhamedowyň başlangyjy esasynda 2008-nji ýylda döredilen bu Işewürlik geňeşi Türkmenistanyň we ABŞ-nyň telekeçilik düzümleriniň arasynda gatnaşyklaryň ýola goýulmagy we giňeldilmegi ugrunda netijeli gurala öwrüldi.

Geňeşiň mejlisleri her ýyl Aşgabat şäherinde ýa-da ABŞ-nyň şäherlerinde geçirilýär. Işewürlik geňeşi birnäçe gezek iri işewürlik maslahatlaryň we sergileriň gurnaýjysy bolup çykyş etdi. Olaryň dowamynda abraýly amerikan öndürijileriniň önümleri, şol sanda amerikan kompaniýalarynyň türkmen kärdeşleri bilen hyzmatdaşlyk boýunça meýilnamalary  görkezildi. Ilkinji ýyllarda bu maslahatlara 60-a golaý amerikan kompaniýalary gatnaşypdy.  Soňky tapgyrlarda bolsa bu çärelere 100-den gowrak amerikan telekeçilik düzümleri gatnaşdy.

Mejlisiň çäklerinde amerikan kompaniýalarynyň ýolbaşçylary Türkmenistanyň Hökümetiniň agzalary, oba hojalyk we bank ulgamynyň ýolbaşçylary bilen aýratyn onlaýn duşuşyklary geçirildi.

Türkmenistanyň Ministrler Kabinetiniň mejlisi

  /   Türkmen döwlet habarlar agentligi (TDH)  /   08.01.2021  /   

Hormatly Prezidentimiz Gurbanguly Berdimuhamedow “Türkmenistan — parahatçylygyň we ynanyşmagyň Watany” diýlip yglan edilen täze, 2021-nji ýylda sanly wideoaragatnaşyk arkaly Ministrler Kabinetiniň ilkinji mejlisini geçirdi. Oňa Aşgabat şäheriniň we welaýatlaryň häkimleri hem gatnaşdy. Mejlisde döwlet durmuşynyň ileri tutulýan meselelerine hem-de birnäçe resminamalaryň taslamalaryna garaldy.

Pudaklary ösdürmegiň netijeleri, ýurdumyzy durmuş-ykdysady taýdan mundan beýläk-de ösdürmegiň meýilnamalary, şeýle hem şanly senäniň — Watanymyzyň Garaşsyzlygynyň 30 ýyllygy we şu ýylyň şygary mynasybetli geçirilmegi meýilleşdirilen çäreleriň maksatnamalary üns merkezinde boldy.

Ilki bilen, Mejlisiň Başlygy G.Mämmedowa söz berildi. Milli parlamentiň ýolbaşçysy milli kanunçylygy mundan beýläk-de yzygiderli kämilleşdirmek boýunça parlamentiň alyp barýan işleri barada maglumat berdi.

Häzirki wagtda döwletimizi we jemgyýetimizi ösdürmegiň möhüm ugurlarynyň hukuk binýadyny pugtalandyrmak boýunça işleriň dowam edýändigi bellenildi.

Hususan-da, hormatly Prezidentimiz Gurbanguly Berdimuhamedowyň alyp barýan syýasatynyň ileri tutulýan ugurlaryna laýyklykda, hukuk tertibini berkitmek, raýatlaryň hukuklaryny hem-de azatlyklaryny goramak, telekeçiligi goldamak we döwlet-hususy hyzmatdaşlygy ösdürmek, bilim, saglygy goraýyş ulgamlaryny kämilleşdirmek hem-de türkmenistanlylaryň ýaşaýyş-durmuş derejesini has-da ýokarlandyrmak bilen baglanyşykly kanunlaryň taslamalarynyň üstünde işlenilýändigi bellenildi.

Mejlisiň deputatlary Türkmenistanyň Milli Geňeşiniň Halk Maslahatynyň agzalarynyň saýlawlary bilen baglanyşykly kadalaşdyryjy hukuk namalaryny taýýarlamaga uly üns berýärler.

Ministrlikler hem-de pudaklaýyn dolandyryş edaralary bilen birlikde, Türkmenistanyň Kanunlaryna degişli üýtgetmeleri we goşmaçalary girizmek boýunça teklipler işlenip taýýarlanylýar.

Türkmenistanyň Milli Geňeşiniň Halk Maslahatynyň agzalarynyň şu ýylyň mart aýynyň soňky ýekşenbesine bellenilen saýlawlaryna taýýarlyk işlerine badalga berildi. Şunuň bilen baglylykda, iş meýilnamasy tassyklanylyp, oňa laýyklykda, Merkezi saýlaw topary welaýat saýlaw toparlary, welaýatlaryň häkimlikleri bilen bilelikde, saýlawlary guramaçylykly geçirmäge taýýarlyk işlerini alyp barýar.

Mejlisiň deputatlary köpçülikleýin habar beriş serişdeleriniň mümkinçiliklerinden peýdalanyp, Halk Maslahatynyň ýurdumyzyň kanun çykaryjy wekilçilikli edarasynyň iki palataly gurluşyny döretmek hakynda çözgütleriniň ähmiýetini hem-de “Türkmenistan — parahatçylygyň we ynanyşmagyň Watany” diýen şygar astynda geçýän 2021-nji ýylyň jemgyýetçilik-syýasy ähmiýeti öňde duran wezipeleri dogrusynda ilat arasynda düşündiriş işlerini geçirýärler.

Hormatly Prezidentimiz Gurbanguly Berdimuhamedow döwletimizi ösdürmekde milli kanunçylyk binýadyny häzirki döwrüň anyk ýagdaýlaryny nazara alyp, mundan beýläk-de kämilleşdirmegiň örän möhümdigini nygtady. Milli Liderimiz Mejlisiň mähriban halkymyzyň durmuş derejesini has-da gowulandyrmaga gönükdirilen işleri kanunçylyk taýdan goldamalydygyny belledi.

Döwlet Baştutanymyz Türkmenistanyň Milli Geňeşiniň Halk Maslahatynyň öňde boljak saýlawlarynyň ýokary guramaçylygynyň möhümdigi barada aýdyp, deputatlaryň ýerlerde wagyz-nesihat işlerini giňden alyp barmagynyň zerurdygyny nygtady. Milli Liderimiz saýlaw möwsüminiň türkmen jemgyýetiniň agzybirligini we jebisligini, Diýarymyzyň ösüşiň demokratik ýoluna ygrarlydygyny görkezmelidigini aýdyp, bu wajyp meselä Mejlisiň Başlygynyň hem-de häkimleriň ünsüni çekdi.

Soňra Ministrler Kabinetiniň Başlygynyň orunbasary, daşary işler ministri R.Meredow Türkmenistanyň wekiliýetiniň Owganystan Yslam Respublikasyna boljak iş saparyna görülýän taýýarlyk barada hasabat berdi.

Ýakyn goňşy döwletler bilen dostluk we doganlyk gatnaşyklaryny ösdürmek hem-de pugtalandyrmak hormatly Prezidentimiz Gurbanguly Berdimuhamedowyň daşary syýasatynyň esasy ugurlarynyň biri bolup durýar. Owganystan Yslam Respublikasy şol ýurtlaryň biri bolup, Türkmenistan onuň bilen hoşniýetli goňşuçylyk we deňhukukly gatnaşyklary saklaýar.

Milli Liderimiziň baştutanlygynda döwletimiz OYR-nyň ykdysadyýetini ösdürmek hem-de durmuş ulgamyny dikeltmek üçin giň möçberli we uzak möhletleýin işleri amala aşyrýar.

Munuň subutnamasy hökmünde Türkmenistan — Owganystan — Pakistan — Hindistan gaz geçirijisini we Türkmenistan — Owganystan — Pakistan elektrik we optiki-süýümli geçirijilerini gurmak, Owganystana ýeňillikli şertlerde elektrik toguny ibermek, Türkmenistandan owgan tarapyna demir ýol gurmak, bu goňşy döwlete yzygiderli esasda ynsanperwerlik kömegini bermek, goňşy ýurduň halkyna bilim, saglygy goraýyş babatynda ýardam etmek ýaly anyk işleri görkezmek bolar diýip, wise-premýer belledi.

Hasabatyň çäklerinde ikitaraplaýyn gatnaşyklar bilen bagly meseleleri ara alyp maslahatlaşmak üçin, döwlet Baştutanymyzyň tabşyrmagy esasynda Türkmenistanyň wekiliýetiniň şu ýylyň 8-9-njy ýanwary aralygynda Owganystanyň Kabul şäherine gulluk iş saparyny amala aşyrmaga taýýarlyk görýändigi habar berildi. Bu saparyň dowamynda Howpsuzlyk meseleleri boýunça bilelikdäki türkmen-owgan iş toparynyň nobatdaky 6-njy mejlisiniň hem-de iki ýurduň Daşary işler ministrlikleriniň arasynda syýasy geňeşmeleriň geçirilmegi meýilleşdirilýär. Şeýle hem Owganystanyň ýolbaşçylary we degişli döwlet edaralarynyň resmi wekilleri bilen gepleşikleriň guralmagy göz öňünde tutulýar.

Şol duşuşyklaryň dowamynda geljek hepdede meýilleşdirilen çäreler bilen bagly meselelere serediler. Döwlet Baştutanymyzyň tabşyryklaryna laýyklykda, Owganystan Yslam Respublikasyna meýilleşdirilýän saparyň çäklerinde owgan tarapy bilen bilelikde gol çekişmek üçin birnäçe resminamalaryň taslamalarynyň taýýarlanylandygy habar berildi.

Hormatly Prezidentimiz Gurbanguly Berdimuhamedow hasabaty diňläp, gyzyklanma bildirýän ähli hyzmatdaşlar bilen özara bähbitli gatnaşyklary pugtalandyrmaga ygrarly ýurt hökmünde döwletimiziň halkara gatnaşyklaryny “Bitarap Türkmenistanyň daşary syýasy ugrunyň 2017 — 2023-nji ýyllar üçin Konsepsiýasyna” laýyklykda guraýandygyny belledi. Köptaraplaýyn gatnaşyklaryň şertnamalaýyn-hukuk binýadyny kämilleşdirmek şol resminamada esasy wezipeleriň biri hökmünde kesgitlenildi.

Milli Liderimiz dünýäniň ýurtlary hem-de abraýly halkara düzümleri, şol sanda goňşy ýurt Owganystan bilen özara gatnaşyklary giňeltmäge gönükdirilen bu işleriň daşary syýasatda we häzirki döwrüň ýagdaýlarynda Türkmenistanyň strategik meýilnamalarynyň nazara alnyp amala aşyrylýandygyny aýtdy.

Döwlet Baştutanymyz sözüni dowam edip, OYR bilen ýola goýlan gatnaşyklary ösdürmekde alnyp barylýan işleriň hatarynda bu ýurduň durmuş-ykdysady taýdan dikeldilmegine Türkmenistanyň geljekde-de uly üns berjekdigini nygtady.

Hormatly Prezidentimiz Gurbanguly Berdimuhamedow Türkmenistanyň wekiliýetiniň Owganystana meýilleşdirilen iş sapary barada aýdyp, onuň dowamynda geçiriljek duşuşyklarda garaljak meseleleriň iki ýurt üçin hem örän möhümdigini belledi. Şunuň bilen baglylykda, döwlet Baştutanymyz Türkmenistanyň wekiliýetini OYR-na gulluk iş saparyna ibermek hakyndaky Buýruga gol çekip, ony elektron resminama dolanyşygy arkaly wise-premýere, daşary işler ministrine iberdi hem-de bu babatda birnäçe degişli tabşyryklary berdi.

Soňra Ministrler Kabinetiniň Başlygynyň orunbasary M.Mämmedowa “Türkmenistan — parahatçylygyň we ynanyşmagyň Watany” diýlip yglan edilen ýylda belleniljek milli baýramçylyklara we şanly senelere bagyşlanan medeni çäreleri taýýarlamak boýunça geçirilýän işler barada hasabat berdi.

Milli Liderimiziň garamagyna «Türkmenistanyň Garaşsyzlygynyň 30 ýyllyk şanly baýramy mynasybetli dabaralary we çäreleri ýokary derejede geçirmek boýunça Guramaçylyk komitetini döretmek hakyndaky» Kararyň taslamasy hödürlenildi. Bu resminama milli Liderimiz Gurbanguly Berdimuhamedowyň medeni ulgamyň ýolbaşçylary bilen wideoaragatnaşyk arkaly geçiren iş maslahatynyň barşynda beren tabşyryklaryna laýyklykda taýýarlanyldy. Watanymyzyň Garaşsyzlygynyň şanly senesine bagyşlanan baýramçylyk çäreleriniň guramaçylyk işlerine degişli ministrlikler, pudaklaýyn dolandyryş edaralary, welaýatlaryň hem-de Aşgabat şäheriniň häkimlikleri gatnaşar.

Hormatly Prezidentimiz hasabaty diňläp, şanly senäniň — Türkmenistanyň döwlet Garaşsyzlygyna eýe bolmagynyň 30 ýyllygynyň taryhy ähmiýetini belledi. Ýurdumyz özygtyýarly ösüşiniň döwründe durmuşyň ähli ulgamlarynda uly üstünlikleri gazandy.

Milli Liderimiz şu ýyl geçirilmegi meýilleşdirilen medeni çäreler bilen bagly meseleler barada durup geçmek bilen, berkarar Watanymyzyň gazanan üstünliklerini hem-de ýeten belent sepgitlerini wagyz etmek işinde munuň möhümdigini belledi.

Döwlet Baştutanymyz ähli çärelerde türkmen halkynyň özboluşly däp-dessurynyň hem-de döredijilik kuwwatynyň öz beýanyny tapmagy üçin olary ýokary derejede geçirmek barada wise-premýerlere hem-de häkimlere anyk görkezmeleri berdi.

Hormatly Prezidentimiz Gurbanguly Berdimuhamedow «Türkmenistanyň Garaşsyzlygynyň 30 ýyllyk şanly baýramy mynasybetli dabaralary we çäreleri ýokary derejede geçirmek boýunça Guramaçylyk komitetini döretmek hakyndaky» Karara gol çekip, ony elektron resminama dolanyşygy arkaly wise-premýere iberdi.

Milli Liderimiz Türkmenistanyň daşary döwletler bilen gatnaşyklaryny täze mazmun bilen baýlaşdyrýan halkara çärelere aýratyn üns bermegi tabşyrdy. Olar dünýä bileleşiginiň ýurtlary bilen dostlukly gatnaşyklary we köpugurly hyzmatdaşlygy pugtalandyrmaga, türkmen halkynyň ruhy mirasyny dünýä ýaýmaga ýardam edýär.

Ministrler Kabinetiniň Başlygynyň orunbasary B.Öwezow Owganystanyň çäklerinde Akina — Andhoý demir ýoluny hem-de Ymamnazar — Akina we Serhetabat — Turgundy halkara optiki-süýümli aragatnaşyk ulgamyny ulanmaga bermäge görülýän taýýarlyk işleri barada hasabat berdi.

Döwlet Baştutanymyz Gurbanguly Berdimuhamedowyň ulag, aragatnaşyk we elektrik energetika ulgamynda iri sebit taslamalaryny durmuşa geçirmek babatda beren tabşyrygyna laýyklykda, birnäçe desgalary ulanmaga tabşyrmak boýunça meýilleşdirilen işleriň ählisi öz wagtynda tamamlandy.

Şol işleriň hatarynda Owganystan Yslam Respublikasynda Akina — Andhoý beketleriniň arasyndaky 30 kilometrlik demir ýol şahasy, kuwwaty 500 kW, uzynlygy 153 kilometre barabar bolan Kerki (Türkmenistan) — Andhoý (Owganystan) elektrik aragatnaşyk hem-de halkara optiki-süýümli aragatnaşyk ulgamlary hem-de Ymamnazar (Türkmenistan) — Akina (Owganystan) we Serhetabat (Türkmenistan) — Turgundy (Owganystan) ugurlary boýunça üstaşyr geçelgeleriň ugry bar.

Şunuň bilen baglylykda, wise-premýer Lebap welaýatynda meýilleşdirilen çäreleriň meýilnamasynyň taslamasyny milli Liderimiziň garamagyna hödürledi.

Hormatly Prezidentimiz Gurbanguly Berdimuhamedow hasabaty diňläp, gadymy köklere eýe bolan türkmen-owgan gatnaşyklarynyň hemişe hoşniýetli goňşuçylyk, özara hormat goýmak esasynda guralýandygyny nygtady.

Milli Liderimiz Türkmenistanyň Owganystan Yslam Respublikasy bilen däp bolan gatnaşyklara hemişe üns berip, onuň gaýtadan dikeldilmegine ählitaraplaýyn goldaw bermek bilen goňşy döwletdäki ýagdaýlaryň diňe parahatçylyk, syýasy-diplomatik serişdeler arkaly düzgünleşdirilmegi ugrunda çykyş edýändigini aýtdy.

Ýurdumyz dostluk, parahatçylyk söýüjilik hem-de özara kömek bermek ýörelgelerine yzygiderli eýerip, Owganystanyň durmuş-ykdysady düzümleriniň ösdürilmegine uly goşant goşmak arkaly, doganlyk owgan halkyna döredijilikli durmuşynyň esaslaryny pugtalandyrmakda anyk kömek edýär.

Hormatly Prezidentimiz Gurbanguly Berdimuhamedowyň nygtaýşy ýaly, Owganystandaky syýasy durnuklylygyň, onuň durmuş-ykdysady taýdan dikeldilmeginiň, sebit we dünýä hojalyk aragatnaşyklar ulgamyna üstünlikli goşulyşmagynyň möhüm şerti energetika, ulag we kommunikasiýa ýaly strategik ulgamlarda owgan tarapynyň gatnaşmagynda iri düzümleýin taslamalaryň durmuşa geçirilmeginden ybaratdyr.

Elektroenergetika pudagynda hem hyzmatdaşlyk işjeň ösdürilýär. Türkmenistan Owganystana elektrik energiýanyň iberilmegini yzygiderli artdyrýar. Owganystanyň çäklerinde açylmagy meýilleşdirilen Akina — Andhoý demir ýolunyň, elektrik geçiriji ulgamynyň, Ymamnazar — Akina we Serhetabat — Turgundy halkara optiki-süýümli aragatnaşyk ulgamynyň niýetlenen wezipelerinden başga-da, Aziýa sebitiniň şu böleginde goşulyşmak işleriniň güýçlendirilmegine ýardam etjekdigi bellärliklidir.

Döwlet Baştutanymyz Gurbanguly Berdimuhamedow sözüni dowam edip, sebitde demir ýol hem-de ulaglaryň beýleki görnüşleri bilen birlikde, giň gerimli ulag-üstaşyr düzümlerini döretmek taslamasyna Owganystanyň goşulmagynyň hem möhümdigini belledi.

“Lapis Lazuli” (Owganystan — Türkmenistan — Azerbaýjan — Gruziýa — Türkiýe) ulag geçelgesiniň taslamasyny durmuşa geçirmek boýunça gatnaşyklar maksadalaýyk amala aşyrylýar. Bu taslamalaryň ählisi anyk netijeleri gazanmaga gönükdirilen türkmen-owgan hyzmatdaşlygynyň oňyn, uzak möhletleýin häsiýetlidiginiň subutnamasydyr.

Häzir täzeden dikeldilýän Owganystan öz oba hojalyk önümlerini ýerlemegiň goşmaça bazarlaryny hem-de üstaşyr-söwda ugurlaryny gözleýär. Şeýlelikde, Akina — Andhoý demir ýol şahasy goňşy ýurduň ykdysadyýetini ösdürmek, onuň kiçi we orta işewürligini işjeňleşdirmek, owgan önümleriniň dünýä bazarlaryna çykarylmagy üçin täze mümkinçilikleri açar.

Owganystanyň çäklerinde demir ýoluň gurluşygynyň türkmen tarapynyň serişdeleriniň hasabyna alnyp barlandygyny hem-de şunda biziň işgärlerimiziň we maddy serişdelerimiziň ulanylandygyny aýratyn bellemek gerek diýip, milli Liderimiz nygtady.

Biz mundan beýläk-de goňşy doganlyk Owganystana hemmetaraplaýyn kömek we goldaw bereris diýip, döwlet Baştutanymyz Gurbanguly Berdimuhamedow nygtady hem-de wise-premýere meýilleşdirilen desgalaryň ulanylmaga berilmegi mynasybetli dabaralary ýokary guramaçylyk derejesinde geçirmek boýunça birnäçe tabşyryklary berdi.

Soňra Ministrler Kabinetiniň Başlygynyň orunbasary M.Meredow “Türkmenistanyň nebitgaz senagatyny ösdürmegiň 2030-njy ýyla çenli döwür üçin maksatnamasyny” amala aşyrmagyň barşy hem-de ýangyç-energetika toplumynyň dürli pudaklarynda işleriň ýagdaýy we Lebap welaýatynyň çäginde ýerleşýän «Malaý» gaz käninde gurlan kuwwaty ýylda 30 milliard kub metr bolan gaz gysyjy desgany ulanmaga tabşyrmaga taýýarlyk görlüşi barada hasabat berdi.

Hormatly Prezidentimiz hasabaty diňläp, uglewodorod serişdeleriniň uly gorlaryna eýe bolan ýurdumyzyň energetika syýasatyny, nebitgaz toplumyny hemmetaraplaýyn ösdürmäge, onuň dünýäniň energoulgamyna sazlaşykly goşulyşmagyna gönükdirilendigini belledi.

Tebigy gazyň dünýä bazarlaryna eksportyny artdyrmak şol strategiýanyň esasy ugurlarynyň biridir. Bu ugurda iri taslamalar üstünlikli durmuşa geçirilýär, olar döwletara söwda-ykdysady gatnaşyklary işjeňleşdirmek, şeýle hem daşky gurşawy goramak babatda ählumumy wezipeleri çözmek nukdaýnazaryndan möhüm ähmiýete eýedir.

Şunuň bilen baglylykda, milli Liderimiz Gurbanguly Berdimuhamedow wise-premýere «Malaý» gaz käninde gurlan gaz gysyjy desgany ulanmaga bermek mynasybetli geçiriljek dabaranyň ýokary guramaçylyk derejesini üpjün etmegi tabşyrdy.

Ministrler Kabinetiniň Başlygynyň orunbasary Ş.Durdylyýew gözegçilik edýän ulgamlarynda işleriň ýagdaýy hem-de döwlet Baştutanymyzyň ozal beren tabşyryklarynyň ýerine ýetirilişi barada hasabat berdi.

Wise-premýer ýakyn wagtda ulanylmaga beriljek Lebap welaýatynyň Kerki elektrik bekedinden türkmen-owgan serhedine çenli güýjenmesi 500 kW bolan täze elektrik geçiriji ulgam barada habar berdi. Munuň özi Türkmenistandan goňşy Owganystana iberilýän elektrik energiýasynyň mukdaryny ep-esli artdyrmaga mümkinçilik berer.

Wise-premýer milli Liderimiz Gurbanguly Berdimuhamedowyň tabşyryklaryna laýyklykda, Türkmenistanyň Garaşsyzlygynyň 30 ýyllygy, 2021-nji ýylyň “Türkmenistan — parahatçylygyň we ynanyşmagyň Watany” diýlip yglan edilmegi mynasybetli, ýurdumyzda şu ýyl açylyp, ulanylmaga berilmegi meýilleşdirilýän iri önümçilik we durmuş maksatly binalaryň hem-de desgalaryň sanawy barada maglumat berdi.

Şol desgalarda alnyp barylýan işler bilen tanyşmak maksady bilen, ýurdumyzyň ministrlikleriniň we pudaklaýyn dolandyryş edaralarynyň wekillerinden ybarat pudagara topary welaýatlarda iş saparynda boldy.

Desgalaryň buýrujylary we potratçylary bilen bilelikde iş meýilnamalaryna hem-de gurluşyk işlerini bellenilen möhletlerde we ýokary hil derejesinde tamamlamak üçin zerur serişdeleri we enjamlary daşary ýurtlardan getirmegiň möhletlerine seredildi.

Geçirilen seljerme işleriniň netijeleri boýunça ýolbaşçylaryň gatnaşmagynda şu ýyl ulanylmaga berilmegi meýilleşdirilýän iri önümçilik we durmuş maksatly binalary hem-de desgalary kesgitlemek boýunça maslahat geçirildi. Seçilip alnan desgalaryň sanawy döwlet Baştutanymyzyň garamagyna hödürlenildi.

Hormatly Prezidentimiz Gurbanguly Berdimuhamedow maglumaty diňläp, senagat we durmuş-medeni maksatly täze desgalary ulanmaga bermegiň aýratyn möhümdigini belledi.

Milli Liderimiz iri desgalaryň Garaşsyz Türkmenistanyň okgunly ösüşiniň, Berkarar döwletimiziň bagtyýarlyk döwrüniň ajaýyp özgertmeleriniň ýolunda ynamly gadamlarynyň nyşanlarydygyny belläp, degişli ýolbaşçylara gurluşyk meýdançalarynda alnyp barylýan işleriň barşyna we hiline gözegçiligiň güýçlendirilmelidigine hem-de öz wagtynda tamamlanylmagynyň üpjün edilmegine juda jogapkärli hem-de toplumlaýyn esasda çemeleşilmelidigine ünsi çekip, bu babatda häkimlere aýratyn berk talap bildirdi.

Soňra Hökümetiň mejlisine göni wideoaragatnaşyk arkaly Türkmenistanyň Senagatçylar we telekeçiler birleşmesiniň başlygy D.Hudaýberdiýew çagyryldy. Ol milli ykdysadyýetimiziň hususy ulgamynyň wekillerine ynanylan taslamalar barada hasabat berdi.

Döwlet Baştutanymyz toplumlaýyn özgertmeler maksatnamalaryny durmuşa geçirmäge hem-de Watanymyzyň ykdysady kuwwatyny berkitmäge ýurdumyzyň işewür düzümleriniň wekilleriniň işjeň gatnaşýandygyny hem-de goşýan goşandyny belläp, bellenilen möhletlerde ulanylmaga tabşyrylmaga degişli bolan hususy telekeçilere ynanylan desgalardaky işleriň ýokary hilini üpjün etmegi tabşyrdy.

Soňra Türkmenistanyň dokma senagaty ministri R.Rejebow hormatly Prezidentimiz Gurbanguly Berdimuhamedowa ýolbaşçylyk edýän ministrliginde işleriň ýagdaýy hem-de beýik Garaşsyzlygymyzyň 30 ýyllygy mynasybetli ulanylmaga berilmegi göz öňünde tutulýan desgalardaky, hususan-da, Ahal welaýatynyň Kaka we Babadaýhan etraplarynda bina edilýän döwrebap dokma toplumlarynda işleriň ýagdaýy barada hasabat berdi.

Milli Liderimiz Diýarymyzyň dokma senagatynyň eksport kuwwatyny artdyrmaga hem-de möhüm durmuş meseleleriniň çözülmegine, hususan-da, täze iş orunlarynyň döredilmegine ýardam etjek ýeňil senagatyň gurulýan iri kärhanalarynyň örän wajypdygyny belläp, gurluşyk desgalarynda alnyp barylýan işleriň barşyna, möhletine we hiline degişli gözegçiligi üpjün etmegiň zerurdygyny aýdyp, birnäçe tabşyryklary berdi.

Ministrler Kabinetiniň Başlygynyň orunbasary G.Müşşikow gözegçilik edýän düzümlerinde işleriň ýagdaýy, döwlet kärhanalaryny hususylaşdyrmak boýunça milli Liderimiziň beren tabşyryklarynyň ýerine ýetirilişi barada hasabat berdi.

Wise-premýer Maliýe we ykdysadyýet ministrligi tarapyndan degişli edaralar, welaýatlaryň hem-de paýtagtymyzyň häkimlikleri bilen bilelikde, döwlet eýeçiligindäki kärhanalar barada seljerme geçirilendigi hem-de hususylaşdyrylmaga degişli desgalaryň sanawynyň taýýarlanylandygy barada hasabat berdi.

Geçirilen işleriň netijeleri boýunça hormatly Prezidentimiziň garamagyna Maliýe we ykdysadyýet ministrliginiň ýanyndaky Pudagara merkezi toparyň mejlisinde bellenilen tertipde garalan degişli sanaw hödürlenildi.

Döwlet Baştutanymyz Gurbanguly Berdimuhamedow hasabaty diňläp, ýurdumyzda eýeçiligiň dürli görnüşlerine esaslanan hem-de bazar gatnaşyklaryna tapgyrlaýyn geçilmegini göz öňünde tutýan durmuş ugurly ykdysady ulgamyň depginli ösüşiniň gazanylandygyny belledi.

Bu ulgamda düýpli özgertmeleri giňeltmek maksady bilen, hojalygy dolandyrmagyň netijeli usullaryny işjeň ornaşdyrmagyň, halk hojalyk toplumynyň pudaklarynyň kärhanalaryny dolandyrmak boýunça eýeçiligiň dürli düzümlerini döretmegiň binýadynda desgalary tapgyrlaýyn hususylaşdyrmak işleri geçirilýär.

Milli Liderimiz bu ugurda alnyp barylýan işleriň milli ykdysadyýetimiziň döwlete degişli bolmadyk ulgamynyň paýynyň artmagyna ýardam berýändigini belledi. Hormatly Prezidentimiz wise-premýeriň hödürlän teklibini we degişli sanawyny makullap, bellenilen wezipeleriň ýerine ýetirilişini hemişe berk gözegçilikde saklamagy tabşyrdy.

Ministrler Kabinetiniň Başlygynyň orunbasary Ç.Gylyjow Dokma senagaty ministrligi tarapyndan 2021-nji ýylda pagta süýümini satyn almak boýunça durmuşa geçirilýän işler barada hasabat berdi.

Wise-premýer Ahal welaýatynyň Kaka we Babadaýhan etraplarynda gurulýan dokma toplumlaryny hem hasaba almak bilen, jemi 145,5 müň tonnadan gowrak nah pagta süýüminiň, 8 500 tonna ýüpek pagta süýüminiň, 200 tonna gysga süýümiň hem-de 200 tonna pagta übtüginiň zerurdygyny belledi.

Häzirki wagtda döwlet Baştutanymyzyň tabşyryklaryna laýyklykda, bellenilen bahalardan senagat taýdan gaýtadan işlemek üçin pagta önümleriniň üpjünçiligi Oba hojalyk we daşky gurşawy goramak ministrligine degişli möçberinden, şeýle hem döwlet ätiýaçlyk gorundan amala aşyrylýar.

Hormatly Prezidentimiz Gurbanguly Berdimuhamedow hasabaty diňläp, milli ykdysadyýetimiziň senagat ulgamynyň esasy pudaklarynyň biri bolan dokma senagatynyň öňünde çykarylýan önümleriň mukdaryny artdyrmak, täze, ýokary tehnologiýaly toplumlary kemala getirmek, ýerli çig mal serişdelerini netijeli ulanmagyň hasabyna bäsdeşlige ukyply önümleri öndürýän kärhanalary döretmek boýunça möhüm wezipeleriň durandygyny belledi.

Döwlet Baştutanymyz ýurdumyzy senagatlaşdyrmak we sanlylaşdyrmak, daşary ýurtlardan getirilýän harytlaryň ornuny tutýan we eksport ugurly önümleri öndürmek, täze iş orunlaryny döretmek boýunça maksatnamalaryň wajypdygyny nygtap, önümleriň hil we ekologiýa babatda ähli görkezijilere kybap gelmelidigini aýtdy.

Munuň üçin dokma kärhanalaryny öňdebaryjy ýokary tehnologiýaly enjamlar bilen üpjün etmek zerurdyr diýip, milli Liderimiz sözüni dowam etdi hem-de bu babatda ilkinji nobatdaky wezipeleri takyk ýerine ýetirmegiň wajypdygyny belläp, wise-premýere anyk tabşyryklary berdi.

Soňra Ministrler Kabinetiniň Başlygynyň orunbasary M.Geldinyýazow gözegçilik edýän ulgamlarynda işleriň ýagdaýy barada hasabat berdi, şeýle hem döwlet Baştutanymyz Gurbanguly Berdimuhamedowyň garamagyna «Türkmenistanda ýaşlar baradaky döwlet syýasatynyň 2021 — 2025-nji ýyllar üçin Döwlet maksatnamasyny tassyklamak hakyndaky» Kararyň taslamasyny hödürledi.

2013-nji ýylyň awgustynda “Ýaşlar barada döwlet syýasaty hakynda” Türkmenistanyň Kanunynyň kabul edilmegi ýurdumyzda ýaşlary döwlet tarapyndan goldamak we ösdürmek babatda özgertmelere giň ýol açdy.

Ýaşlaryň konstitusion, durmuş-ykdysady hukuklarynyň we azatlyklarynyň hem-de kanuny bähbitleriniň we borçlarynyň ähmiýeti barada düşünjelerini artdyrmak, ýaş türkmenistanlylaryň döwletiň we jemgyýetiň ähli ulgamlarynda amala aşyrylýan döwrebap özgertmelere hem-de jemgyýetçilik durmuşynyň möhüm wakalaryna işjeň gatnaşmagyny üpjün etmek, şeýle hem olaryň ýaşaýyş-durmuş derejelerini has-da ýokarlandyrmak üçin toplumlaýyn hukuk, durmuş, ykdysady we guramaçylyk şertlerini döretmek işlenip taýýarlanylan Maksatnamanyň esasy maksatlary bolup durýar. Maksatnamanyň çäklerinde geçiriljek çäreler öz halkynyň taryhy gymmatlyklaryna gadyr goýýan hem-de ata-babalarymyzyň ýokary medeniýetlilik, ynsanperwerlik ýaly ajaýyp häsiýetlerini özünde jemleýän kämil şahsyýeti kemala getirmäge gönükdiriler.

Ýaşlar syýasatynyň çäklerinde döwletimiziň ýaş nesliň beden we ruhy taýdan ösmegi, kämilleşmegi üçin ähli şertleri döretjekdigi, ýaşlaryň tehnologik ösüşlerden oňat baş çykarmagy üçin olara döwrebap hünärleri ele almaga, kompýuter we maglumat ulgamyny, sanly innowasion tehnologiýalary özleşdirmäge ýardam berjekdigi bellenildi.

Şeýle hem “Türkmenistanda ýaşlar baradaky döwlet syýasatynyň 2021 — 2025-nji ýyllar üçin Döwlet maksatnamasyny durmuşa geçirmek boýunça çäreleriň Meýilnamasynyň” taslamasy işlenip taýýarlanyldy.

Soňra hormatly Prezidentimiz Gurbanguly Berdimuhamedow Magtymguly adyndaky Ýaşlar guramasynyň Merkezi geňeşiniň başlygy Ý.Öwezberdiýewi göni wideoaragatnaşyga çagyrdy. Ol ýaşlary hemmetaraplaýyn goldamak hem-de hukuk we durmuş goraglylygy bilen üpjün etmek boýunça alnyp barylýan işler barada hasabat berdi.

Iri jemgyýetçilik guramasynyň Türkmenistanda ýaşlar baradaky döwlet syýasatynyň geljek bäş ýyl üçin Döwlet maksatnamasyny işläp taýýarlamaga işjeň gatnaşandygy nygtaldy. Bu resminama geçirilýän işlerde ugur görkeziji bolup hyzmat eder.

“Türkmenistanda ýaşlar baradaky döwlet syýasatynyň 2021 — 2025-nji ýyllar üçin Döwlet maksatnamasynda” we ony amala aşyrmak boýunça ýerine ýetirilmeli çäreleriň Meýilnamasynda möhüm wezipeleriň toplumy göz öňünde tutulýar. Bu wezipeler ýaşlaryň durmuş goraglylygyny üpjün etmek, olaryň arasynda milli medeniýetimize, dilimize we edebiýatymyza, taryhymyza söýgi ruhunda terbiýelemek bilen bagly düşündiriş hem-de aň-bilim işleriniň derejesini ýokarlandyrmak, ýaşlaryň halkara ylmy hyzmatdaşlyga bolan höwesini artdyrmak ýaly wezipelerden ybaratdyr.

Resminamalaryň taslamalarynda ýaş telekeçileriň kemala gelmegine ýakyndan ýardam bermek, ýaşlar babatdaky kanunçylyk binýadyny kämilleşdirmek, bu ugurda beýleki döwletleriň tejribesini öwrenmek, obalardaky orta mekdepleri we mekdebe çenli çagalar edaralaryny döwrüň talaplaryna laýyk gelýän ýokary derejeli hünärmenler bilen üpjün etmek we ýaş maşgalalary goldamak ýaly wezipeler möhüm orun eýeleýär.

Hormatly Prezidentimiz Gurbanguly Berdimuhamedow hasabatlary diňläp, ýaş nesliň hemmetaraplaýyn ösmegi, onuň intellektual we döredijilik mümkinçilikleriniň, şeýle hem şahsy kämilliginiň doly açylmagy üçin amatly gurşawy döretmegiň aýratyn möhümdigini belledi.

Döwlet ýaşlar syýasaty Türkmenistanyň ýaş raýatlarynyň hukuklaryny we azatlyklaryny amala aşyrmaga gönükdirilen durmuş, ykdysady, syýasy, guramaçylyk hem-de hukuk çäreleriniň ulgamynyň döredilmegini göz öňünde tutýar. Şonuň üçin bu işe jemgyýetçilik guramalary hem-de degişli döwlet edaralary işjeň goşulmalydyr.

Watançylyk hem-de Watana bolan söýgi ruhunda terbiýelemek bilen bir hatarda taryhy ösüşiň esasy maksatlaryny hem-de döwlet syýasatynyň häzirki ugurlaryny, Berkarar döwletimiziň bagtyýarlyk döwrüniň ägirt uly özgertmeleriniň many-mazmunyny ýaşlaryň aňyna ýetirmek we düşündirmek bilen bagly işlere uly üns bermelidir. Diňe umumadamzat we milli ruhy-ahlak gymmatlyklaryna çuňňur sarpa goýýan, täze bilimlere ymtylýan ýaşlary terbiýeläp ýetişdirmek bilen, biz geljegimize ynamly seredip bileris diýip, milli Liderimiz Gurbanguly Berdimuhamedow ýurdumyzyň ýaş raýatlaryna geljekde hem hemmetaraplaýyn goldaw berilmelidigine ünsi çekdi.

Döwlet Baştutanymyz ýaşlaryň ýokary hilli bilim almagy, beden we ruhy taýdan ösmegi, höwes bildirýän hünärini seçip almagy üçin mümkinçilikleri döretmegiň, ýaşlary iş bilen üpjün etmegiň hem-de olaryň alan bilimlerini önümçilikde, döwlet gullugynda, ylym we döredijilik ulgamlarynda ulanmagyň zerurdygyny aýdyp, wise-premýere degişli tabşyryklary berdi. Şeýle hem bu ulgamda özara tejribe alyşmak hem-de täze bilelikdäki maksatnamalar işläp taýýarlamak üçin halkara guramalary bilen hyzmatdaşlygy giňeltmegiň möhümdigi aýdyldy.

Döwlet Baştutanymyz Gurbanguly Berdimuhamedow ata-babalarymyzdan gelýän däp-dessurlary, türkmençilik ýoluny ýaşlaryň arasynda giňden wagyz etmegiň wajypdygyny nygtap, ýaşlary terbiýelemekde şu ýörelgelerden giňden peýdalanmagyň möhümdigini belledi.

Milli Liderimiz bilim ulgamynda geçirilýän özgertmeleriň ähmiýeti barada aýdyp, bu işiň ýaşlarda ýokary ahlaklylyk, ruhubelentlik, bilesigelijilik hem-de bilimlere ymtylmak ýaly häsiýetleri kemala getirmäge gönükdirilendigini, munuň ylmyň we bilimiň adamzadyň ösüşiniň esasyny düzüp, islendik döwletiň geljegini, halkyň ykbalyny kesgitleýändigini nygtady.

Şu maksat bilen ýurdumyzda döwrebap okuw-tehniki enjamlar, interaktiw-multimediýa tehnologiýalary bilen üpjün edilen täze ýokary we orta okuw mekdepleri, çagalar baglary, sagaldyş-dynç alyş merkezleri gurulýar. Bu bilimiň mazmunyny baýlaşdyrmaga hem-de onuň hilini dünýä derejesine ýetirmäge, ýurdumyzda sanly bilimi ösdürmäge gönükdirilendir.

Şeýle hem milli Liderimiz mukaddes Garaşsyzlygymyzyň şanly 30 ýyllygy belleniljek “Türkmenistan — parahatçylygyň we ynanyşmagyň Watany” ýylynda geçiriljek ähli çärelere ýaşlaryň işjeň gatnaşmalydygyny aýdyp, bu babatda degişli tabşyryklary berdi.

Hormatly Prezidentimiz Gurbanguly Berdimuhamedow hödürlenen maksatnamany makullap, degişli Karara gol çekdi hem-de ony elektron resminama dolanyşygy arkaly wise-premýere iberdi, şeýle hem ony amala aşyrmak boýunça degişli ýolbaşçylara tabşyryklary berdi.

Ministrler Kabinetiniň Başlygynyň orunbasary E.Orazgeldiýew welaýatlarda alnyp barylýan möwsümleýin oba hojalyk işleri hem-de ýaz ekişine taýýarlyk görlüşi barada hasabat berdi.

Şu günler güýzlük bugdaýa ideg etmek boýunça ähli zerur agrotehniki çäreler görülýär. Bugdaý ekilen meýdanlarda agrotehniki ideg çärelerini ak ekinleriň ösüş ýagdaýyna laýyklykda geçirmek boýunça zerur işler alnyp barylýar.

Şu ýylda ýurdumyzda gowaçanyň we beýleki oba hojalyk ekinleriniň bol hasylyny ösdürip ýetişdirmek hem-de bu ekinleriň hasylynyň düýbüni tutmak maksady bilen, welaýatlarda ylmy taýdan esaslandyrylan agrotehniki möhlete laýyklykda ýazky ekiş möwsümine taýýarlyk işleri alnyp barylýar. Bu ugurda sebitleriň ekerançylyk meýdanlaryny möwsüme taýýarlamak işleri dowam edýär.

Häzirki wagtda etrap tehniki hyzmat ediş kärhanalarynda hem-de daýhan birleşiklerinde ýazky ekiş möwsüminde ulanyljak oba hojalyk tehnikalaryny we gurallaryny abatlap, möwsüme taýýarlamak boýunça degişli işler alnyp barylýar.

Şeýle-de ýazky ekiş möwsüminde pagtaçy daýhanlarymyzy ýokary hilli gowaça tohumlary bilen üpjün etmek üçin şu günler ýurdumyzyň welaýatlaryndaky pagta arassalaýjy kärhanalarda tohumlyk pagtany gaýtadan işlemek hem-de tohumlyk çigitleri taýýarlamak işleri utgaşykly dowam etdirilýär.

Hormatly Prezidentimiz Gurbanguly Berdimuhamedow hasabaty diňläp, bugdaýyň, pagtanyň we beýleki oba hojalyk önümleriniň hasyllylygyny ýokarlandyrmak, sürüm ýerleriniň melioratiw ýagdaýyny gowulandyrmak, olary suw bilen üpjün etmek meselelerine ünsi çekdi.

Döwlet Baştutanymyz milli ykdysadyýetimiziň azyk ulgamyny hemmetaraplaýyn pugtalandyrmagyň, ilatyň ýurdumyzda öndürilýän ýokary hilli azyk önümlerine islegini doly kanagatlandyrmagyň zerurdygyny nygtady.

Şunuň bilen baglylykda, sebitlerde ýörite döredilen ýer gaznalaryndan kärendeçilere bölünip berlen ýerleriň netijeli özleşdirilmegine aýratyn üns bermek hem-de ekerançylyga agrotehnikanyň öňdebaryjy usullaryny ornaşdyrmak we ýyladyşhana ulgamyny mundan beýläk-de ösdürmek boýunça wise-premýere hem-de häkimlere birnäçe degişli görkezmeler berildi.

Ministrler Kabinetiniň mejlisinde döwlet durmuşynyň beýleki meselelerine hem garalyp, olar boýunça degişli çözgütler kabul edildi.

Hormatly Prezidentimiz Gurbanguly Berdimuhamedow mejlisi tamamlap, oňa gatnaşanlara berk jan saglyk, berkarar Watanymyzy mundan beýläk-de gülledip ösdürmegiň bähbidine alyp barýan işlerinde uly üstünlikleri arzuw etdi.

Выступление Президента Туркменистана Гурбангулы Бердымухамедова на Международной конференции

 /   12.12.2020  /   

Уважаемые участники Международной конференции!
Дамы и господа!

Прежде всего, позвольте тепло приветствовать вас на торжественном заседании Международной конференции «Политика нейтралитета и её значение в обеспечении международного мира, безопасности и устойчивого развития», посвящённой 25-летнему юбилею постоянного нейтралитета Туркменистана. Выражаю признательность за ваше участие в этом форуме, готовность поделиться своими подходами, предложениями и мнениями по важным вопросам его многоплановой повестки.

Уважаемые участники!

Обретение 12 декабря 1995 года Туркменистаном международно-признанного статуса постоянного нейтралитета стало для нашей страны важнейшим, без преувеличения, историческим событием. Оно предопределило направленность и содержание внешней политики туркменского государства, оказало мощное позитивное воздействие на внутреннее развитие, выполнение масштабных национальных планов в экономике и социальной сфере, становление и укрепление демократических институтов.

Особенность международного признания нашего нейтралитета состояла в том, что впервые в практике ООН такой статус был поддержан и закреплён единогласным решением Генеральной Ассамблеи в виде специальной резолюции. Соавторами документа выступили ведущие государства мира, в том числе страны, входящие в состав постоянных членов Совета Безопасности ООН. Таким образом, нейтралитет Туркменистана приобрёл международно-правовую легитимность, став неотъемлемой частью мировой политики и дипломатии.

И сегодня от имени народа Туркменистана я адресую слова самой искренней благодарности всем государствам за поддержку, активное участие в подготовке и принятии исторической резолюции о постоянном нейтралитете.

Я также с признательностью говорю об эффективной работе Секретариата ООН, его сотрудников, обеспечивших оперативное решение необходимых организационных вопросов и процедур. Конечно, международное признание нашего нейтралитета не было одномоментным актом. Принятию резолюции Генеральной Ассамблеи предшествовала большая и кропотливая политико-дипломатическая деятельность в различных форматах, многочисленные раунды переговоров.

В этой связи хотел бы отметить конструктивную позицию государств-членов Организации Экономического Сотрудничества, которые на Саммите в Исламабаде весной 1995 года приняли заявление о поддержке нейтралитета Туркменистана. Следующим этапом стал Саммит Движения Неприсоединения в октябре того же года в колумбийской Картахене, на котором нейтралитет Туркменистана получил единогласную поддержку со стороны этого влиятельного и авторитетного международного объединения.

Я говорю об этих событиях, чтобы подчеркнуть одну важную и, на мой взгляд, очень показательную реальность периода, отстоящего от нас на 25 лет. А именно: тогда на сложном, во многом переломном, этапе окончания блокового противостояния, исчезновения привычных схем и конфигураций международной политики нейтралитет Туркменистана получил повсеместную поддержку, в том числе со стороны государств, имевших порой непростые отношения между собой, исповедующих разные взгляды и доктрины по вопросам развития современного мира.

Убеждён, что уже тогда объективно складывались предпосылки для использования нейтральной модели в качестве одного из стабилизирующих факторов мировой политики. И я считаю, что нам удалось объяснить, а в некоторых случаях убедить наших партнёров, что появление на карте, в важном геополитическом регионе, нейтрального, миролюбивого государства будет весомым фактором позитивного развития региональных и международных процессов.

Разумеется, важным побудительным мотивом выбора нейтралитета стал осмысленный исторический опыт совместного проживания туркмен с другими народами, накопленный в течение столетий. В основе его, несмотря на наличие разных периодов, всегда лежали миролюбие, уважительность, толерантность, открытость.

С обретением независимости мы превратили эти понятия в ясно сформулированные принципы внешней политики и нашли для их успешного практического применения наиболее подходящую и органичную модель–нейтралитет.

Мы назвали его позитивным, подчеркнув тем самым характер и направленность нашего международного взаимодействия, стремление строить со всеми государствами добрые и ровные конструктивные отношения. Туркменистан предложил им дружбу, сотрудничество, равноправие, взяв на себя при этом, как нейтральная страна, обязательства по невмешательству во внутренние дела, уважению суверенитета и территориальной целостности, неучастию в многосторонних военно-политических договорах и союзах.

«Поддержка такого курса нашла своё отражение в резолюциях и в других решениях, принятых международными организациями и нацеленных на практическую реализацию принципов нейтралитета в международных делах. Сегодня я с чувством гордости и признательности к мировому сообществу хочу особо отметить, что 7 декабря 2020 года Генеральная Ассамблея Организации Объединённых Наций на своей 75-й сессии единогласно приняла инициированную Туркменистаном резолюцию «Роль и значимость политики нейтралитета в деле поддержания и укрепления международного мира, безопасности и процесса устойчивого развития».

Этот важный документ, соавторами которого выступили 34 государства-члена ООН, подтверждает высокую позитивную роль политики нейтралитета в решении актуальных вопросов, стоящих сегодня в глобальной повестке дня.

Для меня также большая честь заявить о том, что Совет министров иностранных дел Организации Исламского Сотрудничества на своей 47-й сессии, состоявшейся 27-28 ноября 2020 года также по инициативе Туркменистана, единогласно принял резолюцию «Роль политики нейтралитета в поддержании и укреплении международного мира, безопасности и устойчивого развития в регионе Организации Исламского Сотрудничества и во всем мире».

Четверть века Туркменистан неукоснительно следует этим принципам, последовательно проводя миролюбивую, сбалансированную суверенную политику. Прежде всего, нам удалось сохранить и укрепить отношения с соседними странами.

Опираясь на многовековой опыт, культурную и духовную близость, мы вместе сумели обеспечить преемственность традиций добрососедства и взаимопонимания, сформировать в современных условиях действенные механизмы сотрудничества, объединённого общими целями и приоритетами, осознанием неразрывности исторических судеб живущих рядом народов и государств. Это позволяет нам сообща решать задачи по поддержанию и упрочению мира и стабильности, развитию экономических, торговых и гуманитарных связей, реализации Целей Устойчивого Развития.

Нейтральная политика Туркменистана выступает весомым фактором региональной безопасности как важнейшего элемента глобального стратегического равновесия. Вместе с государствами-соседями, в тесном взаимодействии с ООН мы работаем над созданием механизмов предотвращения спорных ситуаций, утверждения в Центральной Азии атмосферы взаимопонимания, доверия, предсказуемости.

Территория нейтрального Туркменистана неоднократно избиралась в качестве приемлемого места для проведения переговоров по ряду сложных вопросов региональной повестки. В целом, принципы нейтралитета, его миротворческие возможности при урегулировании противоречий, предупреждении и нейтрализации конфликтов, их перевода в переговорное русло доказывают свою эффективность, занимая должное место в международном дипломатическом арсенале и обретая признание на самом высоком уровне.

Об этом свидетельствует открытие в 2007 году решением Генеральной Ассамблеи ООН при поддержке стран Центральной Азии Регионального центра ООН по превентивной дипломатии для Центральной Азии со штаб-квартирой в Ашхабаде.

Практика показала, что это было своевременным и дальновидным шагом. Работа Центра получила высокую оценку со стороны международного сообщества. Как известно, Совет Безопасности ООН, оценивая итоги деятельности Регионального центра, неоднократно отмечал важное значение превентивной дипломатии, раннего урегулирования споров и поддержал усилия этой структуры в Центральной Азии.

В 2017 году по инициативе Туркменистана Генеральная Ассамблея ООН приняла резолюцию «Роль Регионального центра Организации Объединённых Наций по превентивной дипломатии для Центральной Азии». Соавторами документа стали 57 государств, представляющих все континенты. В ходе нынешней сессии Туркменистан продолжит работу по мобилизации и задействованию потенциала нейтралитета и превентивной дипломатии.

Так, наша страна подготовила новый проект резолюции о роли Регионального центра по превентивной дипломатии для Центральной Азии, внеся в него дополнительные содержательные элементы, в частности, об институциональном оформлении Превентивной Академии и закреплении механизма Центрально-азиатского экспертного форума. Туркменистан также представил проект резолюции Генеральной Ассамблеи о роли и значении политики нейтралитета в поддержании и укреплении международного мира, безопасности и устойчивого развития.

Кроме того, по нашей инициативе для системной работы по продвижению принципов нейтралитета в практике международных отношений в настоящее время в качестве диалоговой площадки формируется Группа друзей нейтралитета во имя мира, безопасности и развития, в которую уже вошло более 20-ти государств. Что, конечно, говорит о растущем понимании значимости и перспективности принципов нейтралитета в нынешних условиях.

В этом контексте, на наш взгляд, логичным и закономерным шагом является разработка Туркменистаном Свода правил ООН по эффективному применению принципов нейтралитета при урегулировании международных вопросов. Убеждены в том, что их применение способно принести большую пользу, оказать конструктивное воздействие на всю международную обстановку.

В целом же считаем, что сегодня совместные усилия по деэскалации напряжённости, поддержанию в мире стабильности и предсказуемости на основе общепризнанных норм международного права должны стать главным приоритетом государств, международных институтов, мозговых центров, ответственных средств массовой информации.

Нужно восстановить доверие и уважение во взаимоотношениях друг с другом, утвердить культуру равноправного диалога, основанного на признании законных прав и интересов участников. Уверены, что каждая страна способна внести в достижение этой цели весомый и ценный вклад. В этой связи Туркменистан, руководствуясь принципами нейтралитета, миролюбия, убеждённостью в доброй воле мирового сообщества, выступил с инициативой провозглашения 2021 года Международным годом мира и доверия.

Это предложение получило поддержку Генеральной Ассамблеи ООН, и в следующем году мы планируем проведение в Ашхабаде Международной конференции высокого уровня, призванной стать важной вехой на пути налаживания многостороннего диалога по актуальным вопросам мировой политики, придания ему позитивных импульсов, поиску путей сближения точек зрения и подходов

Уважаемые участники!

Нейтралитет Туркменистана, наличие дружественных, конструктивных и уважительных связей со всеми государствами, налаженное сотрудничество с ООН, её специализированными органами, участие в работе других авторитетных международных организаций создают благоприятные возможности для нашей страны полноформатно участвовать в решении наиболее значимых проблем современного мироустройства.

Международные инициативы Туркменистана звучат весомо и авторитетно в таких стратегических сферах глобального развития, как энергетическая безопасность, транспортное сотрудничество, экология, обеспечение продовольствием, доступ к водным ресурсам, защита прав беженцев и многих других.

Мы формулируем свои подходы к этим проблемам, исходя из необходимости объединения потенциалов государств и международных организаций на внятных и прозрачных принципах.

Обладая гигантскими мировыми запасами природного газа, Туркменистан выступает последовательным сторонником справедливого и равноправного доступа к энергетическим ресурсам планеты. Одним из путей достижения этой цели является создание надёжной и стабильной системы энергетических потоков, учитывающей интересы всех участников.

Наша страна инициировала в ООН начало широкого международного диалога по энергетической проблематике, разработала проекты резолюций, нашедших поддержку в Генеральной Ассамблее. В ходе текущей сессии мы также представили проект резолюции «Надёжный и стабильный транзит энергоносителей и его роль в обеспечении устойчивого развития и международного сотрудничества». Туркменистан убеждён, что система энергоснабжения планеты должна служить делу глобального прогресса, экономического роста, благосостоянию людей, стимулированию взаимовыгодного сотрудничества.

Для этого, по нашему мнению, нужно отказываться от однобоких схем поставок энергосырья, устранять дискриминационные барьеры, обеспечивать транспарентность ценообразования. Схожие принципы Туркменистан исповедует по отношению к перспективам транспортного сотрудничества. Выходя на уровень ООН с инициативой глобального диалога по транспортной проблематике, мы исходили из того, что сегодня она напрямую связана с выполнением Целей устойчивого развития.

Усиление роли международного транспорта призвано стимулировать рост экономик государств и регионов через их интеграцию в транспортно-транзитные потоки, содействовать устранению диспропорций в уровне развития между ними. Сформировать современную транспортную архитектуру, ориентированную на решение ключевых задач сообщества наций в XXI веке, на службу миллионам людей во всём мире, на сохранение и приумножение ресурсов планеты – такова сегодня международная стратегия в этой сфере человеческой деятельности.

В 2016 году Туркменистан провёл у себя Глобальную конференцию по устойчивому транспорту, и в следующем году планируется проведение в Ашхабаде Международной конференции министров транспорта развивающихся государств, не имеющих выхода к морю. Мы также будем наращивать усилия в ООН по поддержке проектов резолюций, призывающих к сотрудничеству в области устойчивого транспорта.

Приоритетное внимание Туркменистан уделяет теме экологии и изменения климата. На глобальных встречах, таких как Саммит по устойчивому развитию РИО+20, 7-й Всемирный водный форум, на сессиях Генеральной Ассамблеи ООН, с трибун других авторитетных организаций Туркменистан выдвигает инициативы, направленные на поиск и достижение разумного баланса между экономической деятельностью и сохранением окружающей среды.

В частности, нами было заявлено о необходимости совместить объективные экономические интересы, реалии международного сотрудничества в энергетической сфере с необходимостью сохранения биоразнообразия Каспия, не допустить нарушения его хрупкого экологического баланса. Туркменистан является инициатором разработки Центрально-азиатской Водной стратегии, Специальной Программы ООН для стран бассейна Аральского моря, выполнения Регионального плана действий по охране окружающей среды как единой экологической программы стран Центральной Азии, ряда других мер.

Наша страна выступила автором проекта резолюции «О сотрудничестве между Организацией Объединённых Наций и Международным Фондом спасения Арала», поддержанной Генеральной Ассамблеей и ставшей сегодня платформой для консолидации совместных усилий по преодолению аральского бедствия, улучшению экономических и социальных условий, качества жизни и здоровья населения

Конечно, перечисленные инициативы в большей степени относятся к региону, где непосредственно расположен Туркменистан. Но думается, что такие же принципы и подходы, продиктованные, прежде всего, заботой о будущих поколениях, о сохранении уникального облика нашей планеты, бережным отношением к окружающей среде, вполне применимы и в других частях мира.

С присоединением Туркменистана в 2016 году к Парижскому соглашению об изменении климата вовлечённость нашей страны в реализацию глобальной экологической повестки получила новые импульсы, и сегодня Туркменистан формулирует свои государственные задачи сквозь призму следования принципам этого всеобъемлющего документа, инициативного и предметного содействия международным усилиям по его имплементации

Нейтральный статус открывает Туркменистану благоприятные возможности для участия в международной гуманитарной деятельности, в частности, оказании помощи беженцам и лицам без гражданства. Являясь постоянным членом Исполнительного комитета Программы Верховного комиссара ООН по делам беженцев, членом Международной Организации по Миграции, Туркменистан вносит немалый вклад в решение этой сложной глобальной проблемы.

В 2012 году в Ашхабаде была проведена первая Международная конференция «Беженцы в мусульманском мире», в ходе которой были достигнуты важные договорённости. Мы настойчиво работаем с партнёрами по их выполнению. Намерены в следующем году совместно с Управлением Верховного комиссара ООН по делам беженцев провести вторую Международную конференцию по данной теме.

Что касается наших национальных усилий в этом направлении, то приведу лишь одну цифру: только за период с 2011 года по настоящее время в гражданство Туркменистана было принято около 26 тысяч человек.

Несколько слов о наших подходах к ситуации в Афганистане. На протяжении многих лет Туркменистан оказывает Афганистану конкретную, адресную экономическую и гуманитарную поддержку.

Она выражается в строительстве на территории соседней страны медицинских и образовательных учреждений, льготных поставках электроэнергии, обучении афганских студентов в туркменских учебных заведениях, регулярной отправке в Афганистан гуманитарных конвоев, других видах помощи и содействия.

Всё это финансируется Туркменистаном из собственных ресурсов. Могу заверить и наших афганских друзей, и международное сообщество, что такая поддержка будет осуществляться и впредь, причём на системной основе – в соответствии с разработанной в Туркменистане специальной программой по оказанию гуманитарной помощи Афганистану.

Важнейшим условием политической стабилизации, экономического и социального восстановления Афганистана, его успешной интеграции в региональные и мирохозяйственные процессы выступает реализация крупных инфраструктурных проектов с афганским участием, в первую очередь, в таких жизненно важных сферах, как энергетика, транспорт и коммуникации.

Последовательно работая в этом направлении, наша страна, как известно, инициировала проект строительства газопровода Туркменистан–Афганистан–Пакистан–Индия.

Осуществляется строительство линий электропередачи и оптико-волоконной связи по маршруту Туркменистан–Афганистан–Пакистан, а также железных дорог, соединяющих Туркменистан с Афганистаном.

Мы планируем продолжать работу над реализацией значимых проектов с участием Афганистана, других соседних стран, готовы и дальше расширять наше сотрудничество с международными организациями, прежде всего, с ООН, в деле оказания всесторонней поддержки братскому афганскому народу.

Что касается политического аспекта, то я подтверждаю позицию Туркменистана, которую мы неоднократно заявляли: как нейтральное государство и непосредственный сосед Афганистана наша страна готова предоставить своё политическое пространство и все необходимые организационные условия для проведения переговоров между всеми сторонами, заинтересованными в мирном, политическом урегулировании ситуации в Афганистане. Убеждены, что переговорному процессу альтернативы нет.

Не могу не сказать о том серьёзном вызове, с которым сегодня столкнулся весь мир. Пандемия коронавируса, помимо того что ударила по здоровью десятков миллионов людей на всей планете, и, к сожалению, унесла немало жизней, выявила системные проблемы в международных отношениях.

В первую очередь, неготовность, и не только техническую, объединить усилия для борьбы с этой опасностью. И здесь вновь приходится говорить о недостаточном уровне доверия и политической воли. Сразу же после начала эпидемии Туркменистан заявил свою позицию чётко и принципиально: необходимо объединение всех государств, их сплочённость, солидарность и взаимопомощь в борьбе с общей угрозой.

Что касается практических шагов, то наша страна выступила за полноценный запуск каналов международной научной дипломатии, предложив на нынешней сессии Генеральной Ассамблеи ООН ряд конкретных мер, направленных на создание условий для налаживания прямых контактов между медицинскими сообществами разных стран, стимулирование совместных разработок и долгосрочных программ сотрудничества. Туркменистан также предлагает провести в Ашхабаде в 2021 году Международный форум учёных-медиков по проблемам борьбы с инфекциями нового типа

Уважаемые участники!

Завершая своё выступление, хотел бы отметить, что нейтралитет сегодня применим практически ко всем сферам международного сотрудничества Туркменистана, обладает большим потенциалом в деле налаживания сотрудничества и взаимопонимания, играет значимую роль в реализации основополагающих целей и стратегий Организации Объединённых Наций.

Важное свойство нашего нейтралитета заключается в том, что это живой творческий процесс, который обогащается новыми идеями и практическими наработками, адаптируется к меняющимся условиям, возникающим вызовам. Но одно остаётся неизменным – его миролюбивый, созидательный, гуманистический характер. В следующем году Туркменистан будет отмечать 30-летие своей независимости.

Мы смогли многого добиться за этот период, стать динамично развивающимся государством, с сильной экономикой и социальной сферой, уважаемым и авторитетным членом международного сообщества. Во многом эти успехи стали результатом последовательно проводимой нейтральной политики.

Поэтому я всегда говорю, что независимость и нейтралитет для туркменского народа – понятия неразделимые. Это две несущие опоры нашей государственности, на которых уверенно стоит современный Туркменистан и вместе со своими многочисленными друзьями во всём мире уверенно идёт к новым высотам сотрудничества, прогресса и процветания.

Уважаемые участники конференции!

Завершая свое выступление, хочу сказать, что в 2021 году, провозглашенным Генеральной Ассамблеей ООН по инициативе Туркменистана «Международным годом мир и доверия», наша страна отметит еще одну историческую дату − славную 30 годовщину независимости Туркменистана.

Избранная 30 лет назад политическая, социально-экономическая и внешнеполитическая модель развития страны, основанная на принципах миролюбия и гуманизма, продемонстрировала свою эффективность.

Наше главное достижение – мы основали независимый суверенный Туркменистан с мощной инновационной экономикой, высоким уровнем жизни народа и высоким международным авторитетом.

Наше могучее государство и в будущем продолжит прилагать все усилия для укрепления миролюбивых, дружественных отношений на планете во имя счастливой и благополучной жизни всего человечества.

Пользуясь случаем, от всего сердца поздравляю с наступающим 2021 годом – «Международным годом мира и доверия»! Пусть этот год принесет нам процветание и счастье!

Ашхабад, 12 декабря 2020 года

Daşary ýurtly hyzmatdaşlar bilen nobatdaky wideoduşuşyklar

  /   Türkmen döwlet habarlar agentligi (TDH)  /   06.01.2021 

    Описание: https://turkmenistan.gov.tm/photo/anons/1609958789.jpg

Maliýe we ykdysadyýet ministrliginde wideomaslahat ulgamy arkaly ABŞ-nyň Halkara ösüşi maliýeleşdirmek boýunça korporasiýasynyň (USIDFС) baş ýerine ýetiriji direktorynyň geňeşçisi Kaleb Makkerri bilen duşuşyk geçirildi.

Duşuşyga ýurdumyzyň maliýe-ykdysady edarasynyň, şeýle hem Döwlet daşary ykdysady iş bankynyň, Daşary işler ministrliginiň hem-de ABŞ-nyň Türkmenistandaky ilçihanasynyň ýolbaşçylary we esasy hünärmenleri gatnaşdylar.

Hormatly Prezidentimiz Gurbanguly Berdimuhamedowyň alyp barýan “açyk gapylar” syýasaty bilen baglylykda, ikitaraplaýyn hyzmatdaşlygyň geljegi ara alnyp maslahatlaşyldy. Şol syýasatyň möhüm ugurlarynyň biri Amerikanyň Birleşen Ştatlary bilen köptaraply gatnaşyklary pugtalandyrmakdan ybaratdyr.

Özara hereketleriň ileri tutulýan ugurlary babatda pikir alyşmalaryň çäklerinde, ykdysadyýetiň hususy ulgamyna, kiçi we orta işewürlige, ilkinji nobatda, halk hojalygynyň dürli ugurlarynda ýokary tehnologiýaly önümçilikleri döretmek bilen baglylykda, maliýe, maslahat beriş we tehniki taýdan goldaw bermegiň mümkinçiliklerine aýratyn üns çekildi.

Döwlet daşary ykdysady iş banky tarapyndan Türkmenistanyň Halkara maýa goýum gaznasyny döretmek boýunça geçirilýän işler barada maglumat berildi. Amerikaly hyzmatdaşlara bu gazna gatnaşmak teklip edildi.

Şunuň bilen baglylykda, ýurdumyzda amala aşyrylýan ykdysady özgertmeleriň innowasion ugrunyň, amatly maýa goýum ýagdaýynyň daşary ýurt kompaniýalary we maliýe düzümleri bilen oňyn hem-de netijeli hyzmatdaşlyk etmäge ajaýyp şertleri döredýändigi nygtaldy.

Mundan başga-da, Merkezi Aziýa ösüş gaznasynyň döredilmegi (С5 Fund) bilen baglanyşykly meselelere giňişleýin garamaga Türkmenistanyň taýýardygy tassyklanyldy. Munuň özi sebit üçin senagat we ulag düzümlerini, oba hojalygyny hem-de beýleki pudaklary ösdürmek boýunça möhüm taslamalaryň we maksatnamalaryň durmuşa geçirilmegine ýardam bermäge gönükdirilendir.

Hormatly Prezidentimiz Gurbanguly Berdimuhamedowyň Halkara maslahatda eden çykyşy

  /   12.12.2020  /   

Hormatly Halkara maslahatyna gatnaşyjylar!
Hanymlar we jenaplar!

Öňi bilen, sizi Türkmenistanyň hemişelik Bitaraplygynyň şanly 25 ýyllygyna bagyşlanan “Halkara parahatçylygy, howpsuzlygy saklamakda we pugtalandyrmakda hem-de durnukly ösüşi üpjün etmekde bitaraplyk syýasatynyň orny” atly Halkara maslahatynyň dabaraly mejlisinde mübäreklemäge rugsat ediň. Size bu foruma gatnaşýandygyňyz üçin minnetdarlyk bildirýärin hem-de onuň köpugurly gün tertibiniň wajyp meseleleri boýunça öz çemeleşmelerim, tekliplerim we garaýyşlarym boýunça pikir alyşmaga taýýardygymy mälim edýärin.

Hormatly maslahata gatnaşyjylar!

1995-nji ýylyň 12-nji dekabrynda Türkmenistanyň hemişelik bitaraplyk halkara-hukuk derejesine eýe bolmagy ýurdumyz üçin, hakykatdan-da, tayhy waka boldy. Ol Türkmen döwletiniň daşary syýasatyň esasy ugruny we mazmunyny kesgitledi hem-de içerki ösüşe, ykdysadyýetde, durmuş ulgamynda giň möçberli milli meýilnamalaryň ýerine ýetirilmegine, demokratik düzümleriň kemala gelmegine we pugtalandyrylmagyna kuwwatly itergi berdi.

Biziň bitaraplygymyzyň halkara derejesinde ykrar edilmeginiň aýratynlygy BMG-niň tejribesinde onuň ilkinji gezek ýörite Kararnama hökmünde Baş Assambleýanyň biragyzdan kabul eden çözgüdiniň giň goldawa eýe bolmagyndan we berkidilmeginden ybaratdyr. Dünýäniň iri döwletleri, şol sanda BMG-niň Howpsuzlyk geňeşiniň hemişelik agzalary bolan ýurtlar bu resminama awtordaş bolup çykyş etdiler. Şeýlelikde, Türkmenistan bitaraplyk derejesine halkara hukuk ugry hökmünde eýe boldy hem-de dünýä syýasatynyň we diplomatiýasynyň möhüm bölegine öwrüldi.

Men Türkmenistanyň halkynyň adyndan hemişelik bitaraplyk hakyndaky bu taryhy Kararnamanyň taýýarlanylmagyna we kabul edilmegine goldaw beren hem-de oňa işjeň gatnaşan ähli döwletlere tüýs ýürekden minnetdarlyk bildirýärin.

Men BMG-niň Sekretariatyna hem-de onuň zerur guramaçylyk meseleleriniň we çäreleriniň çözülmegine işjeň gatnaşan işgärlerine hem netijeli iş üçin minnetdarlyk bildirýärin. Elbetde, biziň bitaraplygymyzyň halkara derejesinde ykrar edilmegi bir pursatlaýyn waka däldir. Baş Assambleýanyň Kararnamany kabul etmegi dürli görnüşldäki ägirt uly we tutanýerli syýasy-diplomatik işlere, köpsanly gepleşikleriň geçirilmegine badalga berdi.

Şunuň bilen baglylykda Ykdysady Hzymatdaşlyk Guramasyna agza döwletleriň bu ugurda oňyn orun eýeleýändigini bellemek isleýärin. Olar 1995-nji ýylyň ýazynda Yslamabatda geçirilen sammitde Türkmenistanyň bitaraplygyna goldaw bermek hakyndaky beýannamany kabul etdiler. Şol ýylyň oktýabr aýynda Kolumbiýanyň Kartahena şäherinde geçirilen Goşulyşmazlyk Hereketiniň sammiti bu işiň nobatdaky tapgyry boldy. Şonda türkmen bitaraplygy bu abraýly halkara bileleşigi tarapyndan biragyzdan goldawa eýe boldy.

Şu wakalar barada aýtmak bilen, meniň pikirimçe, olaryň mundan 25 ýyl ozalky döwrüň örän wajyp hem-de ähmiýetli wakasyny aýratyn bellemeli. Şol çylşyrymly, öwrülişik, şeýle hem toparlaýyn garşy durmalaryň tamamlanýan, adaty hereketleriň hem-de görkezijileriň tamamlanýan döwründe Türkmenistanyň halkara bitaraplyk syýasaty hemmetaraplaýyn, şol sanda dürli garaýyşlary we häzirki zaman dünýäsiniň ösüş meselesi boýunça dürli ugurlary öňe sürýän, özara gapma-garşylyklary bar bolan döwletler tarapyndan giň goldawa eýe boldy.

Dünýä syýasatynyň durnuklaşdyryjy şertleriniň biri hökmünde bitaraplyk derejesini peýdalanmak üçin şol döwürde oňyn şertleriň kemala gelendigine ynanýaryn. Şeýlelikde, birnäçe pursatlarda öz hyzmatdaşlarymyza kartanyň wajyp geosyýasy sebitinde bitarap, parahatçylyk söýüji döwletiň emele gelmeginiň sebitara we halkara gatnaşyklarynyň ösüşiniň möhüm şertini döretjekdigini ynandyrmak başartdy.

Ýüzýyllyklaryň dowamynda türkmenleriň beýleki halklaryň wekilleri bilen bilelikdäki durmuşynyň taryhy tejribesi bitaraplyk derejesini saýlap almagyň möhüm şertini emele getirendigi gürrüňsizdir. Dürli döwürleriň bolandygyna garamazdan, onuň esasynda parahatçylyk söýüjilik, hormat goýmak, hemmelere deň derejede garamak, açyklyk bardyr.

Garasşyzlygymyzy gazanmak bilen, biz bu düşünjäni daşary syýasatyň anyk ugruna öwürdik hem-de ony iş ýüzünde netijeli peýdalanmak üçin has amatly we bähbitli ugur bolan bitaraplygy saýlap aldyk.

Biz ony oňyn bitaraplyk diýip atlandyrmak bilen, halkara gatnaşyklarymyza ähmiýet häsiýet we ugur berdik. Ähli döwletler bilen hoşniýetli hem-de deň derejedäki netijeli gatnaşyklara bolan gyzyklamalarymyz onuň esasynyy düzýär. Türkmenistan hemmelere dostlugy, hyzmatdaşlygy, deňhukukly gatnaşyklary teklip etmek bilen, bitarap ýurt hökmünde olaryň içki işine gatyşmazlyk, döwletleriň özygtyýarlylygyna we çäk dolanyşygyna hormat goýmak, köptaraply harby-syýasy şertnamalara we birleşiklere gatnaşmazlyk ýaly borçnamalary öz üstüne aldy.

Bu syýasata goldaw bermek ýörelgeleri halkara guramalarynda kabul edilen we halkara gatnaşyklarynda bitaraplyk ýörelgeleriniň iş ýüzünde amala aşyrylan birnäçe Kararnamalarda hem-de beýleki çözgütlerde öz beýanyny tapdy. 2020-nji ýylyň 7-nji dekabrynda BMG-niň Baş Assambleýasynyň 75-nji mejlisinde Türkmenistanyň başlangyjy boýunça “Halkara parahatçylyga, howpsuzlygy we durnukly ösüşe goldaw bermekde hem-de berkitmekde bitaraplyk syýasatynyň orny we ähmiýeti” atly Kararnamanyň biragyzdan kabul edilmegi bizde buýsanç duýgusyny döredýär we dünýä bileleşigine bolan minnetdarlygymyzy şertlendirýär.

BMG-a agza döwletleriň 34-siniň awtordaşlygynda kabul edilen bu wajyp resminama bitaraplyk syýasatynyň häzirki döwürde ählumumy gün tertibinde durýan wajyp meseleleriň çözgüdinde möhüm orun eýeleýändigini tassyklaýar.

Şeýle hem 2020-nji ýylyň 27-28-nji noýabrynda Yslam Hyzmatdaşlyk Guramasynyň Daşary işler ministrleriniň geňeşiniň 47-nji mejlisinde biziň ýurdumyzyň başlangyjy boýunça “Yslam Hyzmatdaşlyk Guramasy sebitinde hem-de tutuş dünýäde halkara parahatçylygy, howpsuzlygy we durnukly ösüşi saklamakda hem-de pugtalandyrmakda bitaraplyk syýasatynyň orny” atly Kararnamany biragyzdan kabul etmeginiň meniň üçin uly hormatdygyny bellemek isleýärin.

Çärýek asyr bäri Türkmenistan bu ýörelgelere gyşarnyksyz eýerýär, parahatçylyk söýüjilik, deňeçer garaşsyz syýasaty yzygiderli alyp barýar. Öňi bilen, bize goňşy ýurtlar bilen oňyn gatnaşyklary saklamak we pugtalandyrmak başartdy.

Köpasyrlyk tejribä, medeni hem-de ruhy ýakynlyga esaslanyp, biz hoşniýetli goňşuçylyk we özara düşünişmek däpleriniň nesilden-nesle geçirilmegini, häzirki şertlerde umumy maksatlary, ileri tutulýan ugurlary birleşdirmek, goňşy ýaşaýan halklaryň we döwletleriň taryhy ykballarynyň bitewüligini nazara alyp, hyzmatdaşlygyň netijeli guralyny döretmegi başardyk. Bu bolsa parahatçylygy we durnuklylygy saklamak hem-de berkitmek, ykdysady, söwda hem-de ynsanperwer gatnaşyklaryny ösdürmek, Durnukly ösüş maksatlaryny amala aşyrmak boýunça öňde durýan wezipeleri bilelikde çözmäge mümkinçilik berýär.

Türkmenistanyň bitaraplyk syýasaty ählumumy strategik deňeçerligiň möhüm guraly hökmünde sebit howpsuzlygynyň baş şertini emele getirýär. Goňşy döwletler bilen bilelikde, BMG bilen ýygjam gatnaşyklary ösdürmek, jedelli ýagdaýlaryň öňüni almagyň guralyny döretmek, Merkezi Aziýada özara düşünişmek, ynanyşmak ugurlaryny tassyklamak boýunça iş alyp barýarys.

Bitarap Türkmenistanyň çägi sebitleýin gün tertibiniň brnäçe çylşyrymly meseleleri boýunça gepleşikleri geçirmek üçin kabul ederlikli ýer hökmünde birnäçe gezek saýlandy. Umuman, bitaraplyk ýörelgeleri, onuň parahatçylyk dörediji mümkinçilikleri, gapma-garşylyklary kadalaşdyrmak, olaryň öňüni almak hem-de aradan aýyrmak we ony gepleşikler arkaly çözmek meselesinde özüniň netijeliligini görkezýär hem-de halkara diplomatik gatnaşyklarynda möhüm orun eýeleýär we ýokary derejede ykrar edilýär.

Munuň özi 2007-nji ýylda BMG-niň Baş Assambleýasynyň çözgüdi esasynda we Merkezi Aziýa ýurtlarynyň goldaw bermeginde ştab-kwartirasy Aşgabatda ýerleşýän BMG-niň Merkezi Aziýa üçin öňüni alyş diplomatiýasy boýunça Sebit merkeziniň açylmagy aýdyň subutnamasydyr.

Tejribäniň görkezişi ýaly, munuň özi öz wagtynda amala aşyrylan we öňdengörüjilikli ädime öwrüldi. Merkeziň işi halkara bileleşiginiň ýokary bahasyna mynasyp boldy. Mälim bolşy ýaly, onuň işiniň jemlerine baha bermek bilen, BMG-niň Howpsuzlyk Geňeşi öňüni alyş diplomatiýasynyň işiniň, Merkezi Aziýada dawalaryň irki döwürde öňüni almak wezipesiniň wajyp ähmiýete eýedigini birnäçe gezek belledi we bu düzümiň işine yzygiderli goldaw berdi.

2017-nji ýylda Türkmenistanyň başlangyjy boýunça BMG-niň Baş Assambleýasy “Birleşen Milletler Guramasynyň Merkezi Aziýa üçin öňüni alyş diplomatiýasy boýunça Sebit merkeziniň orny” atly Kararnamany kabul etdi. Oňa ähli yklymlara degişli döwletleriň 57-si awtordaş bolup çykyş etdi. Bu gezekki mejlisiň dowamynda türkmen tarapy bitaraplygyň we öňüni alyş diplomatiýasynyň ähli mümkinçiliklerini jemlemek hem-de herekete girizmek boýunça işleri dowam etdirer.

Şeýlelikde, ýurdumyz tarapyndan Merkezi Aziýa üçin öňüni alyş diplomatiýasy boýunça Sebit merkeziniň orny hakyndaky Kararnamanyň täze taslamasy taýýarlanyldy. Oňa goşmaça has mazmunly ugurlar, hususan-da, Öňüni alyş akademiýasyny institusional taýdan resmileşdirmek we Merkezi Aziýa bilermenler forumynyň guralyny pugtalandyrmak hakynda goşmaçalar girizildi. Şeýle hem Türkmenistan Baş Assambleýanyň bitaraplyk syýasatynyň halkara syýahatçylygy, howpsuzlygy, durnukly ösüşi saklamakda we pugtalandyrmakda eýeleýän orny hem-de ähmiýeti hakynda Kararnamasynyň taslamasyny hödürledi.

Mundan başga-da, biziň başlangyjymyz boýunça halkara gatnaşyklary tejribesinde bitaraplyk ýörelgelerini öňe ilerletmek boýunça ulgamlaýyn iş üçin häzirki döwürde gepleşikler meýdançasy hökmünde parahatçylygyň, howpsulygyň we ösüşiň bähbidine Bitaraplygyň dostlary topary döredilýär. Oňa eýýam 20-den gowrak döwlet girdi. Munuň özi häzirki şertlerde bitaraplyk ýörelgeleriniň ähmiýetine we geljegine düşünmek ugurlarynyň ösýändiginiň aýdyň subutnamasydyr.

Şunuň bilen baglylykda, biziň pikirimizçe Türkmenistanyň BMG-niň halkara meselelerini kadalaşdyrmakda bitaraplyk ýörelgelerini netijeli ulanmak boýunça düzgünnamalar toplumynyň taýýarlanylmagy ähmiýetli we maksadalaýyk ädim bolup durýar. Şeýlelikde, olaryň ulanylmagynyň ähli halkara ýagdaýyna netijeli täsir etmäge we uly bähbit getirmäge ukyply boljakdygyna ynam bildrýärin.

Umuman, häzirki döwürde dartgynlylygy aradan aýyrmak, dünýäde durnuklylygy saklamak boýunça bilelikdäki tagallalaryň halkara hukugynyň umumy ykrar edilen kadalarynyň esasynda alnyp barylmagy döwletleriň, halkara edaralarynyň we aň-bilim merkezleriniň, bu ugra jogapkärli köpçülikleiýn habar beriş serişdeleriniň möhüm ugruna öwrülmelidir.

Birek-birek bilen özara gatnaşyklarda ynanyşmagy hem-de hormat goýmagy dikeltmek, oňa gatnaşyjylaryň kanuny hukuklaryny we bähbitlerini ykrar etmjge esaslanýan deňhukkuly gatnaşyklary tassyk etmek zerur bolup durýar. Her ýurduň bu maksatlara ýetmekde önjeýli we ähmiýetli goşant goşmaga ukyplydygyna ynanýaryn. Şunuň bilen baglylykda, Türkmenistan bitaraplyk, parahatçylyk söýüjilik, dünýä bileleşiginiň hoşniýetli erkine ynam bildirmek ýörelgelerine esaslanyp, 2021-nji ýyly Halkara parahatçylyk we ynanyşmak ýyly diýip yglan etmek hakyndaky başlangyjy öňe sürdi.

Bu teklip BMG-niň Baş Assambleýasynyň goldawyna mynasyp boldy we geljek ýylda biz Aşgabatda dünýä syýasatynyň möhüm meseleleri boýunça köptaraplaýyn gatnaşyklary ýola goýmakda möhüm tapgyra öwrüljek, nukdaýnazarlary we çemeleşmeleri ýakynlaşdyrmagyň ýoluny gözlemekde oňyn netije berjek ýokary derejedäki Halkara maslahatyny geçirmegi meýilleşdirýäris.

Hormatly maslahata gatnaşyjylar!

Türkmenistanyň bitaraplygynyň ähli döwletler bilen dostlukly, netijeli we birek-birege hormat goýmak gatnaşyklaryny saklamakda, BMG-niň hem-de onuň ýöriteleşdirilen edaralary bilen hyzmatdaşlygy ýola goýmakda, beýleki abraýly halkara guramalaryň işine gatnaşmakda, şeýle hem ýurdumyzyň häzirki zaman dünýä gurluşynyň has wajyp meselelerini çözmäge doly derejede gatnaşmagy üçin amatly mümkinçilikleri döretmekde ähmiýetlidigini bellemek isleýärin.

Türkmenistanyň halkara başlangyçlary energetika howpsuzlygy, ulag ulgamyndaky hyzmatdaşlyk, ekologiýa, azyk üpjünçiligi, suw serişdelerine elýeterlilik, bosgunlaryň hukuklaryny goramak we ählumumy ösüşiň beýleki möhüm ugurlarynda aýratyn ähmiýetlidir hem-de uly abraýa eýedir.

Biz bu meselelere çemeleşmelerimizi döwletleriň we halkara guramalaryň netijeli we aýdyň ýörelgeleriniň mümkinçiliklerini birleşdirmek zerurlygyndan ugur alyp döredýäris.

Tebigy gazyň ägirt uly dünýä gorlaryna eýe bolmak bilen, Türkmenistan dünýäniň energiýa serişdelerine adalatly hem-de deňhukukly elýeterliligiň üpjün edilmeginiň yzygiderli tarapdary bolup durýar. Ähli taraplaryň bähbitlerini nazara alyp, ygtybarly we durnukly energetika geçirijiler ulgamynyň döredilmegi şu maksada ýetmegiň esasy ýollarynyň biridir.

Biziň ýurdumyz BMG-niň çäklerinde energetika meselesi boýunça giň halkara hyzmatdaşlyk gatnaşyklaryny başlamagy teklip etdi hem-de Baş Assambleýanyň goldawyna mynasyp bolan Kararnamanyň taslamasyny işläp taýýarlady. Şol mejlisiň dowamynda biz energiýa serişdeleriniň ygtybarly we durnukly üstaşyr geçirilmegi hem-de durnukly ösüşi we halkara hyzmatdaşlygyny üpjün etmekde onuň eýeleýän orny” atly Kararnamanyň taslamasyny hödürledik. Türkmenistan dünýäniň energiýa üpjünçilik ulgamynyň ählumumy ykdysady ösüşiň, adamlaryň abadanyylygynyň, özara bähbitli gatnaşyklaryň höweslendirilmeginiň bähbidine gulluk etjekdigine pugta ynanýaryn.

Munuň üçin bolsa, meniň pikirimçe, energiýa serişdeleriniň birtaraplaýyn ülňüsinden el çekmeli, işe päsgel berýän bökdençilikleri aradan aýyrmaly, baha dolanyşygynyň umumy kabul ederlik derejesini üpjün etmeli. Türkmenistan ulag ulgamyndaky hyzmatdaşlygyň geljekki ugurlaryna bolan gatnaşyklar babatda hem şeýle garaýyşlary öňe sürýär. Ulag meselesi boýunça ählumumy başlangyç bilen BMG-niň derejesine çykmak arkaly biz bu wezipeleriň häzirki döwürde Durnukly ösüş maksatlaryny ýerine ýetirmek bilen berk baglanyşyklydygyndan ugur aldyk.

Halkara ulag ulgamynyň ornuny işjeňleşdirmek döwletleriň we sebitleriň ulag-üstaşyr akymlaryna goşulyşmagy arkaly ykdysady ösüşi höweslendirmäge, olaryň arasyndaky ösüş derejesindäki bökdençlikleri aradan aýyrmaga gönükdirilendir. ХХ1 asyrda Milletler Bileleşiginiň möhüm wezipeleriniň çözgüdine gönükdirilen döwrebap ulag düzümini döretmek ýörelgeleri tutuş dünýäde millionlarça adamlaryň hyzmatyna, dünýäniň tebigy serişdeleriniň saklanylmagyna we artdyrylmagyna gönükdirilendir. Bu bolsa, adamzadyň häzirki döwürde alyp barýan işiniň halkara strategiýasy bolup durýar.

2016-njy ýylda Türkmenistan durnukly ulag ulgamy boýunça Ählumumy maslahat geçirmegi öz üstüne aldy. Geljek ýylda bolsa Aşgabatda Deňze çykalgasy bolmadyk ösüp barýan ýurtlaryň ulag ministrleriniň Halkara maslahatyny geçirmek meýilleşdirilýär. Şeýle hem biz BMG-niň çäklerinde durnukly ulag ulgamy boýunça hyzmatdaşlyga çagyrýan Kararnamalaryň taslamalaryna goldaw bermek babatdaky tagallalary artdyrýarys.

Türkmenistan ekologiýa meselesine we howanyň üýtgemegine möhüm üns berýär. Durnukly ösüş boýunça Rio+20 sammiti, 7-nji Bütindünýä suw forumy ýaly ählumumy duşuşyklarda, BMG-niň Baş Assambleýasynyň mejlislerinde we beýleki abraýly guramlaryň belent münberlerinden biziň ýurdumyz ykdysadyýetiň işi bilen daşky gurşawy goramagyň arasynda oýlanyşykly deňeçerligi gözlemäge we ony üpjün etmäge gönükdirilen başlangyçlary öňe sürýär.

Hususan-da, türkmen tarapy energetika pudagynda anyk ykdysady bähbitleri, halkara hyzmatdaşlygynyň ýagdaýyny Hazaryň biodürlüligini saklamagyň zerurlygy bilen birleşdirmegiň möhümdigi, onuň çeýe ekologiýa derejesiniň bozulmazlygyna ýol bermezligiň wajypdygy hakynda mälim etdi. Türkmenistan Merkezi Aziýa üçin Suw strategiýasyny, BMG-niň Aral deňziniň sebitiniň ýurtlary üçin Ýörite maksatnamasyny işläp taýýarlamagy, Merkezi Aziýa ýurtlaryň bir bitewi ekologiýa maksatnamasy hökmünde daşky gurşawy goramak boýunça Hereketleriň sebit meýilnamasyny ýerine ýetirmek bilen bagly hem-de başga birnäçe teklipleri öňe sürdi.

Biziň ýurdumyz “Birleşen Milletler Guramasy bilen Araly halas etmegiň Halkara gaznasynyň arasynda hyzmatdaşlyk etmek hakyndaky” Kararnamanyň taslamasynyň awtory bolup durýar hem-de ol Baş Assambleýanyň goldawyna mynasyp boldy we häzirki döwürde aral heläkçiligini aradan aýyrmak, ykdysady we durmuş şertlerini, ilatyň ýaşaýyş hem-de saglyk derejesini gowulandyrmak boýunça bilelikdäki tagallalary utgaşdyrmak üçin ygtybarly binýat bolup durýar.

Elbetde, bu başlangyçlar köp babatda Türkmenistanyň ýerleşýän sebitine degişlidir. Şeýle ýörelgeleriň we çemeleşmeleriň, ilkinji nobatda, geljek nesiller, biziň planetamyzyň ajaýyp keşbini saklamak, daşky gurşawa aýawly çemeleşmek hakyndaky alada bilen baglanyşyklydygyny hem-de dünýäniň beýleki künjekleri üçin hem bähbitlidigi bellärliklidir.

2016-njy ýylda howanyň üýtgemegi hakyndaky Pariž ylalaşygyna goşulmak bilen, Türkmenistan ählumumy ekologiýa gün tertibiniň çözülmegine mynasyp goşant goşdy we häzirki döwürde ýurdumyz bu ählumumy resminamanyň ýörelgelerine eýermek bilen, özüniň wajyp döwlet wezipelerini kesgitleýär. Munuň özi ony utgaşdyrmak boýunça halkara tagallalaryna netijeli goldaw bermekden ybaratdyr.

Bitaraplyk derejesi Türkmenistana halkara ynsanperwer işine gatnaşmak, bosgunlara we raýatlygy bolmadyk adamlara kömek bermek işine gatnaşmagy üçin amatly mümkinçilikleri döredýär. BMG-niň bosgunlaryň işi boýunça Ýokary komissarynyň maksatnamasynyň Ýerine ýetiriji komitetiniň, Halkara migrasiýa guramasynyň agzasy bolmak bilen, ýurdumyz bu çylşyrymly ählumumy meseläniň çözülmegine mynasyp goşant goşýar.

2012-nji ýylda Aşgabatda “Musulman dünýäsinde bosgunlar” ady bilen ilkinji Halkara maslahaty geçirildi. Onuň dowamynda wajyp ylalaşyklar gazanyldy. Biz olary ýerine ýetirmek boýunça hyzmatdaşlarymyz bilen netijeli iş alyp barýarys we indiki ýylda BMG-niň bosgunlaryň işi boýunça Ýokary komissarynyň müdirligi bilen bilelikde, bu mowzuk boýunça ikinji Halkara maslahatyny geçirmegi meýilleşdirýäris.

Bu ugurda milli tagallalar barada aýdylada bolsa, diňe 2011-nji ýyldan häzirki döwre çenli 26 müňe golaý adam Türkmenistanyň raýatlygyna kabul edildi.

Owganystandaky ýagdaýlara bolan biziň çemeleşmelerimiz hakynda aýdaýyn. Köp ýyllaryň dowamynda Türkmenistan goňşy döwlete anyk ykdysady we ynsanperwer goldawy berip gelýär.

Bu Owganystanyň çäklerinde lukmançylyk we bilim edaralarynyň gurluşygy, ýeňillikli bahalarda energiýa serişdeleriniň ugradylmagy, ýurdumyzyň ýokary okuw mekdeplerinde owgan ýaşlaryna bilim berilmegi, dostlukly ýurda yzygiderli ynsanperwer kömeginiň ugradylmagy we goldawyň beýleki görnüşleri ýaly ugurlarda öz beýanyny tapýar.

Bu işler Türkmenistanyň öz serişdeleriniň hasabyna maliýeleşdirilýär. Bu işleriň ýurdumyzda Owganystana ynsanperwer kömegini bermek boýunça ýörite taýýarlanylan maksatnama laýyklykda, yzygiderli alnyp baryljakdyyna we zerur goldawyň beriljekdigine owgan dostlarymyzy hem-de halkara bileleşigini ynandyrýaryn.

Owgan tarapynyň gatnaşmagynda, ilkinji nobatda, energetika, ulag we kommunikasiýa ýaly durmuş taýdan möhüm ugurlarda iri düzümleýin taslamalaryň durmuşa geçrilmegi Owganystanyň syýasy durnuklylygynyň, ykdysady hem-de durmuş taýdan galkynmagynyň, sebit we dünýä hojalyk gatnaşyklaryna goşulyşmagynyň wajyp şerti bolup durýar.

Türkmenistan-Owganystan-Pakistan-Hindistan gaz geçirijisiniň gurluşygynyň taslamasyny öňe sürmek bilen, biziň ýurdumyz bu ugurda yzygiderli işleri alyp barýar.

Türkmenistan- Owganystan-Pakistan ugry boýunça elektrik geçiriji we optiki-süýümli aragatnaşyk ulgamlarynyň gurluşygy, şeýle hem ýurdumyzy Owganystan bilen baglanyşdyrýan demir ýollary çekmek işleri alnyp barylýar.

Biz Owganystanyň, beýleki goňşy ýurtlaryň gatnaşmagynda has ähmiýetli taslamalary durmuşa geçirmegrň üstünde işlemegi dowam etmegi meýilleşdirýäris we halkara guramalary, öňi bilen bolsa, BMG bilen doganlyk owgan halkyna hemmetaraplaýyn goldaw bermek işinde ýola goýulýan hyzmatdaşlygy mundan beýläk-de giňeltmäge taýýardyrys.

Munuň syýasy tarapy barada aýdanyňda men Türkmenistanyň Bitarap döwlet hem-de gönüden-göni goňşy ýurt hökmünde Owganystandaky ýagdaýy parahatçylykly, syýasy serişdeler arkaly kadalaşdyrmaga gyzyklanma bildirýän ähli taraplaryň arasynda gepleşikleri geçirmek üçin özüniň syýasy giňişligini bermäge hem-de zerur bolan ähli guramaçylyk şertlerini döretmäge taýýardygyny tassyklamak isleýärin. Bu meselede gepleşikleri geçirmegiň ýeke-täk serişdedigine ynanýaryn.

Şeýle hem häzikri wagtda tutuş dünýäniň sezewar bolan täze çynlakaý wehimi barada aýtman bilmerin. Koronawirus pandemiýasy onlarça million adamyň saglygyna zeper ýetirmeginden hem-de gynansak-da, köpsanly adamlaryň ömür tanapyny kesmeginden başga-da, halkara gatnaşyklaryndaky ulgamlaýyn meseleleri ýüze çykardy.

Ilkinji nobatda, bu howpa garşy göreşde diňe bir tehniki taýdan däl-de, tagallalary birleşdirmäge hem taýýarlygyň ýokdugy aýan boldy. Şunda ynamyň we syýasy erkiň ýeterlik derejede däldigini ýene-de bellemek gerek. Bu ýokanç kesel ýaýrap başlan badyna Türkmenistan öz anyk we üýtgewsiz garaýyşyny beýan etdi: ähli döwletleriň jebisligini, raýdaşlygyny hem-de bu wehime garşy göreşde özara goldawyny jemlemek zerurdyr.

Anyk çäreler barada aýdylanda bolsa, ýurdumyz halkara ylmy diplomatiýanyň mümkinçiliklerini doly derejede herekete girizmek ugrunda çykyş edip, BMG-niň Baş Assambleýasynyň şu gezekki mejlisinde dürli ýurtlaryň lukmançylyk bileleşikleriniň arasynda göni gatnaşyklary ýola goýmak üçin zerur şertleriň döredilmegine, bilelikdäki işläp taýýarlamalaryň hem-de hyzmatdaşlygyň uzakmöhletleýin maksatnamalarynyň höweslendirilmegine gönükdirilen anyk çäreleriň birnäçesini teklip etdi. Türkmenistan 2021-nji ýylda Aşgabatda täze görnüşli ýokanç kesellere garşy göreş meseleleri boýunça Alym-lukmanlaryň halkara forumyny geçirmegi teklip edýär.

Hormatly maslahata gatnaşyjylar!

Çykyşymy jemläp, häzirki wagtda bitaraplyk ýörelgelerini Türkmenistanyň halkara hyzmatdaşlygynyň ähli ulgamlarynda diýen ýaly peýdalanmagyň mümkindigini, bu syýasatyň hyzmatdaşlygy we özara düşünişmegi ýola goýmak işlerinde uly mümkinçiliklere eýedigini, Birleşen Milletler Guramasynyň binýat goýujy maksatlaryny hem-de strategiýalaryny durmuşa geçirmekde ähmiýetli orun eýeleýändigini bellemek isleýärin.

Biziň Bitaraplygymyzyň döredijilikli iş bolup, onuň täze taglymlar hem-de iş ýüzündäki tejribeler bilen baýlaşdyrylýandygy, üýtgäp durýan ýagdaýlara, ýüze çykýan wehimlere uýgunlaşýandygy onuň möhüm aýratynlygydyr. Emma onuň parahatçylyk söýüji, döredijilik, ynsanperwer häsiýeti üýtgewsizligine galýar. Türkmenistan geljek ýyl özüniň Garaşsyzlygynyň 30 ýyllygyny bellär.

Biziň bu döwürde uly sepgitlere ýetendigimizi, kuwwatly ykdysadyýeti we durmuş ulgamy bolan, halkara bileleşiginiň mynasyp hem-de abraýly agzasy bolan okgunly ösýän döwlete öwrülendigini bellemeli. Köp babatda bu üstünlikler yzygiderli geçirilýän bitarplyk syýasatynyň netijesi boldy.

Hut şonuň üçin hem men garaşsyzlyk we bitaraplyk düşünjeleriniň türkmen halky üçin bitewi garaýyşlar bolup durýandygyny hemişe belleýärin. Olar biziň döwletliligimiziň iki daýanç sütünidir, Türkmenistan bu sütünlerde ynamly orun alyp, özüniň ýer ýüzündäki köpsanly dostlary bilen bilelikde hyzmatdaşlygyň, ösüşiň we abadançylygyň täze belentliklerine tarap ynamly öňe barýar.

Hormatly maslahata gatnaşyjylar!

Çykyşymyň ahyrynda Türkmenistanyň başlangyjy boýunça BMG-niň Baş Assambleýasynyň 2021-nji ýyly “Halkara parahatçylyk we ynanyşmak” ýyly diýip yglan eden ýylynda ýene bir taryhy senäni – Türkmenistanyň Garaşsyzlygynyň şanly 30 ýyllygyny bellär.

30 ýyl mundan ozal ýurduň ösüşiniň syýasy, durmuş-ykdysady we daşary syýasat ugry parahatçylyk söýüjilik we ynsanperwerlik ýörelgelerine esaslanýar hem-de özüniň netijeliligini görkezdi.

Biziň kuwwatly täzeçil ykdysadyýeti, ýokary durmuş derejeli halky we belent halkara abraýy bolan garaşsyz özygtyýarly Türkmenistany döretmegimiz esasy eýelän sepgidimizdir.

Biziň kuwwatly döwletimiz mundan beýläk-de dünýäde tutuş adamzadyň bagtyýar we abadan durmuşynyň bähbidine parahatçylyk söýujilik we dostana gatnaşyklaryny pugtalandyrmak üçin mundan beýläk-de ähli tagallalary eder.

Pursatdan peýdalanyp, ýetip gelýän 2021-nji – “Halkara parahatçylyk we ynanyşmk” ýyly bilen tüýs ýürekden gutlaýaryn. Goý, bu ýyl bize rowaçlyk we bagt getirsin!

Aşgabat, 12-njy dekabr, 2020 ýyl

 

Täze Ýylyň «Türkmenistan — parahatçylygyň we ynanyşmagyň Watany» şygaryna bagyşlanan maslahat

  /   Türkmen döwlet habarlar agentligi (TDH)  /   04.01.2021  /   

Şu gün paýtagtymyzdaky Jemgyýetçilik guramalarynyň merkeziniň mejlisler zalynda 2021-nji ýylyň «Türkmenistan — parahatçylygyň we ynanyşmagyň Watany» atly şygarynyň yglan edilmegine bagyşlanan maslahat geçirildi. Dabaraly çärä Mejlisiň, jemgyýetçilik guramalarynyň, syýasy partiýalaryň, ýokary okuw mekdepleriniň hem-de köpçülikleýin habar beriş serişdeleriniň ýolbaşçylary hem-de wekilleri gatnaşdylar.

Mälim bolşy ýaly, hormatly Prezidentimiz Gurbanguly Berdimuhamedowyň başlangyjy bilen tassyklanan bu şygar halkymyzdan, döwlet edaralaryndan, iri jemgyýetçilik guramalaryndan hem-de syýasy partiýalardan gelip gowşan köp sanly teklipler nazara alnyp, öňe sürüldi.

Türkmenistanda her ýylyň döwrebap atlandyrylmagy, milli ösüşiň täze tapgyrynda esasy ugurlary şöhlelendirýän şygaryň yglan edilmegi asylly däbe öwrüldi. Bu raýatlaryň watançylyk duýgusynyň ýokarlanmagyna ýardam edýär hem-de her bir adamyň milli Liderimiziň baştutanlygynda Diýarymyzda amala aşyrylýan ägirt uly işlere goşant goşmak hyjuwyny artdyrýar.

Çykyş edenler 2021-nji ýylyň halkyň erk-isleginiň nyşanyna öwrülen şygarynyň Watanymyzyň ýeten belent sepgitlerini giňden wagyz etmäge, olaryň ähmiýetini açyp görkezmäge, iri möçberli ykdysady özgertmelere hem-de durmuş taýdan öňegidişliklere itergi bermäge, şonuň ýaly-da, ýurdumyzyň Durnukly ösüş maksatlaryny durmuşa geçirmäge, döwlet Baştutanymyz Gurbanguly Berdimuhamedowyň parahatçylygy we durnuklylygy üpjün etmek boýunça halkara başlangyçlaryny goldamaga gönükdirilendigini nygtadylar.

Çykyşlarda şu ýylyň şygarynyň Garaşsyz, Bitarap Türkmenistanyň başlangyjy boýunça BMG-niň Baş Assambleýasynyň 73-nji mejlisinde kabul edilen «2021-nji ýyl — Halkara parahatçylyk we ynanyşmak ýyly» atly Kararnama bilen mynasyp utgaşýandygy bellenildi. Ýurdumyzyň baş şygarynda ýaşlary Garaşsyz, Bitarap Türkmenistana çäksiz buýsanç hem-de söýgi ruhunda terbiýelemek baradaky pikiriň hem öz beýanyny tapýandygyny aýtmak gerek.

«2021-nji ýyl, Türkmenistan — parahatçylygyň we ynanyşmagyň Watany» atly maslahata gatnaşyjylar yglan edilen bäsleşigiň netijesinde saýlanyp alnan nyşanyň ýurdumyzda eziz Diýarymyzyň Garaşsyzlygynyň 30 ýyllyk baýramyna bagyşlanan ähli dabaraly çärelerde giňden ulanyljakdygyny bellediler.

Ýygnananlar döwlet Baştutanymyz Gurbanguly Berdimuhamedowa ýurdumyzyň ösüş ýolundaky batly gadamlary hem-de barha artýan halkara abraýy ugrunda bitirýän ägirt uly işleri üçin hoşallyk bildirip, «Türkmenistan — parahatçylygyň we ynanyşmagyň Watany» ýylynyň şanly sepgitler we beýik işler bilen şöhratlandyryljakdygyny nygtadylar.

Toý ýylynda milli ykdysadyýetimizi mundan beýläk-de berkitmek, ylym, bilim, saglygy goraýyş, durmuş ulgamlaryny ösdürmek boýunça giň möçberli çäreler kesgitlenildi. Maslahata gatnaşyjylar şolaryň türkmen halkynyň abadançylygyny hem-de durmuş derejesini ýokarlandyrmaga gönükdirilendigini belläp, kesgitlenilen beýik işleri durmuşa geçirmäge, hormatly Prezidentimiziň parasatly içeri we daşary syýasatyny, mähriban Diýarymyzyň ýeten sepgitlerini wagyz etmäge, ýaşlary watançylyk ruhunda terbiýelemäge işjeň gatnaşjakdyklaryna ynandyrdylar.

Milli Liderimiz Halkara ýubileý maslahatyna gatnaşdy

  /   Türkmen döwlet habarlar agentligi (TDH)  /   12.12.2020  /   

Paýtagtymyzda“Bitaraplyk syýasaty we onuň halkara parahatçylygy, howpsuzlygy we durnukly ösüşi üpjün etmekde ähmiýeti” atly Halkara maslahaty geçirildi. Watanymyzyň hemişelik bitaraplyk derejesine eýe bolmagynyň 25 ýyllygyna bagyşlanan Maslahatyň dabaraly mejlisine hormatly Prezidentimiz Gurbanguly Berdimuhamedow gatnaşdy.

Ir bilen döwlet Baştutanymyz halkara maslahatynyň geçirilýän ýeri bolan Söwda-senagat edarasyna geldi. Hormatly Prezidentimiz Gurbanguly Berdimuhamedow maslahat başlamagynyň öňüsyrasynda Söwda-senagat edarasynyň sergi merkezinde Türkmenistanyň Bitaraplygynyň 25 ýyllygy mynasybetli ýaýbaňlandyrylan Halkara sergi bilen tanyşdy. Ol 12 günüň dowamynda ýurdumyzyň ykdysadyýetiniň ähli pudaklarynyň ýeten derejesini görkezdi.

Giň möçberli gözden geçirilişe ähli döwlet edaralary, Senagatçylar we telekeçiler birleşmesi gatnaşdy. Serginiň çäklerinde köpsanly işewür çäreler, tanyşdyrylyş dabaralary we gepleşikler geçirildi. Ýurdumyzyň ministrlikleriniň we beýleki düzümleriniň ýolbaşçylary bilen daşary ýurtlaryň ugurdaş düzümleriniň, halkara guramalarynyň wekilleriniň arasynda resminamalara gol çekmek çäresi boldy.

Şeýlelikde, serginiň tamamlaýjy gününde Döwlet habarlar agentligi (TDH) bilen Russiýanyň TASS döwlet habarlar agentliginiň arasynda hyzmatdaşlyk etmek hakyndaky Ähtnama gol çekildi. Wideoaragatnaşyk arkaly geçirilen duşuşykda agentlikleriň ýolbaşçylary degişli resminama öz gollaryny goýdular.

1-nji dekabrda öz işine başlan serginiň dowamynda ABŞ-nyň 62 million dollaryna, 1,5 milliondan gowrak ýewro hem-de 2,5 million manatlyga barabar halkara resminamalarynyň we şertnamalarynyň jemi 130-dan gowragyna gol çekildi.

50-ä golaý resminama halkara guramalary bilen gol çekildi. Şolaryň köpüsi Türkmenistan bilen Birleşen Milletler Guramasynyň düzümleriniň arasynda baglaşyldy. Gazanylan ylalaşyklar boýunça taslamalaryň bahasy ABŞ-nyň 82 million dollaryndan gowrak boldy. Şondan 70,5 million dolary türkmen tarapyndan gönükdirmek meýilleşdirilýär.

Mundan başga-da, ýurdumyzyňharytlaryny eksporta ibermek boýunça ABŞ-nyň 72,79 million dollaryna barabar bolan şertnamalaryň 40-sy baglaşyldy.

Sergide bölümleriň bezeginde hem, işinde hem sanly tehnologiýalaryň ulanylmagy bu ýerde wideomaslahatlary, onlaýn-duşuşyklaryny we dünýäniň dürli künjekleri bilen göni aragatnaşyklary guramaga mümkinçilik berdi. Şeýlelikde, paýtagtymyzda geçirilen baýramçylyk sergisinde onlarça ýurtlaryň wekilleriniň gatnaşmagy üçin şert döredildi. Bu Diýarymyzyň giň, deňhukukly halkara hyzmatdaşlyk gatnaşyklarynyň ösdürilmegine taýýardygynyň nobatdaky subutnamasyna öwrüldi.

Munuň özi hormatly Prezidentimiz Gurbanguly Berdimuhamedowyň bitaraplyk ýörelgelerine esaslanýan we halkymyzyň hem-de tutuş adamzadyň bähbidine gabat gelýän syýasatynyň üstünliklere beslenýändigini görkezdi.

Halkara serginiň mowzuklaýyn bölümleri Türkmenistanyň beýleki ýurtlar bilen söwda-ykdysady we ynsanperwer hyzmatdaşlygynyň esasy ugurlaryny beýan etdi. Onuň her bir güni milli ykdysadyýetimiziň we durmuş toplumynyň pudaklarynyň birine bagyşlanyldy. Şu gün bu ýerde ähli pudaklar öz gazanan üstünliklerini we ýeten derejesini görkezdiler. Wideoşekillerde Diýarymyzda amala aşyrylýan giň gerimli maksatnamalar, senagat, ulag-aragatnaşyk düzümleriniň döwrebaplaşdyrylyşy barada giňişleýin maglumatlar beýan edilýär.

Bu ýerde Ministrler Kabinetiniň Başlygynyň orunbasary Ç.Gylyjow Halkara serginiň birnäçe gün bäri öz işini dowam edýändigi, onuň çäkleirnde birnäçe çäreleriň geçirilendigi barada hasabat berdi.

Döwlet Baştutanymyz Gurbanguly Berdimuhamedow bu ýerde ýaýbaňlandyrylan serginiň Diýarymyzyň ähli ugurlar boýunça ýeten derejesini, gazanýan üstünliklerini beýan etmekde we öňde durýan wezipeleri kesgitlemekde möhüm ähmiýete eýedigini belledi. Soňra milli Liderimiz ýurdumyzyň durmuş-ykdysady ösüşiniň ugurlaryny öz içine alýan serginiň bölümleri bilen tanşyp başlady.

Serginiň merkezinde ýer togalagynyň görnüşinde aýlanyp duran şekil döredilipdir. Onda multimediýa tehnologiýalaryň kömegi arkaly dürli ýazgylar, şol sanda Türkmenistanyň Döwlet baýdagy, parahatçylygyň we döwletimiziň bitaraplyk syýasatynyň baş nyşany bolan kepderiniň şekilleri görünýär.

Ýer togalagynyň görnüşinde taýýarlanan şekilde ýurdumyzyň ägirt uly ykdysady serişdeleri, ulgamy barha ösýän eksport kuwwaty we täze önümçilik üstünlikleri häzirki zaman tehnologiýalarynyň üsti bilen görkezilýär. Ýokary tehnologiýalar ulgamynda önümçiligiň täze ugurlaryny özleşdirýän telekeçilik ulgamy umumy ösüşe mynasyp goşant goşýar.

Milli Liderimiz bu ýerde milli ykdysadyýetimiziň pudaklaryna degişli bölümler bilen tanyşdy. Wise-premýerler özleriniň gözegçilik edýän düzümlerindäki sergiler bilen tanyşdyrdylar.

Döwlet Baştutanymyz ilki bilen Türkmenistanyň Daşary işler ministrliginiň bölümi bilen tanyşdy. Maglumat interaktiw monitorlarda, wideogörnüşlerde ýurdumyzyň daşary syýasat edarasynyň işiniň möhüm ugurlary barada gürrüň berilýär. Şeýle hem olarda iri halkara guramalarynyň ýolbaşçylarynyň, döwlet işgärleriniň we beýlekileriň şekilleri janlandyryldy.

Dürli öwüşginli şekillerde durnukly ösüş maksatlarynyň 17-siniň nyşanlary, dünýä ýurtlarynyň elipbiý tertibindäki sanawlary, döwlet nyşanlary weTürkmenistanyň işjeň hyzmatdaşlyk edýän halkara guramalary görünýär.

BMG-niň Baş Assambleýasynyň “Durnukly ösüşi we halkara hyzmatdaşlygyny üpjün etmekde energiýa serişdeleriniň ygtybarly we durnukly üstaşyr geçirilmegi hem-de onuň ähmiýeti” atly Kararnamanyň ýazgylary möhüm orun eýeleýär. Ol hormatly Prezidentimiz Gurbanguly Berdimuhamedowyň energiýa howpsuzlygy babatda köpugurly halkara –hukuk guralyny döretmek hakyndaky başlangyçlaryny durmuşa geçirmek maksady bilen, 2008-nji we 2013-nji ýyllarda kabul edildi.

Soňra döwlet Baştutanymyz Türkmenistanyň Mejlisine degişli bölüme bardy. Bu ýerde sanly tehnologiýalary we maglumat usullaryny ulanmak arkaly Parlamentiň işiniň esasy ugurlary, şol sanda milli kanunçylyk binýady pugtalandyrmak, milli Liderimiziň başlangyçlaryny dünýä giňişliginde öňe ilerletmek we özgertmelere hukuk goldawyny bermek boýunça durmuşa geçirilýän çäreler giňden görkezildi.

Hormatly Prezidentimiz beýleki bir diwarlygyň ýanynda ýurdumyzyň harby we hukuk goraýjy edaralarynyň gazanýan üstünlikleri, ähli ugurlaryň kanunçylyk binýadynyň pugtalandyrylmagy boýunça durmuşa geçirýän çäreleri barada gürrüň berýän maglumatlar bilen tanyşdyryldy.

Bu ýerde Diýarymyzyň medeniýet we sungat ulgamyna degişli bölüm öz gymmatlyklaryny görkezdi. Şonda halkymyzyň baý mirasy, dünýä nusgalyk däpleri barada gürrüň berilýär. Zergärçilik sungatynyň ajaýyp eserleri, gadymy kümüş bezegler, milli saz gurallary we beýleki gymmatlyklar türkmen halkynyň döredijilik zehinini giňden açyp görkezýär.

Soňra hormatly Prezidentimiz Gurbanguly Berdimuhamedow ýurdumyzyň maliýe-ykdysady toplumynyň bölümleri bilen tanyşdy. Bu ýerde toplumyň düzümleriniň işleri barada giňişleýin maglumatlar berilýär,ýöriteleşdirilen pudaklaýyn neşirler, gollanmalar,dürli bank we elektron hyzmatlarynyň wideotanyşdyrylyşy serginiň häsiýetli aýratynlygydyr.

Türkmenistanyň ylym-bilim ulgamyna degişli bölümde bu ugurda gazanylan üstünlikler we onuň mümkinçilikleri aýdyň beýan edilýär. Şeýle hem milli halypaçylyk mekdebiniň nesilden-nesle geçirilişiniň aýdyň nyşany bolan gymmatly golýazmalar, Diýarymyzyň alymlarynyň täze işläp taýýarlamalary öz beýanyny tapdy.

Şu ýerde dermanlyk ösümlik hökmünde ykrar edilen üzärligiň dessesini, türkmen himiýaçylarynyň ýakynda oýlap tapan “ýodomal” antiseptik serişdesini we ylym-barlag taslamalarynyň beýleki miwelerini görmek bolýar. Mundan başga-da, bu bölümde ýrudumyzyň bilim ulgamynda amala aşyrylýan syýasatyň üstünliklere beslenýändigini aňladýan köpsanly diplomlar we degişli baýraklar görkezilýär.

Ýurdumyzyň Sport we ýaşlar syýasaty ministrliginiň bölümini türkmen türgenleriniň abraýly halkara bäsleşiklerinde dürli ýyllarda gazanan medallary hem-de kuboklary bezeýär. Çeper şekiller, paýtagtymyzdaky Olimpiýa stadionynyň baş bezegine öwrülen ahalteke bedewiniň kellesiniň şekili 2017-nji ýylda Aşgabatda geçirilen Aziýa oýunlarynyň üstünliklerini aňladýar.

Hormatly Prezidentimiz Gurbanguly Berdimuhamedowa Aziýa oýunlarynyň açylyş dabarasyna gatnaşmak üçin berlen çakylyk, milli Liderimize 2019-njy ýylyň aprel aýynda dünýä giňişliginde sambonyň ösmegine goşant goşandy üçin gowşurylan samboçynyň lybasy bilen Halkara sambo federasiýasynyň güwänamasy bölümde görnükli orun eýeleýär.

Ýaryş ulagy “Amul-Hazar-2018” Halkara awtoralliniň täsirli pursatlaryny görkezýär. Onda döwlet Baştutanymyz ýaryşyň birinji tapgyrynda çykyş etdi. Garagum sährasynyň çägi boýunça geçirilen ýaryş türkmen sportunyň taryhynda dünýä derejesine çykarylan pursat hökmünde ýazyldy.

Çarpaýa galan iki bedewiň şekili “Türkmen atlary” döwlet birleşiginiň bölümini açýar. Onda bedewiňkümüşden ýasalan bezeg şaýlary görkezilýär. Bu ýerde milli Liderimiziň ahalteke bedewlerine bagyşlanan eserleri aýratyn orun eýeleýär.

Akhan atly bedewiň çarpaýa galyp, 10 metr aralygy geçmekde, Ginnesiň rekordlar kitabyna girizilmegi we oňa şaýatlyk edýän güwänama baýramçylyk serginiň esasy bezeginehem-de ol dünýä bileleşiginiň türkmen bedewleriniň deňsiz-taýsyz ugurlaryny görkezýän ykrarnamasyna öwrüldi.

Hormatly Prezidentimiz Gurbanguly Berdimuhamedow Diýarymyzyň bäş welaýatynyň ähli ugurlarda gazanan üstünliklerine bagyşlanan bölümleri synlady. Şolarda her sebitiň aýratynlyklary, tebigy serişdeleri hem-de onuň esasynda ösdürilýän ýerli senagat önümçilikleri görkezilýär. Bu ýerde oturdylan monitorlarda Diýarymyzyň welaýatlarynyň çäklerinde gurulýan ýaşaýyş jaýlary, jemgyýetçilik edaralary, zawodlar hem-de kärhanalary, elektrik beketleri, mekdepler we beýleki desgalar görünýär Munuň özi sebitleriň durmuş-ykdysady taýdan ösüşini görkezýän wideoşekillerdir.

Welaýatlaryň çäklerinde hereket edýän iri kärhanalaryň önümlerini, şol sanda dokma we gurluşyk senagatyna, obasenagat toplumynyň gaýtadan işleýän kärhanalaryna degişli görnüşler olaryň mümkinçiliklerini görkezýär. Häzir oba ýerlerinde ýokary öndürijilikli täze traktorlaryň we beýleki oba hojalyk tehnikalarynyň, ýyladyşhanalaryň kiçeldilen görnüşleri, türkmen topragynyň dürli künjeklerinde bitýän dermanlyk ösümlikler baradaky maglumatlar bu ugra degişli ösüşleri beýan edýär.

Ýurdumyzyň ulag toplumyna degişli bölüm baýramçylyk sergini dowam edýär. Onda Diýarymyzyň çäginden çartarapa uzaýan demir ýollaryň, awtomobil ýollarynyň, häzirki zaman deňiz we derýa gämileriniň ugurlary görkezilýär. Şeýle hem bu ýerde toplumyň ygtyýarynda bar bolan uçarlaryň, awtobuslaryň köp görnüşleri goýlupdyr. Bu ugurlar ýurdumyzyň ägirt uly giňişliklerini baglanyşdyrýar. Döwrebap yşyklar ulgamy arkaly Türkmenistanyň çäginden geçýän halkara geçelgeleri we ýollar, şol sanda ýakynda ulanylmaga berlen “Lapis-Lazuli” ugry görkezilýär.

Döwlet haryt-çig mal brižasyna degişli monitorda harytlaryň nyşanlary hem-de aýratynlyklary bilen baglylykda, bazarlaryň ösüş depgini, şu döwrüň anyk işi görkezilýär. Bu gün Türkmenistan hormatly Prezidentimiz Gurbanguly Berdimuhamedowyň baştutanlygynda eksport kuwwatyny artdyrýar. Harytlaryň iberilýän ugurlaryny we hyzmatdaşlygy giňeldýär. Diýarymyzda täze tehnologiýalar esasynda döredilen gaýtadan işleýän pudaklaryň ösmegi netijesinde, ýokary goşulan bahaly önümleriň mukdary artýar.

Senagatçylar we telekeçiler birleşmesi ähli ugurlarda alnyp barylýan işlerde möhüm orun eýeleýändgi baradaky bölümde hususy kärhanalaryň we kompaniýalaryň öndürýän hem-de daşary ýurt harytlary bilen mynasyp bäsleşdik edýän dürli görnüşdäki önümleri görkezilýär.

Dokma toplumynyň bölüminde dokalan matalar, çagalar we uly adamlar üçin niýetlenen geýimler, zenan lybaslary, tüýjümek önümler, diňe bir içerki bazarda däl, eýesm, daşarky bazarlarda uly islegden peýdalanýan ýokary hilli nah mata önümleri görkezilýär.

Ajaýyp halylar, türkmen medeniýetiniň we durmuşynyň möhüm ugry hasaplanylýan önümler “Türkmenhaly” döwlet birleşiginiň gymmatlyklarydy. Şu ýerde sanly ulgam arkaly guralan haly erişleriniň üstünde haly nusgalarynyň dürli görnüşleri, türkmen zenanlarynyň asyrlar aşyp gelýän el işleri we gadymy döwürlerden biziň günlerimize gelip ýeten, nesilden-nesile geçirilen ajaýyp hünäriň aýratynlyklary görkezilýär.

Soňra serginiň dowamynda milli Liderimiz Gurbanguy Berdimuhamedowa “Türkmengeologiýa” döwlet korporasiýasyna, “Türkmengaz” we “Türkmennebit” döwlet konsernlerine degişli böldümler görkezilýär. Ägirt uly ekranlarda bu pudaklaryň senagat taýdan alyp barýan işleriniň depginleri buraw wyşkalary görünýär. Döwrebap önümçilik kuwwatlyklary we terminallar baradaky maglumatlar milli ykdysadyýetimiziň binýatlaýyn pudagynyň bölüminiň üstüni ýetirýär.

Ylmy-tehniki ösüşiň gazananlarynyň, öňdebaryjy tehnologiýalaryň we enjamlaryň işjeň ornaşdyrylmagy pudagyň täzeçil ösüşini üpjün edýär hem-deDiýarymyzyň dünýäniň energetika döwleti hökmündäki ornuny pugtalandyrýar.

Ahal welaýatynyň çäginde gurlan tebigy gazdan benzin öndürýän häzirki zaman senagat toplumyna aýratyn bölüm bagyşlanýar. Onuň çäklerinde bu gazhimiýa toplumynyň mynasyp bolan halkara güwänamalary, şol sanda tebigy gazdan ekologiýa taýdan arassa EURO-5 standartyna laýyk gelýän EСO-93 benziniň önümçiligi boýunça dünýäde gurlan ilkinji kärhana hökmünde Ginnesiň rekordlar kitabynyň güwänamasy goýlupdyr.

Sergide Gyýanlyda gurlan polietilen we polipropilen önümçiligi boýunça täze gazhimiýa toplumynyň güwänamalary hem görkezilýär. Mundan başga-da, bu ýerde ak mermerli Aşgabadyň ösüşine, gurluşyk we binagärlik, energetika, saglygy goraýyş, elektron senagaty pudaklaryna degişli bölümler hereket edýär.

Mahlasy, hormatly Prezidentimiz Gurbanguly Berdimuhamedowyň synlan köpugurly sergisi eziz Diýarymyzyň durmuşynyň şu günki sazlaşykly ösüşini hem-de döwlet durmuşynyň ähli ugurlaryny öz içine alýan özboluşly gözden geçirilişe öwrüldi.

Şu ýerde Magtumguly Pyragynyň keşbi janlandyryldy. Akyldar şahyr nurana arzuwlara beslenen şygyrlarynyň üsti bilen milli Liderimiziň ýolbaşçylygynda Garaşsyz, Bitarap Türkmenistanyň ýeten derejesiniň, häzirki bagtyýar zamananyň waspyny ýetirdi.

Döwlet Baştutanymyz köpugurly pudaklaýyn sergi bilen tanyşlygyny jemläp, bu ýerde guralan giň möçberli gözden geçirilişe ýokary baha berdi hem-de şeýle sergileri yzygiderli dowam etdirmegiň ähmiýetli boljakdygyna ünsi çekdi. Milli Liderimiz bu babatda degişli ýolbaşçylara anyk tabşyryklary berip, olara alyp barýan işlerinde üstünlikleri arzuw etdi.

Soňra milli Liderimiz maslahatlar zalyna bardy. Bu ýere foruma gatnaşyjylar ýygnandylar. Olaryň hatarynda Hökümet agzalary, harby we hukuk goraýjy edaralaryň, ministrlikleriň hem-de pudaklaýyn düzümleriň, jemgyýetçilik guramalarynyň, köpçülikleýin habar beriş serişdeleriniň, daşary döwletleriň ýurdumyzda işleýän diplomatik wekilhanalarynyň, halkara guramalaryň Aşgabatdaky wekilhanalarynyň ýolbaşçylary hem-de wekilleri bar. Hemmeler milli Liderimiz Gurbanguly Berdimuhamedowy şowhunly el çarpyşmalar bilen garşyladylar.

Türkmen bitaraplygynyň çärýek asyrlyk döwri onuň hukuk derejesiniň diňe bir Türkmenistanyň milli bähbitlerini goramak bilen çäklenmän, eýsem, sebit we dünýä möçberde parahatçylygy hem-de howpsuzlygy pugtalandyrmagyň möhüm guraly, daşary ýurtly hyzmatdaşlar bilen netijeli gatnaşyklar, Durnukly ösüş maksatlaryna ýetmekde halkara bileleşigi bilen işjeň hyzmatdaşlyk etmek üçin ygtybarly binýat bolup durýar.

Öz parahatçylyk söýüjilik we döredijilik mümkinçilkerini umumadamzat bähbidine durmuşa geçirýän Bitarap Watanymyz häzirki döwürde adamzat üçin tolgundyryjy wajyp wezipleleriň çözgüdine mynasyp goşant goşýar.

Bitaraplyk nukdaýnazaryndan Türkmenistan ähli jedelli meseleleriň, şol sanda Owganystandaky ýagdaýyň diňe syýasy-diplomatik serişdeler arkaly kadalaşdyrylmagynyň tarapdary bolup durýar hem-de BMG-niň howandarlygynda parahatçylykly owganara gepleşikleri geçirmek üçin syýasy meýdançany hödürlemäge taýýardygyny mälim edýär.

Mundan başga-da, hormatly Prezidentimiz Gurbanguly Berdimuhamedowyň başlangyçlary boýunçadostlukly ýurduň durmuş-ykdysady taýdan galkynmagynahem-de dünýä hojalyk gatnaşyklary ulgamyna goşulyşmagyna gönükdirilen wajyp düzümleýin taslamalar yzygiderli durmuşa geçirilýär. Owganystanda pugta parahatçylygyň ýola goýulmagyna, goňşy döwletiň howpsuzlygynyň we durnukly ösüşiniň üpjün edilmegine gyzyklanmalaryny tassyklap, Türkmenistan bu ugurda halkara tagallalarynyň mundan beýläk-de utgaşdyrylmagynyň zerurdygyny öňe sürýär.

Eziz Diýarymyzyň Bitaraplygynyň we onuň mümkinçilikleriniň zerurdygy häzirki döwriň ýagdaýlarynyň esasynda aýratyn tassyk bolýar. Bitaraplygyň dostlary toparynyň döredilmegi munuň nobatdaky subutnamalarynyň biridir. Ol ählumumy abadançylygyň we gülläp ösüşiň bähbidine netijeli köptaraply gatnaşyklar üçin açyk meýdança bolup durýar.

Hormatly Prezidentimiz Gurbanguly Berdimuhamedowmaslahatyň dabaraly mejlisini açyp, ýygnananlaryň öňünde çykyş etdi. 1995-nji ýylyň 12-nji dekabrynda Birleşen Milletler Guramasynyň Baş Assambleýasynyň Kararnamasy bilen ykrar edilen hem-de 2015-nji ýylyň 3-nji iýunynda BMG-niň Baş Assambleýasynyň Kararnamasy bilen tassyklanan hemişelik bitaraplyk hukuk derejesi Türkmenistanyň daşary syýsatynyň esasy ugry bolup durýar diýip, döwlet Baştutanymyz sözüni dowam etdi.

Mälim bolşy ýaly, şu ýyl ýurdumyz hemişelik bitarap döwlet hökmünde halkara derejesinde ykrar edilmeginiň 25 ýyllygyny baýram edýär diýip, milli Liderimizbelledi. Şu geçen döwür Türkmenistanyň durmuşa geçirýän bitaraplyk daşary syýasatynyň netijeli häsiýete eýedigini we onuň dünýä bileleşiginiň uzakmöhletleýin bähbitlerine laýyk gelýändigini has aýdyňlygy bilen görkezdi.

Hemişelik bitaraplyk derejesine esaslanyp, Türkmen döwleti diňe bir giň halkara hyzmatdaşlygynyň ösdürilmegine gönükdirilen başlangyçlar bilen çykyş etmän, eýsem, olaryň iş ýüzünde durmuşa geçirilmegine gatnaşýar.

Şu günki maslahat munuň subutnamasydyr. Onuň dowamynda milli we umumadamzat ähmiýetli meselelere üns berler we olar boýunça pikir alyşmalar bolar hem-de ýakyn geljek üçin bilelikdäki işleriň ugurlary kesgitlener. Bu barada aýtmak bilen, döwlet Baştutanymyz çykyşyny BMG-niň resmi dilleriniň biri hökmünde tassyklanan rus dilinde dowam etmegiň maksadalaýyk boljakdygyny belledi.

Hormatly Prezidentimiz Gurbanguly Berdimuhamedow Halkara maslahatynyň dabaraly mejlisine gatnaşyjylary gutlap, olara bu foruma gatnaşýandyklary üçin minnetdarlyk bildirdi hem-de onuň köpugurly gün tertibiniň möhüm meseleleri boýunça öz çemeleşmeleri, teklipleri we garaýyşlaryboýunça pikir alyşmaga taýýardygyny mälim etdi.

Milli Liderimiziň belleýşi ýaly, 1995-nji ýylyň 12-nji dekabrynda Türkmenistanyň hemişelik bitaraplyk halkara-hukuk derejesine eýe bolmagy ýurdumyz üçin, hakykatdan-da, taryhy waka boldy. Ol Türkmen döwletiniň daşary syýasatyň esasy ugruny we mazmunyny kesgitledi hem-de içerki ösüşe, ykdysadyýetde, durmuş ulgamynda giň möçberli milli meýilnamalaryň ýerine ýetirilmegine, demokratik düzümleriň kemala gelmegine we pugtalandyrylmagyna kuwwatly itergi berdi.

Türkmenistanyň bitaraplygynyň halkara derejesinde ykrar edilmeginiň aýratynlygy BMG-niň tejribesinde onuň ilkinji gezek ýörite Kararnama hökmünde Baş Assambleýanyň biragyzdan kabul eden çözgüdiniň giň goldawa eýe bolmagyndan we berkidilmeginden ybaratdyr. Dünýäniň iri döwletleri, şol sanda BMG-niň Howpsuzlyk geňeşiniň hemişelik agzalary bolan ýurtlar bu resminama awtordaş bolup çykyş etdiler. Şeýlelikde, Türkmenistan bitaraplyk derejesine halkara hukuk ugry hökmünde eýe boldy hem-de dünýä syýasatynyň we diplomatiýasynyň möhüm bölegine öwrüldi.

Şunuň bilen baglylykda, hormatly Prezidentimiz Gurbanguly Berdimuhamedow Türkmenistanyň halkynyň adyndan bu taryhy Kararnamanyň taýýarlanylmagyna we kabul edilmegine goldaw beren hem-de oňa işjeň gatnaşan ähli döwletlere tüýs ýürekden minnetdarlyk bildirdi.

Döwlet Baştutanymyz BMG-niň Sekretariatyna hem-de onuň zerur guramaçylyk meseleleriniň we çäreleriniň çözülmegine işjeň gatnaşanişgärlerine hemnetijeli iş üçin minnetdarlyk bildirdi. Milli Liderimiz sözüni dowam edip, türkmen bitaraplygynyň halkara derejesinde ykrar edilmeginiň birpursatlaýyn waka däldigini belledi. Baş Assambleýanyň Kararnamany kabul etmegi dürli görnüşldäki ägirt uly we tutanýerli syýasy-diplomatik işlere, köpsanly gepleşikleriň geçirilmegine badalga berdi.

Hormatly Prezidentimiz Gurbanguly Berdimuhamedow Ykdysady Hyzmatdaşlyk Guramasyna agza döwletleriň bu ugurda oňyn orun eýeleýändigini belledi. Olar 1995-nji ýylyň ýazynda Yslamabatda geçirilen sammitde Türkmenistanyň bitaraplygyna goldaw bermek hakyndaky beýannamany kabul etdiler. Şol ýylyň oktýabr aýynda Kolumbiýanyň Kartahena şäherinde geçirilen Goşulyşmazlyk Hereketiniň sammiti bu işiň nobatdaky tapgyry boldy. Şonda türkmen bitaraplygy bu abraýly halkara bileleşigi tarapyndan biragyzdan goldawa eýe boldy.

Şu wakalar barada aýtmak bilen, milli Liderimiz mundan25 ýyl ozalky döwrüň örän wajyp hem-de ähmiýetli wakasyny aýratyn belledi. Şol çylşyrymly, öwrülişik, şeýle hem toparlaýyn garşy durmalaryň tamamlanýan, adaty hereketleriň hem-de görkezijileriň tamamlanýan döwründe Türkmenistanyň halkara bitaraplyk syýasaty hemmetaraplaýyn, şol sanda dürli garaýyşlary we häzirki zaman dünýäsiniň ösüş meselesi boýunça dürli ugurlary öňe sürýän, özara gapma-garşylyklary bar bolan döwletler tarapyndan giň goldawa eýe boldy.

Dünýä syýasatynyň durnuklaşdyryjy şertleriniň biri hökmünde bitaraplyk derejesini peýdalanmak üçin şol döwürde oňyn şertleriň kemala gelendigine ynanýaryn. Şeýlelikde, birnäçe pursatlarda öz hyzmatdaşlarymyza kartanyň wajyp geosyýasy sebitinde bitarap, parahatçylyk söýüji döwletiň emele gelmeginiň sebitara we halkara gatnaşyklarynyň ösüşiniň möhüm şertini döretjekdigini ynandyrmak başartdy diýip, hormatly Prezidentimiz Gurbanguly Berdimuhamedow belledi.

Ýüzýyllyklaryň dowamynda türkmenleriň beýleki halklaryň wekilleri bilen bilelikdäki durmyşynyň taryhy tejribesi bitaraplyk derejesini saýlap almagyň möhüm şertini emele getirendigi gürrüňsizdir. Dürli döwürleriň bolandygyna garamazdan, onuň esasynda parahatçylyk söýüjilik, hormat goýmak, hemmelere deň derejede garamak, açyklyk bardyr diýip, döwlet Baştutanymyz belledi.

Garasşyzlygymyzy gazanmak bilen, biz bu düşünjäni daşary syýasatynyň anyk ugruna öwürdik hem-de ony iş ýüzünde netijeli peýdalanmak üçin has amatly we bähbitli ugur bolan bitaraplygy saýlap aldyk.

- Biz ony oňyn bitaraplyk diýip atlandyrmak bilen, halkara gatnaşyklarymyza ähmiýet häsiýet we ugur berdik. Ähli döwletler bilen hoşniýetli hem-de deň derejedäki netijeli gatnaşyklara bolan gyzyklamalarymyz onuň esasyny düzýär. Türkmenistan hemmelere dostlugy, hyzmatdaşlygy, deňhukukly gatnaşyklary teklip etmek bilen, bitarap ýurt hökmünde olaryň içerki işine gatyşmazlyk, döwletleriň özygtyýarlylygyna we çäk dolanyşygyna hormat goýmak, köptaraply harby-syýasy şertnamalara we birleşiklere gatnaşmazlyk ýaly borçnamalary öz üstüne aldy diýip, milli Liderimiz belledi.

Bu syýasata goldaw bermek ýörelgeleri halkara guramalarynda kabul edilen we halkara gatnaşyklarynda bitaraplyk ýörelgeleriniň iş ýüzünde amala aşyrylan birnäçe Kararnamalarda hem-de beýleki çözgütlerde öz beýanyny tapdy.

Şunuň bilen baglylykda, hormatly Prezidentimiz Gurbanguly Berdimuhamedow 2020-nji ýylyň 7-nji dekabrynda BMG-niň Baş Assambleýasynyň 75-nji mejlisinde Türkmenistanyň başlangyjy boýunça “Halkara parahatçylyga, howpsuzlygy we durnukly ösüşe goldaw bermekde hem-de berkitmekde bitaraplyk syýasatynyň orny we ähmiýeti” atly Kararnamanyň biragyzdan kabul edilendigini belläp, dünýä bileleşigine bolan buýsanjyny we minnetdarlyk sözlerini beýan etdi.

BMG-a agza döwletleriň 34-siniň awtordaşlygynda kabul edilen bu wajyp resminama bitaraplyk syýasatynyň häzirki döwürde ählumumy gün tertibinde durýan wajyp meseleleriň çözgüdinde möhüm orun eýeleýändigini tassyklaýar.

Şeýle hem döwlet Baştutanymyz 2020-nji ýylyň 27-28-nji noýabrynda Yslam Hyzmatdaşlyk Guramasynyň Daşary işler ministrleriniň Geňeşiniň 47-nji mejlisinde biziň ýurdumyzyň başlangyjy boýunça “Yslam Hyzmatdaşlyk Guramasy sebitinde hem-de tutuş dünýäde halkara parahatçylygy, howpsuzlygy we durnukly ösüşi saklamakda hem-de pugtalandyrmakda bitaraplyk syýasatynyň orny” atly Kararnamany biragyzdan kabul etmeginiň biz üçin uly hormat bolup durýandygyny belledi.

Çärýek asyr bäri Türkmenistan bu ýörelgelere gyşarnyksyz eýerýär, parahatçylyk söýüjilik, deňeçer garaşsyz syýasaty yzygiderli alyp barýar. Öňi bilen, bize goňşy ýurtlar bilen oňyn gatnaşyklary saklamak we pugtalandyrmak başartdy diýip, milli Liderimiz belledi.

Köpasyrlyk tejribä, medeni hem-de ruhy ýakynlyga esaslanyp, biz hoşniýetli goňşuçylyk we özara düşünişmek däpleriniň nesilden-nesle geçirilmegini, häzirki şertlerde umumy maksatlary, ileri tutulýan ugurlary birleşdirmek, goňşy ýaşaýan halklaryň we döwletleriň taryhy ykballarynyň bitewüligini nazara alyp, hyzmatdaşlygyň netijeli guralyny döretmegi başardyk.

Bu bolsa parahatçylygy we durnuklylygy saklamak hem-de berkitmek, ykdysady, söwda hem-de ynsanperwer gatnaşyklaryny ösdürmek, Durnukly ösüş maksatlaryny amala aşyrmak boýunça öňde durýan wezipeleri bilelikde çözmäge mümkinçilik berýär diýip, hormatly Prezidentimiz Gurbanguly Berdimuhamedow aýtdy.

Türkmenistanyň bitaraplyk syýasaty ählumumy strategik deňeçerligiň möhüm guraly hökmünde sebit howpsuzlygynyň baş şertini emele getirýär. Goňşy döwletler bilen bilelikde, BMG bilen ýygjam gatnaşyklary ösdürmek, jedelli ýagdaýlaryň öňüni almagyň guralyny döretmek, Merkezi Aziýada özara düşünişmek, ynanyşmak ugurlaryny tassyklamak boýunça iş alyp barýarys diýip, milli Liderimiz sözüni dowam etdi.

Bitarap Türkmenistanyň çägi sebit gün tertibiniň brnäçe çylşyrymly meseleleri boýunça gepleşikleri geçirmek üçin kabul ederlikli ýer hökmünde birnäçe gezek saýlandy. Umuman, bitaraplyk ýörelgeleri, onuň parahatçylyk dörediji mümkinçilikleri, gapma-garşylyklary kadalaşdyrmak, olaryň öňüni almak hem-de aradan aýyrmak we ony gepleşikler arkaly çözmek meselesinde özüniň netijeliligini görkezýär hem-de halkara diplomatik gatnaşyklarynda möhüm orun eýeleýär we ýokary derejede ykrar edilýär.

Bu barada aýtmak bilen, döwlet Baştutanymyz 2007-nji ýylda BMG-niň Baş Assambleýasynyň çözgüdi esasynda we Merkezi Aziýa ýurtlarynyň goldaw bermeginde ştab-kwartirasy Aşgabatdaýerleşýän BMG-niň Merkezi Aziýa üçin öňüni alyş diplomatiýasy boýunça Sebit merkeziniň açylmagynyň munuň aýdyň subutnamasydygyny belledi.

Tejribäniň görkezişi ýaly, munuň özi öz wagtynda amala aşyrylan we öňdengörüjilikli ädime öwrüldi. Merkeziň işi halkara bileleşiginiň ýokary bahasyna mynasyp boldy. Mälim bolşy ýaly, onuň işiniň jemlerine baha bermek bilen, BMG-niň Howpsuzlyk Geňeşi öňüni alyş diplomatiýasynyň işiniň, Merkezi Aziýada dawalaryň irki döwürde öňüni almak wezipesiniň wajyp ähmiýete eýedigini birnäçe gezek belledi we bu düzümiň işine yzygiderli goldaw berdi.

2017-nji ýylda Türkmenistanyň başlangyjy boýunça BMG-niň Baş Assambleýasy “Birleşen Milletler Guramasynyň Merkezi Aziýa üçin öňüni alyş diplomatiýasy boýunça Sebit merkeziniň orny” atly Kararnamany kabul etdi. Oňa ähli yklymlara degişli döwletleriň 57-si awtordaş bolup çykyş etdi. Bu gezekki mejlisiň dowamynda türkmen tarapy bitaraplygyň we öňüni alyş diplomatiýasynyň ähli mümkinçiliklerini jemlemek hem-de herekete girizmek boýunça işleri dowam etdirer diýip, hormatly Prezidentimiz Gurbanguly Berdimuhamedow nygtady.

Şeýlelikde, ýurdumyz tarapyndan Merkezi Aziýa üçin öňüni alyş diplomatiýasy boýunça Sebit merkeziniň orny hakyndaky Kararnamanyň täze taslamasy taýýarlanyldy. Oňa goşmaça has mazmunly ugurlar, hususan-da, Öňüni alyş akademiýasyny institusional taýdan resmileşdirmek we Merkezi Aziýa bilermenler forumynyň guralyny pugtalandyrmak hakynda goşmaçalar girizildi. Şeýle hem Türkmenistan Baş Assambleýanyň bitaraplyk syýasatynyň halkara syýahatçylygy, howpsuzlygy, durnukly ösüşi saklamakda we pugtalandyrmakda eýeleýän orny hem-de ähmiýeti hakynda Kararnamasynyňtaslamasyny hödürledi.

Mundan başga-da. turkmen tarapynyň başlangyjy boýunça halkara gatnaşyklary tejribesinde bitaraplyk ýörelgelerini öňe ilerletmek boýunça ulgamlaýyn iş üçin häzirki döwürde gepleşikler meýdançasy hökmünde parahatçylygyň, howpsuzlygyň we ösüşiň bähbidine Bitaraplygyň dostlary topary döredilýär. Oňa eýýam 20-den gwrak döwlet girdi diýip, milli Liderimiz belledi. Munuň özi häzirki şertlerde bitaraplyk ýörelgeleriniň ähmiýetine we geljegine düşünmek ugurlarynyň ösýändiginiň aýdyň subutnamasydyr.

Şunuň bilen baglylykda, Türkmenistan tarapyndan BMG-niň halkara meselelerini kadalaşdyrmakda bitaraplyk ýörelgelerini netijeli ulanmak boýunça düzgünnamalar toplumynyň taýýarlanylmagy ähmiýetli we maksadalaýyk ädim bolup durýar. Şeýlelikde, döwet Baştutanymyz olaryň ulanylmagynyň ähli halkara ýagdaýyna netijeli täsir etmäge we uly bähbit getirmäge ukyply boljakdygyna ynam bildirdi.

Umuman, häzirki döwürde dartgynlylygy aradan aýyrmak, dünýäde durnuklylygy saklamak boýunça bilelikdäki tagallalaryň halkara hukugynyň umumy ykrar edilen kadalarynyň esasynda alnyp barylmagy döwletleriň, halkara edaralarynyň we aň-bilim merkezleriniň, bu ugra jogapkärli köpçülikleiýn habar beriş serişdeleriniň möhüm ugruna öwrülmelidir diýip, hormatly Prezidentimiz Gurbanguly Berdimuhamedow belledi.

Birek-birek bilen özara gatnaşyklarda ynanyşmagy hem-de hormat goýmagy dikeltmek, oňa gatnaşyjylaryň kanuny hukuklaryny we bähbitlerini ykrar etmäge esaslanýan deňhukukly gatnaşyklary tassyk etmek zerur bolup durýar. Bu barada aýtmak bilen, milli Liderimiz her ýurduň bu maksatlara ýetmekde önjeýli we ähmiýetli goşant goşmaga ukyplydygyna ynam bildirdi. Şunuň bilen baglylykda,Türkmenistan bitaraplyk, parahatçylyk söýüjilik, dünýä bileleşiginiň hoşniýetli erkine ynam bildirmek ýörelgelerine esaslanyp, 2021-nji ýyly Halkara parahatçylyk we ynanyşmak ýyly diýip yglan etmek hakyndaky başlangyjy öňe sürdi.

Bu teklip BMG-niň Baş Assambleýasynyň goldawyna mynasyp boldy we geljek ýylda biz Aşgabatda dünýä syýasatynyň möhüm meseleleri boýunça köptaraplaýyn gatnaşyklary ýola goýmakda möhüm tapgyra öwrüljek, nukdaýnazarlary we çemeleşmeleri ýakynlaşdyrmagyň ýoluny gözlemekde oňyn netije berjek ýokary derejedäki Halkara maslahatyny geçirmegi meýilleşdirýäris diýip, döwlet Baştutanymyz aýtdy.

Hormatly Prezidentimiz Gurbanguly Berdimuhamedow çykyşynyň dowamynda Türkmenistanyň bitaraplygynyň ähli döwletler bilen dostlukly, netijeli we birek-birege hormat goýmak gatnaşyklaryny saklamakda, BMG-niň hem-de onuň ýöriteleşdirilen edaralary bilen hyzmatdaşlygy ýola goýmakda, beýleki abraýly halkara guramalarynyň işine gatnaşmakda, şeýle hem ýurdumyzyň häzirki zaman dünýä gurluşynyň has wajyp meselelerini çözmäge doly derejede gatnaşmagy üçin amatly mümkinçilikleri döretmekde ähmiýetlidigini belledi.

Türkmenistanyň halkara başlangyçlary energetika howpsuzlygy, ulag ulgamyndaky hyzmatdaşlyk, ekologiýa, azyk üpjünçiligi, suw serişdelerine elýeterlilik, bosgunlaryň hukuklaryny goramak we ählumumy ösüşiň beýleki möhüm ugurlarynda aýratyn ähmiýetlidir hem-de uly abraýa eýedir. Biz bu meselelere çemeleşmelerimizi döwletleriň hem-de halkara guramalaryň netijeli we aýdyň ýörelgeleriniň mümkinçiliklerini birleşdirmek zerurlygyndan ugur alyp döredýäris.

Tebigy gazyň ägirt uly dünýä gorlaryna eýe bolmak bilen, Türkmenistan dünýäniň energiýa serişdelerine adalatly we deňhukukly elýeterliligiň üpjün edilmeginiň yzygiderli tarapdary bolup durýar. Ähli taraplaryň bähbitlerini nazara alyp, ygtybarly we durnukly energetika geçirijiler ulgamynyň döredilmegi şu maksada ýetmegiň esasy ýollarynyň biridir diýip, döwlet Baştutanymyz Gurbanguly Berdimuhamedow sözüni dowam etdi.

Biziň ýurdumyz BMG-niň çäklerinde energetika meselesi boýunça giň halkara hyzmatdaşlyk gatnaşyklaryna başlamagy teklip etdi hem-de Baş Assambleýanyň goldawyna mynasyp bolan Kararnamanyňtaslamasyny işläp taýýarlady. Şol mejlisiň dowamynda biz energiýa serişdeleriniňygtybarly we durnukly üstaşyr geçirilmegi hem-de durnukly ösüşi we halkara hyzmatdaşlygyny üpjün etmekde onuň eýeleýän orny” atly Kararnamanyňtaslamasyny hödürledik.

Türkmenistan dünýäniň energiýa üpjünçilik ulgamynyň ählumumy ykdysady ösüşiň, adamlaryň abadançylygynyň, özara bähbitli gatnaşyklaryň höweslendirilmeginiň bähbidine gulluk etjekdigine pugta ynanýar diýip, döwlet Baştutanymyz belledi.

Munuň üçin bolsa energiýa serişdelerini birtaraplaýyn ülňüsinden el çekmeli, işe päsgel berýän bökdençilikleri aradan aýyrmaly, baha dolanyşygynyň umumy kabul ederlik derejesini üpjün etmeli. Türkmenistan ulag ulgamyndaky hyzmatdaşlygyň geljekki ugurlaryna bolan gatnaşyklar babatda hem şeýle garaýyşlary öňe sürýär. Ulag meselesi boýunça ählumumy başlangyç bilen BMG-niň derejesine çykmak arkaly biz bu wezipeleriň häzirki döwürde Durnukly ösüş maksatlaryny ýerine ýetirmek bilen berk baglanyşyklydygyndan ugur aldyk diýip, hormatly Prezidentimiz Gurbanguly Berdimuhamedow belledi.

Halkara ulag ulgamynyň ornuny işjeňleşdirmek döwletleriň we sebitleriň ulag-üstaşyr akymlaryna goşulyşmagy arkaly ykdysady ösüşi höweslendirmäge, olaryň arasyndaky ösüş derejesindäki bökdençlikleri aradan aýyrmaga gönükdirilendir. ХХ1 asyrda Milletler Bileleşiginiň möhüm wezipeleriniň çözgüdine gönükdirilen döwrebap ulag düzümini döretmek ýörelgeleri tutuş dünýäde millionlarça adamlaryň hyzmatyna, dünýäniň tebigy serişdeleriniň saklanylmagyna we artdyrylmagyna gönükdirilendir. Bu bolsa, adamzadyň häzirki döwürde alyp barýan işiniň halkara strategiýasy bolup durýar.

2016-njy ýylda Aşgabatda durnukly ulag ulgamy boýunça Ählumumy maslahat geçirildi. Geljek ýylda bolsa AşgabatdaDeňze çykalgasy bolmadyk ösüp barýan ýurtlaryň ulag ministrleriniň Halkara maslahatyny geçirmek meýilleşdirilýär. Şeýle hem Türkmenistan BMG-niň çäklerinde durnukly ulag ulgamy boýunça hyzmatdaşlyga çagyrýan Kararnamalaryň taslamalaryna goldaw bermek babatdaky tagallalary artdyrar.

Döwlet Baştutanymyz Gurbanguly Berdimuhamedowyň belleýşi ýaly, ýurdumyz ekologiýa meselesine we howanyň üýtgemegine möhüm üns berýär. Durnukly ösüş boýunça Rio+20 sammiti, 7-nji Bütindünýä suw forumy ýaly ählumumy duşuşyklarda, BMG-niň Baş Assambleýasynyň mejlislerinde we beýleki abraýly guramalaryň belent münberlerinde biziň ýurdumyz ykdysadyýetiň işi bilen daşky gurşawy goramagyň arasynda oýlanyşykly deňeçerligi gözlemäge we ony üpjün etmäge gönükdirilen başlangyçlary öňe sürýär.

Hususan-da, türkmen tarapy energetika pudagynda anyk ykdysady bähbitleri, halkara hyzmatdaşlygynyň ýagdaýyny Hazaryň biodürlüligini saklamagyň zerurlygy bilen birleşdirmegiň möhümdigi, onuň çeýe ekologiýa derejesiniň bozulmagyna ýol bermezligiň wajypdygy hakynda mälim etdi.

Türkmenistan Merkezi Aziýa üçin Suw strategiýasyny, BMG-niň Aral deňziniň sebitiniň ýurtlary üçin Ýörite maksatnamasyny işläp taýýarlamagy, Merkezi Aziýa ýurtlarynyň bir bitewi ekologiýa maksatnamasy hökmünde daşky gurşawy goramak boýunça Hereketleriň sebit meýilnamasyny ýerine ýetirmek bilen bagly hem-de başga birnäçe teklipleri öňe sürdi.

Biziň ýurdumyz “Birleşen Milletler Guramasy bilen Araly halas etmegiň Halkara gaznasynyň arasynda hyzmatdaşlyk etmek hakyndaky” Kararnamanyňtaslamasynyň awtory bolup durýar hem-de ol Baş Assambleýanyň goldawyna mynasyp boldy we häzirki döwürde aral heläkçiligini aradan aýyrmak, ykdysady we durmuş şertlerini, ilatyň ýaşaýyş hem-de saglyk derejesini gowulandyrmak boýunça bilelikdäki tagallalary utgaşdyrmak üçin ygtybarly binýat bolup durýar diýip, hormatly Prezidentimiz Gurbanguly Berdimuhamedow belledi.

Elbetde, bu başlangyçlar köp babatda Türkmenistanyň ýerleşýän sebitine degişlidir. Şeýle ýörelgeleriň we çemeleşmeleriň, ilkinji nobatda, geljek nesiller, biziň planetamyzyň ajaýyp keşbini saklamak, daşky gurşawa aýawly çemeleşmek hakyndaky alada bilen baglanyşyklydygyny hem-de dünýäniň beýleki künjekleri üçin hem bähbitlidigi bellärliklidir diýip, milli Liderimiz sözüni dowam etdi.

2016-njy ýylda howanyň üýtgemegi hakyndaky Pariž ylalaşygyna goşulmak bilen, Türkmenistan ählumumy ekologiýa gün tertibiniň çözülmegine mynasyp goşant goşdy we häzirki döwürde ýurdumyz bu ählumumy resminamanyň ýörelgelerine eýermek bilen, özüniň wajyp döwlet wezipelerini kesgitleýär. Munuň özi ony utgaşdyrmak boýunça halkara tagallalaryna netijeli goldaw bermekden ybaratdyr.

Bitaraplyk derejesi Türkmenistana halkara ynsanperwer işine gatnaşmak, bosgunlara we raýatlygy bolmadyk adamlara kömek bermek işine gatnaşmagy üçin amatly mümkinçilikleri döredýär diýip, döwlet Baştutanymyz Gurbanguly Berdimuhamedow belledi. BMG-niň bosgunlaryň işi boýunça Ýokary komissarynyň maksatnamasynyň Ýerine ýetiriji komitetiniň, Halkara migrasiýa guramasynyň agzasy bolmak bilen, ýurdumyz bu çylşyrymly ählumumy meseläniň çözülmegine mynasyp goşant goşýar diýip, döwlet Baştutanymyz belledi.

2012-nji ýylda Aşgabatda “Musulman dünýäsinde bosgunlar” ady bilen ilkinji Halkara maslahaty geçirildi. Onuň dowamynda wajyp ylalaşyklar gazanyldy. Biz olary ýerine ýetirmek boýunça hyzmatdaşlarymyz bilen netijeli iş alyp barýarys we indiki ýylda BMG-niň bosgunlaryň işi boýunça Ýokary komissarynyň müdirligi bilen bilelikde, bu mowzuk boýunça ikinji Halkara maslahatyny geçirmegi meýilleşdirýär diýip, hormatly Prezidentimiz sözüni dowam etdi.

Bu ugurda milli tagallalar barada aýdylada bolsa, diňe 2011-nji ýyldan häzirki döwre çenli 26 müňe golaý adam Türkmenistanyň raýatlygyna kabul edildi diýip, döwlet Baştutanymyz bu maglumatlary mysal hökmünde getirdi.

Ýurdumyzyň Owganystandaky ýagdaýa bolan çemeleşmeleri barada aýdylanda bolsa, köp ýyllaryň dowamynda Türkmenistan goňşy döwlete anyk ykdysady we ynsanperwer goldawy berip gelýär. Bu Owganystanyň çäklerinde lukmançylyk we bilim edaralarynyň gurluşygy, ýeňillikli bahalarda energiýa serişdeleriniň ugradylmagy, ýurdumyzyň ýokary okuw mekdeplerinde owgan ýaşlaryna bilim berilmegi, dostlukly ýurda yzygiderli ynsanperwer kömeginiň ugradylmagy we goldawyň beýleki görnüşleri ýaly ugurlarda öz beýanyny tapýar diýip, milli Liderimiz belledi.

Bu işler Türkmenistanyň öz serişdeleriniň hasabyna maliýeleşdirilýär. Bu işleriň ýurdumyzda Owganystana ynsanperwer kömegini bermek boýunça ýörite taýýarlanylan maksatnama laýyklykda, yzygiderli alnyp baryljakdyyna we zerur goldawyň beriljekdigine owgan dostlarymyzy hem-de halkara bileleşigini ynandyrýaryn diýip, hormatly Prezidentimiz Gurbanguly Berdimuhamedow aýtdy.

Owgan tarapynyň gatnaşmagynda, ilkini nobatda, energetika, ulag we kommunikasiýa ýaly durmuş taýdan möhüm ugurlarda iri düzümleýin taslamalaryň durmuşa geçrilmegi goňşy döwletiň syýasy durnuklylygynyň, ykdysady hem-de durmuş taýdan galkynmagynyň, sebit we dünýä hojalyk gatnaşyklaryna goşulyşmagynyň wajyp şerti bolup durýar diýip, milli Liderimiz sözüni dowam etdi.

Bu ugurda yzygiderli iş alyp barmak bilen türkmen tarapy, mälim bolşy ýaly, TOPH gaz geçirijisiniň gurluşygynyň taslamasynyň amala aşarylmagyny öňe sürdi. Şol birwagtyň özünde Türkmenistan- Owganystan-Pakistan ugry boýunça elektrik geçiriji we optiki-süýümli aragatnaşyk ulgamlarynyň gurluşygy, şeýle hem ýurdumyzy Owganystan bilen baglanyşdyrýan demir ýollary çekmek işleri alnyp barylýar.

Biz Owganystanyň, beýleki goňşy ýurtlaryň gatnaşmagynda has ähmiýetli taslamalary durmuşa geçirmegrň üstünde işlemegi dowam etmegi meýilleşdirýäris we halkara guramalary, öňi bilen bolsa, BMG bilen doganlyk owgan halkyna hemmetaraplaýyn goldaw bermek işinde ýola goýulýan hyzmatdaşlygy mundan beýläk-de giňeltmäge taýýardyrys diýip, döwlet Baştutanymyz aýtdy.

Hormatly Prezidentimiz Gurbanguly Berdimuhamedow syýasy ugra degip geçmek bilen, Türkmenistanyň Bitarap döwlet hem-de gönüden-göni goňşy ýurt hökmünde Owganystandaky ýagdaýy parahatçylykly, syýasy serişdeler arkaly kadalaşdyrmaga gyzyklanma bildirýän ähli taraplaryň arasynda gepleşikleri geçirmek üçin özüniň syýasy giňişligini bermäge hem-de zerur bolan ähli guramaçylyk şertlerini döretmäge taýýardygy baradaky ýurdumyzyň üýtgewsiz ornuny tassyklap, bu meselede gepleşikleri geçirmegiň ýeke-täk serişdedigine ynam bildirdi.

Milli Liderimizçykyşynyň dowamynda häzikri wagtda tutuş dünýäniň sezewar bolan täze çynlakaý wehimi barada durup geçdi. Döwlet Baştutanymyzyň belleýşi ýaly, koronawirus pandemiýasy onlarça million adamyň saglygyna zeper ýetirmeginden hem-de gynansak-da, köpsanly adamlaryň ömür tanapyny kesmeginden başga-da, halkara gatnaşyklaryndaky ulgamlaýyn meseleleri ýüze çykardy.

Ilkinji nobatda, bu howpa garşy göreşde diňe bir tehniki taýdan däl-de, tagallalary birleşdirmäge hem taýýarlygyň ýokdugy aýan boldy. Şunda ynamyň we syýasy erkiň ýeterlik derejede däldigini ýene-de bellemek gerek. Bu ýokanç kesel ýaýrap başlan badyna Türkmenistan öz anyk we üýtgewsiz garaýyşyny beýan etdi: ähli döwletleriň jebisligini, raýdaşlygyny hem-de bu wehime garşy göreşde özara goldawyny jemlemek zerur diýip, milli Liderimiz nygtady.

Anyk çäreler barada aýdylanda, ýurdumyz halkara ylmy diplomatiýanyň mümkinçiliklerini doly derejede herekete girizmek ugrunda çykyş edip, BMG-niň Baş Assambleýasynyň şu gezekki mejlisinde dürli ýurtlaryň lukmançylyk bileleşikleriniň arasynda göni gatnaşyklary ýola goýmak üçin zerur şertleriň döredilmegine, bilelikdäki işläp taýýarlamalaryň hem-de hyzmatdaşlygyň uzakmöhletleýin maksatnamalarynyň höweslendirilmegine gönükdirilen anyk çäreleriň birnäçesini teklip etdi. Türkmenistan 2021-nji ýylda Aşgabatda täze görnüşli ýokanç kesellere garşy göreş meseleleri boýunça Alym-lukmanlaryň halkara forumyny geçirmegi teklip edýär diýip, döwlet Baştutanymyz aýtdy.

Hormatly Prezidentimiz Gurbanguly Berdimuhamedowçykyşyny jemläp, häzirki wagtda bitaraplyk ýörelgelerini Türkmenistanyň halkara hyzmatdaşlygynyň ähli ulgamlarynda diýen ýaly peýdalanmagyň mümkindigini, bu syýasatyň hyzmatdaşlygy we özara düşünişmegi ýola goýmak işlerinde uly mümkinçiliklere eýedigini, Birleşen Milletler Guramasynyň binýat goýujy maksatlaryny hem-de strategiýalaryny durmuşa geçirmekde ähmiýetli orun eýeleýändigini belledi.

Bitaraplyk syýasatynyň döredijilikli iş bolup, onuň täze taglymlar hem-de iş ýüzündäki tejribeler bilen baýlaşdyrylýandygy, üýtgäp durýan ýagdaýlara, ýüze çykýan wehimlere uýgunlaşýandygy türkmen bitaraplygynyň möhüm aýratynlygydyr. Emma onuň parahatçylyk söýüji, döredijilik, ynsanperwer häsiýeti üýtgewsizligine galýar diýip, milli Liderimiz aýtdy.

Döwlet Baştutanymyz geljek ýyl ýurdumyz özüniň Garaşsyzlygynyň 30 ýyllygyny belleýändigini aýdyp, Türkmenistanyň bu döwürde uly sepgitlere ýetendigini, kuwwatly ykdysadyýeti we durmuş ulgamy bolan, halkara bileleşiginiň mynasyp hem-de abraýly agzasy bolan okgunly ösýän döwlete öwrülendigini belledi. Köp babatda bu üstünlikler yzygiderli geçirilýän bitarplyk syýasatynyň netijesi boldy.

Şunuň bilen baglylykda, milli Liderimiz garaşsyzlyk we bitaraplyk düşünjeleriniň türkmen halky üçin bitewi garaýyşlar bolup durýandygyny ýene bir gezek nygtady. Olar biziň döwletliligimiziň iki daýanç sütünidir, Türkmenistan bu sütünlerde ynamly orun alyp, özüniň ýer ýüzündäki köpsanly dostlary bilen bilelikde hyzmatdaşlygyň, ösüşiň we abadançylygyň täze belentliklerine tarap ynamly öňe barýar.

Döwlet Baştutanymyz Gurbanguly Berdimuhamedow hemmeleri Halkara Bitaraplyk güni bilen gutlap, maslahata gatnaşyjylara gyzykly we netijeli işlemegi arzuw etdi.

Soňra forumda Birleşen Milletler Guramasynyň Baş sekretary jenap Antoniu Guterrişiň maslahata gatnaşyjylara wideoýüzlenmesi diňlendi.

Iri halkara guramasynyň ýolbaşçysy BMG-niň Baş Assambleýasynyň Türkmenistanyň hemişelik Bitaraplygy hakynda Kararnamany kabul etmeginiň 25 ýyllygy mynasybetli geçirilýän maslahata gatnaşyjylaryň öňünde çykyş etmegiň özi üçin uly hormatdygyny aýtdy. Baş Assambleýa bu möhüm resminamany kabul etmek bilen, Türkmenistanyň hemişelik Bitaraplyk derejesini ykrar etdi hem-de bu derejäniň Merkezi Aziýada parhatçylygyň we howpsuzlygyň pugtalandyrylmagyna ýardam etjekdigine ynam bildirdi.

Jenap Antoniu Guterrişiň aýratyn belleýşi ýaly, şol pursatdan başlap biziň ýurdumyz sebitiň döwletleriniň arasynda we onuň çäklerinden daşarda parahatçylykly, dostlukly we özara bähbitli gatnaşyklary ösdürmekde işjeň we oňyn orny eýelemegini dowam etdirýär. Şunuň bilen baglylykda, Birleşen Milletler Guramasynyň Baş sekretary 2007-nji ýylda ýurdumyzyň BMG-niň Merkezi Aziýa üçin öňüni alyş diplomatiýasy boýunça Sebit merkezini kabul edendigi hem-de onuň işini goldaýandygy üçin Türkmenistanyň we onuň Lideri Gurbanguly Berdimuhamedowyň adyna hoşallyk sözlerini aýtdy.

Häzirki çylşyrymly döwürde her bir ýurduň halkara parahatçylygynyň üpjün edilemgine goşant goşmagynyň örän möhümdigi nygtaldy.

BMG-niň Baş sekretary Durnukly ösüş maksatlarynyň möhümdigini ykrar edýändigi üçin Türkmenistana hoşallyk bildirdi. Jenap Antoniu Guterriş wideoýüzlenmesiniň ahyrynda Birleşen Milletler Guramasynyň geljek-de hem ýurdumyza bu maksatlara ýetmekde onuň tagallalaryny hemişe goldajakdygyny aýdyp, hemmeleri bu şanly sene bilen tüýs ýürekden gutlady.

Soňra Yslam Hyzmatdaşlyk Guramasynyň Baş sekretary Ýusef Ben Ahmed al-Usaýminiň wideoýüzlenmesi görkezildi.

YHG-niň ýolbaşçysy hormatly Prezidentimiz Gurbanguly Berdimuhamedowy we türkmen halkyny Türkmenistanyň Bitaraplygynyň 25 ýyllygy bilen tüýs ýürekden gutlap, ýurdumyzyň alyp barýan oňyn syýasatynyň, hem-de halkara meselelerini parahatçylyk we gepleşikler serişdeleri arkaly çözmek boýunça garaýyşlarynyň Yslam Hyzmatdaşlyk GuramasynyňTertipnamasynda berkidilen maksatlara hem-de ýörelgelere gabat gelýändigini nygtady.

Türkmenistanyň düýpli ösüşlere ýetmek ýolundadeňhukuklylyk, özara bähbitlilik hem-de ählumumy hyzmatdaşlyk ýörelgelerine esaslanýan garaýyşlary YHG-niň 2020-2025-nji ýyllar üçin Hereketler maksatnamasynyň wezipelerine kybap gelýär. Şunuň bilen baglylykda, Yslam Hyzmatdaşlyk Guramasynyň işjeň agzasy bolanýurdumyzyň, bu guramanyň YHG-niň taglymlaryna ygrarlydygyna, bilelikdäki çärelere hem-de YHG-niň möhüm çäreleriniň geçirilmegine goşýan goşandyna ýokary baha berýändigi nygtaldy.

Jenap Ýusef Ben Ahmed al-Usaýmin wideoýüzlenmesiniň ahyrynda Türkmenistanyň halkyna geljekde hem ösüş we abadançylyk arzuw etdi.

Garaşsyz Döwletleriň Arkalaşygynyň Ýerine ýetiriji komitetiniň Başlygy – Ýerine ýetiriji sekretary Sergeý Lebedewhem maslahata gatnaşyjylara wideoýüzlenmesini iberdi.Ol GDA-nyň ýerine ýetiriji komitetiniň adyndan hormatly Prezidentimiz Gurbanguly Berdimuhamedowy we ähli türkmenistanlylary döwlet baýramy –Bitaraplyk güni bilen mähirli gutlady.

Şu ýyl BMG-niň Baş Assambleýasynyň Türkmenistanyň hemişelik Bitaraplygy hakyndaky Kararnamasynyň kabul edilmegine 25 ýyl dolýar. Jenap Lebedew bu çözgüde Türkmen döwletiniň döredijilikli daşary syýasatynyň halkara bileleşigi tarapyndan ýokary baha berilmegi hem-de ykrar edilmegi hökmünde garamagyňzerurdygyny nygtady. Arkalaşygyň ýurtlary Türkmenistanyň saýlap alan bu ýoluna hormat bilen garaýar. Türkmenistan Arkalaşygyň işine işjeň gatnaşýar.

“Biz Türkmenistanyň döwletara gatnaşyklaryny hoşniýetli goňşuçylyk, deňhukuklylyk, özara bähbitlere hormat goýmak ýörelgelerinde guramaga çalyşýandygyny açyk-aýdyň görýäris” diýip, GDA-nyň Ýerine ýetiriji komitetiň Başlygy-ýerine ýetiriji sekretary aýtdy.

GDA-nyň assosirlenen agzasy bolmak bilen, biziň ýurdumyz arkalaşygyň çäklerindäki köpsanly döredijilikli maksatnamalaryň işjeň agzasy hökmünde özüni görkezdi. Şunuň bilen baglylykda, Türkmenistanyň 2012-nji ýylda hem-de 2019-njy ýylda, GDA üstünlikli başlyklyk edendigi, hormatly Prezidentimiz Gurbanguly Berdimuhamedowyň köpugurly hyzmatdaşlygy ösdürmäge hem-de Arkalaşygyň döwletleriniň häzirki zaman dünýä hojalyk gatnaşyklaryna yzygiderli goşulyşmagyny üpjün edýän netijeli gurallaryny döretmäge gyzyklanma bildirilýän başlangyçly çemeleşmeleri bellenildi.

Türkmenbaşy şäherinde Birinji Hazar ykdysady forumynyň geçirilmegi hem Türkmenistanyň başlyklygynyň çäklerindäki mazmunly waka boldy. Ol kenarýaka ýurtlary hem-de GDA döwletleriniň ählisi üçin sebit hyzmatdaşlygynyň hem-de ulag, söwda, energetika, ekologiýa, syýahatçylyk, maýa goýum ýagdaýyny gowulandyrmak ugurlarynda özara gatnaşyklaryň täze mümkinçiliklerini açdy.

Ýurdumyzyň medeni gatnaşyklary pugtalandyrmaga goşan uly goşandynyň hatarynda GDA-nyň agza döwletleriniň döredijilik we ylmy işgärleriniň XIV forumynyň taýýarlanylmagyny hem-de geçirilmegini, 2018-2020-nji ýyllarda Ynsanperwer hyzmatdaşlyk ulgamynda ileri tutulýan çäreleriň meýilnamasyny, GDA-da sportuň milli görnüşlerini ösdürmegi goldamagyň maksatnamasyny, 2020-nji ýyla çenli döwürde ýaşlaryň hyzmatdaşlygy hem-de syýahatçylyk ulgamyndaky strategiýasyny we hormatly Prezidentimiz Gurbanguly Berdimuhamedowyň hut özüniň howandarlygynda amala aşyrylan beýleki belli taslamalary durmuşa geçirmäge işjeň ýardam edendigini görkezmek bolar.

Ýerine ýetiriji komitetiň Başlygy – GDA-nyň Ýerine ýetiriji sekretary Beýik Watançylyk urşunda gazanylan Ýeňşiň 75 ýyllygy bellenilýän ýylda Bitarap Türkmenistanyň Arkalaşygyň ýurtlary bilen bilelikde uruşda wepat bolanlaryň ýadygärligini ebedileşdirmek, harby-hakyda mirasyny saklamak, döwletlerimiziň ýaş raýatlarynda beýik Ýeňşe buýsanç we GDA halklarynyň gahrymançylykly däplerine hormat goýmak duýgularyny terbiýelemek babatynda durmuşa geçirýän işlerini belledi.

- Şunuň bilen baglylykda, 2020-nji ýylyň 9-njy maýynda Aşgabatda Beýik Watançylyk urşunda gazanylan Ýeňşiň 75 ýyllygynyň hormatyna bagyşlanyp geçirilen dabaraly harby ýöriş aýratyn taryhy ähmiýete eýe boldy diýip, GDA-nyň Ýerine ýetiriji komitetiniň başlygy – Ýerine ýetiriji sekretary aýtdy.

Ýurdumyzyň Bitaraplyk derejesini nazara almak bilen, Merkezi Aziýada hyzmatdaşlygy ösdürmegiň möhüm meseleleri boýunça tutýan orny hormatlanylmagyna mynasypdygy nygtaldy. Şunuň bilen baglylykda, jenap Sergeý Lebedew geçen ýyllaryň dowamynda Türkmenistanyň BMG-niň, ÝHHG-niň hem-de beýleki abraýly halkara guramalarynyň çäklerinde hyzmatdaşlyk etmegiň oňyn tejribesiniň toplanandygyny kanagatlanmak bilen belledi.

Hususan-da, GDA-da döwlet Baştutanymyz Gurbanguly Berdimuhamedowyň BMG-niň çäklerindäki işjeň ornuna ýokary baha berilýändigi bellenildi. Ýurdumyz energiýa howpsuzlygyny üpjün etmek, halkara ulag geçelgelerini kemala getirmek hem-de daşky gurşawy goramak ýaly wajyp meseleler boýunça dünýä ähmiýetli başlangyçlaryň birnäçesini öňe sürdi.

Hemişelik Bitaraplygynyň 25 ýylynyň dowamynda Türkmenistan bu derejä esaslanýan syýasatyň hem-de onuň dünýä bileleşiginiň uzakmöhletleýin bähbitlerine gabat gelýändigini subut etdi. Bu BMG-niň Baş Assambleýasynyň 2021-nji ýyly halkara parahatçylyk we ynanyşmak ýyly diýip yglan etmek hakyndaky kararnamasynyň kabul edilmegi bilen tassyklanyldy.

GDA-nyň Ýerine ýetiriji komitetiň başlygy -Ýerine ýetiriji sekretary häzirki zaman dünýäsinde, halkara gatnaşyklarynyň çylşyrymly şertlerinde Türkmenistanyň bitaraplyk ýörelgelerine esaslanýan hem-de ählumumy çäklerde jedelli meseleleri we gapma-garşylyklary syýasy hem-de diplomatik serişdeler arkaly çözmäge gönükdirilen strategiýasynyň dünýäde ykrar edilendigini hem-de hormata mynasypdygyny belledi.

Jenap Sergeý Lebedew wideoýüzlenmesiniň ahyrynda hormatly Prezidentimiz Gurbanguly Berdimuhamedowa Türkmenistanyň gülläp ösmeginiň bähbidine üstünlikleri we täze belentliklere ýetmegi, zehinli hem-de zähmetsöýer türkmen halkyna bolsa abadançylyk, berk jan saglygyny hem-de bagt arzuw etdi.

Soňra Şanhaý Hyzmatdaşlyk GuramasynyňBaş sekretary Wladimir Norowyň wideoýüzlenmesi diňlenildi .

ŞHG-niň Baş sekretary hormatly Prezidentimize we maslahata gatnaşyjylara ýüzlenip, ýurdumyzyň Bitaraplygynyň 25 ýyllygy bilen gutlady hem-de forumyň işine gatnaşmaga çakylyk üçin hoşallygyny beýan etdi.

Bitarap döwletiň hukuk derejesi Türkmenistanyň dünýäniň ähli döwletleri we halklary bilen özara bähbitli hyzmatdaşlygy ösdürmegi ugur edinýänhem-de halkara hukuk kadalaryny we borçnamalaryny doly ýerine ýetirýän ýurt hökmünde halkara derejesinde abraýynyň ýokarlanmagyna we pugtalanmagyna ýardam berýändigi bellenildi.

Türkmenistanyň hemişelik bitaraplyk derejesini kabul etmegi netijesinde, çuňňur oýlanyşykly ynsanperwer häsiýetli syýasy ugry yzygiderli durmuşa geçirmek, türkmen halkynyň gadymdan gelýän parahatçylyk söýüjilik we howpniýetli goňşuçylyk ýörelgeleriniň berkidilmegi üçin giň mümkinçilikler döredildi.

Bu sözleriň tassyknamasy hökmünde W.Norow geçen ýyl “McKinsey Global Institute” halkara konsalting şereketiniň Türkmenistany dünýä ykdysady ösüşiniň durnukly depgininden öňde barýan, durnukly we tiz ösüşi üpjün edýän dünýäniň 18 ýurdunyň biri hökmünde ykrar edendigi baradaky mysaly getirdi.

Hormatly Prezidentimiz Gurbanguly Berdimuhamedowyň öňdengörüjilikli syýasaty netijesinde, döwletimiziň okgunly ösýändigi nygtaldy. Diňe şu ýylyň ilkinji 8 aýynda ýurdumyzyň JIÖ-niň möçberli geçen ýylyň degişli döwri bilen deňeşdirilende, 6,3 göterim artdy, munuň özi ortaça dünýä derejesinden has ýokarydyr.

Bu gün Türkmenistanyň ykdysady we durmuş ösüş maksatnamasyny hem-de 2019-2025-nji ýyllarda sanly ykdysadyýeti ösdürmegiň konsepsiýasyny işjeň durmuşa geçirýändigi, ykdysadyýet we halk hojalygy ulgamynda birnäçe iri taslamalary amala aşyrýandygy bellenildi.

Döwlet gurluşygy işi çalt depginde ösdürilýär, ilatyň durmuş derejesi yzygiderli ýokarlandyrylýar. Türkmenistanyň daşary syýasaty içerki syýasatyň oýlanyşykly dowamy bolmak bilen, hemmişelik bitaraplyk halkara hukuk derejesi bilen kesgitlenilýär.

Wideoýüzlenmede bitaraplyk ýörelgeleriniň üýtgewsiz berjaý edilmeginiň Türkmenistana halkara toparlarynda ygtybarly, jogapkärli we yzygiderli hyzmatdaş hökmünde abraý getirendigi, onuň syýasatynyň gysga wagtlyk bähbitlere tabyn edilmeýändigi bellenilýär.

BMG hem-de onuň ýöriteleşdirilen edaralary, beýleki halkara we sebit guramalary bilen netijeli hyzmatdaşlyk, Türkmenistanyň alyp barýan daşary syýasat ugry sebit hem-de halkara derejelerinde hyzmatdaşlygyň uzakmöhletleýin we toplumlaýyn maksatnamalaryny bilelikde taýýarlamakda hem-de durmuşa geçirmekde öz oňyn beýanyny tapýar.

Wladimir Norowyň belleýşi ýaly, munuň özi halkara bileleşiginiň Aşgabatda BMG-niň Merkezi Aziýa üçin öňüni alyş diplomatiýasy boýunça Sebit merkezini açmak baradaky çözgüdi bilen hem tassyklanylýar. Türkmen Lideri Gurbanguly Berdimuhamedowyň başlangyjy boýunça BMG-niň Baş Assambleýasy BMG-niň we Araly halas etmegiň Halkara gaznasynyň arasynda hyzmatdaşlyk hakynda hem-de 2021-nji ýyly Halkara parahatçylyk we ynanyşmak ýyly diýip yglan etmek hakynda Kararnamalary kabul etdi, bu resminamalar Bütindünýä guramasynyň ähli agza ýurtlary tarapyndan goldanyldy.

Çykyş edýän Türkmenistanda GDA ýurtlarynyň döwlet Baştutanlarynyň sammiti we hökümet ýolbaşçylarynyň mejlisi, geçen ýyl geçirilen Birinji Hazar ykdysady forumy ýaly iri syýasy çäreleriň örän ýokary derejede üstünlikli geçirilmeginiň türkmen tarapynyň häzirki zaman diplomatiýasynyň ähli talaplaryna we şertlerine mynasyp derejede taýýarlygyny tassyklaýandygyny belledi.

Biziň ýurdumyzyň goňşy Owganystandaky ýagdaýyň parahatçylykly hem-de syýasy serişdeler arkaly kadalaşdyrylmagyna işjeň ýardam berýändigi hem ŞHG-niň ýolbaşçysynyň ýokary bahasyna mynasyp boldy, munuň özi Türkmenistanyň sebitde dostluk, hoşniýetli goňşuçylyk we hyzmatdaşlyk gatnaşyklarynyň ösdürilmegine gyzyklanma bildirýändigini görkezýär.

Jenap Wladimir Norow dünýä derejeli hakyky wehime öwrülen koronawirus pandemiýasyna garşy göreşde Türkmenistanyň Hökümetiniň bu howpuň milli ykdysadyýete ýetirýän oňaýsyz täsirlerini ýeňip geçmek boýunça netijeli çäreleri görýändigine, durnukly we yzygiderli ykdysady ösüşi üpjün edýändigine hem-de oňat netijeleri gazanýandygyna maslahata gatnaşyjylaryň ünsüni çekdi.

Şanhaý Hyzmatdaşlyk Guramasynyň Baş sekretary sözüniň ahyrynda, parahatçylyk söýüji Türkmenistanyň geljekde hem oňyn bitaraplyk syýasatyny alyp barjakdygyna hem-de sebitde parahatçylygy, howpsuzlygy we durnukly ösüşi üpjün etmekde öz hukuk derejesini peýdalanmak bilen, möhüm orun eýelemegini dowam etjekdigine berk ynam bildirdi.

Birleşen Milletler Guramasynyň Bilim, ylym we medeniýet meseleleri boýunça guramasynyňBaş direktory hanym Odre Azule hem maslahata gatnaşyjylara wideoýüzlenmesini iberdi.

ÝUNESKO-nyň baştutany hemmeler bilen bilelikde Türkmenistanyň hemişelik Bitaraplygynyň 25 ýyllygyny belleýändigine örän şatdygyny nygtap, hormatly Prezidentimiz Gurbanguly Berdimuhamedowa bu mümkinçilik üçin hoşallyk bildirdi.

Türkmenistan Bitaraplygyny yglan etmek bilen, öz taryhyndaadamzadyň umumy kökleriniň bir bölegi bolan halklaryň we medeniýetleriň arasyndaky hyzmatdaşlyga baý bolan täze baby açdy. Bu taryh Merw, Nusaý hem-de Köneürgenç ýaly ajaýyp atlar, şonuň ýaly-da, ÝUNESKO-nyň Bütindünýä mirasynyň beýleki desgalary bilen baglanyşyklydyr. Ol däplerden hem-de nou-haulardan ybarat bolan ýurtlaryň janly mirasynda şöhlelenýär. Türkmen halyçylyk sungaty onuň nyşanydyr. Bu sungat geçen ýyl Adamzadyň maddy däl medeni mirasynyň sanawyna girizildi.

Hanym Odre Azuleniň nygtaýşy ýaly, Bitarap Türkmenistan şol taryhyň dowamydyr, çünki parahatçylyga ygrarlylyk ýurt we sebit üçin uly ähmiýete eýedir. Hakykat ýüzünde, bitaraplyk derejesi dünýä aýgytly açyklygy şöhlelendirýär.

ÝUNESKO-nyň Baş direktory wideoýüzlenmesinde şu gün foruma gatnaşyjylaryň ählisi bilen birlikde, Türkmenistanyň, şonuň ýaly-da, ähli bitarap döwletleriň şu ýörelgelere ygrarlydygyny baýram etmäge gatnaşmak isleýändigini belledi. Olar hemmetaraplaýyn hyzmatdaşlygyň netijesinde, raýdaşlyga, özara ynanyşmaga hem-de gatnaşyklara esaslanýan parahatçylyk medeniýetini döretmegiň üstünde işleýärler. Bu parahatçylyk medeniýeti ÝUNESKO-da hem-de beýleki köptaraplaýyn ulgamda seslenmä eýe bolýar.

Häzirki ählumumy kynçylyklar biziň özara baglanyşykly hem-de birek-biregiň goldawyna mätäç döwrümizde çözgütler özara tagallalaryň birleşmesinden ýa-da başga biriniň hasabyna ýerine ýetirilmezden kabul edilip bilmez. ÝUNESKO-nyň Baş direktorynyň belleýşi ýaly, howanyň üýtgemeginde hem-de bioköpdürlülikden tehnologik meselelere hem-de hemmeler üçin hil taýdan ýokary bilimi üpjün etmäge çenli adamzadyň gabat gelýän häzirki kynçylyklar taryhy meseleleri ýüze çykardy.

Bu kynçylyklar tutuş jemgyýete degişlidir. Şolara jogap bermek üçin, BMG-niň ulgamy tarapyndan döredilýän gepleşikler hem-de hyzmatdaşlyk üçin giňişligi peýdalanmak gerek.

Şonuň üçin hem ÝUNESKO Türkmenistanyň özygtyýarlyklaryndaky ähli ulgamlarda parahatçylyga ymtylmasyny goldaýar hem-de ygrarlylygy häzirki baýramçylykda tassyklaýar diýip, BMG-niň ýöriteleşdirilen esasy edaralarynyň biriniň ýolbaşçysy wideoýüzlenmesiniň ahyrynda belledi.

Soňra hormatly Prezidentimiz Gurbanguly Berdimuhamedow dabaraly mejlisi dowam edip hem-de Foruma gatnaşyjylara ýüzlenip, ählumumy parahatçylygyň, durnuklylygyň we howpsuzlygyň berkarar edilmegine, BMG we onuň ýöriteleşdirilen düzümleri bilen strategik hyzmatdaşlykda Durnukly ösüş maksatlarynyň ýerine ýetirilmegine geljekde hem hemmetaraplaýyn ýardam bermegiň Türkmenistanyň daşary syýasatynyň baş ugry bolup durýandygyny nygtady.

Ýurdumyz özüniň Bitaraplyk hukuk derejesinden ugur alyp, şeýle hem YHG, YHHG, GDA, ŞHG ýaly halkara bileleşikleri we beýleki düzümler bilen özara bähbitli hyzmatdaşlygyň giňeldilmegini ugur edinýär.

Bu guramalar bilen hyzmatdaşlyk biziň üçin ikitaraplaýyn hereketli ýoldur diýip, milli Liderimiz belledi. Biz köptaraplaýyn syýasy çärelerde Türkmenistanyň halkara başlangyçlaryny öňe sürmek bilen, ählumumy we sebit gün tertibiniň meselelerini çözmekde bu düzümleriň ornunyň, täsirleriniň we mümkinçilikleriniň pugtalandyrylmagyna çalyşýarys.

Şunuň bilen baglylykda, döwlet Baştutanymyz wideoýüzlenmeleri we Türkmenistanyň hem-de onuň halkynyň adyna aýdan mähirli sözleri üçin halkara guramalarynyň ýolbaşçylaryna minnetdarlyk bildirdi.

Hormatly Prezidentimiz Gurbanguly Berdimuhamedowmaslahaty dowam edip, çykyş etmek üçin BMG-niň Baş sekretarynyň Merkezi Aziýa boýunça Ýörite wekili, Birleşen Milletler Guramasynyň Merkezi Aziýa üçin öňüni alyş diplomatiýasy boýunça Sebit merkeziniň ýolbaşçysy hanym Natalýa Germana söz berdi.

Ol türkmen Liderini we maslahata gatnaşyjylaryň ählisini Türkmenistanyň hemişelik Bitaraplygynyň 25 ýyllygy bilen tüýs ýürekden gutlap, BMG-niň Baş Assambleýasy tarapyndan iki gezek kabul edilen Kararnamalaryň ähmiýetini nygtady. Bu Kararnamalar ýurtlaryň arasynda gepleşikleriň we hyzmatdaşlygyň ösdürilmegine, parahatçylyk dörediji başlangyçlaryň durmuşa geçirlmegine, gapma-garşylyklaryň öňüniň alynmagyna hem-de döwletleriň we halklaryň arasynda jedelli meseleleriň parahatçylykly ýol bilen çözülmegine gönükdirilen Türkmenistanyň daşary syýasy ugrunyň binýady bolup durýar.

12-nji dekabryň Halkara Bitaraplyk güni diýlip yglan edilmegi bolsa, Türkmenistanyň dünýä derejesindäki belent abraýynyň aýdyň subutnamasydyr.

BMG-niň Baş sekretarynyň Ýörite wekiliTürkmenistanyň Bitaraplyk derejesi hem-de parahatçylyk söýüjilikli daşary syýasy ugry netijesinde, gysga döwrüň dowamynda diňe bir dürli ulgamlarda ýokary netijeleri gazanmak bilen çäklenmän, durnuklylygyň we howpsuzlygyň üpjün edilmegine, Merkezi Aziýada hem, dünýä derejesinde hem halkara hyzmatdaşlygynyň pugtalandyrylmagyna uly goşant goşandygyny belledi.

Hanym Natalýa Germanyň belleýşi ýaly, Türkmenistan çökgünlikleriň öňüni almak hem-de parahatçylygyň, ösüşiň we howpsuzlygyň gün tertibini ilerletmek boýunça köpçülikleýin tagallalary goldamakda Birleşen Milletler Guramasynyň ygtybarly hyzmatdaşy bolup durýar. Ýurdumyzyň soňky ýyllarda eýýäm altynjy gezek BMG-niň Baş Assambleýasynyň 75-nji sessiýasynyň wise-başlyklygyna saýlanylmagy munuň aýdyň subutnamasydyr.

Parahatçylyk we ynam dünýä tertibiniň binýatlaryny pugtalandyrmagyň hem-de häzirki zaman halkara gatnaşyklarynyň okgunly ösüşiniň möhüm şertleridir. Türkmenistanyň Prezidentiniň başlangyjy boýunça 2019-njy ýylyň 12-nji sentýabrynda Baş Assambleýa 2021-nji ýyly Halkara parahatçylyk we ynanyşmak ýyly diýip yglan etmek baradaky Kararnamany kabul etdi.

Şunuň bilen baglylykda, biz 2021-nji ýylda Parahatçylygyň we ynanyşmagyň ýokary derejeli Halkara forumyny geçirmek baradaky Türkmenistanyň teklibini goldaýarys diýip, BMG-niň Baş sekretarynyň Ýörite wekili aýtdy.

Merkezi Aziýa üçin öňüni alyş diplomatiýasy boýunça Sebit merkeziniň ýolbaşçysy halkara meselelerini kadalaşdyrmakda we parahatçylygy we howpsuzlygy üpjün etmekde bitaraplyk ýörelgelerini netijeliulanmak boýunça BMG-niň Kadalar toplumyny işläp düzmek baradaky, şeýle hem BMG-niň howandarlygynda gapma-garşylyklaryň öňüni almak, şolary döredýän sebäpleri hem-de netijeleri aradan aýyrmak, ynsanperwer meseleleri çözmek maksady bilen, bitaraplyk ýörelgelerini iş ýüzünde ulanmak boýunça köptaraplaýyn gepleşikleri guramak hakyndaky möhüm başlangyçlarynyň ähmiýetini nygtady.

BMG-niň Terrorçylyga garşy ählumumy strategiýasyny durmuşa geçirmek boýunça Sebitara syýasy hyzmatdaşlygy guramak hakyndaky teklibiň aýratyn gyzyklanma döredýändigi bellenildi. Bu mesele BMG-niň Terrorçylyga garşy müdiriýeti bilen bilelikde Merkezi Aziýa ýurtlarynyň bäşisi bilen hyzmatdaşlykda BMG-niň Terrorçylyga garşy ählumumy strategiýasyny ýerine ýetirmek boýunça taslamasyny amala aşyrýan Sebit merkezi üçin örän möhüm bolup durýar.

Ýurdumyzyň Durnukly ösüş maksatlaryny iş ýüzünde durmuşa geçirmäge, şol sanda energetika hem-de energetika howpsuzlygy, senagat, ulag we söwda, tebigy serişdeleri netijeli peýdalanmak hem-de ekologiýa howpsuzlygyny üpjün etmek ýaly ulgamlarda durmuşa geçirmäge ygrarlydygy hem ýokary baha mynasypdyr. Türkmenistanyň Prezidenti Gurbanguly Berdimuhamedowyň ählumumy energetika howpsuzlygyny üpjün etmek hem-de sebit, ulag-üstaşyr geçelgelerini döretmek bilen baglanyşykly teklipleriBMG-niň Baş Assambleýasynyň degişli Kararnamalarynda berkidildi.

BMG-niň Merkezi Aziýa üçin öňüni alyş diplomatiýasy boýunça Sebit merkeziniň Türkmenistan bilen on ýyldan gowrak wagtyň dowamynda netijeli hyzmatdaşlygy “bitaraplyk” we “öňüni alyş diplomatiýasy” düşünjeleriniň aýrylmaz baglanyşyklydygyny subut etdi diýip, BMG-niň Baş sekretarynyň Ýörite wekili aýtdy.

2020-nji ýylda Türkmenistanyň hemişelik Bitaraplygynyň 25 ýyllygynyň bellenilmegi Birleşen Milletler Guramasynyň döredilmeginiň 75 ýyllyk senesi bilen gabat geldi. Bular barada aýtmak bilen, hanym German BMG-niň bu şanly senesiniň BMG-niň “Parahatçylyk, adalatlylyk, deňlik we mertebe” diýen taglymlaryna laýyklykda, ygtybarly we abadan dünýäniň bähbidine ynamy hem-de köptaraplaýyn hyzmatdaşlygy pugtalandyrmakda ähli döwletleriň tagallalaryny birleşdirmekde täze tapgyryň başlangyjyny goýjakdygyna ynam bildirdi.

Häzirki wagtda biziň umumy maksadymyz Merkezi Aziýa sebitini howpsuzlygyň, durnuklylygyň we abadançylygyň nusgasyna öwürmekden ybaratdyr. Biz mundan beýläk-de sebitde berk parahatçylygy üpjün etmegiň bähbidine hyzmatdaşlygyň pugtalandyrylmagyny maksat edinýäris diýip, BMG-niň Baş sekretarynyň Ýörite wekili sözüniň ahyrynda aýtdy.

Hormatly Prezidentimiz Gurbanguly Berdimuhamedow mazmunly çykyşy we şanly sene mynasybetli gutlaglary üçin hanym Natalýa Germana minnetdarlyk bildirip, Türkmenistanyň öz çäginde Birleşen Milletler Guramasynyň Merkezi Aziýa üçin öňüni alyş diplomatiýasy boýunça Sebit merkeziniň edara binasynyň ýerleşýän döwlet hökmünde parahatçylk dörediji gün tertibiniň ilerledilmegine, gapma-garşylyklaryň öňüni almakda, howplary we wehimleri aradan aýyrmak, parahatçylyk, howpsuzlyk we ösüş üçin ygtybarly binýady döretmek işinde köpugurly hyzmatdaşlygyň ýola goýulmagyna aýratyn üns berýändigini belledi.

Sebit merkezi 13 ýyl işiniň dowamynda ýüze çykýan köpsanly meseleleri çözmekde BMG-niň we Merkezi Aziýa ýurtlarynyň arasynda netijeli birleşdiriji düzüm hökmünde özüni görkezdi. Mälim bolşy ýaly, BMG-niň Howpsuzlyk Geňeşi sebit merkeziniň işiniň jemlerine baha bermek bilen, öňüni alyş diplomatiýasynyň möhüm ähmiýetini birnäçe gezek belledi hem-de sebitde bu düzümiň tagallalaryny goldady diýip, döwlet Baştutanymyz aýtdy.

Eýýäm bellenilişi ýaly, 2017-nji ýylda BMG-niň Baş AssambleýasyTürkmenistanyň başlangyjy boýunça “Birleşen Milletler Guramasynyň Merkezi Aziýa üçin öňüni alyş diplomatiýsy boýunça Sebit merekziniň orny” diýen Kararnamany kabul etdi. BMG-niň Baş Assambleýasynyň şu gezekki 75-nji sessiýasynda biziň ýurdumyz işleriň ileri tutulýan ugurlaryny durmuşa geçirmekde Merkezi Aziýa üçin öňüni alyş diplomatiýsy boýunça Sebit merekziniň ornunyň pugtalandyrylmagyna bagyşlanankararnamany kabul etmek başlangyjy bilen çykyş edýär.

Milli Liderimiz Gurbanguly Berdimuhamedow bular barada aýtmak bilen, Sebit merkeziniň mümkinçilikleriniň Merkezi Aziýada onuň bilen serhetdeş çäklerinde howpsuzlygy we durnuklylygy üpjün etmek, häzirki döwüriň wehimlerine hem-de howplaryna garşy durmak ýaly ugurlarda geljekde hem örän netijeli boljakdygyna ynam bildirdi. MAÖDSM-niň ýolbaşçylary we işgärleri öz işine wepaly, ýokary derejeli hünärmenler hökmünde özüni görkezip, hakykatdan-da, hyzmatdaşlaryň arasynda uly hormata we ýokary abraýa eýe boldular.

Döwlet Baştutanymyz Türkmenistanyň halkynyň we Hökümetiniň adyndan Sebit merkeziniň ýolbaşçysyna we ähli işgärlerine olaryň alyp barýan işleri üçin hoşallyk sözlerin aýtdy, hanym Natalýa Germana many-mazmunly çykyşy üçin ýene bir gezek minnetdarlyk bildirdi.

Soňra döwlet Baştutanymyz ÝHHG-niň Aşgabatdaky merkeziniň ýolbaşçysy, Ilçi Natalýa Drozda söz berdi. Ol hormatly Prezidentimizi hem-de ähli türkmenistanlylary hemişelik Bitaraplyk derejesiniň halkara ykrar edilmeginiň 25 ýyllygy bilen tüýs ýürekden gutlady.

ÝHHG-niň merkeziniň baştutanyşu gün halkara ýubileý maslahatynyň açylyşyna gatnaşmagynyň özi üçin aýratyn hormatdygyny belläp, milli Liderimize parahatçylygy hem-de durnukly ösüşi gazanmaga gönükdirilen halkara hyzmatdaşlygyna täze itergi bermäge niýetlenen bu wajyp çäräni guramak başlangyjy üçin hoşallyk bildirdi.

Hanym Natalýa Drozd öz çykyşynda Türkmenistanyň Prezidenti Gurbanguly Berdimuhamedow BMG-niň Baş Assambleýasynyň 75-nji sessiýasyna gatnaşyjylara wideoýüzlenmesinde Türkmenistanyň Bitaraplygyna doly kesgitleme berendigini aýdyp, milli Liderimiziň sözlerinii mysal getirdi:

“Türkmenistanyň Bitaraplygy—munuň özi syýasatda, ykdysadyýetde, daşky gurşawy goramak işinde, ählumumy azyk howpsuzlygyny üpjün etmekde deňhukukly, hormat goýmak, özara bähbitli halkara hyzmatdaşlyk, ýer ýüzüniň tebigy serişdelerini adalatly hem-de netijeli paýlamak, bosgunlara, göçe-göçlükde ýaşaýanlara we raýatlygy bolmadyk adamlara kömek hem-de goldaw bermek üçin häzirki zaman dünýäsiniň ençeme beýleki möhüm meselelerini çözmäge çagyryşdyr we şertleriň döredilmegidir”.

Bu kesgitleme Türkmenistanyň işjeň we oňyn bitaraplygynyň öňdebaryjy taglymynyň özeninde howpsuzlygyň bitewülik hem-de bölünmezlik ýörelgeleriniň durýandygyny bütin aýdyňlygy bilen görkezýär. Bu ýörelge Ýewropada howpsuzlyk we hyzmatdaşlyk guramasynyň howpsuzlyga hemmetaraplaýyn çemeleşmek baradaky ýörelgesinde hem esasy orny eýeleýär.

Geçen 25 ýylyň tejribesi Türkmenistanyň Bitaraplygynyň Merkezi Aziýa sebitinde hem-de onuň daşynda durnukly parahatçylygy we ösüşi üpjün etmek maksatlarynyň giň meseleleri boýunça köptaraplaýyn işjeň hyzmatdaşlygyň netijeli guraly bolup hyzmat edýär.

ÝHHG-niň Türkmenistanyň Owganystandaky ýagdaýy kadalaşdyrmak hem-de onuň durmuş-ykdysady taýdan dikeldilmegini üpjün etmek babatyndaky işjeň ornuny goldaýandygy nygtaldy. Şunuň bilen baglylykda, ÝHHG-niň Aşgabatdaky merkezi iki goňşy ýurduň arasyndaky serhetüsti hyzmatdaşlygyny pugtalandyrmaga ýardam edýän taslamalary üstnünlikli durmuşa geçirýär.

Natalýa Drozd bitaraplygyň geoykdysady ugruna aýratyn ähmiýet berip, ÝHHG-niň hormatly Prezidentimiz Gurbanguly Berdimuhamedowyň global energetika hyzmatdaşlygyny berkitmek hem-de söwda-ykdysady we ulag-aragatnaşyk geçeleglerini ösdürmek boýunça möhüm başlangyçlaryna ýokary baha berýändigini aýtdy.

Şunuň bilen baglylykda, ÝHHG-niň Türkmenistanyň Hökümeti bilen bilelikde energetika, ulag we ykdysady howpsuzlyk meseleleri boýunça ýokary derejedäki maslahatlaryň ençemesini gurandygy bellenildi. Ekologiýa, suw hem-de beýleki tebigy serişdeleri rejeli peýdalanmak babatynda netijeli hyzmatdaşlyk ýola goýuldy. Şonuň ýaly-da, ÝHHG Türkmenistanyň ynsanperwer häsiýetli başlangyçlaryny goldaýar hem-de bu möhüm ulgamdaky hyzmatdaşlyga aýratyn ähmiýet berýär.

Şular bilen baglylykda, ÝHHG-niň merkeziniň ýolbaşçysy,ÝHHG-niň howpsuzlygyň üç ölçegleriniň ählisiniň çäklerinde guramanyň işine mynasyp goşant goşýan Türkmenistanyň Ýewropada howpsuzlyk we hyzmatdaşlyk guramasynyň işjeň agzasy hökmündäki barha artýan ornuny nygtady. ÝHHG-niň ministrleriniň 3-nji dekabrdaky geňeşinde Türkmenistanyň beýan eden teklipleriniň, şol sanda ÝHHG-niň Toplumlaýyn ekologiýa maksatnamasyny taýýarlamakhem-de ÝHHG-niň ynsanperwer ölçeglerdäki hereketleriniň uzakmöhteleýin binýadyny işläp düzmek bilen baglanyşykly teklipleri munuň subutnamasydyr.

Şu günki ýubileý maslahatynyň netijesinde, Türkmenistanyň bitaraplyk derejesiniň mümkinçiliklerini mundan beýläk-de durmuşa geçirmäge degişli täze pikirleriň we başlangyçlaryň işlenip düzüljekdigine, onuň bolsa, hemişelik bitaraplyk syýasatynyň halkara başlangyçlaryny, durnuklylygyny hem-de durnukly ösüşini üpjün etmek işindäki ornunyň artmagyna ýardam etjekdigine ynam bildirildi.

Şu şanly ýubileý mynasybetli çuňňur hormatlanylýan jenap Prezident, Size tüýs ýürekden berk jan saglyk we Siziň parahatçylygyň hem-de howpsuzlygyň bähbitlerine alyp barýan asylly işleriňizde mundan beýläk-de üstünlikler, türkmen halkyna bolsa, bagt hem-de gülläp ösüş arzuw etmäge rugsat ediň diýip, ÝHHG-niň Aşgabatdaky merkeziniň baştutany aýtdy.

Milli Liderimiz manyly çykyşy hem-de Türkmenistanyň Bitaraplygynyň 25 ýyllygy mynasybetli gutlaglary üçin hanym Natalýa Drozda minnetdarlyk bildirip, ýurdumyzyň halkara düzümleri bilen hyzmatdaşlygy bilen baglylykda, Ýewropada howpsuzlyk we hyzmatdaşlyk guramasy bilen köpýyllyk hem-de netijeli gatnaşyklaryny aýratyn belledi. ÝHHG-niň işiniň syýasy, ykdysady hem-de ynsanperwer ugurlary Türkmenistanda durmuşa geçirilýän taslamalar we maksatnamalar kesgitlenilende ileri tutulýan meseleler bolup durýar.

Hormatly Prezidentimiz Gurbanguly Berdimuhamedow ýakynda 2021-nji ýylda Türkmenistanyň Hökümetiniň ÝHHG bilen nobatdaky Hereketler maksatnamasynyň tassyklanandygyny, onuň ileri tutulýan taslamalaryň 68-sini öz içine alýandygyny aýtdy. Türkmenistan geljek ýylyň dowamynda ÝHHG-niň degişli düzümleri bilen howpsuzlyk, ulag meseleleri, howanyň üýtgemegi ýaly ugurlar boýunça çäreleri işjeňleşdirmegi ugur edinýär.

Döwlet Baştutanymyz soňky wagtlarda ÝHHG bilen möhüm ugurlarda ikitarapalýyn hyzmatdaşlygyň okgunly ösdürilýändigini kanagatlanma bilen belledi. Bu guramanyň Milli azlyklaryň işleri boýunça Ýokary komissarynyň edarasy, Demokratik institutlar we adam hukuklary boýunça edarasy, Köpçülikleýin habar beriş serişdeleriniň erkinligi boýunça wekili ýaly düzümleri bilen gatnaşyklar mese-mälim işjeňleşdi.

Türkmenistan hyzmatdaşlygyň dowam etdirilmegi üçin açykdyr. Şunda esasy mesele biziň hyzmatdaşlygymyzyň milli özgertmeleriň barşyna we depginlerine, ýurdumyzyň aýratynlyklarynahem-de taryhy ýolunyň, türkmen halkynyň däp-dessurlarynyň we milli ýörelgeleriniň özboluşlylygyna dogry düşünmekleridir. Şeýle çemeleşme bilelikdäki iş üçin giň mümkinçilikleri açýar diýip, milli Liderimiz ÝHHG-niň Aşgabatdaky merkeziniň ýolbaşçysyna gyzykly çykyşy hem-de hyzmatdaşlygy pugtalandyrmak işinde öňdebaryjy çemeleşmesi üçin ýene bir gezek minnetdarlyk bildirdi.

Hormatly Prezidentimiz Gurbanguly Berdimuhamedowdabaraly mejlisi dowam edip, Russiýa Federasiýasynyň Türkmenistandaky Adatdan daşary we Doly ygtyýarly ilçisi Aleksandr Blohine söz berdi.

Ilçi hormatly Prezidentimizi hem-de tutuş türkmen halkyny şanly sene-- bitaraplyk derejesiniň halkara ykrar edilmeginiň 25 ýyllygy bilen gutlap, Russiýanyň Türkmenistanyň Garaşsyzlygyny ilkinjileriň hatarynda ykrar edendigini, BMG-niň Baş Assambleýasynyň Türkmenistanyň hemişelik Bitaraplygy hakyndaky Kararnamalarynyň iki gezek awtordaşy bolup çykyş edendigini we ilkinjileriň biri bolup goldandygyny belledi.

Halkara hukugynyň deňhukukly agzasy hökmünde Türkmenistan Garaşsyzlygyň ilkinji günlerinden başlap, diplomatik gatnaşyklary döretmek hem-de ýola goýmak işine işjeň girişdi we häzirki zaman dünýä gurluşynyň ulgamynda öz ornuny tapmagy başardy.

Jenap Aleksandr BlohinTürkmenistanyň iri halkara maslahatlaryny guramak häzirki wagtda bütindünýä bileleşiginiň üns bermegini talap edýän wajyp dürli sebit hem-de ählumumy meseleleri üçin meýdançasyny hödürlemek arkaly öz abraýyny hem-de ykrar edilmegini yzygiderli ýokarlandyrýandygyny bellemegiň guwançlydygyny aýtdy.

Türkmenistanyň Prezidenti Gurbanguly Berdimuhamedowyň Bitaraplyk syýasatynyň mysalynda döwlet özbaşdaklygynyň gazanylan ilkinji günlerinde saýlanyp alnan ýoluň döwrebap hem-de esasly bolandygyny, daşary syýasy ösüşiniň taglymynyň oňyn hem-de uzakmöhletleýin milli bähbitlere gabat gelýändigini bütindünýä aýdyň görkezýär.

Daşary syýasat çuňňur içerki köklerden asla üzňe bolup bilmez, ol milletiň wagtyň synagyndan geçen hem-de köpasyrlyk tejribeler arkaly tassyklanan hakyky erk-islegini şöhlelendirýär. Şoňa görä-de, Türkmenistanyň bitaraplyk derejesini saýlap almagynyň gözbaşlary barada aýdylanda, onuň esasy häsiýetleriniň – parahatçylyk söýüjilik, özara ynanyşmak, beýlekileriň garaýyşlaryny hem-de pikirlerini hormatlamak häsiýetleriniň türkmen halkynyň milli edim-gylymyna hem-de taryhy ösüşiň aýratynlyklaryna doly kybap gelýändigini doly ynam bilen tassyklap bolar.

Biz Türkmen döwletiniň bitarap daşary syýasat ugrunyň dünýä meselelerinden üzňeleşmek däl-de, eýsem, şolary çözmegiň, dürli döwletara jedellerini hem-de gapma-garşylyklaryny düzgünleşdirmäge ýardam bermegiň netijeli guraly hökmünde çykyş edýändigine ýokary baha berýäris diýip, Aleksandr Blohin aýtdy.

Diplomatyň nygtaýşy ýaly, Türkmenistanyň Prezidenti Gurbanguly Berdimuhamedow ençeme gezek, şol sanda Birleşen Milletler Guramasynyň münberinden dürli parahatçylyk döredijilikli başlangyçlar bilen çykyş etdi. Milli Lideriň parasatly hem-de jogapkärçilikli ýolbaşçylygy astynda ýurt diňe bir öz ýakyn goňşulary däl, eýsem, uzakdaky döwletler bilen hem hoşniýetli goňşuçylyk we dostluk gatnaşyklaryny ussatlyk bilen ýola goýmagy, açyk, ölçerilen çemeleşmelere eýermegi hem-de gapma-garşylyklaryň öňüni almagy başardy.

Şunuň bilen baglylykda, Türkmenistanyň Owganystanda durnuklylygy üpjün etmekdäki ynsanperwer hem-de ykdysady taslamalarynyň goşandyny aýratyn bellemek gerek.

Geçen döwrüň içinde Garaşsyz Türkmenistan syýasy we ykdysady ösüşde uly üstünlikleri gazandy, Merkezi Aziýa sebitinde howpsuzlygy üpjün etmek hem-de durnuklylygy saklamak işindäki uly ornuny subut etdi. BMG-niň Merkezi Aziýa üçin öňüni alyş diplomatiýasy boýunça Sebit merkeziniň edara binasynyň hut şu ýerde, Aşgabatda ýerleşmegi tötänden däldir.

Sebit merkezi arkaly türkmen tarapy bilen jebis hyzmatdaşlykda bähbitleriň köptaraplaýyn deňagramlylygynyň esasynda Merkezi Aziýa ýurtlarynyň durnukly ösüşine gönükdirilen işjeň çäreler alnyp barylýar. Hyzmatdaşlygyň netijeli sebit gurallaryny döretmäge önjeýli goşant goşulýar, bu sebitde maksatlaýyn taslamalary hem-de oňyn ýörelgeleri goldamaga iş ýüzünde ýardam berilýär.

Şeýlelikde, Bitaraplygyň milli ýörelgesi onuň durnuklydygyny we netijeli häsiýete eýedigini görkezdi. Ilçi Türkmenistanyň baý medeniýeti hem-de taryhy, durnuklylyk we hoşniýetli goňşuçylyk mümkinçilikleri bilen sazlaşykly ösýän döwletdigini belledi.

Russiýa Türkmenistanyň döredijilikly başlangyçlaryny goldaýar hem-de mundan beýläk-de goldar. Şu ýyl Russiýa türkmen hyzmatdaşlary tarapyndan BMG-niň çäginde döredilen Bitaraplygyň dostlary toparyna goşuldy. Bu topar özara hormat goýmak hem-de bähbitleri nazara almak ýörelgelerine esaslanýan köptaraplaýyn gatnaşyklary ösdürmek üçin berk binýat döredýär.

Jenap Aleksandr Blohin Bitarap we dostlukly Türkmenistanyň mundan beýläk-de sebit hem-de ählumumy derejede parahatçylyk we gülläp ösüş işine oňyn goşant goşjakdygyna ynam bildirip, Türkmenistanyň Prezidenti Gurbanguly Berdimuhamedowy hem-de tutuş türkmen halkyny şu günki şanly sene bilen gutlady we maslahata gatnaşyjylaryň ählisine üstünlikli hem-de netijeli işlemegi arzuw etdi.

Milli Liderimiz mazmunly çykyşy hem-de Türkmenistanyň Bitaraplygynyň 25 ýyllygy mynasybetli gutlagy üçin ilçä minnetdarlyk bildirip, ozaly bilen, Russiýa Federasiýasy bilen gatnaşyklaryň strategik häsiýete eýedigini, bu gün hil taýdan täze mazmuna eýe bolýandygyny hem-de häzirki ýagdaýlary we iki ýurduň zerurlyklaryny nazara almak bilen ösüşiň uly derejesini görkezýändigini belledi. Munuň özi ikitaraplaýyn hyzmatdaşlygyň hem, ählumumy meýilleriň hem ileri tutulýan ugurlaryna garaýyşlarda doly düşünişilmegi bilen şertlendirilendir.

Türkmenistan bilen Russiýa halkara meseleleriniň çözgüdinde ýakyn ýa-da gabat gelýän çemeleşmelere eýedir. Ýokary derejeli syýasy gatnaşyklaryň bar bolan görkezijileri hyzmatdaşlygyň ähli ugurlary boýunça ygtybarly binýady döredýär. Şunuň bilen baglylykda, döwlet Baştutanymyz Gurbanguly Berdimuhamedow türkmen tarapynyň geljekde türkmen-russiýa hyzmatdaşlygynyň ähli ugurlar boýunça depginlerini ýokarlandyrmagy ugur edinýändigini nygtap, RF-niň doly ygtyýarly wekiline çykyşy üçin ýene bir gezek minnetdarlyk bildirdi.

Soňra milli Liderimiz maslahata gatnaşyjylar ýüzlenip, abraýly halkara guramalarynyň ýolbaşçylarynyň we diplomatlaryň çykyşlarynda bitaraplyk syýasatynyň möhümdigi hem-de halkara parahatçylygyny, howpsuzlygy we durnukly ösüşi üpjün etmekde onuň ähmiýetiniň aýratyn nygtalandygyny belledi.

Hakykatdan-da, bitaraplygyň konseptual maksatlary ýokary ähmiýete eýedir. Olar häzirki wagtda diňe bir syýasatda däl-de, ykdysadyýetde, söwdada, ulag ulgamynda, energetikada, ekologiýada, ynsanperwer işlerde hem netijeli ulanylyp bilner.

Forumyň barşynda beýan edilen teklipler bu ugurlar boýunça giň we yzygiderli köptarplaýyn hyzmatdaşlyga täzeçe çemeleşmeleriň esasyny döredip, halkara hyzmatdaşlygyň möhümdigi, peýdalydygy hem-de uly mümkinçiliklere eýedigi barada has aýdyň we anyk düşünjeleri emele getirip biler diýip, hormatly Prezidentimiz Gurbanguly Berdimuhamedow aýtdy.

Şu günki maslahat özara düşünişmegiň pugtalandyrylmagyna uly goşant goşup biler, ol dürli ýurtlara wekilçilik edýän gatnaşyjylaryň syýasy-diplomatik, ykdysady, ynsanperwer ugurlarda özara pikirleri, bilimleri we tejribeleri alyşmaklaryna gönükdirilendir.

Şunuň ýaly söhbetdeşlik hyzmatdaşlyk, bilelikdäki meýilnamalary işläp düzmek üçin giň mümkinçilikleri açýar, ynamyň we özara hormatyň pugtalandyrylmagyna, öňde goýlan maksatlara bilelikde ýetmegiň möhümdigine düşünişilmegine ýardam berýär diýip, döwlet Baştutanymyz bu gezekki forumyň häzirki zaman syýasatşynaslyk ylmynyň, halkara gatnaşyklarynyň nazaryýet we tejribe bilimleriniň ösdürilmegine uly goşant boljakdygyna ynam bildirdi.

Maslahatda edilen çykyşlarda birnäçe gymmatly başlangyçlar beýan edildi, döwlet Baştutanymyz Gurbanguly Berdimuhamedowyň belleýşi ýaly, olar halkara diplomatiýasynda peýdalanylyp bilner, ony baýlaşdyrar, oňa täze many-mazmun berer.

Biz maslahatyň dabaraly mejlisiniň jemlerine ýokary baha berýäris, ol parahatçylygy, howpsuzlygy we durnuklylygypugtalandyrmak, Durnukly ösüş maksatlaryny ýerine ýetirmek boýunça bilelikdäki işiň köptaraplaýyn tagallalary birleşdirmek üçin berk binýady döretmäge ukyplydygyny görkezdi diýip, milli Liderimiz belledi.

Hormatly Prezidentimiz sözüniň ahyrynda Türkmenistanyň, türkmen halkynyň adyna aýdylan hoşniýetli sözler, halkara derejesinde öňe sürýän başlangyçlarymyza ýokary baha berilýändigi üçin hemmelere tüýs ýürekden minnetdarlyk bildirdi.

Şeýle ýokary baha biziň ählumumy gün tertibiniň iň möhüm meseleleri boýunça giň we işjeň gepleşikleri ýola goýmagyň, belent maksatlara ýetmek üçin mundan beýläk-de hyzmatdaşlygy yzygiderli giňeltmegiň bähbidine saýlap alan ýolumyzyň dogrudygyna has-da uly ynam döredýär diýip, döwlet Baştutanymyz aýtdy.

Milli Liderimizmaslahata gatnaşyjylary Halkara Bitaraplyk güni bilen gutlap, hemmelere berk jan saglyk, abadançylyk we uly üstünlikler arzuw etdi.

Hormatly Prezidentimiz Gurbanguly Berdimuhamedow çykyşyny jemlemek bilen, BMG-niň Baş Assambleýasynyň türkmen tarapynyň başlangyjy boýunça “Halkara parahatçylyk we ynanyşmak ýyly” diýip yglan eden 2021-nji ýylda Türkmenistanyň ýene bir taryhy senäni – Garaşsyzlygynyň 30 ýyllygyny bellejekdigini aýtdy.

Mundan otuz ýyl ozal ýurduň ösüşiniň parahatçylyk söýüjilik hem-de ynsanperwerlik ýörelgelerine esaslanýan syýasy, durmuş-ykdysady we daşary syýasat nusgasy özüniň ýokary netijeliligini görkezdi.Garaşsyz, kuwwatly, innowasiýa häsiýetli ykdysadyýetli, halkyň ýokary durmuş derejesini hem-de belent halkara abraýyny üpjün eden berkarar Türkmenistany esaslandyrmagymyz biziň ýeten esasy belentligimizdir.

Milli Liderimiziň belleýşi ýaly, biziň kuwwatly döwletimiz geljekde hem dünýäde tutuş adamzadyň bagtyýar we abadan durmuşynyň bähbidine parahatçylyk söýüji, dostlukly gatnaşyklaryň pugtalandyrylmagy üçin ähli tagallalaryny öňe sürmegi dowam eder.

Hormatly Prezidentimiz pursatdan peýdalanyp, maslahata gatnaşyjylary ýetip gelýän 2021-nji ýyl – “Halkara parahatçylyk we ynanyşmak ýyly” bilen tüýs ýürekden gutlap, täze ýylyň hemmelere bagt we abadançylyk getirmegini arzuw etdi.

Günüň ikinji ýarymynda Türkmenistanyň hemişelik Bitaraplygynyň 25 ýyllygyna bagyşlanan Halkara maslahaty köpsanly halkara guramalarynyň wekilleriniň gatnaşmagynda onlaýn görnüşinde öz işini umumy mejlisler arkaly dowam etdi.

Mejlisde edilen çykyşlarda parahatçylygy, howpsuzlygy üpjün etmekde türkmen Bitarplygynyň ähmiýetine dogry we hemmetaraplaýyn baha berildi, onuň möhüm ynsanperwer häsiýeti bellenildi, hormatly Prezidentimiz Gurbanguly Berdimuhamedowyň möhüm ugurlarda netijeli hyzmatdaşlygyň giňeldilmegine gönükdirilen oňyn başlangyçlarynyň doly goldanylýandygy beýan edildi.

DÖM-e ýetilmegine degişli meseleler hem-de şunuň bilen baglylykda, özara bähbitli halkara söwda-ykdysady hyzmatdaşlygy we multimodal ulag-üstaşyr düzümleri ösdürmek, energetika diplomatiýasynyň mümkinçiliklerini durmuşa geçirmek, daşky gurşawy goramak hem-de howanyň üýtgemegi bilen bagly ulgamda hyzmatdaşlygy ilerletmek meseleleri gyzyklanma bildirilip ara alnyp maslahatlaşyldy.

Şunda Bitarap Türkmenistanyň häzirki zamanyň möhüm meseleleriniň deňeçer çözgütlerini işläp taýýarlamakda dünýä billeşiginiň tagallalaryny birleşdirmekde işjeň we öňdebaryjy orny aýratyn nygtaldy.

Şanly sene mynasybetli geçirilen forumyň netijeleri “Bitaraplyk syýasaty we onuň halkara parahatçylygy, howpsuzlygy we durnukly ösüşi üpjün etmekde ähmiýeti” atly Halkara maslahatynyň kabul edilen Aşgabat jemleýji resminamasynda öz beýanyny tapdy.

Şeýlelikde, Watanymyzyň Bitaraplygynyň 25 ýyllygyna bagyşlanan maslahat halkara hyzmatdaşlygy meseleleriniň giň toplumyny ara alyp maslahatlaşmak üçin netijeli çäre boldy hem-de hormatly Prezidentimiz Gurbanguly Berdimuhamedowyň baştutanlygynda ýurdumyzyň hemişelik bitaraplyk hukuk derejesine esaslanýan daşary syýasaty ugrunyň oňyn sebit we ählumumy ýagdaýlary pugtalandyrmakda Türkmenistanyň alyp barýan döredijilikli ornuny tassyklady.

Ykdysadyýeti sanly ulgama geçirmek: ýylyň gazananlary hem-de geljek ýyl üçin wezipeler

  /   Türkmen döwlet habarlar agentligi (TDH)  /   01.01.2021  /   

Hormatly Prezidentimiz Gurbanguly Berdimuhamedow milli ykdysadyýetimiziň maksatnamalaýyn wezipeleri çözmek üçin sanly ulgama geçirilmegini ileri tutulýan ugurlaryň hatarynda kesgitledi. Geçen ýylyň dowamynda ýurdumyzyň sanly ykdysadyýetiň durnukly esaslaryny kemala getirmek, ilkinji nobatda, bu ulgamda hukuk kadalaşdyrylyşyny üpjün etmek boýunça yzygiderli işler amala aşyryldy.

Sanly ykdysadyýete geçilmegi maýa goýum işjeňligini ösdürmäge, döwlet dolandyrylyşynyň öňdebaryjy usullaryny ornaşdyrmaga hem-de täze iş orunlaryny döretmäge, maglumat tehnologiýalaryny ulanmagyň hasabyna ähli pudaklary işiniň netijeliligini ýokarlandyrmaga ýardam eder diýip, döwlet Baştutanymyz belleýär.

2020-nji ýylyň fewral aýynda milli Liderimiz Türkmenistanda elektron resminamalar dolanyşygy ulgamyny we internet web-saýtlary döretmek we işe girizmek hakynda Karara gol çekdi.

Resminama laýyklykda, ministrliklere, pudaklaýyn dolandyryş edaralaryna, welaýatlaryň we Aşgabat şäheriniň häkimliklerine, guramaçylyk hukuk görnüşine garamazdan, edaralara, kärhanalara we guramalara, şeýle hem ýuridik şahsy döretmezden telekeçilik işini amala aşyrýan fiziki şahslara-hususy telekeçilere elektron resminamalar dolanyşygy ulgamyny hem-de internet web-saýtlary bellenen tertipde döretmegi, işe girizmegi we olaryň yzygiderli işjeň täzelenip durulmagyny üpjün etmek tabşyryldy.

Hormatly Prezidentimiz Gurbanguly Berdimuhamedow tarapyndan tassyklanylan Türkmenistanda 2019-2025-nji ýyllarda sanly ykdysadyýeti ösdürmegiň konsepsiýasynyň düzgünleriniň yzygiderli ýerine ýetirilmegi ýurdumyzyň mundan beýläk-de ösmegine, işewürligi we maýa goýum işjeňligini ýokarlandyrmaga, dolandyrmagyň öňdebaryjy usullaryny ornaşdyrmaga ýardam edýär.

Ýurdumyzda ykdysady ösüşi alamatlandyrýan esasy makroykdysady görkezijileriniň derejesi durnukly saklanylýar, pul-karz syýasaty kämilleşdirilýär, önümçilik hem-de eksport ugurly we daşary ýurtlardan getirilýän harytlaryň ornuny tutýan önümleri öndürýän pudaklara yzygiderli goldaw berilýär. Halkara maliýe edaralary bilen netijeli hyzmatdaşlyk ösdürilýär, bank ulgamyna döwrebap we innowasion tehnologiýalar giňden ornaşdyrylýar.

Banklaryň sanly ulgama geçirilmegi bank düzümini döwrebaplaşdyrmaga, önümleriň görnüşlerini giňeltmäge hem-de döwrebap tehnologiýalary ulanmak arkaly müşderiler bilen özara gatnaşyklarynyň ugurlaryny artdyrmaga gönükdirilendir.

Türkmenistanyň banklary tarapyndan ykdysadyýetiň ileri tutulýan ulgamlaryna karz bermek işi amala aşyrylýar. Uzakmöhletli karzlary, gozgalmaýan emläk üçin karzlary hem-de hormatly Prezidentimiziň degişli Kararlarynyň esasynda karzlary bermek işi dowam etdirilýär. Munuň özi önümçiligiň öňdebaryjy tehnologiýalarynyň ösdürilmegini goldamaga gönükdirilendir.

Sanly ulgama geçilmegi bank hyzmatlarynyň gerimini hem-de milli töleg ulgamynyň mümkinçiliklerini giňeltmäge, türkmen banklarynyň bäsdeşlige ukyplylygyny ýokarlandyrmaga ýardam eder.

Bank ulgamy bazar ykdysadyýetiniň esasy düzümleriniň, ýurdumyzyň ykdysadyýetiniň özgerişliklere taýýarlygyny şöhlelendirýän görkezijileriň biri bolup durýar.

Sanly ulgama geçilmegi bank bazaryna gatnaşyjylaryň we müşderileriň arasynda özara gatnaşyklaryň düýpli özgerdilmegini alamatlandyrýar. Munuň özi, ilkinji nobatda, hyzmatlaryň tizliginiň artdyrylmagyny hem-de hyzmat etmegiň alternatiw usullaryny ulanmak arkaly müşderileriň wagtynyň tygşytlanylmagyny göz öňünde tutýar.

Bank bazaryna gatnaşyjylara hödürlenilýän hyzmatlaryň çaltlygy hem-de elýeterliligi banklaryň we müşderileriň arasyndaky gatnaşyklary düýbünden täze derejä çykarýar milli Liderimiz Gurbanguly Berdimuhamedow

Ykjam internediň ösmegi hem-de smartfonlaryň wezipeleriniň giňelmegi bilen baglylykda, ykjam goşundylar möhüm ähmiýete eýe bolýar. Şolary ulanyjylar, her gün özleriniň hasabynyň balansyny barlamak, ýerine ýetirilen amallary gözden geçirmek, geçirimleri hem-de hyzmatlaryň töleglerini amala aşyrmak üçin ençeme gezek ulgama girýärler.

Şolaryň ornaşdyrylan döwründen bäri “Altyn asyr”, “Millikart”, “Goýum bank kartlary”, “Maşgala kartlary” ýaly sanly bank kartlary arkaly nagt däl tölegleriň möçberi artýar hem-de “Internet-banking”, “Ykjam bank”, “Aralykdan töleg” ýaly hyzmatlardan peýdalanmak ýokarlanýar.

Töleg terminallary arkaly karz kartlary tarapyndan esasy bergi üzülende, gajetler we kompýuterler giňden peýdalanylýar.

Bank kartlary arkaly terminallaryň üsti bilen söwda hem-de hyzmat ediş merkezlerinde satyn alnan harytlaryň we hyzmatlaryň tölegi, jemagat hyzmatlary (gazdan, suwdan, elektrik togundan peýdalanmak), polisiýanyň ýol gözegçiligi gullugynyň degişli hyzmatlary, şol sanda ulag serişdelerini bellige almak, tehniki pasporty bermek, awtoulag belgilerini bermek, sürüjilik şahadatnamasyny almak, ulag sürmek boýunça synaga gatnaşmak üçin tölegler amala aşyrylýar. Şeýle hem Türkmenistanyň pasporty alnanda, pasport çalşylanda ýygymlaryň tölegi ýerine ýetirilýär.

Hormatly Prezidentimiz Gurbanguly Berdimuhamedow döwrebap kart hyzmatlarynyň ornaşdyrylmagynyň karz berýän edaralara ynamy hem-de olaryň özüne çekijiligini ýokarlandyrmaga ýardam edýändigini, fiziki we ýuridik şahslardan pul goýumlaryny çekmegiň hem-de olary bermegiň tertibini ýeňilleşdirýändigini belleýär.

Şeýlelikde, “Halkbank” paýdarlar täjirçilik banky 2020-nji ýylda “Halkbank terminal” aralykdan tölegleriň ykjam goşundysyny işe girizdi. Munuň özi bank amallaryny sanly ulgama geçirmek boýunça üstünlikli ädim boldy.

“Halkbank terminal” aralykdan tölegler ulgamy adaty harytlary ýa-da hyzmatlary hödürleýän satyjynyň adaty smartfonuna ornaşdyrylýar hem-de häzirki wagta çenli ulanylýan ägirt uly töleg terminallarynyň ornuny tutýar.

Hormatly Prezidentimiz Gurbanguly Berdimuhamedowyň belleýşi ýaly, internet-hyzmatlaryň giň görnüşleri raýatlary goşmaça we yzygiderli bilime, aralyk usullarynyň kömegi bilen hünär derejesini ýokarlandyrmaga höweslendirýär. Sanly bilimiň ornaşdyrylmagy adam maýasyny artdyrmaga hem-de ykdysadyýete we beýleki ulgamlara innowasion serişdeleri çekmäge kömek eder.

Soňky ählumumy wehimler bilen baglylykda, bilim ulgamynda sanly tehnologiýalary ösdürmegiň derwaýyslygy has-da artdy. Dünýäniň köp ýurtlaryny gurşap alan koronawirus ýokanjynyň täze görnüşi tutuş dünýäde bilim ulgamynyň işiniň usullaryna degişli düzedişleri girizdi. Şu çylşyrymly ýagdaýda sanly tehnologiýalar internediň üsti bilen döwrebap ykjam serişdeleri arkaly bilim işini dowam etdirmäge mümkinçilik berdi.

Sanly ulgama geçmek işinde okatmagyň hem-de bilim işini guramagyň düzümi düýpli özgerýär. Täze maglumat-kommunikasiýa tehnologiýalarynyň ulanylmagy sanly pedagogikany mundan beýläk-de ösdürmek üçin başlangyç şertdir.

Bilim ulgamynyň yzygiderli sanly ulgama geçirilmegi täze bilim standartlaryna daýanýar. Okuw serişdelerini döretmegiň, netijeli okatmak üçin talyplaryň bilimini ýokarlandyrmagyň guraly zerur bolup durýar.

Eziz Diýarymyzyň ykdysady ösüşini gazanmakda sanly tehnologiýalaryň artykmaçlygy aýdyňdyr hem-de sanlylaşdyrmak boýunça konsepsiýa ähli döwlet maksatnamalaryna we iri ykdysady taslamalara sazlaşykly utgaşýar.

Sanly tehnologiýalar durnukly ösüşiň köp sanly meselelerini dürli ugurlar boýunça çözmekde özboluşly açar bolup durýar. Sanly tehnologiýalar bazary dünýäde iň çalt ösýän ugurdyr hem-de ýaşlaryň iş bilen üpjünçiliginde iň meşhur ulgamdyr.

Türkmenistanda ykdysadyýetiň ösmeginiň möhüm ugry bolan söwda döwletimiziň jemi içerki önüminiň 10 göterimden gowragyny üpjün edýär diýip, milli Liderimiz Gurbanguly Berdimuhamedow nygtaýar. Sanlylaşdyrmakda hut söwda ulgamyna uly orun degişlidir, onda ýokary tehnologiýaly we innowasion çözgütleri ösdürmegiň binýady goýlandyr. Konsepsiýa, tutuşlygyna alanyňda, internet söwdasyny ösdürmäge, şonuň ýaly-da ýerli önüm öndürijileriň bäsdeşlige ukyplylygyny ýokarlandyrmaga gönükdirilen toplumlaýyn çäreleriň giň görnüşini durmuşa geçirmegi göz öňünde tutýar.

Türkmenistanyň ykdysadyýetiniň beýleki pudaklarynda bolşy ýaly, milli söwda ulgamynda hem lomaý we bölek söwda ulgamlaryny dolandyrmakda sanly tehnologiýalary ornaşdyrmak üçin hukuk binýady döredildi hem-de ol kämilleşdirilýär.

Türkmenistanyň “Alyjylaryň hukuklary hakyndaky”, “Söwda işi hakyndaky”, Internet ulgamyny ösdürmegi hukuk taýdan düzgünleşdirmek we Türkmenistanda internet hyzmatlaryny etmek hakyndaky kanunlaryna laýyklykda, Söwda we daşary ykdysady aragatnaşyklar ministrligi tarapyndan “Harytlary aralykdan satmagyň düzgünnamasy” işlenip düzüldi we işe girizildi. Ol internet söwdasynyň işini düzgünleşdirmäge gönükdirilendir.

Düzgünnama harytlaryň mahabatyny, harytlary satyn almak-satmak şertnamalaryny baglaşmagy, harytlary alyja eltip bermegiň düzgünlerini goşmak bilen aradaşlykdan söwdany guramak boýunça umumy düzgünler girizildi, onda alyjynyň hukuklary we beýlekiler kesgitlenilýär.

Bu kadalar guramaçylyk-hukuk görnüşlerine garamazdan, ýuridiki taraplara, şonuň ýaly-da, hukuk tarapyny döretmezden, telekeçilik işini amala aşyrýan hususy telekeçilere degişlidir.

Bu gün söwda ulgamynda sanlylaşdyrmak häzirki döwrüň alyjysynyň häsiýetiniň hem-de özüni alyp barşynyň görnüşiniň üýtgemegini ep-esli derejede kesgitleýär. Bu, şol sanda, töwerekde bolup geçýän üýtgetmeler—tehnolgiýalaryň örän çalt ösmegi, sanly ekoulgamyň hem-de innowasion işewürligiň ýüze çykmagy bilen şertlendirilendir.

Häzirki döwrüň alyjylary amatlylyga hem-de ekologiýa taýdan arassaçylyga uly üns berýär, wagtyny tygşytlamaga çalyşýar, özüne aýratyn çemeleşmäni talap edýär döwlet Baştutanymyz Gurbanguly Berdimuhamedow belleýär. Olar sanly tehnologiýalary hem-de dürli çeşmeleri maglumatlary almak üçin işjeň ulanýarlar. Tutuş Türkmenistan boýunça harytlaryň sarp edilişi artýar, ýöne alyjynyň haryt satyn almak usullary barha köp ugurly häsiýete eýe bolýar. Bu bölek söwdada özgertmeleriň zerurlygyny ýüze çykarýar.

Tejribäniň görkezişi ýaly, şeýle özgertmeleri ornaşdyrmakda toplumlaýyn çemeleşme has oňat netijeleri berýär. Söwda ulgamynda diňe bir hasaplamak hem-de alyjylaryň özüni alyp barşyny seljermek üçin ulgamy ornaşdyrmak däl-de, eýsem, işgärlere bildirilýän talaplara gaýtadan seretmek we iş öndürijiligini ýokarlandyrmak maksadalaýykdyr.

Sanly tehnologiýalaryň kömegi arkaly işleriň netijeliligini ýokarlandyrmak hem-de degişlilikde, harytlaryň özüne düşýän gymmatyny peseltmek we bazarda elýeterliligini üpjün etmek bolar. Şunda söwda ulgamynyň işgärleriniň köpüsi alyjylaryň aglabasynyň tehniki täzeliklere oňyn garaýandyklaryny hem-de olary söwda nokatlarynda höwes bilen ulanýandyklaryny belleýärler. Öz-özüňe hyzmat edýän kassalar aradaşlykdan tölegler, söwda ulgamynyň ykjam goşundylary barha uly meşhurlyga eýe bolýar.

Şeýlelikde, Türkmenistanda söwdany sanlylaşdyrmak ulgamynda esasy iki ugry görkezmek bolar, olar-- häzirki zaman tehnologiýalarynyň işjeň ulanylmagy hem-de alyjylary seljermekden ybaratdyr.

Milli Liderimiz Gurbanguly Berdimuhamedowyň başlangyjy boýunça işlenip taýýarlanylan Türkmenistanda 2020-2025-nji ýyllarda sanly ykdysadyýeti ösdürmegiň konsepsiýasyna laýyklykda, şonuň ýaly-da, döwlet Baştutanymyzyň neşir edilýän köpçülikleýin habar beriş serişdelerini elektron görnüşe geçirmek boýunça beren tabşyryklaryny ýerine ýetirmek maksady bilen, bu işi durmuşa geçirmegiň degişli Tertibi işlenip düzüldi. Taýýarlanylan resminamada öňde goýlan wezipeleri çözmek üçin ilkinji nobatdaky wezipeler hem-de gazetleriň we žurnallaryň elektron görnüşe geçirilmeginiň düşewüntliligi hakyndaky maglumatlar kesgitlenildi.

Çap edilýän köpçülikleýin habar beriş serişdeleriniň saýtlarynyň döredilmeginiň syýasy hem-de ykdysady ähmiýeti bardyr. Türkmenistanyň köpçülikleýin habar beriş serişdeleriniň internet giňişliginde giňden ornaşmagy dünýäde ýurdumyz hakynda maglumatlary has netijeli ýaýratmaga şert döreder. Şonuň ýaly-da, saýt diňe bir ýazgy materiallaryny däl, eýsem, audiowizual maglumat roliklerini, reportažlary göni görnüşinde ýerleşdirmäge ýardam edýär.

Gazetleriň we žurnallaryň sanly görnüşe geçmegi çaphanalaryň maliýe çykdajylaryny ep-esli azaltmaga, kagyzy, reňki tygşytlamaga, çaphana enjamlarynyň ulanylyş möhletini artdyrmaga mümkinçilik berýär. Häzirki wagtda ulanylýan çaphana enjamlaryny, belki, başga has peýdaly, telekeçilik buýurmalary üçin peýdalanyp bolar.

Köpçülikleýin habar beriş serişdeleriniň sanlylaşdyrylmagy içerki maglumatlar bazarynda oňaýly şertleri döreder, has dogry we ýokary derejeli çemeleşmelerde bolsa dünýäniň habar serişdeleri bazaryna çykmaga ýardam eder. Bu ugurda hereket etmek bilen neşirler ýokary hünärli žurnalistleri, terjimeçileri, IT hünärmenlerini işe çekmäge gyzyklanma bildirerler.

Hormatly Prezidentimiz Gurbanguly Berdimuhamedowyň “Türkmenistanda sanly ykdysadyýeti ösdürmek üçin pudagara toparyny döretmek hakyndaky” Kararynyň sanly ykdysadyýete geçmekde şertleri döretmek üçin iş ýüzündäki esasy çäredigini bellemek gerek. Döwlet we jemgyýetçilik durmuşynyň ähli ugurlarynda sanly tehnologiýalary ornaşdyrmaga hem-de ilerletmäge ýardam etmek bu toparyň maksady hökmünde kesgitlenildi.

2020-nji ýylyň başynda toparyň birinji mejlisi geçirildi, onda ilkinji nobatda ýerine ýetirilmeli wezipeler kesgitlenildi, jogapkär adamlar bellenildi. Geçen ýylyň dekabr aýynda Türkmenistanda sanly ykdysadyýeti ösdürmek boýunça pudagara toparynyň iş toparynyň onlaýn maslahaty geçirildi.

Bu maslahat iş toparynyň ikinji mejlisi boldy. Oňa ministrlikleriň, pudaklaýyn dolandyryş edaralarynyň onlarçasynyň, häkimlikleriň, banklaryň, edaralaryň we kärhanalaryň wekilleri, IT meýdançalarynyň şonuň ýaly-da, Senagatçylar we telekeçiler birleşmesiniň hünärmenleri gatnaşdylar. Onuň gün tertibine Düzgünnama we Sanly ykdysadyýeti ösdürmek boýunça pudagara toparynyň düzümine üýtgetmeleri hem-de goşmaçalary girizmek baradaky meseleler girizildi.

Şonuň ýaly-da, “Türkmenaragatnaşyk” agentligi tarapyndan maslahata gatnaşyjylaryň dykgatyna Identifikasiýa we autentifikasiýa bitewi ulgamynyň (IABU) milli taslamasy hödürlenildi. Ol özara maglumat hereketlerine gatnaşyjylaryň (ýüz tutan raýatlaryň hem-de ýerine ýetiriji häkimiýet edaralarynyň wezipeli adamlarynyň) elektron hyzmatlaryny almak maksady bilen, döwlet elektron serişdelerine rugsat berlen elýeterliligini üpjün etmäge gönükdirilendir.

Rugsat Türkmenistanyň döwlet hyzmatlarynyň bitewi portalynda (e. gov.tm.) hasaba alnandan soň berilýär. Mundan başga-da, iş toparynda Pudagara elektron gatnaşyklary ulgamynyň (PEGU) taslamasy görkezildi. Bu maglumat ulgamy ýurdumyzyň merkezi, sebit we ýerli häkimiýet edaralaryna, karz edaralaryna hem-de PEGU gatnaşýan beýleki guramalara raýatlara we guramalara elektron görnüşindäki döwlet hyzmatyny bermek üçin zerur maglumatlary alyşmaga mümkinçilik berýär.

Onlaýn maslahata gatnaşyjylar sanly özgertmeleriň üstünligini üpjün etmek üçin birnäçe ugurlar, şol sanda öňdebaryjy dünýä tejribesini öwrenmek hem-de milli hünärmenler, ylmy-tehniki we düzüm mümkinçiliklerini ösdürmek boýunça yzygiderli çäreleri durmuşa geçirmegiň zerurdygyny bellediler.

Ýerine ýetirilen işleriň jemine hem-de bellenilen sepgitlere ser salyp, Türkmenistanyň sanly ykdysadyýete geçmek wezipesine düýpli çemeleşýändigini ynam bilen bellemek bolar. Kanunçylyk binýadynyň kämilleşdirilmegi IT kompaniýalaryň ösmegi üçin zerur bolan düzümleriň, amatly şertleriň döredilmegi, hünärmenler bilen üpjünçilik meseleleriniň çözülmegi we beýlekiler konsepsiýada bellenilen maksatlara ýetmegi çaltlandyrar.

Öňdebaryjy sanly tehnologiýalaryň köpçülikleýin ornaşdyrylmagy ýurdumyzyň ykdysady taýdan mundan beýläk-de ösmegi üçin esas bolar. Türkmen önüm öndürijileri emele gelen ýagdaýy çeljerip hem-de kynçylyklary yzygiderli aradan aýryp, täze ýokary tehnologiýaly pudaklarda hyzmatdaşlygy ösdürip, ykdysadyýetimiziň dünýä bazarlaryndaky bäsdeşlige ukyplylygyny düýpli ýokarlandyrarlar.

Döwlet Baştutanymyz Gurbanguly Berdimuhamedow Diýarymyzyň ykdysadyýetini innowasion ugra geçirmegi çaltlandyrmagyň, işewürlik hem-de maýa goýum işjeňliginiň ösüşiniň artdyrylmagy, ylmy gözlegleri köp talap edýän pudaklarda iş bilen üpjünçiligiň ýokarlandyrylmagynyň, öňdebaryjy maglumatlar tehnologiýalarynyň jemgyýetiň ähli ugurlaryna ornaşdyrylmagynyň durmuşyň hilini hem-de ýurdumyzyň ilatynyň abadançylyk derejesini ep-esli ýokarlandyrmaga mümkinçilik berjekdigini nygtaýar.

Türkmenistanyň Halkara işewürlik bileleşigindäki abraýy barha ýokarlanýar

Döwlet Baştutanymyz Gurbanguly Berdimuhamedowyň maýa goýum syýasatynyň esasy ugurlary Türkmenistanyň dünýä bazaryndaky bäsdeşlige ukyply artykmaçlyklaryndan ugur almak bilen kesgitlenilýär. Şol artykmaçlyklar, ozaly bilen, ägirt uly tebigy baýlyklaryň bolmagynda jemlenýär. Şolary senagat taýdan işläp taýýarlamak hem-de taýýar önüm görnüşinde çykarmak ýurdumyzyň esasy ykdysady ugruna öwrüldi.  

Innowasion önümçilige maýalaryň goýulmagy halk hojalygynyň esasy pudaklaryny we ulgamlaryny ösdürmegiň maksatnamalaryna netijeliligi bermäge, ýurdumyzyň önüm öndürijilerini, şol sanda hususy önüm öndürijilerini goldamaga ýardam etmek bilen çäklenmän, eýsem, döwletimiziň girdejileriniň çeşmesi bolup durýan, uly isleg bildirilýän harytlaryň hasabyna eksport mümkinçiliklerini giňeltmäge kömek edýär.

Ählumumy maliýe çökgünligi bilen baglylykda, Türkmenistanyň makroykdysady durnuklylygynyň esasyna öwrülen şol özgerişlikleriň üstünlikleri, içeri we daşary syýasatyň yzygiderliligi, ösen düzüm hem-de öndürijilik serişdeleri häzirki zaman dünýä tehnologiýalaryna elýeterliligi üpjün edýän daşary ýurt maýalary üçin ýurdumyzyň özüne çekijiligini şertlendirdi.

Milli ykdysadyýetimizi düýpli özgertmek hem-de Türkmenistanyň ykdysady taýdan ösmegini üpjün etmek maksady bilen, milli Liderimiz   Gurbanguly Berdimuhamedowyň başyny başlan giň gerimli maýa goýum maksatnamasyny amala aşyrmak ýurdumyzyň Hökümetiniň halkara bazarlaryndaky agenti hökmünde çykyş edýän Döwlet daşary ykdysady iş bankynyň işindäki esasy ugurlaryň biridir.

Bank tarapyndan daşary ýurt karzlaryny milli ykdysadyýete çekmek babatda dürli daşary ýurt maliýe edaralary bilen hyzmatdaşlygyň we gatnaşyklaryň baý tejribesi toplanyldy.

Tamamlanyp barýan 2020-nji ýyl hem bu babatda üstünlikli bolup,    “Financial Times” abraýly neşiriň (Beýik Britaniýa) “The Banker” žurnalynyň nobatdaky abraýly baýragy bilen tassyklanyldy—ol Döwlet daşary ykdysady iş bankyny eýýäm 14-nji gezek Türkmenistanda iň gowy banklaryň hatarynda görkezdi.

Müşderiler bankyň durnuklylygynyň we ygtybarlylygynyň esasy görkezijileriniň biri bolup durýar. Döwletimiziň ykdysadyýetiniň esasy pudaklarynyň döwlet kärhanalary, dünýäniň öňdebaryjy korporasiýalary, hususy kompaniýalar Daşary ykdysady iş bankynyň müşderileriniň esasyny düzýär.

Bank işewürligi ýöretmegiň ýokary tehnologiýasyna we netijeliligine, ýokary hilli hyzmatlaryna, hünär derejeli işgärlerine daýanyp, öz artykmaçlyklaryny başarnykly peýdalanmak hem-de  ösdürmek arkaly, korporatiw, bölekleýin söwda müşderileri bilen alyp barýan işini kämilleşdirmegi dowam edýär.

Bu işler, milli Liderimiz Gurbanguly Berdimuhamedowyň bildirýän talaplaryny nazara almak bilen, uzakmöhletleýin gatnaşyklary guramaga, müşderileriň ähli toparlary: kiçi kärhanalardan başlap, iri kärhanalara çenli ýokary hilli maliýeleşdirmek ýa-da tranzaksiýa hyzmatlaryna çenli bolan toplumlaýyn çözgütleriň berilmegine gönükdirilendir.

Bankyň dünýäniň malýie bazarlaryna gatnaşmak bilen bagly bolan işleri öz şertlerini talap edýär. Hyzmatdaşlar üçin bankyň ygtybarlylygyna baha bermegiň ölçegleri bolup durýan aýdyňlyk halkara standartlary boýunça hasabatlylygy ýöretmek bilen üpjün edilýär. Döwlet daşary ykdysady iş banky ýurdumyzda ilkinji bolup, MSFO-9 (maliýe hasabatlylygynyň halkara ölçegi) laýyklykda maliýe hasabatlylygyna geçdi.

Maliýe bazarynda öz abraýy baradaky alada dünýä giňişliginde giňden tanalýan garaşsyz auditorlar bilen hyzmatdaşlyk arkaly berkidildi. Olaryň hasabatlary bankyň işine baha berýär. Dürli maliýe edaralary bilen uzakmöhletleýin gatnaşyklar, ähli borçnamalar boýunça öz wagtyndaky tölegler hem bu karz edarasynyň ygtybarlylygyny aýdyň tassyklap bilýär.

Döwlet daşary ykdysady iş banky maliýe-bank ulgamynyň işini kämilleşdirmek boýunça hormatly Prezidentimiz Gurbanguly Berdimuhamedowyň görkezmelerine eýermek bilen, soňky ýylda öz işini kämilleşdirmek boýunça birnäçe netijeli çäreleri durmuşa geçirdi, bu bolsa oňa “Ýylyň banky” diýen sylaga mynasyp bolmaga ýardam etdi.

Bank 2019-njy ýylda uly möçberde maliýe netijelerini hasaba alyp, girdejisini 137 göterim artdyrdy hem-de birinji derejeli maýasyny 119 göterim ýokarlandyrdy, netijeli bolmadyk karzlaryň koeffisiýenti bolsa jemi 1,2 göterime deň boldy.

Bank BMG-niň Ösüş maksatnamasy bilen bilelikde, bilimleri kämilleşdirmek we dolandyryş usullaryny awtomatlaşdyrmak babatda ygtybarly işewürlik-nusgasyny döretdi. Şeýle hem bankomatlary hem-de satuw nokatlaryny artdyrmak, häzirki zaman serwerleri ornaşdyrmak bilen bagly işler amala aşyryldy.

Kiber howpsuzlygy ýokarlandyrmak boýunça çäreler görüldi, netijede, bankyň kart ulgamlarynyň halkara ölçeglerine kybap gelmegini üpjün etmek üçin garaşsyz daşary auditor agentligi çekildi. Tehnologik taýdan döwrebaplaşdyrmakdan başga-da, banky ösdürmegiň strategiýasy işgärleriň hünär derejesini ýokarlandyrmaga gönükdirilendir.

Türkmenistanyň Durnukly ösüşiň maksatlaryna ýetilmegine goşandyny nazara almak bilen, Döwlet daşary ykdysady iş banky BMGÖM bilen  işjeň hyzmatdaşlygyny dowam edýär. Olaryň amala aşyrylmagyna döwlet Baştutanymyz Gurbanguly Berdimuhamedow aýratyn üns berýär. Mysal üçin, 2019-njy ýylyň 1-nji oktýabrynda bank tarapyndan şol abraýly halkara guramasy bilen Taslama resminamasyna gol çekildi.

Taslamanyň çäklerinde esasy ugurlaryň dördüsi: ösüş we dolandyryş babatda halkara maliýeleşdirme işini gowulandyrmak, maliýe hasabatlylygynyň halkara ölçegleri bilen ylalaşygy ýokarlandyrmak, sanly özgertmeler üçin esaslary döretmek, bankyň işgärleriniň hünär mümkinçiliklerini giňeltmek boýunça hyzmatdaşlyk amala aşyrylýar.

Müşderiler eýýäm täze önümleri, şol sanda kart boýunça owerdraft karzy hem-de karz almak üçin onlaýn-arza boýunça amatlyklara baha bermek mümkinçiligine eýe boldular, şol hyzmatlar banka barmak zerurlygyny aradan aýyrdy. Şeýle hem bank “Milli wiza” nyşanly karty işe girizdi, ol milli töleg ulgamyny halkara töleg ulgamlaryna kybap getirmek bilen, aragatnaşyksyz tölegleri amala aşyrar.

Nagt däl hasaplaşyklary has-da giňeltmek, töleg işini ýeňilleşdirmek hem-de onlaýn-söwda arkaly harytlaryň we hyzmatlaryň mukdaryny artdyrmak barada hormatly Prezidentimiz Gurbanguly Berdimuhamedowyň görkezmelerini ýerine ýetirmek maksady bilen, bank täze E-commerce (Internet-Ekwaýring) hyzmatyny girizdi, ol satyjynyň Internet sahypasy arkaly harytlar we hyzmatlar üçin halkara hem-de milli töleg ulgamlaryna bank kartlary bilen hasaplaşmaga mümkinçilik berýär.

Bank haryt öndürmek bilen meşgullanýan kiçi we orta telekeçilere ýeňillikli karzlary hem-de kiçi telekeçiligi ösdürmek üçin taslamalary amala aşyrmaga maliýe serişdelerini berýär.

Soňky ýyllarda bank halkara maliýe guramalary bilen hyzmatdaşlykda hususy pudagy goldamak boýunça alyp barýan işlerini işjeňleşdirdi, netijede, “Deere Credit Inc”  amerikan kompaniýasy, OPEK gaznasy hem-de Yslam ösüş banky toparyna girýän hususy pudagy ösdürmek boýunça ösüş korporasiýasy bilen birnäçe karz ylalaşyklaryna gol çekildi.

Döwlet daşary ykdysady iş banky hormatly Prezidentimiz Gurbanguly Berdimuhamedowyň tabşyrygyna laýyklykda, COVID-19 pandemiýasyna dessin täsir edip, kiçi we orta telekeçilere goldaw bermek bilen, töleg kynçylygyny başlan geçirýän müşderileriň karz tertipnamasyna gaýtadan seretdi. Şeýle hem kompaniýalara pandemiýanyň dowamynda aýlyk haklaryny tölemek hem-de ulanyş çykdajylaryny goldamak üçin ýeňillikler berildi.

Kiçi we orta telekeçiligi goldamak Türkmenistanyň eksportuny artdyrmak hem-de degişli çäreleri  goldamak üçin Aziýanyň ösüş banky hem-de Yslam ösüş banky bilen hyzmatdaşlyk edýän Döwlet daşary ykdysady iş bankynyň meýilnamalarynyň bir bölegidir.           

Dünýäniň maliýe bazarlarynda bäsdeşlige we durnuksyzlyga garamazdan, geçen ýyllaryň içinde Döwlet daşary ykdysady iş banky ýurdumyzyň maliýe bazarynda öňdäki ornuny saklaýar.

Hormatly Prezidentimiziň belleýşi ýaly, maýa goýumlaryň mukdarynyň artmagy bilen, şolary özleşdirmegiň, serişdeleriň maksatlaýyn ulanylmagyna gözegçiligi güýçlendirmegiň, daşary ýurt maýasyny çekmek hem-de maýa goýumlaryny ygtybarly goramak maksady bilen kadalaşdyryjy hukuk binýadyny kämilleşdirmek zerur bolup durýar.

Milli Liderimiz Gurbanguly Berdimuhamedowyň Diýarymyzy ykdysady, senagat, ylmy-tehniki taýdan ösdürmegiň möhüm wezipeleri bilen kesgitlenilýän maýa goýum syýasaty halkymyzyň durmuş derejesini ýokarlandyrmaga gönükdirilip,  jemgyýetiň, her bir raýatyň döredijilik we ruhy mümkinçiliklerini doly açmaga ýardam eder.

(TDH)

Türkmenistanyň Ministrler Kabinetiniň mejlisi

  /   Türkmen döwlet habarlar agentligi (TDH)  /   25.12.2020  /   

Hormatly Prezidentimiz Gurbanguly Berdimuhamedow sanly wideoaragatnaşyk arkaly Ministrler Kabinetiniň nobatdaky mejlisini geçirdi. Onda döwlet durmuşynyň ileri tutulýan meselelerine hem-de birnäçe resminamalaryň taslamalaryna garaldy. Mejlise welaýatlaryň hem-de Aşgabat şäheriniň häkimleri çagyryldy.

Milli Liderimiz gün tertibine girizilen meselelere geçmek bilen, Ministrler Kabinetiniň Başlygynyň orunbasary G.Müşşikowa söz berdi. Wise-premýer gözegçilik edýän düzümlerinde hormatly Prezidentimiziň 2020-nji ýylyň 27-nji fewralynda gol çeken “Türkmenistanda elektron resminamalar dolanyşygy ulgamyny hem-de internet web-saýtlary döretmek we işe girizmek hakynda” Kararyna laýyklykda alnyp barylýan işler barada hasabat berdi. Maliýe-ykdysady toplumyň edaralarynda şol resminamada bellenilen wezipeleri üstünlikli çözmek üçin toplumlaýyn çäreler amala aşyrylýar.

Häzirki wagtda Merkezi bankyň Gymmat bahaly metallar we gymmat bahaly daşlar gaznasynyň internet web-saýtynyň taslamasyny işläp düzmek boýunça degişli işler alnyp barylýar. Onuň sahypalarynda degişli habarlar, gaznanyň esasy iş ugurlary, garamagyndaky dükanlaryň salgysy, öndürilýän milli şaý-sepleriň, nyşanlaryň, ýadygärlik sowgatlaryň we beýleki önümleriň görnüşleri baradaky maglumatlary ýerleşdirmek göz öňünde tutulýar.

Bu saýtda döwlet Baştutanymyz Gurbanguly Berdimuhamedowyň görkezmelerine laýyklykda müşderilere menzilara hyzmatlary hödürlemek, şol sanda öndürilýän önümlere elektron görnüşde salgyt salmak, milli bank kartlarynyň üsti bilen sanly ulgam arkaly tölegleri kabul etmek meýilleşdirilýär.

Täze saýtyň işe girizilmegi “Türkmenistanyň Prezidentiniň ýurdumyzy 2019 — 2025-nji ýyllarda durmuş-ykdysady taýdan ösdürmegiň Maksatnamasynda” hem-de “Türkmenistanda 2019 — 2025-nji ýyllarda sanly ykdysadyýeti ösdürmegiň Konsepsiýasynda” bellenilen wezipeleri ýerine ýetirmekde nagt däl hasaplaşyklaryň gerimini giňeltmäge mümkinçilik berer.

Soňra wise-premýer eýeçiliginiň görnüşine garamazdan, şu ýylyň dekabr aýy üçin ähli edaralaryň işgärleriniň aýlyk iş hakyny öz wagtynda tölemek boýunça döwlet Baştutanymyzyň ozal beren tabşyryklarynyň ýerine ýetirilişi barada hasabat berdi.

Milli Liderimiz Gurbanguly Berdimuhamedow hasabaty diňläp, häzirki döwürde öňdebaryjy tehnologiýalary ulanmagyň hasabyna, ykdysadyýetiň ösüş depginlerini saklamagyň hem-de ilatyň hal-ýagdaýyny gowulandyrmagyň döwlet syýasatynyň esasy wezipeleri bolup durýandygyny belledi.

Döwlet Baştutanymyz halk hojalyk toplumynyň pudaklaryny sanly ykdysadyýetiň döredilmegini üpjün edýän ösüşiň düýbünden täze derejesine çykarmaga ýardam etjek maksada gönükdirilen çäreleriň görülmelidigini belledi. Hormatly Prezidentimiz bu ugurda işiň ileri tutulýan wezipelerine ünsi çekip, wise-premýerlere hem-de welaýatlaryň we paýtagtymyzyň häkimlerine täze saýty işe girizmek üçin degişli edaralar bilen bilelikde zerur işleri geçirmegi tabşyrdy.

Soňra Ministrler Kabinetiniň Başlygynyň orunbasary M.Meredow gözegçilik edýän ulgamlarynda işleriň ýagdaýy hem-de nebitgaz toplumynyň kärhanalarynyň maddy-enjamlaýyn binýadyny pugtalandyrmak, tehniki-ykdysady görkezijileriň durnukly ösüşini gazanmak boýunça geçirilýän işler barada hasabat berdi.

Wise-premýer Türkmenbaşydaky nebiti gaýtadan işleýän zawodlar toplumynyň 1-nji we 2-nji baş peseldiji elektrik beketleriniň durkuny täzelemek boýunça göz öňünde tutulýan işler barada hem hasabat berdi. Munuň özi energiýanyň kuwwatyny peseltmäge hem-de onuň sarp edijilere iberilmegi üçin niýetlenendir.

TNGIZT-niň önümçilik desgalarynyň ygtybarly elektrik üpjünçiligine gönükdirilen bu taslama «Türkmenistanyň Prezidentiniň ýurdumyzy 2019 — 2025-nji ýyllarda durmuş-ykdysady taýdan ösdürmegiň Maksatnamasynda» göz öňünde tutulandyr.

Döwlet Baştutanymyz hasabaty diňläp, ýurdumyzyň ykdysadyýetiniň, şol sanda Türkmenistanyň eksport kuwwatyny pugtalandyrmak bilen baglylykda, geljegi has uly pudaklaryň biri bolan nebithimiýa senagatyny has-da döwrebaplaşdyrmagyň we diwersifikasiýa ýoly bilen ösdürmegiň möhümdigini nygtady.

Şu babatda milli Liderimiz toplumyň kärhanalaryny tehniki taýdan mundan beýläk-de gaýtadan enjamlaşdyrmak, uglewodorod çig malynyň düýpli, galyndysyz gaýtadan işlenilmegini üpjün edýän netijeli tehnologiýalary, nebit we gazhimiýa önümlerini öndürmegiň innowasion usullaryny ornaşdyrmak hem-de görnüşlerini giňeltmek boýunça wise-premýere birnäçe tabşyryklary berdi.

Hormatly Prezidentimiz Gurbanguly Berdimuhamedow “Türkmenbaşydaky nebiti gaýtadan işleýän zawodlar toplumynyň 1-nji we 2-nji baş peseldiji elektrik beketleriniň durkuny täzelemek hakynda” Karara gol çekip, ony elektron resminama dolanyşygy arkaly wise-premýere iberdi hem-de bu babatda degişli tabşyryklary berdi.

Soňra Ministrler Kabinetiniň Başlygynyň orunbasary E.Orazgeldiýew geljek ýylyň oba hojalyk ekinleriniň hasylynyň düýbüni tutmak boýunça möwsümleýin oba hojalyk işleriniň alnyp barlyşy, şeýle hem ýurdumyzda azyk üpjünçiligini pugtalandyrmak babatda görülýän çäreler barada hasabat berdi.

Şu günler ýurdumyzyň welaýatlarynda alnyp barylýan möwsümleýin oba hojalyk işleriniň çäklerinde, bugdaý ekilen meýdanlarda agrotehnikanyň kadalaryna laýyklykda ideg etmek, mineral dökünler bilen iýmitlendirmek işleri dowam edýär. Ylmy taýdan esaslandyrylan agrotehniki möhletlere laýyklykda, geljek ýylyň gowaça hasylynyň we beýleki oba hojalyk ekinleriniň düýbüni tutmak maksady bilen, ýazky ekiş möwsümine taýýarlyk işleri dowam etdirilýär.

Şol bir wagtda etrap tehniki hyzmat ediş kärhanalarynda hem-de daýhan birleşiklerinde geljek ýylyň ýazky ekiş möwsüminde ulanyljak oba hojalyk tehnikalaryny we gurallaryny abatlap, möwsüme doly taýýarlamak hem-de talabalaýyk saklamak boýunça degişli işler alnyp barylýar.

Hormatly Prezidentimiz hasabaty diňläp, wise-premýere hem-de welaýatlaryň häkimlerine oba hojalygyny ösdürmegiň maksatnamalaryny hem-de oba hojalygynda ýaýbaňlandyrylan özgertmeleri amala aşyrmak boýunça anyk tabşyryklary berdi.

Milli Liderimiz ýurdumyzda gök-bakja önümleriniň, miweleriň öndürilýän mukdaryny has-da artdyrmak üçin zerur çäreleri görmegi tabşyrdy. Bu işler ilatyň ýokary hilli, ekologiýa taýdan arassa oba hojalyk önümlerine bolan islegini kanagatlandyrmaga ýardam eder.

Şunda döwlet Baştutanymyz ýurdumyzda döwrebap oba hojalyk tehnologiýalaryny giňden ornaşdyrmagyň, ýer we suw serişdelerini netijeli ulanmaga ýardam edýän öňdebaryjy dünýä tejribesini öwrenmegiň hem-de iş ýüzünde ulanmagyň möhümdigini aýratyn belledi.

Hormatly Prezidentimiz obasenagat toplumynyň esasy wezipeleri barada durup geçmek bilen, welaýatda geçirilýän işleriň netijeli häsiýete eýe bolmalydygyny hem-de anyk netijeleri bermelidigini aýtdy. Şunuň bilen baglylykda, milli Liderimiz Gurbanguly Berdimuhamedow welaýatlaryň häkimlerine ýerleri, tehnikalary we enjamlary nobatdaky ekiş möwsümine taýýarlamak, daýhanlaryň öndürijilikli zähmet çekmegi üçin ähli şertleri döretmek barada anyk tabşyryklary berdi.

Milli Liderimiz Oba milli maksatnamasynyň çäklerinde gurulýan durmuş-ykdysady maksatly desgalarda işleriň barşyny berk gözegçilikde saklamagy tabşyrdy.

Ministrler Kabinetiniň Başlygynyň orunbasary Ş.Durdylyýew gözegçilik edýän ulgamlaryndaky işleriň ýagdaýy hem-de ýurdumyzyň himiýa senagatynyň işini kämilleşdirmek boýunça görülýän çäreler barada hasabat berdi.

Senagat toplumyny ösdürmek boýunça milli Liderimiziň öňde goýan wezipelerini yzygiderli ýerine ýetirmek maksady bilen, himiýa senagatynda ulanylýan kadalaşdyryjy hukuk namalary döwrüň talabyna laýyk getirmek babatda degişli işler alnyp barylýar.

Şu ýylyň 29-njy maýynda hormatly Prezidentimiz Gurbanguly Berdimuhamedowyň “Türkmenistanda ygtyýarlylandyrmak işini kämilleşdirmek hakynda” kabul eden Kararyny ýerine ýetirmek maksady bilen hem-de “Işiň aýry-aýry görnüşlerini ygtyýarlylandyrmak hakynda” Türkmenistanyň Kanunyna laýyklykda, “Türkmenhimiýa” döwlet konserniniň hünärmenleri “Himiki önümleri getirmek, öndürmek we ýerlemek babatynda işi ygtyýarlylandyrmak hakynda” Düzgünnamanyň taslamasyny taýýarladylar.

Hereket edýän milli kanunçylyga üýtgetmeleri we goşmaçalary girizmegi göz öňünde tutýan Düzgünnama ykdysadyýetimiziň pudaklarynyň hem-de ýerli telekeçileriň himiki önümleri daşary ýurtlardan getirmek, öndürmek we ýerlemek boýunça işlerini guramak üçin has amatly şertleri döretmäge ýardam berer.

Gurluşyk ulgamyna gözegçilik edýän wise-premýer Ş.Durdylyýew şeýle hem tutuş ýurdumyz boýunça Türkmenistanyň mukaddes Garaşsyzlygynyň 30 ýyllygy mynasybetli ulanylmaga berilmegi meýilleşdirilýän desgalarda alnyp barylýan gurluşyk işleri barada hasabat berdi. Hormatly Prezidentimiz Gurbanguly Berdimuhamedow hasabaty diňläp, işleriň aýry-aýry görnüşlerini, şol sanda himiýa önümlerini getirmek, öndürmek we ýerlemek boýunça işleri ygtyýarlylandyrmaga degişli kanunçylygy kämilleşdirmek boýunça geçirilýän işleriň örän wajypdygyny nygtady.

Milli Liderimiz görülýän çäreleriň bu pudakda işleri düzgünleşdirmäge hem-de ýurdumyzda we daşary ýurtlarda barha artýan islegden peýdalanýan, Diýarymyzyň himiýa senagaty tarapyndan öndürilýän önümleriň hilini ýokarlandyrmaga ýardam berjekdigini belläp, wise-premýere birnäçe anyk görkezmeleri berdi.

Döwlet Baştutanymyz wise-premýere hem-de Aşgabat şäheriniň we welaýatlaryň häkimlerine Türkmenistanyň Garaşsyzlygynyň şanly 30 ýyllygy mynasybetli açyljak desgalarda alnyp barylýan gurluşyk we timarlaýyş işlerini hemişe berk gözegçilikde saklamagy tabşyrdy. Nygtalyşy ýaly, gurluşyk işleri zerur bolan ýokary derejede, möhletleri tassyklanan tertibe berk laýyklykda ýerine ýetirilmelidir.

Soňra çykyş eden Ministrler Kabinetiniň Başlygynyň orunbasary B.Öwezow Täze ýyl baýramçylygynyň guramaçylykly geçirilmegine görülýän taýýarlyk barada hasabat berdi.

Wise-premýer hasabatynyň çäklerinde, ýurdumyzyň şäherleriniň we obalarynyň doly derejeli durmuşyny üpjün edýän ähli gulluklaryň baýramçylyk günleri nobatçylygyny guramak boýunça görülýän çäreler barada hasabat berdi.

Döwlet Baştutanymyz hasabaty diňläp, Täze ýyl baýramçylyk günleri ulag we aragatnaşyk ulgamlarynyň takyk, bökdençsiz we sazlaşykly işlemegini aýratyn gözegçilikde saklamagy tabşyrdy. Milli Liderimiz wise-premýere baýramçylyk günleri halkymyzyň oňaýly dynç almagy üçin ähli şertleri döretmek bilen bagly anyk tabşyryklary berip, degişli gulluklaryň sazlaşykly işini guramagyň möhümdigini belledi.

Şunuň bilen baglylykda, hormatly Prezidentimiz Aşgabat şäheriniň we welaýatlaryň häkimlerine jemagat hojalygy edaralarynyň, tebigy gaz, elektrik we suw üpjünçilik, saglygy goraýyş, jemgyýetçilik ulaglarynyň, dükanlaryň işiniň degişli derejede guralmagy barada tabşyryklary berdi.

Ministrler Kabinetiniň Başlygynyň orunbasary Ç.Gylyjow ýurdumyzda çagalar üçin oýnawaçlary öndürýän kärhanany döretmek boýunça geçirilýän işler barada hasabat berdi.

Wise-premýer pudaklary döwrebaplaşdyrmak, daşary ýurtlardan getirilýän harytlaryň ornuny tutýan önümleriň öndürilişiniň mukdaryny köpeltmek, içerki bazary Diýarymyzda öndürilýän daşary ýurtlaryň degişli harytlary bilen üstünlikli bäsleşip bilýän ýokary hilli harytlar bilen doldurmak boýunça hormatly Prezidentimiziň öňde goýan wezipelerini ýerine ýetirmek maksady bilen degişli işleriň alnyp barylýandygyny habar berdi.

Hususan-da, geçirilýän çäreleriň hatarynda çagalar üçin oýnawaçlary öndürmegi ýola goýmak boýunça işler hem bar.

Habar berlişi ýaly, birinji tapgyrda Aşgabat şäherinde ýumşak oýnawaçlary öndürmek boýunça öňdebaryjy enjamlar bilen enjamlaşdyryljak kärhanany döretmek göz öňünde tutulýar. Şonuň bilen birlikde, dünýä tejribesini öwrenmek hem-de hünärmenleri taýýarlamak boýunça işler dowam eder.

Hormatly Prezidentimiz hasabaty diňläp, milli ykdysadyýetimiziň senagat pudagynyň öňünde öndürilýän önümleri artdyrmak, täze ýokary tehnologiýaly toplumlary kemala getirmek, ýerli çig-mal serişdelerini netijeli ulanmagyň esasynda, dürli we bäsdeşlige ukyply önümleri öndürmek babatda kärhanalary döretmek boýunça möhüm wezipeleriň goýlandygyny nygtady.

Döwlet Baştutanymyz Gurbanguly Berdimuhamedow Diýarymyzy senagatlaşdyrmak we sanlylaşdyrmak, daşary ýurtlardan getirilýän harytlaryň ornuny tutýan önümleri we eksporta niýetlenen harytlary öndürmek, täze iş orunlaryny döretmek boýunça maksatnamalary üstünlikli amala aşyrmagyň möhümdigini, onuň hiliň we ekologiýanyň hemme ölçeglerine kybap gelmelidigini nygtady. Döwlet Baştutanymyz bu wezipeleriň oýlanyşykly çözülmeginiň özümizde ýokary hilli we elýeter harytlary öndürmegiň hasabyna daşary ýurtlardan getirilýän harytlary azaltmak bilen birlikde, öz harytlarymyzyň görnüşlerini ep-esli giňeltmäge-de mümkinçilik berjekdigini nygtady.

Hormatly Prezidentimiz Gurbanguly Berdimuhamedow türkmen dizaýnerleriniň içerki bazarlaryň isleglerini öwrenip, ilatyň isleglerinden ugur alyp, dürli harytlary, şol sanda oýnawaçlary öndürýän täze kärhanalaryň önümçiligini işläp düzmelidiklerini we işe girizmelidiklerini belläp, wise-premýere bu babatda tabşyryklary berdi.

Ministrler Kabinetiniň Başlygynyň orunbasary M.Mämmedowa Täze ýyl baýramy mynasybetli geçiriljek çärelere görülýän taýýarlyk barada hasabat berdi.

Häzirki wagtda hormatly Prezidentimiz Gurbanguly Berdimuhamedowyň golaýda geçiren iş maslahatynyň dowamynda medeniýet we köpçülikleýin habar beriş serişdeleri ulgamyny ösdürmek barada beren görkezmelerine laýyklykda, dürli öwüşginli tele we radiogepleşikler, konsertler, sahna oýunlary hem-de beýleki döredijilik çäreleri taýýarlanylýar, olar Täze ýylyň öň ýanynda we baýramçylyk günleri halka ýetiriler. Täze ýyl baýramy mynasybetli ýaýlyma bermek üçin, medeniýet we sungat ussatlarynyň, halk hojalygynyň dürli pudaklarynda tapawutlanyp, zähmet üstünliklerini gazanýan watandaşlarymyzyň gatnaşmagynda onlaýn görnüşindäki gutlaglar ýazgy edilýär.

Türkmen döwlet gurjak teatrynyň artistleri çagalar üçin döredijilik sowgatlaryny taýýarladylar, olarda çagalaryň söýgüli oýunlaryndan sahnalar hem görkeziler.

Döwlet sirkinde “Täze ýylyň öwüşginleri” atly ajaýyp baýramçylyk şowhuny taýýarlanyldy.

Täze ýyl baýramy mynasybetli, Aşgabat şäheriniň hem-de welaýatlaryň arasynda däbe öwrülen teleköpri 31-nji dekabrda “Älem” medeni dynç alyş merkeziniň öňündäki meýdançada arassaçylyk düzgünlerini doly berjaý etmek bilen geçiriler. Dabara baýramçylyk feýerwerki bilen jemlener.

Hormatly Prezidentimiz Gurbanguly Berdimuhamedow hasabaty diňläp, paýtagtymyzda we ýurdumyzyň welaýatlarynda geçirilmegi meýilleşdirilen dabaralaryň we Täze ýyl çäreleriniň ýokary derejede guralmalydygyna ünsi çekip, bu babatda wise-premýere hem-de häkimlere anyk görkezmeleri berdi.

Täze ýyl çagalaryň, şeýle hem uly adamlaryň uly sarpa goýýan baýramçylyklarynyň biridir, şonuň üçin oňa bagyşlanan çäreler aýratyn şatlyk-şowhunlylygy bilen tapawutlanmalydyr diýip, milli Liderimiz belledi.

Soňra Ministrler Kabinetiniň Başlygynyň orunbasary M.Geldinyýazow gözegçilik edýän ulgamlarynda işleriň ýagdaýy hem-de Türkmenistanda 2021 — 2025-nji ýyllarda bedenterbiýäni we sporty goldamagyň hem-de ösdürmegiň maksatnamasyny işläp taýýarlamak boýunça alnyp barylýan işler barada hasabat berdi.

Jemgyýetimizde sagdyn durmuş ýörelgelerini berkarar etmek hem-de ýurdumyzyň raýatlaryny bedenterbiýe we sport bilen meşgullanmaga giňden çekmek boýunça milli Liderimiziň tagallalary netijesinde Türkmenistan halkara derejedäki iri sport ýaryşlarynyň geçirilýän döwletine öwrüldi.

Türkmen sportuny goldamak we raýatlaryň saglygyny berkitmek, ýaş nesilleri sporta söýgi ruhunda terbiýelemegiň bitewi ulgamyny döretmek, türkmen milli sportuny dünýä derejesine çykarmagyň ygtybarly hukuk-guramaçylyk we maddy-enjamlaýyn esaslaryny kämilleşdirmek maksady bilen, hormatly Prezidentimiz Gurbanguly Berdimuhamedowyň tabşyryklaryna laýyklykda, “Türkmenistanda 2021 — 2025-nji ýyllarda bedenterbiýäni we sporty goldamagyň hem-de ösdürmegiň Maksatnamasynyň” we ony amala aşyrmak boýunça ýerine ýetirilmeli çäreleriň meýilnamasynyň taslamasy işlenilip taýýarlanyldy.

Bu resminamanyň esasy maksady bedenterbiýäni we sporty hemmetaraplaýyn goldamak hem-de ösdürmek arkaly, türkmen jemgyýetinde sagdyn durmuş ýörelgelerini kemala getirmekden, raýatlaryň wagtlaryny peýdaly geçirmegi, ilatyň saglygyny berkitmek we keselleriň öňüni almak üçin olaryň mümkinçiliklerini netijeli peýdalanmaga şertleri döretmekden hem-de türkmen sportuny dünýäde iň öňdäki orunlara çykarmakdan ybaratdyr.

Wise-premýer degişli kanunçylyk binýadyny kämilleşdirmegiň, daşary ýurtlaryň sport guramalary bilen hyzmatdaşlygy ösdürmegiň hem-de Diýarymyzyň sport ulgamyna öňdebaryjy gazanylanlary we häzirki zaman innowasion tehnologiýalaryny ornaşdyrmagyň, ýaşlaryň arasynda bedenterbiýäni we sporty wagyz etmegiň, halkara derejeli türgenleri taýýarlamagyň–şu hem-de ençeme beýleki möhüm wezipeleriň maksatnamanyň esasy ugurlary hökmünde kesgitlenilendigini habar berdi.

Şunuň bilen baglylykda, “Türkmenistanda 2021 — 2025-nji ýyllarda bedenterbiýäni we sporty goldamagyň hem-de ösdürmegiň Maksatnamasynyň” we ony amala aşyrmak boýunça ýerine ýetirilmeli çäreleriň meýilnamasynyň taslamalary döwlet Baştutanymyzyň garamagyna hödürlenildi.

Hormatly Prezidentimiz Gurbanguly Berdimuhamedow hasabaty diňläp, häzirki zaman türkmen jemgyýetinde sagdyn durmuş ýörelgelerini işjeň wagyz etmek, köpçülikleýin bedenterbiýe-sagaldyş hereketini we sportuň dürli görnüşlerini, esasan-da, ösüp gelýän ýaş nesilleriň arasynda wagyz etmek boýunça geçirilýän giň gerimli işleriň aýratyn ähmiýetini belledi.

Döwlet Baştutanymyz sportuň halkymyzyň sazlaşykly ösmegine, beden taýdan berk we ruhy taýdan kämil ýaşlaryň terbiýelenilmegine gönüden-göni ýardam berýändigini nygtap, wise-premýere bu ugurda alnyp barylýan işleri kämilleşdirmäge degişli görkezmeleri berdi.

Soňra Ministrler Kabinetiniň Başlygynyň orunbasary, daşary işler ministri R.Meredow Türkmenistanyň daşary syýasy ugrunyň şertnamalaýyn-hukuk binýadyny berkitmek babatda alnyp barylýan işler barada hasabat berdi. Abraýly halkara düzümler bilen özara gatnaşyklary mundan beýläk-de ösdürmek şol syýasatyň esasy ugurlarynyň biri bolup durýar.

Şunuň bilen baglylykda, häzirki wagtda ýurdumyzyň halkara konwensiýalaryň, şertnamalaryň we beýleki köptaraplaýyn resminamalaryň 161-sine gatnaşýandygy habar berildi. Şolary amala aşyrmak maksady bilen, ýurdumyzda 2020-nji ýylyň dowamynda halkara guramalaryň Türkmenistanda ýerleşen wekilhanalary bilen bilelikde anyk taslamalaryň 217-si durmuşa geçirildi.

Wise-premýer, DIM-niň ýolbaşçysy hukuk binýadynyň yzygiderli berkidilmeginiň hem-de geljegi uly bolan ugurlar boýunça hyzmatdaşlygyň giňeldilmeginiň esasy ugurlaryň hatarynda durýandygyny habar bermek bilen, medeni-ynsanperwer gatnaşyklary çuňlaşdyrmaga gönükdirilen teklipleriň birnäçesini hormatly Prezidentimiziň garamagyna hödürledi.

Milli Liderimiziň baştutanlygynda, Birleşen Milletler Guramasynyň Bilim, ylym we medeniýet meseleleri boýunça edarasy (ÝUNESKO) bilen uzak möhletli hyzmatdaşlyk ösdürilýär. Türkmenistan ÝUNESKO-nyň halkara konwensiýalarynyň we köptaraplaýyn şertnamalarynyň 10-syna gatnaşýar. Degişli döwlet edaralary bilen bilelikdäki işleriň amala aşyrylmagy netijesinde, häzirki wagtda ÝUNESKO-nyň iki sany Konwensiýasyna goşulmak teklip edilýär.

Şolaryň biri 1960-njy ýylda kabul edilen hem-de hökmany başlangyç we orta bilim, hemmelere deň derejede elýeterli ýokary bilim hem-de bilimde mümkinçilikleriň deňligi ýaly esaslary öňe sürýän ýeke-täk halkara resminama bolup durýan «Bilim ulgamynda hukuk kemsitmelerine garşy göreşmek hakynda Konwensiýadyr». Häzirki wagtda bu Konwensiýa dünýäniň 104 döwleti gatnaşýar.

Ikinji resminama 2005-nji ýylda kabul edilen «Medeni taýdan özüňi görkezmegiň dürlüligini goramak we höweslendirmek hakynda Konwensiýa» bolup, onda medeni özboluşlylygyň dürli görnüşlerini gorap saklamak we höweslendirmek, medeniýetleriň özara bähbitli ösmegi hem-de bütin dünýäde giň gerimli hem-de sazlaşykly medeni gatnaşyklary ösdürmek ýaly möhüm wezipeler göz öňünde tutuldy. Bu resminama dünýäniň 148 döwleti gatnaşýar.

Ikinjiden, milli Liderimiz Gurbanguly Berdimuhamedowyň baştutanlygynda ýurdumyzyň Intellektual eýeçiliginiň Bütindünýä guramasy (WIPO) bilen gatnaşyklary ösdürilýär. Şu günki günde, Türkmenistan bu gurama tarapyndan utgaşdyrylýan halkara konwensiýalaryň we köptaraplaýyn resminamalaryň 14-siniň agzasy bolup durýar.

Şunuň bilen baglylykda, häzirki wagtda WIPO guramasy tarapyndan dolandyrylýan, 2000-nji ýylda kabul edilen Patent hukugy hakynda Şertnama ýurdumyzyň goşulmagy teklip edilýär. Bu Şertnama senagat nusgalarynyň we oýlap tapyşlaryň hukuk goragyny üpjün edýän patent resminamany almak üçin gelýän haýyşnamalary çalt we ýeňilleşdirilen görnüşde seljermäge, bellige almaga niýetlenen köptaraplaýyn resminama bolup, halkara derejede patent hukugynyň goragyny üpjün etmegiň netijeli guraly hökmünde çykyş edýär.

Üçünjiden, ynsanperwer ugurda işleýän ýöriteleşdirilen halkara guramalaryň arasynda Halkara Zähmet Guramasy (ILO) bilen alnyp barylýan gatnaşyklary aýratyn nygtamak gerek diýip, wise-premýer, ýurdumyzyň daşary syýasat edarasynyň ýolbaşçysy belledi. Häzirki wagtda Türkmenistan bu gurama tarapyndan utgaşdyrylýan köptaraplaýyn resminamalaryň 10-synyň agzasydyr.

Bu babatda ýurdumyzyň Halkara Zähmet Guramasynyň çäklerinde 1964-nji ýylda kabul edilen «Iş üpjünçilik syýasaty barada» 122-nji konwensiýa goşulmagy teklip edilýär. Häzirki wagtda bu Konwensiýa dünýäniň 148 döwleti gatnaşyjy bolup çykyş edýär.

Bu halkara resminama ilatyň iş bilen üpjünçilik derejesiniň ýokarlandyrylmagyna, zähmet bazarlaryndaky işçi güýjüne bolan islegiň we teklibiň deňagramly saklanylmagyna, zähmet gorlarynyň netijeli dolandyrylmagyna we bu ugurda halkara hyzmatdaşlygy pugtalandyrmaga ýardam bermegi maksat edinýär.

Hormatly Prezidentimiz Gurbanguly Berdimuhamedow hasabaty diňläp, gyzyklanma bildirýän ähli hyzmatdaşlar bilen özara bähbitli gatnaşyklary pugtalandyrmaga ygrarly ýurt hökmünde döwletimiziň halkara gatnaşyklaryny “Bitarap Türkmenistanyň daşary syýasy ugrunyň 2017 — 2023-nji ýyllar üçin Konsepsiýasyna” laýyklykda guraýandygyny belledi. Köptaraplaýyn gatnaşyklaryň şertnamalaýyn-hukuk binýadyny kämilleşdirmek şol resminamada esasy wezipeleriň biri hökmünde kesgitlenildi.

Dünýäniň ýurtlary hem-de abraýly halkara düzümleri, ozaly bilen, Birleşen Milletler Guramasy we onuň ýöriteleşdirilen edaralary — ÝUNESKO, WIPO, HZG we beýlekiler bilen özara gatnaşyklaryny giňeltmäge gönükdirilen bu işler daşary syýasatda we häzirki döwrüň ýagdaýlarynda Türkmenistanyň ileri tutýan ugurlaryny nazara almak bilen amala aşyrylmalydyr.

Bu işde ýurdumyzyň kanun çykaryjy edarasyna uly orun degişlidir diýip, milli Liderimiz wise-premýere, DIM-niň ýolbaşçysyna beýan edilen teklipleri Mejlis bilen ara alyp maslahatlaşmagy hem-de bellenilen meýilnamalary ýerine ýetirmek üçin anyk çäreleri görmegi tabşyrdy.

Soňra Ministrler Kabinetiniň Başlygynyň orunbasary, Döwlet howpsuzlyk geňeşiniň sekretary Ç.Amanow ýurdumyzyň harby we hukuk goraýjy edaralarynyň alyp barýan işleri barada hasabat berdi. Hormatly Prezidentimiz Gurbanguly Berdimuhamedowyň başyny başlan harby özgertmelerini amal etmegiň barşy, harby we hukuk goraýjy edaralaryň maddy-enjamlaýyn binýadyny pugtalandyrmak, harby gullukçylaryň durmuş meselelerini çözmek wezipeleri hasabatyň esasyny düzdi.

Döwlet Baştutanymyz hasabaty diňläp, Türkmenistanyň goranyş häsiýetli Harby doktrinasynyň ýörelgelerine we maksatlaryna üýtgewsiz eýerýändigini belledi. Bu doktrina halkara bileleşik tarapyndan berlen Bitaraplyk hukuk derejesine ygrarly bolan berkarar Watanymyzyň howpsuzlygynyň hem-de serhetleriniň eldegrilmesizliginiň üpjün edilmegini ugur edinýär.

Harby we hukuk goraýjy edaralar tarapyndan ähli bellenilen meýilnamalaryň üstünlikli berjaý edilmegi serkerdeleriň hünär ussatlygyna hem-de hukuk taýýarlyk derejesine, eserdeňligine, döwrebap tehniki serişdelere we tehnologiýalara erk etmek endiklerine baglydyr diýip, hormatly Prezidentimiz wise-premýere, Döwlet howpsuzlyk geňeşiniň sekretaryna anyk görkezmeleri berdi.

Mejlisiň Başlygy G.Mämmedowa milli parlamentiň şu günlerde alyp barýan kanunçykaryjylyk işleri barada maglumat berdi.

Häzir ministrliklerden we pudaklaýyn dolandyryş edaralaryndan gelip gowşan teklipler nazara alnyp hem-de halkara kanunçykaryjylyk tejribesiniň öwrenilmeginiň esasynda, döwlet-hususy hyzmatdaşlygy, ýer gatnaşyklary, bilim, ilatyň saglygyny goramak, adamlaryň ýaşaýyş-durmuş şertlerini gowulandyrmak babatda jemgyýetçilik gatnaşyklaryny düzgünleşdirýän birnäçe täze kanunlaryň taslamalaryny taýýarlamak işleri dowam edýär. Hormatly Prezidentimiz Gurbanguly Berdimuhamedowyň durmuş-ykdysady syýasatynyň kanunçylyk-hukuk binýady häzirki döwrebap ýagdaýa laýyklykda ösdürilýär, ozal kabul edilen kanunçylyk resminamalary kämilleşdirilýär.

Şunuň bilen birlikde, Türkmenistanyň Milli Geňeşiniň Halk Maslahatynyň agzalarynyň ilkinji saýlawlaryny geçirmek we Halk Maslahatynyň işini ýola goýmak bilen baglanyşykly “Türkmenistanyň Milli Geňeşi hakynda” Türkmenistanyň Kanunyndan gelip çykýan degişli kanunçylyk namalaryna seljerme işleri geçirilip, kadalaşdyryjy-hukuk namalary taýýarlanylýar.

Mejlisiň deputatlary BMG-niň Adam hukuklary boýunça Ýokary Komissarynyň müdirliginiň, Neşe we jenaýatçylyk baradaky müdirliginiň, Halkara-migrasiýa guramasynyň Türkmenistandaky wekilhanasynyň, Ilat gaznasynyň guramagynda onlaýn duşuşyklara hem-de maslahatlara gatnaşdylar.

Şeýle hem Mejlis Merkezi Aziýa ýurtlarynyň zenan ýolbaşçylarynyň wideoaragatnaşyk görnüşinde geçirilen birinji duşuşygyna wekilçilik etdi. BMG-niň Merkezi Aziýa üçin öňüni alyş diplomatiýasy boýunça sebit merkeziniň hem-de Ösüş maksatnamasynyň Ýewropa we GDA-nyň döwletleri boýunça wekilhanasynyň başlangyjy esasynda geçirilen duşuşygyň maksady parahatçylygy hem-de durnukly ösüşi gazanmak üçin köptaraplaýyn gatnaşyklarda zenanlaryň ornunyň ähmiýetini sebit derejesinde pugtalandyrmakdan ybarat boldy.

Mejlisiň deputatlary ýurdumyzda gazanylýan üstünlikleriň ähmiýetini hem-de kabul edilýän kanunçylyk namalarynyň mazmunyny düşündirmek maksady bilen, köpçülikleýin habar beriş serişdelerinde yzygiderli çykyş edýärler.

Döwlet Baştutanymyz döwletiň hukuk esaslaryny, jemgyýetiň durmuşynyň ähli ugurlarynda kanunyň hemme zatdan ýokarda tutulmagyny berkitmek boýunça Türkmenistanyň amala aşyrýan ýörelgesi bilen baglylykda, işlenip taýýarlanylýan kanunçylyk resminamalarynyň ähmiýetini belläp, bu işleri ýurdumyzyň häzirki zaman tapgyrdaky ösüşiniň ileri tutulýan ugurlaryny hem-de halkara hukugyň umumy ykrar edilen kadalaryny pugta göz öňünde tutup geçirmegiň zerurdygyny nygtady.

Soňra döwlet Baştutanymyz göni wideoaragatnaşyga Ylymlar akademiýasynyň ýolbaşçysy S.Toýlyýewi hem-de saglygy goraýyş we derman senagaty ministri N.Amannepesowy çagyrdy.

Hormatly Prezidentimiz olara hem-de wise-premýerlere ýüzlenip, dünýäde giňden ýaýran koronawirus ýokanjyna garşy göreşmek bilen bagly meselelere ünsi çekdi.

Döwlet Baştutanymyzyň belleýşi ýaly, türkmen topragy tebigy serişdelere örän baýdyr. Bu baýlyklar, elbetde, gazylyp alynýan peýdaly magdanlar, ozaly bilen bolsa uglewodorod serişdeleri, ýagny tebigy gaz, nebit, şeýle hem mineral serişdelerdir.

Şonuň bilen birlikde, ýurdumyzyň ösümlik dünýäsi ünsi aýratyn özüne çekýär. Biziň çölümizde-sähramyzda dürli ot-çöpler näçe diýseň bar. Bu bolsa maldarçylygy ösdürmäge-de amatly şertleri döredýär. Derýalarymyzyň jülgelerinde hem, daglarymyzda hem köp sanly täsin we peýdaly ösümlikler ösýär diýip, milli Liderimiz Gurbanguly Berdimuhamedow belledi.

Müňýyllyklaryň dowamynda adamlar Zeminiň bu baýlyklaryny diňe bir iýmit däl-de, eýsem öt-çöpleriň we miweleriň köp görnüşlerini derman hökmünde hem ulanypdyrlar. Siziň bilşiňiz ýaly, «Türkmenistanyň dermanlyk ösümlikleri» atly kitabymyň 12 jildi neşir edildi, emma men bu işiň soňuna ýetip bilemok. Sebäbi, «ýaşyl dermanhananyň» mümkinçiligi asla egsilmeýär diýip, hormatly Prezidentimiz sözüni dowam etdi.

Parasatly ata-babalarymyzdan dertlere garşy netijeli ulanylan, şypa beriji dürli melhem otlar hem bize miras galdy. Häzirki lukmançylyk ylmy bolsa bu ösümlikleriň birwagtlar ýönekeý usullarda anyklanan gymmatly häsiýetleriniň bardygyny tassyklaýar. Diňe tassyklamak hem däl, olary öwrenmek we netijeli ulanmak üçin giň mümkinçilikleri-de açýar.

Men alym we lukman hökmünde dermanlyk ösümliklere ylmy taýdan, bilip çemeleşmegi ündeýärin. Biziň köp sanly dermanlyk otlarymyz bolsa, şu nukdaýnazardan, heniz doly öwrenilenok diýip, döwlet Baştutanymyz aýtdy.

Milli Liderimiz Gurbanguly Berdimuhamedow sözüni dowam edip, özüniň bu işlere saglygy goraýyş ministri bolup işleýärkä başlandygyny belledi. Şol döwürde biz buýan köküni gaýtadan işleýän zawody gurduk, oňa ýer hem berdik. Bu kärhana süýji buýany ösdürip ýetişdirýärdi. Halk dermançylygy esasynda, häzirki döwrüň talaplaryna laýyklykda, şondan bejeriş-öňüni alyş serişdesini taýýarlaýan önümçiligi hem döretdik. II arasynda «süýji buýan» ady bilen belli bolan bu dermanlyk ösümligiň ýurdumyzda 4 görnüşi, dünýäde bolsa 15 görnüşi duş gelýär diýip, döwlet Baştutanymyz aýtdy.

Buýan köki ylmy we halk lukmançylygynda içde döreýän keselleri, üsgülewük, böwrek, ýokarky dem alyş ýollarynyň hem-de onkibarmak içegäniň kesellerini bejermekde ir wagtlardan bäri dermanlyk serişde hökmünde ulanylyp gelinýär.

Bütindünýä saglygy goraýyş guramasynyň derman serişdeleriniň ýygyndysyndaky sanawda bu ösümlik 1-nji bäşlikde durýar. Süýji buýanyň düzüminde 23 göterime çenli glisirrizin turşusy bar. Glisirrizin turşusynyň esasynda allergiýany, sowuklamany, bronh demgysmasyny, süýjüli başy (ekzemany) bejermekde we wiruslara garşy ulanylýan dermanlar taýýarlanýar.

Onuň adamyň kesellere garşy immun durnuklylygyny berkidýändigi hem anyklanyldy. Öňler buýany süýji hökmünde çaýa hem goşardylar. Döwlet Baştutanymyz Gurbanguly Berdimuhamedow bular barada aýtmak bilen, soňky maglumatlara görä, süýji buýanyň ähmiýeti boýunça dermanlyk ösümlikleriň arasynda birinji ýerde durýandygyny mysal getirdi. Häzirki döwürde bu ösümlik 350-den gowrak derman serişdesiniň düzümine goşulýar.

Milli Liderimiz sözüni dowam edip, «Türkmenistanyň dermanlyk ösümlikleri» atly kitabynyň jiltleriniň birinde buýan köküniň häsiýetini, biologik aýratynlyklaryny we himiki düzümini beýan edendigini aýtdy. Buýan köküni ata-babalarymyz dürli dertlerde, ozaly bilen, üsgülewükde, ýokarky dem alyş ýollarynyň kesellerinde netijeli ulanypdyrlar.

Alymlar bu ösümlikdäki işjeň madda bolan glisirrizin turşusynyň häzirki döwürde bütin dünýä bolup garşysyna göreşilýän täze koronawirus pandemiýa ýokanjynyň ýaýramagynyň öňüni alýandygyny belleýärler. Buýan köküniň şiresiniň az mukdary hem bu ýokanjy ýok etmekde gowy peýda berýär. Bu bolsa glisirrizin turşusynyň ýokançlara garşy täsirini düýpli öwrenmegiň zerurdygyny görkezýär.

Hormatly Prezidentimiz Gurbanguly Berdimuhamedowyň nygtaýşy ýaly, ýurdumyzyň çäklerine täze koronawirus ýokanjynyň getirilmegine ýol bermezlik üçin öz wagtynda ähli zerur çäreler görüldi. Bu howply keseliň ýaýramagynyň öňüni almak maksady bilen, diňe serhetde däl, ýurdumyzyň içinde hem bellenilen çäreler dowam edilýär. Ýurdumyzda agyz-burun örtügini dakynmak düzgüni we beýleki profilaktiki çäreler girizildi. Sebäbi häzir dünýäde pandemiýa bilen bagly örän howsalaly ýagdaý dowam edýär. Şoňa görä-de, ähli ýurtlaryň alymlary bu howply ýokanja garşy netijeli serişdeleri gözläp, köp sanly barlaglary geçirýärler diýip, döwlet Baştutanymyz aýtdy hem-de şu meselede buýan köküniň şol serişdeleriň biri bolup biljekdigini belledi.

Bu bolsa türkmen we daşary ýurtly lukman hünärmenleriň bilelikde işlemegi üçin mümkinçilik açýar. Çünki bu serişdäni ulanmagyň oňat tejribesi toplanyldy diýip, döwlet Baştutanymyz aýtdy hem-de derman serişdelerini öndürmek üçin Türkmenistanda süýji buýan gorlarynyň ýeterlikdigini nygtady.

Milli Liderimiz onuň, elbetde, Ýer ýüzüniň köp ýerlerinde ösýändigini, ýöne türkmen buýanynyň has gymmatly serişde hasaplanylýandygyny belledi. Sebäbi biziň amatly howa şertlerimiz bu ösümlikde köp sanly peýdaly maddalaryň toplanmagy üçin şert döredýär. Türkmenistanyň çäklerinde müňýyllyklaryň dowamynda çölüň kyn tebigy şertlerine garşy durýan örän gowy ekoulgam emele geldi. Şeýle şertlere ösümlikler ýuwaş-ýuwaşdan uýgunlaşyp we yzgaryny saklap, ynsan üçin ähmiýetli bolan beýleki maddalary hem özünde jemläpdir. Sebäbi biziň topragymyzda azyk önümlerini öndürmek üçin hem, sagdyn durmuşda ýaşamak üçin hem ähli zerur şertler bar.

Milli Liderimiz buýan köki ýetişenden soň, kesim görnüşde bölünip, şiresiniň taýýarlanylýandygyny ýatlatdy hem-de buýan köküniň goýy ekstraktynyň, buýanyň süýri däneleriniň, buýan köküniň hem çaý bilen içer ýaly gaplara gaplanylýandygyny belledi.

Buýan köki lukmanlaryň nesihaty boýunça ulanylsa dogry bolardy. Garaz, biz tebigy baýlyklarymyz bolan ösümliklerimizi adamlaryň saglygy üçin doly derejede peýdalanmalydyrys diýip, hormatly Prezidentimiz Gurbanguly Berdimuhamedow sözüni jemledi.

Döwlet Baştutanymyz aýdanlaryny umumylaşdyryp, Ylymlar akademiýasynyň ýolbaşçysyna bu meseläni mundan beýläk-de ylmy tarapdan düýpli öwrenmegi, saglygy goraýyş we derman senagaty ministrine bolsa işläp gelýän dermanhanalary döwrebaplaşdyrmagy we täzelerini gurmagy tabşyrdy.

Mejlisiň dowamynda döwlet durmuşynyň birnäçe beýleki möhüm meselelerine hem garalyp, olar boýunça degişli çözgütler kabul edildi.

Hormatly Prezidentimiz Ministrler Kabinetiniň sanly wideoaragatnaşyk arkaly geçirilýän mejlisini tamamlap, oňa gatnaşanlara berk jan saglyk, maşgala abadançylygyny hem-de berkarar Watanymyzyň mundan beýläk-de gülläp ösmeginiň bähbidine alyp barýan işlerinde uly üstünlikleri arzuw etdi.

Türkmenistanyň Ministrler Kabinetiniň mejlisi

  /   Türkmen döwlet habarlar agentligi (TDH)  /   04.12.2020  /   

Şu gün hormatly Prezidentimiz Gurbanguly Berdimuhamedow sanly wideoaragatnaşyk arkaly Ministrler Kabinetiniň mejlisini geçirdi. Onda milli ykdysadyýetimiziň pudaklarynda şu ýylyň on bir aýynda ýerine ýetirilen işleriň netijelerine, halkymyzyň abadan we bagtyýar durmuşynyň üpjün edilmegine gönükdirilen döwletimiziň içeri we daşary syýasatynyň möhüm meselelerine garaldy.

Milli Liderimiz mejlisiň gün tertibine geçip, ilki bilen, Ministrler Kabinetiniň Başlygynyň orunbasary G.Müşşikowy göni wideoaragatnaşyga çagyrdy. Wise-premýer ýurdumyzyň halk hojalyk toplumynyň pudaklarynyň ösüşiniň şu ýylyň ýanwar — noýabr aýlarynyň makroykdysady görkezijileri barada hasabat berdi.

Şu ýylyň 11 aýynda jemi içerki önümiň 5,8 göterim artandygy habar berildi.

Hasabat döwründe, 2019-njy ýylyň degişli döwri bilen deňeşdirilende, jemi öndürilen önüm 4 göterim artdy.

Şol döwürde, geçen ýylyň degişli döwrüne garanyňda, bölek-satuw haryt dolanyşygy 18 göterim artdy.

2020-nji ýylyň 11 aýynyň jemleri boýunça Döwlet býujetiniň girdeji böleginiň meýilnamasy 110,4 göterim, çykdajy böleginiň meýilnamasy bolsa 89,6 göterim ýerine ýetirildi.

Ýurdumyzyň iri we orta kärhanalarynda ortaça aýlyk zähmet haky, geçen ýylyň degişli döwrüne görä, 10,3 göterim ýokarlandy.

Wise-premýer «Türkmenistanyň Prezidentiniň obalaryň, şäherçeleriň, etraplardaky şäherleriň we etrap merkezleriniň ilatynyň ýaşaýyş-durmuş şertlerini özgertmek boýunça 2020-nji ýyla çenli döwür üçin rejelenen görnüşdäki Milli maksatnamasynyň» çäklerinde ýerine ýetirilen işler barada hasabat berdi.

Hormatly Prezidentimiz Gurbanguly Berdimuhamedow hasabaty diňläp, wise-premýeriň gözegçilik edýän edaralarynyň işini talabalaýyk guramagynyň wajypdygyny belledi. Milli Liderimiz bar bolan mümkinçiliklerden netijeli peýdalanylmagy göz öňünde tutulan meýilnamalaryň üstünlikli ýerine ýetirilmegini gaýragoýulmasyz wezipeleriň hatarynda görkezip, bu mesele boýunça anyk teklipleri taýýarlamagy tabşyrdy.

Döwlet Baştutanymyz hususylaşdyrmagyň, senagatlaşdyrmagyň, sanly ulgama geçmegiň, daşary ýurtlardan getirilýän harytlaryň ornuny tutýan önümleriň öndürilişini artdyrmagyň ýurdumyzy mundan beýläk-de ösdürmegiň ileri tutulýan wezipelerdigini nygtap, pudaklarda bu ugurda göz öňünde tutulan işleriň öz wagtynda ýerine ýetirilişini hemişe üns merkezinde saklamagy talap etdi.

Hormatly Prezidentimiz ýylyň ahyryna çenli bellenen ähli desgalaryň gurluşygynyň tamamlanmalydygyny aýdyp, Watanymyzyň Garaşsyzlygynyň 30 ýyllyk senesi mynasybetli ulanylmaga beriljek desgalaryň gurluşyk maksatnamasyna aýratyn üns bermegi tabşyrdy. Hormatly Prezidentimiz bu resminama Ministrler Kabinetiniň 2020-nji ýylyň jemlerine bagyşlanyp geçiriljek mejlisinde gutarnykly serediljekdigini belläp, wise-premýere anyk görkezmeleri berdi.

Soňra Ministrler Kabinetiniň Başlygynyň orunbasary M.Meredow ýurdumyzyň nebitgaz senagatyny 2030-njy ýyla çenli döwür üçin ösdürmegiň Maksatnamasyny durmuşa geçirmegiň çäklerinde gözegçilik edýän düzümlerinde şu ýylyň on bir aýynda ýerine ýetirilen işleriň netijeleri barada milli Liderimiz Gurbanguly Berdimuhamedowa hasabat berdi.

Hasabat döwründe nebiti gaz kondensaty bilen çykarmak boýunça meýilnama 100,6 göterim, nebiti gaýtadan işlemegiň meýilnamasy 102,1 göterim, benzin öndürmegiň meýilnamasy 103,9 göterim, dizel ýangyjyny öndürmegiň meýilnamasy bolsa 105,4 göterim berjaý edildi. Şeýle hem tebigy we ugurdaş gazy çykarmagyň meýilnamasy 100,4 göterim, tebigy gazy daşary ýurtlara ibermegiň meýilnamasy 100,2 göterim ýerine ýetirildi. Suwuklandyrylan gazyň öndürilişiniň ösüşi geçen ýylyň degişli döwri bilen deňeşdirilende, 122,4 göterime deň boldy.

Hormatly Prezidentimiz hasabaty diňläp, ýangyç-energetika toplumynyň mundan beýläk-de sazlaşykly ösdürilmeginiň hem-de onuň işiniň kämilleşdirilmeginiň wajypdygyny belledi. Milli Liderimiz topluma degişli kärhanalaryň kuwwatlyklaryny doly herekete girizmegiň, tebigy gazyň daşary ýurtlara ugradylýan mukdaryny artdyrmagyň zerurdygyna ünsi çekdi.

Nebitgaz toplumyna maýa goýumlary çekmek, nebitgaz ýataklaryny özleşdirmek, uglewodorod serişdelerini gaýtadan işleýän täze kärhanalary gurmak babatda wise-premýere degişli tabşyryklar berildi.

Döwlet Baştutanymyz Gurbanguly Berdimuhamedow Türkmenistan — Owganystan — Pakistan — Hindistan gaz geçirijisiniň gurluşygyny yzygiderli gözegçilikde saklamagy hem-de ýangyç-energetika toplumynyň düzümlerinde alnyp barylýan işleriň ýagdaýyny seljermegi tabşyrdy.

Ministrler Kabinetiniň Başlygynyň orunbasary B.Öwezow ulag-aragatnaşyk ulgamyna degişli ministrlikleriň, pudaklaýyn dolandyryş edaralarynyň şu ýylyň on bir aýynda ýerine ýetiren işleriniň netijeleri hem-de gurluşyk we senagat, energetika toplumynda, “Türkmenhimiýa” döwlet konserninde hem-de paýtagtymyzda durmuşa geçirilýän işler barada hasabat berdi.

Hasabat döwründe ulag-aragatnaşyk toplumynyň düzümleriniň önümçilik meýilnamasy 119,4 göterim ýerine ýetirildi. “Türkmenawtoulaglary” agentligi boýunça ýerine ýetirilen işleriň ösüşi 102 göterime, “Türkmendemirýollary” agentligi boýunça gazanylan ösüş 107,4 göterime, “Türkmendeňizderýaýollary” agentligi tarapyndan ýerine ýetirilen işleriň ösüşi 111,2 göterime, “Türkmenaragatnaşyk” agentligi boýunça ösüş 108,5 göterime barabar boldy. Hasabat döwründe “Türkmenhowaýollary” agentligi boýunça-da degişli işleriň dowam etdirilendigi barada habar berildi.

Awtomobil, demir ýol, howa we deňiz ulaglary boýunça ýük hem-de ýolagçy gatnatmagyň meýilnamasy degişlilikde, 113,6 göterime we 100,5 göterime deň boldy.

Şeýle hem wise-premýer hormatly Prezidentimiz Gurbanguly Berdimuhamedowa şu ýylyň ýanwar — noýabr aýlarynda gurluşyk we senagat toplumynda önüm öndürmegiň hem-de hyzmatlary ýerine ýetirmegiň ösüşiniň 120,9 göterime barabar bolandygy, şeýlelikde, meýilnamanyň 117,2 göterim ýerine ýetirilendigi barada hasabat berdi.

Gurluşyk we binagärlik ministrligi boýunça hasabat döwründe ýerine ýetirilen işleriň umumy möçberiniň ösüşi 107,4 göterime deň boldy we meýilnama 109 göterim berjaý edildi.

Senagat we gurluşyk önümçiligi ministrligi boýunça önüm öndürmegiň hem-de ýerine ýetirilen işleriň meýilnamasy 104,1 göterim berjaý edildi. Şunlukda, ösüş 107,2 göterime barabar boldy.

Energetika ministrligi boýunça önüm öndürmek, işleri we hyzmatlary ýerine ýetirmek boýunça meýilnama 119,8 göterim berjaý edildi. Şunda ösüş 133,8 göterime deň boldy.

Hasabat döwründe elektroenergiýany öndürmegiň ösüşi 120 göterime barabar bolup, meýilnama 106,6 göterim ýerine ýetirildi.

Şu ýylyň on bir aýynda “Türkmenhimiýa” döwlet konserni tarapyndan ýerine ýetirilen işleriň meýilnamasy 133,3 göterime deň boldy. Şunda ösüş 155,9 göterime deň boldy.

Aşgabat şäheriniň häkimligi boýunça şu ýylyň ýanwar — noýabr aýlarynda ýerine ýetirilen işleriň we hyzmatlaryň meýilnamasy 117,2 göterim berjaý edildi.

Hormatly Prezidentimiz Gurbanguly Berdimuhamedow hasabaty diňläp, sanly ulgama geçmegi döwlet syýasatynyň esasy ugurlarynyň biri hökmünde kesgitläp, sanlylaşdyrmak boýunça taslamalaryň durmuşa geçirilişini işjeňleşdirmek babatda wise-premýere tabşyryklary berdi.

Hormatly Prezidentimiz gurluşyk toplumynda ýaýbaňlandyrylan özgertmeleri gysga möhletde durmuşa geçirmegiň zerurdygyny nygtady. Şunuň bilen baglylykda, döwlet Baştutanymyz täze iş orunlarynyň döredilmeginiň, sanly ulgama tiz wagtda geçilmeginiň wajypdygyna ünsi çekdi.

Telekeçilik işiniň giňeldilmeginiň, ýokary öndürijilikli enjamlar hem-de täzeçil tehnologiýalar bilen üpjün edilen täze gurluşyk we tehnologiýa kompaniýalaryň hem-de firmalaryň döredilmegi zerurdyr.

Şeýle hem milli Liderimiz gurluşyk serişdeleriniň önümçiligini artdyrmak boýunça zerur çäreleri görmegi tabşyrdy.

Hormatly Prezidentimiz häzirki döwürde özümize bagly bolmadyk kynçylyklaryň bardygyna garamazdan, ýurdumyzda halkalaýyn energiýa ulgamynyň Türkmenistan — Owganystan — Pakistan elektrik geçiriji ulgamyň gurluşygy boýunça işleri dowam etmegiň wajypdygyny belledi. Şeýle hem gurluşyk pudagyna maýa goýum serişdelerini çekmek boýunça anyk tabşyryklar berildi.

Ministrler Kabinetiniň Başlygynyň orunbasary Ç.Gylyjow milli Liderimiz Gurbanguly Berdimuhamedowa gözegçilik edýän söwda we dokma toplumlarynda, telekeçilik ulgamynda şu ýylyň ýanwar — noýabr aýlarynda ýerine ýetirilen işleriň netijeleri barada hasabat berdi.

Söwda we daşary ykdysady aragatnaşyklar ministrligi boýunça hasabat döwründe haryt dolanyşygynyň mukdary, geçen ýylyň degişli döwri bilen deňeşdirilende, 106 göterime deň boldy. Şeýlelikde, önümçiligiň ösüşi 117,7 göterime barabar boldy.

Dokma senagaty ministrliginiň kärhanalarynda öndürilen önümleriň, şol sanda nah ýüplügiň we nah matalaryň öndürilişi, geçen ýylyň degişli döwri bilen deňeşdirilende, degişlilikde, 104,9 göterime we 101,4 göterime deň boldy. Tikin we trikotaž önümleriň önümçiligi 118,3 göterime, gön önümleriniň öndürilişi bolsa 105,6 göterime barabar boldy.

“Türkmenhaly” döwlet birleşigi boýunça haly önümleriniň önümçilik meýilnamasy 111,7 göterim ýerine ýetirildi.

Döwlet haryt-çig mal biržasy boýunça şu ýylyň ýanwar — noýabr aýlarynda birža söwdalarynyň jemi 257-si geçirildi. 26 müň 83 şertnama hasaba alyndy. Geçen ýylyň degişli döwri bilen deňeşdirilende, girdejiniň ösüşi 105,5 göterime barabar boldy.

Söwda-senagat edarasy boýunça ýerine ýetirilen işleriň ösüşi 103 göterime deň boldy. Hasabat döwründe sergileriň 6-sy we wideoaragatnaşyk arkaly 29 maslahat geçirildi.

Senagatçylar we telekeçiler birleşmesi boýunça şu ýylyň ýanwar — noýabr aýlarynda oba hojalyk hem-de azyk önümleriniň önümçiliginiň ösüşi 137,4 göterime, senagat önümleriniň ösüşi bolsa 108 göterime deň boldy.

Şeýle hem wise-premýer döwlet Baştutanymyzyň tabşyrygyna laýyklykda, “Agzybirlik tilsimaty” kärhanasynyň birinji synp okuwçylary üçin tehniki häsiýetleri boýunça dünýä ölçeglerine gabat gelýän kompýuterleri öndürendigini habar berdi. Onda bar bolan programmalar türkmen, rus we iňlis dillerinde birnäçe okuw maksatnamalaryny ýerine ýetirmäge mümkinçilik berýär. Munuň özi okuw sapaklaryny sanlylaşdyrmak işine kärhananyň goşandy bolup durýar.

Hormatly Prezidentimiz Gurbanguly Berdimuhamedow hasabaty diňläp, halkyň sarp edýän harytlaryny öndürmegiň mukdaryny mundan beýläk-de artdyrmak babatda wise-premýere anyk görkezmeleri berdi.

Milli Liderimiz telekeçiligi höweslendirmek maksady bilen, ykdysadyýetimiziň hususy pudagyna döwlet goldawyny, kiçi we orta telekeçiligi, hususan-da, syýahatçylyk ulgamy boýunça iş alyp barýan kärhanalary ösdürmäge maliýe hem-de maddy-enjamlaýyn goldawyny bermek boýunça nobatdaky çäreleri işläp taýýarlamagy tabşyrdy. Şu günler, aýratyn-da, baýramçylyk günlerinde Diýarymyzyň bazarlarynyň we dükanlarynyň dürli harytlar hem-de önümler bilen üpjünçiligi yzygiderli gözegçilikde saklanylmalydyr diýip, döwlet Baştutanymyz wise-premýere degişli tabşyryklary berdi. Hormatly Prezidentimiz Senagatçylar we telekeçiler birleşmesiniň ýerine ýetirýän işleriniň depginini ýokarlandyrmak we olara mundan beýläk-de degişli goldaw bermek babatda birnäçe görkezmeleri berdi.

Ýurdumyzyň eksport ugurly önümleriniň mukdaryny ýokarlandyrmak, daşary ýurtlarda olaryň mahabatyny işjeňleşdirmek zerurdyr. Hormatly Prezidentimiz täze ýokary öndürijilikli hem-de innowasion tehnologiýalar bilen enjamlaşdyrylan, öz-özüni maliýeleşdirmäge, birnäçe pudaklaryň ösüşi bilen baglanyşykly meseleleri çözmäge ukyply iri tehnologiýa kompaniýalarynyň we firmalarynyň döredilmelidigini belledi hem-de bu babatda wise-premýere anyk tabşyryklary berdi.

Döwlet Baştutanymyz kompýuter önümçiligi ýaly ýurdumyz üçin täze pudagyň döredilmegi Türkmenistanda sanlylaşdyrmak ulgamyny işjeňleşdirmekde we ykdysadyýetimiziň maglumat tehnologiýalaryna bolan isleglerini kanagatlandyrmakda aýratyn möhüm wezipe bolup durýandygyny belledi.

Hormatly Prezidentimiz Gurbanguly Berdimuhamedow ýurdumyzyň bilim ulgamynda alnyp barylýan işleriň netijeliligini ýokarlandyrmak maksady bilen, “Agzybirlik tilsimaty” kärhanasynyň elektron senagatyny ösdürmäge döwrebap derejede çemeleşmegini işi guramagyň möhüm wezipeleriniň biridigine ünsi çekdi.

Döwlet Baştutanymyz wise-premýer M.Geldinyýazowa birinji synp okuwçylaryna täze kompýuterleri Täze ýyl sowgady hökmünde dabaraly ýagdaýda gowşurmagy guramagy tabşyrdy.

Soňra wideoaragatnaşyga Ministrler Kabinetiniň Başlygynyň orunbasary M.Mämmedowa çagyryldy.

Wise-premýer gözegçilik edýän ulgamlarynda şu ýylyň on bir aýynda ýerine ýetirilen işleriň netijeleri barada hasabat bermek bilen, şu döwürde dürli medeni çäreleriň, şol sanda sergileriň, döredijilik bäsleşikleriniň, duşuşyklaryň, aýdym-sazly dabaralaryň, maglumat-düşündiriş işleriniň we durmuş-medeni maksatly desgalaryň ulanmaga berilmegi mynasybetli beýleki çäreleriň geçirilendigini habar berdi.

Köpçülikleýin habar beriş serişdelerinde, teleradioýaýlymlarda, ministrlikleriň we medeniýet ulgamyna degişli düzümleriň internet saýtlarynyň sahypalarynda eziz Diýarymyzyň ýeten derejesini, ýaýbaňlandyrylan giň gerimli özgertmeleri beýan etmek işleri yzygiderli dowam edýär. Medeniýet ministrliginiň ýolbaşçylarynyň we hünärmenleriniň daşary ýurtly kärdeşleri bilen onlaýn tertipde birnäçe duşuşyklary guraldy.

Türkmen halkynyň halk döredijiligini, nakyllaryny, milletiň däp-dessurlary hakyndaky maglumatlary ylmy taýdan öwrenmek nukdaýnazaryndan ýygnamak maksady bilen, hünärmenleriň ýurdumyzyň welaýatlaryna iş saparlary guraldy.

Ýylyň başyndan bäri, Türkmen döwlet neşirýat gullugynda kitap önümleriniň önümçiligi boýunça meýilnama 105,2 göterim ýerine ýetirildi.

Hormatly Prezidentimiz Gurbanguly Berdimuhamedow hasabaty diňläp, degişli edaralaryň işiniň mundan beýläk-de kämilleşdirilmegine, olara häzirki zaman sanly tehnologiýalaryň işjeň ornaşdyrylmagyna, ýokary hünärli işgärleriň taýýarlanylmagyna möhüm ähmiýet berilmelidigini belledi.

Şunuň bilen baglylykda, döwlet Baştutanymyz milli žurnalistikanyň, hususan-da, teleýaýlymlaryň işiniň hilini ýokarlandyrmak üçin zerur çäreleri görmegi tabşyrdy. Teleýaýlymlarda Diýarymyzda durmuşa geçirilýän işleri beýan etmek, täze, gyzykly gepleşikleri taýýarlamak üçin döwrebap usullar ulanylmalydyr. Ykdysadyýetiň sanlylaşdyrylmagynyň ähmiýetiniň düşündirilmegine zerur üns berilmelidir diýip, hormatly Prezidentimiz aýtdy hem-de bu babatda wise-premýere anyk görkezmeleri berdi.

Milli Liderimiz ýurdumyzyň sebitiň hem-de dünýäniň döwletleri bilen medeni gatnaşyklary pugtalandyrmagy, dürli ýurtlaryň medeniýet we sungat işgärleri bilen dostluk gatnaşyklary ösdürmegi boýunça wezipeleri kesgitläp, bu ugurda zerur işleri dowam etmegi tabşyrdy.

Döwletimiziň Garaşsyzlygynyň 30 ýyllyk şanly senesiniň hormatyna meýilleşdiriljek çäreleriň maksatnamasyny taýýarlamak möhüm wezipeleriň hatarynda kesgitlenildi.

Garaşsyz, baky Bitarap Türkmenistanyň taryhyny, durmuşa geçirýän oňyn syýasatyny we berkarar döwletimiziň ösüş maksatnamalarynyň ýerine ýetirilişini giňden beýan edýän telegepleşikler hem-de makalalar taýýarlanylmalydyr. Milli Liderimiz bu ugurda durmuşa geçirilýän çäreleri işjeňleşdirmegiň zerurdygyny belläp, wise-premýere birnäçe tabşyryklary berdi.

Şeýle hem hormatly Prezidentimiz Gurbanguly Berdimuhamedow arassaçylyk meseleleri boýunça düşündiriş işlerinde, ýurdumyzda ýiti ýokanç keselleriň öňüni almak maksady bilen geçirilýän çärelerde köpçülikleýin habar beriş serişdeleriniň mümkinçilikleriniň doly peýdalanylmagynyň zerurdygyna ünsi çekdi we bu babatda wise-premýere anyk görkezmeleri berdi.

Ministrler Kabinetiniň Başlygynyň orunbasary M.Geldinyýazow gözegçilik edýän ulgamlarynda şu ýylyň on bir aýynda ýerine ýetirilen işleriň netijeleri barada hasabat berdi.

«Türkmenistanyň Prezidentiniň ýurdumyzy 2019 — 2025-nji ýyllarda durmuş-ykdysady taýdan ösdürmegiň Maksatnamasynda” kesgitlenen wezipelere laýyklykda, milli bilim, saglygy goraýyş, ylym we sport ulgamlaryny kämilleşdirmek boýunça giň gerimli işler amala aşyrylýar.

Hasabat döwründe Türkmenistanyň mekdep okuwçylary hem-de talyplary döwlet we halkara derejedäki olimpiadalarda baýrakly orunlara mynasyp boldular. Munuň özi Diýarymyzyň abraýynyň has-da belende galmagyna ýardam etdi. Hormatly Prezidentimiz Gurbanguly Berdimuhamedowyň tabşyrygy boýunça halkara guramalaryň wekilleri bilen bilim ulgamynda hyzmatdaşlyk boýunça dürli onlaýn gepleşikleri geçirildi.

Ylymlar akademiýasy tarapyndan ylmyň we tehnologiýalaryň ileri tutulýan ugurlary boýunça ylmy işleriň geçirilişine gözegçilik amala aşyrylýar. Ylymlar güni mynasybetli sanly wideoaragatnaşyk arkaly dünýäniň 22 döwletinden alymlaryň gatnaşmagynda halkara ylmy maslahat geçirildi.

Şu ýylyň on bir aýynyň dowamynda saglygy goraýyş ulgamynda ugurdaş sagaldyş-anyklaýyş merkezleri, hassahanalary, şypahanalary gurmak, lukmançylyk hyzmatlarynyň hilini ýokarlandyrmak boýunça işler dowam etdirildi.

Saglygy goraýyş we derman senagaty ministrliginiň halkara guramalar hem-de daşary ýurtly hyzmatdaşlar bilen onlaýn maslahatlary geçirildi.

Hormatly Prezidentimiz Gurbanguly Berdimuhamedowyň Permanyna laýyklykda, 10-njy oktýabrda Saglygy goraýyş we derman senagaty işgärleriniň güni bellenildi.

Aşgabat şäherinde Halkara ýanyk şikeslerini bejeriş we Estetiki merkezleriniň täze binalary, Ahal welaýatynyň Ak bugdaý etrabynda döwrebap “Bagabat” şypahanasy hem-de Ahal welaýat Ýokanç keseller hassahanasy ulanylmaga berildi.

Diýarymyzda Türkmenistanyň hemişelik Bitaraplygynyň 25 ýyllygy mynasybetli köpçülikleýin welosipedli ýöriş, awtomobil sporty we welotrek boýunça ýurdumyzyň çempionatlary geçirildi.

“Türkmenistan — Bitaraplygyň mekany” ýyly mynasybetli ylmy-amaly maslahatlar, okuw maslahatlary, döredijilik bäsleşikleri, köpçülikleýin bedenterbiýe we sport çäreleri, sergiler, aýdym-sazly dabaralar guraldy.

Ýaş nesle bilim bermek we hünär öwretmek, bilim ulgamyny halkara derejesine çykarmak hem-de sanly ulgamyň mümkinçiliklerinden işjeň peýdalanmak babatda öňde goýlan möhüm wezipelerden ugur alnyp, “Türkmenistanda tebigy we takyk ylmy ugurlaryna degişli dersleri okatmagy kämilleşdirmegiň Konsepsiýasy” hem-de ony amala aşyrmak boýunça ýerine ýetirilmeli çäreleriň meýilnamasynyň taslamasy işlenip taýýarlanyldy.

Wise-premýer döwlet Baştutanymyzyň garamagyna degişli Kararyň taslamasyny hödürläp, işlenip taýýarlanylan konsepsiýanyň innowasion tehnologiýalaryň giňden ornaşdyrylmagyna we okatmagyň usullarynyň kämilleşdirilmegine, ylmyň bu ulgamlaryndan baş çykarýan ýaş nesli terbiýelemek, degişli ylmy-barlaglary geçirmek üçin amatly şertleriň döredilmegine ýardam etjekdigini belledi.

Hormatly Prezidentimiz Gurbanguly Berdimuhamedow hasabaty diňläp, ylym-bilim, saglygy goraýyş we sport ulgamlaryny ýokary depginde ösdürmegiň hem-de düýpli özgertmegiň wajypdygyny nygtady. Şunda iň gowy milli we halkara tejribäni nazara almak bilen, olaryň maddy-enjamlaýyn we ylmy-usulyýet binýadynyň kämilleşdirilmegine aýratyn üns berilmelidir.

Şunuň bilen baglylykda, milli Liderimiz wise-premýere bu möhüm ulgamlary mundan beýläk-de ösdürmek bilen baglanyşykly meseleleri hemişe üns merkezinde saklamagy tabşyrdy.

Milli Liderimiz bu ugurda wajyp wezipeleri kesgitläp, desgalaryň gurluşygynyň barşyna, gözegçilik edýän pudaklarynyň maddy-enjamlaýyn binýadynyň kämilleşdirilmegine, döwrebap sanly tehnologiýalaryň ornaşdyrylmagyna hem-de orta we ýokary okuw mekdeplerinde geçirilýän okuw-terbiýeçilik işine gözegçiligi güýçlendirmek barada görkezmeleri berdi.

Hormatly Prezidentimiz ýurdumyzy durmuş-ykdysady taýdan ösdürmek boýunça amala aşyrylýan işleriň ýokary depgininiň ösüp gelýän ýaş nesle bilim bermegiň we terbiýelemegiň usullarynyň yzygiderli kämilleşdirilmegini, ýaş hünärmenleriň hünär derejesiniň ýokarlandyrylmagyny talap edýändigini belläp, “Türkmenistanda tebigy we takyk ylmy ugurlara degişli dersleri okatmagy kämilleşdirmegiň Konsepsiýasynyň” taslamasyny makullady.

Döwlet Baştutanymyz degişli Karara gol çekip, ony wise-premýere elektron resminama dolanyşygy arkaly iberdi hem-de bellenen wezipeleri netijeli çözmek babatda anyk tabşyryklary berdi.

Soňra Ministrler Kabinetiniň Başlygynyň orunbasary E.Orazgeldiýew hormatly Prezidentimiz Gurbanguly Berdimuhamedowa hasabat bermek bilen, gözegçilik edýän pudaklarynda şu ýylyň on bir aýynda ýerine ýetirilen işleriň netijeleri barada habar berdi. Tutuş obasenagat toplumy boýunça önüm öndürmegiň, işleri we hyzmatlary ýerine ýetirmegiň ösüşi 2019-njy ýylyň degişli döwri bilen deňeşdirilende, 105,4 göterime deň boldy.

Bu görkeziji Oba hojalyk we daşky gurşawy goramak ministrligi boýunça 105,4 göterime, Suw hojalygy baradaky döwlet komiteti boýunça 105,3 göterime, “Türkmen atlary” döwlet birleşigi boýunça bolsa 103,9 göterime deň boldy. Maýa goýum serişdelerini özleşdirmegiň meýilnamasy 144 göterim ýerine ýetirildi.

Şu günler welaýatlarda möwsümleýin oba hojalyk işleri dowam edýär. Ak ekin meýdanlarynda ösüş suwy, mineral dökünler bilen iýmitlendirmek işleri agrotehniki kadalara laýyklykda alnyp barylýar. Şeýle hem ýazky ekiş möwsümine taýýarlyk işleri guramaçylykly barýar.

Obasenagat toplumynda ýaýbaňlandyrylan özgertmeleriň çäklerinde, önümçilige häzirki zaman usullaryny ornaşdyrmak boýunça degişli işler alnyp barylýar. Hormatly Prezidentimiz Gurbanguly Berdimuhamedowyň 2020-nji ýylyň 30-njy noýabryndaky Kararyna laýyklykda, oba hojalyk maksatly ýörite ýer gaznasy döredildi. Şunuň bilen baglylykda, şu günler täze şertlerde işlemäge we bu ýer gaznasyndan 2021-nji ýyldan başlap gowaça, bugdaý we beýleki ekinleri ösdürip ýetişdirmek üçin ýer böleklerini almaga isleg bildirýän hususy önüm öndürijileri hasaba almak işi dowam edýär.

Hormatly Prezidentimiz şu günler bugdaýyň, gowaçanyň, şalynyň, gök we beýleki ekinleriň geljekki bol hasyly ugrunda zerur işleriň alnyp barylýandygyny belläp, oba hojalygynda möwsümleýin agrotehniki çäreleri, aýratyn-da, suw akabalaryny arassalamak boýunça geçirilýän işleri berk gözegçilikde saklamagy tabşyrdy.

Hormatly Prezidentimiz Gurbanguly Berdimuhamedow oba hojalygynda ýaýbaňlandyrylan özgertmeleriň durmuşa geçirilişini işjeňleşdirmegiň zerurdygyny belläp, suw serişdeleriniň netijeli peýdalanylmagy, Garagum sährasynda döwrebap ekologiýa taslamalarynyň durmuşa geçirilişi bilen baglanyşykly meselelere aýratyn üns berilmelidigini belledi.

Soňra Ministrler Kabinetiniň Başlygynyň orunbasary, daşary işler ministri R.Meredow Bitarap Türkmenistanyň daşary syýasy ugruny durmuşa geçirmek hem-de döwlet Baştutanymyzyň beren tabşyryklaryny ýerine ýetirmek bilen baglylykda, Daşary işler ministrliginiň ýanwar — noýabr aýlarynda alyp baran işiniň netijeleri barada hasabat berdi.

Hasabat döwründe milli Liderimiz Gurbanguly Berdimuhamedow Azerbaýjan Respublikasynda resmi sapar bilen boldy, onlaýn görnüşde geçirilen ýokary derejedäki duşuşyklaryň birnäçesine gatnaşdy hem-de Birleşen Milletler Guramasynyň Baş Assambleýasynyň 75-nji mejlisinde we Demirgazyk Ykdysady hyzmatdaşlyk boýunça halkara forumynda wideoýüzlenmeler bilen çykyş etdi.

Sentýabr aýynda hormatly Prezidentimiziň ýurdumyza iş sapary bilen gelen Gazagystan Respublikasynyň Premýer-ministri bilen duşuşygy boldy.

Hasabat döwründe Daşary işler ministrliginiň üsti bilen Türkmenistana daşary ýurt wekiliýetleriniň 42-si geldi. Şol döwürde ýurdumyzyň wekiliýetleriniň 87-si daşary ýurtlara iberildi.

Göni wideoaragatnaşyk arkaly dürli derejedäki duşuşyklaryň we gepleşikleriň 1013-si geçirildi. Türkmenistanyň halkara hyzmatdaşlygynyň hukuk binýadynyň üsti gol çekilen resminamalaryň 95-si bilen ýetirildi.

Daşary syýasat edaralarynyň ugry boýunça gatnaşyklar yzygiderli ösdürilýär. Hasabat döwründe bu ugurda duşuşyklaryň 43-si, şol sanda onlaýn görnüşde 36-sy geçirildi.

Özara bähbitli söwda-ykdysady hyzmatdaşlygy pugtalandyrmak boýunça işler yzygiderli alnyp barylýar. Geçen on bir aýyň dowamynda hormatly Prezidentimiz Gurbanguly Berdimuhamedowyň tabşyrygy boýunça ikitaraplaýyn hökümetara toparlarynyň we beýleki degişli düzümleriň mejlisleriniň birnäçesi guraldy. Daşary ýurtlaryň işewür toparlarynyň wekilleriniň gatnaşmagynda bilelikdäki işewürler forumlary geçirildi.

Şeýle hem Türkmenistanyň hemişelik Bitaraplygynyň 25 ýyllygy mynasybetli dabaralara, şol sanda 12-nji dekabrda Aşgabatda geçiriljek “Bitaraplyk syýasaty we onuň halkara parahatçylygy, howpsuzlygy hem-de durnukly ösüşi üpjün etmekdäki ähmiýeti” atly halkara maslahata görülýän taýýarlyk barada hasabat berildi.

Forumy ýokary guramaçylyk derejesinde geçirmek maksady bilen, degişli çäreleriň görülýändigi aýdyldy. Maslahatyň maksatnamasy işlenip taýýarlanyldy.

Hormatly Prezidentimiz Gurbanguly Berdimuhamedow hasabaty diňläp, wise-premýere, daşary işler ministrine Garaşsyz Watanymyzyň Bitaraplygynyň şanly 25 ýyllygyna bagyşlanan halkara maslahata we beýleki çärelere hemmetaraplaýyn taýýarlyk görülmegini üpjün etmegi tabşyrdy.

Şunuň bilen birlikde, milli Liderimiz geljek ýyl üçin halkara çäreleriň, maslahatlaryň we duşuşyklaryň, ýurdumyzyň wekiliýetleriniň daşary ýurtlara saparlarynyň hem-de daşary ýurt döwletleriniň wekiliýetleriniň Türkmenistana saparlarynyň meýilnamalaryny işläp taýýarlamaga girişmegi, şonuň bilen baglylykda, dünýäde emele gelen çylşyrymly ýagdaýy göz öňünde tutmagy tabşyrdy. Milli Liderimiz bu resminamalara şu ýylyň ahyrynda garaljakdygyny belledi.

Mejlisiň dowamynda hormatly Prezidentimiz Gurbanguly Berdimuhamedow Türkmenistanyň halkara guramalar bilen hyzmatdaşlygyny mundan beýläk-de ösdürmäge hem-de Daşary işler ministrliginiň daşary ýurtlardaky düzümleriniň işini kämilleşdirmäge gönükdirilen resminamalaryň birnäçesine gol çekdi.

Şolaryň hatarynda «Türkmenistanyň halkara guramalary bilen hyzmatdaşlygy boýunça maksatnamalary, meýilnamalary we strategiýany tassyklamak hakyndaky», «Türkmenistan bilen daşary ýurt döwletleriniň arasynda döredilen söwda-ykdysady, ylmy-tehniki, medeni-ynsanperwer we beýleki ugurlarda hyzmatdaşlyk boýunça bilelikdäki hökümetara toparlaryň Türkmen bölekleriniň işi hakynda Düzgünnamany tassyklamak hakyndaky» Kararlar bar.

Döwlet Baştutanymyz şeýle hem ýurdumyzyň BMG-niň Azyk we oba hojalygy boýunça guramasynyň ýanyndaky Hemişelik wekilini bellemek, Türkmenistanyň Owganystan Yslam Respublikasyndaky (Hyrat we Mazary-Şarif şäherleri) konsullyklaryny Baş konsullyklara öwürmek hakyndaky, Türkmenistanyň diplomatik gullugynyň meseleleri hakyndaky Kararlara gol çekdi.

Milli Liderimiz bu resminamalara gol çekip, olary wise-premýere, daşary işler ministrine elektron resminama dolanyşygy arkaly iberdi.

Mejlisiň Başlygy G.Mämmedowa hormatly Prezidentimiz Gurbanguly Berdimuhamedowa milli parlamentiň täze kanunçylyk namalaryny işläp taýýarlamak we ozal bar bolanlaryny kämilleşdirmek boýunça şu ýylyň on bir aýynda ýerine ýetiren işleriniň netijeleri barada maglumat berdi.

Milli parlamentiň maslahatlarynyň dördüsiniň dowamynda Türkmenistanyň Kanunlarynyň 57-si we Mejlisiň Kararlarynyň 42-si kabul edildi.

Bu resminamalar durmuş-ykdysady syýasatyň üstünlikli durmuşa geçirilmegine, sanly tehnologiýalaryň hem-de elektron resminama dolanyşygynyň ornaşdyrylmagyna, bedenterbiýe we sport ulgamynyň, daşary syýasatyň, daşky gurşawy goramagyň hukuk esaslarynyň pugtalandyrylmagyna gönükdirilendir.

Halk Maslahatynyň çözgütlerinden gelip çykýan wezipeleri ýerine ýetirmek maksady bilen, “Türkmenistanyň Milli Geňeşi hakynda” hem-de “Saýlaw kodeksine üýtgetmeleri girizmek hakynda” Türkmenistanyň Kanunlary kabul edildi.

Mejlisde parlamentara gatnaşyklaryny ösdürmegiň we dünýäniň ösen kanun çykaryjylyk tejribesini öwrenmegiň, abraýly halkara guramalary bilen hyzmatdaşlygy giňeltmegiň çäklerinde, şu ýylyň başyndan bäri jemi 17 duşuşyk geçirildi. Şolaryň 10-sy sanly wideoaragatnaşyk arkaly guraldy. Mejlisiň wekilleri iş maslahatlarynyň 115-sine gatnaşdylar. Şolaryň 66-sy sanly wideoaragatnaşyk arkaly geçirildi. Mejlisiň wekiliýeti sanly wideoaragatnaşyk arkaly geçirilen Garaşsyz Döwletleriň Arkalaşygyna agza ýurtlaryň Parlamentara Assambleýasynyň Geňeşiniň nobatdaky maslahatyna we GDA-nyň Parlamentara Assambleýasynyň 51-nji umumy maslahatyna gatnaşdy.

Deputatlar iri jemgyýetçilik guramalary bilen bilelikde, öz saýlaw okruglarynda, daýhan birleşiklerinde, edaralarda, okuw mekdeplerinde hem-de kärhanalarda milli Liderimiziň içeri we daşary syýasatynyň mazmuny hem-de ähmiýeti, Bitaraplyk derejesiniň eýeleýän orny, Halk Maslahatynyň ýurdumyzyň jemgyýetini mundan beýläk-de demokratiýalaşdyrmak, milli däp-dessurlarymyzy saklamak boýunça alnyp barylýan işleriň ähmiýetine bagyşlanan wagyz-nesihat işlerini alyp barýarlar. Hormatly Prezidentimiz Gurbanguly Berdimuhamedow Mejlisiň döwletimiziň durmuş-ykdysady ösüşiniň möhüm wezipelerini we halkara hukuk tejribesiniň umumy ykrar edilen kadalaryny nazara alyp, ýurdumyzyň kämilleşdirilýän kanunçylyk binýadyny döwrebaplaşdyrmak boýunça yzygiderli alyp barýan işleriniň ähmiýetini belledi.

Döwlet Baştutanymyz deputatlaryň özygtyýarlyklaryny netijeli durmuşa geçirmekleriniň, Watanymyzyň Bitaraplygynyň 25 ýyllygyna bagyşlanan çäreleri guramaga işjeň gatnaşmaklarynyň, Halk Maslahatynyň çözgütlerini düşündirmek bilen baglanyşykly wagyz-nesihat işlerini guramaklarynyň zerurdygyna ünsi çekdi.

Soňra Ministrler Kabinetiniň Başlygynyň orunbasary, Döwlet howpsuzlyk geňeşiniň sekretary Ç.Amanow gözegçilik edýän düzümlerindäki işleriň ýagdaýy, hormatly Prezidentimiziň bu ulgamda häzirki zaman tehnologiýalaryny hem-de öňdebaryjy tejribäni ornaşdyrmak boýunça harby we hukuk goraýjy edaralaryň öňde goýan wezipelerini öz wagtynda hem-de takyk ýerine ýetirmek maksady bilen görülýän çäreler barada hasabat berdi.

Döwlet Baştutanymyz Gurbanguly Berdimuhamedow hasabaty diňläp, Garaşsyz, hemişelik Bitarap Watanymyzyň goranyş häsiýetli Harby doktrinasynyň ýörelgelerine we maksatlaryna berk eýermegiň wajypdygyny belledi hem-de wise-premýere, Döwlet howpsuzlyk geňeşiniň sekretaryna anyk tabşyryklary berdi.

Milli Liderimiz mejlisi dowam edip, şu ýylyň on bir aýynda ykdysadyýetiň pudaklarynda alnyp barlan işleriň netijelerini jemledi. Hormatly Prezidentimiziň belleýşi ýaly, şol netijeler Türkmenistanyň daşary we içeri syýasatynyň bitaraplyk, parahatçylygy söýüjilik, hoşniýetli goňşuçylyk we özara bähbitli hyzmatdaşlyk kadalaryna berk eýermek esasynda amala aşyrylýandygyny görkezýär.

Ykdysadyýetde, öňküsi ýaly, ýokary ösüş depgini saklanyp galýar. Hasabat döwründe, halk hojalygymyzyň ähli pudaklarynda diýen ýaly, bellenen tabşyrygyň çäklerinde önümçiligiň ösüşi üpjün edildi diýip, döwlet Baştutanymyz belledi. Zähmet haklarynyň, pensiýalaryň we döwlet kömek pullarynyň möçberleri artdy. Önümçilik we ýaşaýyş-durmuş maksatly köp sanly desgalar gurlup, ulanylmaga berildi.

Milli Liderimiz bular barada aýtmak bilen, häzirki döwür sazlaşygy bozmazdan, ykdysadyýetimizi işjeň ösdürmek üçin gyssagly çäreleri görmegi talap edýär diýip nygtady. Şoňa görä-de, dünýä ykdysadyýetinde bolup geçýän her hili üýtgeşmelere garamazdan, öňde goýlan wezipeleriň ýerine ýetirilmegini üpjün etmelidiris. Şu ýyl gazanylan gowy netijeleri ýylyň ahyryna çenli saklap, geljek ýylda ony has-da artdyrmalydyrys diýip, döwlet Baştutanymyz nygtady.

Indi ýylyň ahyryna çenli hem az wagt galdy. Şoňa görä-de, galan döwrüň içinde şu ýyly gowy netijeler bilen tamamlap, täze — 2021-nji ýyla ynamly gadam basmak üçin köp meseleleri çözmelidiris diýip, hormatly Prezidentimiz Gurbanguly Berdimuhamedow belledi.

Soňra döwlet Baştutanymyz mejlise gatnaşyjylara ýüzlenip, ýene-de bir kitaby ýazyp, tamamlandygyny aýtdy. Bu kitap «Türkmenistan — Bitaraplygyň mekany» diýip atlandyryldy. 1995-nji ýylyň 27-nji dekabrynda «Türkmenistanyň hemişelik Bitaraplygy hakynda» Konstitusion kanunyň kabul edilmegi Garaşsyz ýurdumyz üçin saýlap alan ösüş ýolumyzy kesgitledi. Biz ony «hemişelik Bitaraplyk» diýip atlandyrdyk diýip, milli Liderimiz nygtady.

Soňra hormatly Prezidentimiziň belleýşi ýaly, Türkmenistanyň hemişelik Bitaraplygy parahatçylygy söýmek, beýleki döwletleriň içerki işlerine goşulmazlyk, özygtyýarlygyny, çäkleriniň bitewüligini hormatlamak ýaly, milli aýratynlygymyzyň ajaýyp taraplaryny öz içine alýar.

Halkara harby bileleşiklere we şertnamalara gatnaşmazlygy, dini garaýyşlary hormatlamagy, açyklygy hem-de öz taryhynyň bütin dowamynda emele gelen iň bir kyn meseleleri hem gepleşikler arkaly çözmäge taýýardygyny aňladýar.

Biz bu ýoly, ilkinji nobatda, öz milli bähbitlerimizden ugur alyp saýlap aldyk. Şonuň bilen birlikde, Ýer ýüzüniň ähli doganlyk halklarynyň bähbitlerini göz öňünde tutduk. Ähli halklaryň arasynda hoşniýetli gatnaşyklary ösdürmäge we belent hem-de ajaýyp işi durmuşa geçirmäge çalyşýandygymyzy beýan etmek isledik diýip, döwlet Baştutanymyz nygtady.

Häzirki döwürde biz hemişelik Bitaraplyk hukuk ýagdaýymyza esaslanyp, dünýäniň ähli döwletleri bilen üstünlikli amala aşyrýan özara bähbitli, parahatçylyk söýüji we dostlukly gatnaşyklarymyzyň ykdysadyýetimizi berkitmäge, Garaşsyz türkmen döwletiniň Ýer ýüzündäki abraý-mertebesini ýokarlandyrmaga mümkinçilik berendigini görýäris diýip, hormatly Prezidentimiz Gurbanguly Berdimuhamedow sözüni dowam etdi.

Men bu aýdylanlaryň ählisini şol kitapda beýan etmäge, türkmen Bitaraplygynyň milli köklerini, taryhy ähmiýetini açmaga çalyşdym diýip, döwlet Baştutanymyz belledi.

Häzirki döwrüň örän möhüm wezipelerini çözmekde biziň döwletimiziň halkara hukuk ýagdaýynyň ornuny görkezmegi maksat edindim. Ähli ýurtlary birleşdirmäge gönükdirilen işleri mundan beýläk-de amala aşyrmagyň mümkinçiliklerini hemmetaraplaýyn seljerdim. Bu kitap parahatçylygyň, ösüşiň we bütin adamzadyň ýagty geljeginiň hatyrasyna halklary birleşdirýän ideýalaryň mizemez ähmiýetini okyjylara açyp görkezýär diýip, milli Liderimiz belledi.

Hormatly Prezidentimiz täze kitabyň gyzykly we peýdaly boljakdygyna ynam bildirip, bu eseriň Türkmenistanyň hemişelik Bitaraplygynyň 25 ýyllyk şanly baýramyna sowgat boljakdygyny belledi.

Döwlet Baştutanymyz Ministrler Kabinetiniň Başlygynyň orunbasary, daşary işler ministri R.Meredowa, wise-premýer M.Mämmedowa hem-de hökümet Baştutanynyň orunbasary, Döwlet howpsuzlyk geňeşiniň sekretary Ç.Amanowa ýüzlenip, olaryň Bitaraplyk baýramyna çenli galan wagtyň içinde bu kitabyň tanyşdyryş dabarasyny geçirip biljekdiklerini aýtdy. Olar bu kitaby mejlisden soň alarlar.

Hormatly Prezidentimiz Gurbanguly Berdimuhamedow Ministrler Kabinetiniň sanly wideoaragatnaşyk arkaly mejlisini jemläp, oňa gatnaşanlaryň ählisine berk jan saglygyny, maşgala abadançylygyny, berkarar Watanymyzyň gülläp ösmegi ugrunda alyp barýan işlerinde uly üstünlikleri arzuw etdi.

 

 

Hormatly Prezidentimiz Gurbanguly Berdimuhamedow çagalar bilen ýurdumyzyň Baş arçasyna bardy

  /   Türkmen döwlet habarlar agentligi (TDH)  /   28.12.2020  /   

Şu gün hormatly Prezidentimiz Gurbanguly Berdimuhamedow agtyklary bilen “Älem” medeni-dynç alyş merkeziniň öňündäki meýdançada oturdylan ýurdumyzyň Baş arçasynyň ýanyna geldi. Täze ýyl baýramçylygynyň baş gahrymanlary Aýazbaba bilen Garpamyk myhmanlary mähirli garşyladylar.

“Älem” medeni-dynç alyş merkezi halkyň söýüp garşylaýan hem-de parahatçylygy, ylalaşygy özünde jemleýän Täze ýyl baýramçylygynyň guralýan esasy merkezine öwrüldi.

Bu ýerde, ägirt uly arçanyň töwereginde öwşün atýan çyrajyklardan, täsin şarlardan, bezeg garjagazlaryndan, daş-töwerege nur saçýan dürli bezeg serişdelerinden hakyky ertekiler dünýäsi döredildi. Älemgoşar öwüşginli bezeglere beslenen meýdançada Täze ýyl baýramynyň ruhubelentlik ýagdaýy göwnüňi göterýär.

Milli Liderimiz agtyklary bilen ertekiler şäherçesindäki meýdançada ýerleşýän Täze ýyl arçasynyň ýanyna bardy.

Aýazbabadyr Garpamyk hormatly Prezidentimiz Gurbanguly Berdimuhamedowy we mähriban atasy bilen Baş arçanyň ýanyna gelen bagtyýar körpeleri Täze ýyl baýramy bilen gutladylar. Häzirki döwürde bagtyýar çagalygyň mekany hökmünde ykrar edilen Garaşsyz, Bitarap ýurdumyzda körpe nesliň sazlaşykly ösmegi belent ruhly, sagdyn hem-de hemmetaraplaýyn bilim-terbiýeli bolup ýetişmegi ugrundaky alada döwlet syýasatynyň ileri tutulýan ugurlarynyň hatarynda durýar.

Döwlet Baştutanymyz çagalar hakyndaky aladanyň asylly we nurana geljegiň ygtybarly bolmagyny alamatlandyrýandygyny durmuş hem-de ýaşlar syýasatynyň ähli ugurlarynda ägirt uly we netijeli özgertmeleriň başyny başlamak bilen, şolaryň ýurdumyzda bilim, saglygy goraýyş we sport ulgamlarynyň ösüşi bilen berk baglanyşyklydygyny aýratyn belleýär.

Ýaş türkmenistanlylar mekdebiň işiginden ätlän ilkinji pursadyndan başlap, häzirki zamanyň kämil netbuklarynyň işiniň inçe tilsimlerini özleşdirýärler. Täze, 2021-nji ýylyň öňüsyrasynda ýurdumyzyň birinji synp okuwçylary hormatly Prezidentimiz Gurbanguly Berdimuhamedowyň adyndan ýurdumyzda öndürilen ýörite okuw maksatlary bilen üpjün edilen döwrebap kompýuterleri sowgat aldylar.

Şeýle hem Aýazbaba we Garpamyk çagalar barada edýän atalyk aladasy, olaryň hemmetaraplaýyn sazlaşykly ösmegi, ýokary hilli bilim almagy babatda döredýän ajaýyp şertleri üçin milli Liderimize ösüp gelýän ýaş nesliň hem-de ähli watandaşlarymyzyň adyndan tüýs ýürekden hoşallyk bildirdiler.

Döwlet Baştutanymyz gutlaglar üçin minnetdarlyk bildirip, ýurdumyzyň ähli çagalaryny Täze ýyl baýramy bilen gutlap, olara okuwlarynda uly üstünlik, saýlap alan hünärine ýetmeklerini arzuw etdi. Şeýle hem Arkadag Prezidentimiz asylly däbe eýerip, agtyklary bilen Täze ýyl arçasynyň daşyndan aýlandylar.

Bagtyýar körpe nesil ata Watanymyzyň hem-de jemgyýetimiziň hakyky buýsanjy we bahasyna ýetip bolmajak milli baýlygy bolup durýar. Hormatly Prezidentimiz Gurbanguly Berdimuhamedowyň belleýşi ýaly, şu günki zehinli mekdep okuwçylary ýakyn geljekde köp babatda durmuş we ykdysady ösüşiň many-mazmunyny hem-de depginini kesgitlär, ylymda, tehnologiýalarda, medeniýetde we sungatda esasy orny eýelär.

Şundan ugur alnyp, Türkmenistanda ösüp gelýän nesliň ukyp-başarnygynyň açylmagy üçin ähli şertler döredilýär. Ýurdumyzda, onuň çäklerinden daşarda köp sanly bäsleşikler, olimpiadalar, çagalaryň döredijilik sergileri yzygiderli geçirilýär. Ýurdumyzyň çagalary halkara festiwallarda hem-de intellektual bäsleşiklerde üstünlikli çykyş edip, medallara we baýraklara eýe bolýarlar.

Ýurdumyzda çagalaryň bagtly geljegini üpjün etmek üçin zerur şertler döredildi. Milli Liderimiziň taýsyz tagallalary netijesinde türkmenistanlylaryň ýaş nesli döredijilik ukyplaryny yzygiderli ösdürýär.

Hormatly Prezidentimiz Gurbanguly Berdimuhamedowyň baştutanlygynda Türkmenistan Birleşen Milletler Guramasynyň Çaganyň hukuklary hakyndaky Konwensiýasyna hem-de BMG-niň eneligi we çagalygy goramaga gönükdirilen beýleki möhüm resminamalarynyň birnäçesine goşulmak bilen, dünýä bileleşigine öz üstüne alan borçnamalarynyň ählisine ygrarlydygyny görkezýär.

Diýarymyzda gurlan hem-de gurulýan, öňdebaryjy tehnologiýalar bilen üpjün edilen mekdepler we mekdep ýaşyna çenli çagalar edaralary, sport hem-de bedenterbiýe-sagaldyş toplumlary munuň aýdyň subutnamasydyr. Ýurdumyz enäniň we çaganyň saglygyny goramak meseleleri boýunça iri halkara guramalar, öňi bilen bolsa, BMG-niň Çagalar gaznasy (ÝUNISEF) bilen işjeň hyzmatdaşlyk edýär we bu ugurda bilelikdäki wajyp taslamalary hem-de başlangyçlary durmuşa geçirýär. BMG-niň Çagalar gaznasy köp ýyllaryň dowamynda Türkmenistanyň Bilim ministrligi bilen aň-bilim we ösüş häsiýetindäki, ösüp barýan ýaş nesilleriň saglygynyň berkidilmegine hem-de goralmagyna gönükdirilen mowzuklaýyn çäreleri guramakda yzygiderli gatnaşyk saklaýar.

Döwlet Baştutanymyz Gurbanguly Berdimuhamedow Türkmenistanda çaganyň irki ösüşi boýunça 2020 — 2025-nji ýyllar üçin Milli strategiýany tassyklady. Bu strategiýanyň durmuşa geçirilmegi çagalaryň beden we ruhy taýdan sazlaşykly ösmegi üçin mümkinçilikleri üpjün etmekde saldamly goşant bolar. Munuň özi bu ugurda edilýän tagallalaryň oňyn netije berýändigini alamatlandyrýar.

Bu ýerde Täze ýyl baýramy mynasybetli sowgatlyk harytlaryň dükany işleýär. Onda baýramçylyk mynasybetli sowgatlyk önümleriň dürli görnüşleri hödürlenilýär.

Döwlet Baştutanymyz dükana baryp, hödürlenilýän sowgatlyk önümler bilen tanyşdy. Bu ýerde milli Liderimiziň agtyjaklarynyň göwün söýen, saýlan sowgatlaryny Aýazbabanyň gowşurmagy körpeler üçin ýatdan çykmajak şatlykly pursada öwrüldi. Hormatly Prezidentimiz agtyklarynyň saýlan sowgatlyk önümleri üçin tölegi bank karty arkaly geçirdi.

Ähli ugurlarda bolşy ýaly, ýurdumyzyň söwda ulgamynda hem döwrebap ösen tehnologiýalar we sanly ulgamyň mümkinçilikleri işjeň ulanylýar.

Çagalar alkyş sözlerini aýdyp, çuňňur hoşallygyň nyşany hökmünde joşgunly goşgulardan okap berdiler. Olar dürli dillerde goşgy okadylar. Aýazbaba we Garpamyk körpeleriň söýgüli baýramy hem-de Berkarar döwletimiziň bagtyýarlyk döwrüni wasp edýän goşgulary üçin bagtyýar çagalara hoşallyk bildirip, olara täze üstünlikleri arzuw etdiler.

Soňra Aýazbaba bilen Garpamyk milli Liderimiz Gurbanguly Berdimuhamedowa bu günki şatlykly wakanyň hormatyna özleri bilen ýadygärlik surata düşmegi haýyş etdiler.

Türkmenistanlylar ýagşy arzuwlar bilen Täze ýyly garşylap, ruhubelentlik hem-de eziz Watanymyza we milli Liderimize buýsanç duýgularyny başdan geçirýärler. Häzirki döwürde döwlet Baştutanymyzyň yzygiderli tagallasy netijesinde, ösüp barýan ýaş nesilleriň durmuşynyň her bir pursadynyň şatlykly wakalara, asylly ýörelgelere beslenmegi ugrunda maksatnamalaýyn işler amala aşyrylýar.

Ýaşlaryň hemmetaraplaýyn we sazlaşykly ösüşine gönükdirilen giň möçberli çäreleriň durmuşa geçirilmegi ýurdumyzda geljegi nazarlaýan başlangyçlaryň yzygiderli amala aşyrylýandygynyň aýdyň subutnamasy bolup durýar. Döwlet Baştutanymyzyň hemmetaraplaýyn bilimli, ruhubelent we sagdyn bedenli ýaş nesli terbiýeläp ýetişdirmek baradaky yzygiderli aladasy ýaşlary täze taryhy eýýamda Watanymyzyň mundan beýläk-de gülläp ösmegine mynasyp goşant goşmaga ruhlandyrýar.

Bagtyýar çagalaryň gülküleri, şadyýan sesleri döwletimiziň abadançylygynyň aýdyň subutnamasy bolup durýar we mähriban Watanymyzyň şu günki we geljekki ösüşine bolan ynamyny pugtalandyrýar. Ýetip gelýän we döwletimiziň beýik ösüşlerine beslenjek 2021-nji ýylyň bosagasynda çagalaryň şatlyklary Diýarymyzyň abadançylygynyň, halkymyzyň bagtyýarlygynyň aýdyň nyşany bolup durýar.

Milli Liderimiz Aýazbabadyr Garpamyga minnetdarlyk bildirip, dostlugy, parahatçylygy, ylalaşyklylygy, jebisligi hem-de rowaçlygy alamatlandyrýan Täze ýyl baýramy bilen olary ýene bir gezek gutlady we täze ýylda alyp barýan işlerinde uly üstünlikleri arzuw etdi.

Döwlet Baştutanymyz Gurbanguly Berdimuhamedow Aýazbaba we Garpamyk bilen hoşlaşyp, olara ýene-de bir gezek Täze ýylyň bagtly, düşümli ýyl bolmagyny arzuw edip, Watanymyzyň körpe nesilleriniň iň gowy milli däpleri, ata-babalarymyzyň parasatly wesýetlerini mynasyp dowam etdirijiler bolup ýetişjekdigine hem-de hakyky watançylar boljakdygyna ynam bildirdi hem-de bu ýerden ugrady.