Türkmenistanyň Döwlet Daşary Ykdysady Iş Banky

 

Ösüş ugrunda hyzmatdaşlyk!

Milli Liderimiziň başlyklygynda GDA döwletleriniň Baştutanlarynyň Geňeşiniň mejlisi geçirildi

 Türkmen döwlet habarlar agentligi (TDH)  /   11.10.2019

Türkmen paýtagtynda hormatly Prezidentimiz Gurbanguly Berdimuhamedowyň başlyklygynda Garaşsyz Döwletleriň Arkalaşygynyň döwlet Baştutanlarynyň geňeşiniň mejlisi geçirildi. Sammit ýokary derejeli myhmanlary kabul etmek hem-de halkara derejeli iri çäreleri geçirmek üçin ähli zerur şertler göz öňünde tutulan kaşaň “Oguzkent” myhmanhanasynda boldy.

Şu ýyl GDA-da başlyklyk edýän ýurt hökmünde Türkmenistanyň geçirýän bu mejlisine gatnaşmak üçin Azerbaýjan Respublikasynyň Prezidenti Ilham Aliýew, Belarus Respublikasynyň Prezidenti Aleksandr Lukaşenko, Gazagystan Respublikasynyň Prezidenti Kasym-Jomart Tokaýew, Gyrgyz Respublikasynyň Prezidenti Sooronbaý Žeenbekow, Moldowa Respublikasynyň Prezidenti Igor Dodon, Russiýa Federasiýasynyň Prezidenti Wladimir Putin, Täjigistan Respublikasynyň Prezidenti Emomali Rahmon, Özbegistan Respublikasynyň Prezidenti Şawkat Mirziýoýew Aşgabada geldi. Ermenistan Respublikasyna ýurduň Premýer-ministri Nikol Paşinýan wekilçilik etdi.

Sammitiň jemleri boýunça möhüm resminamanyň-GDA gatnaşyjy döwletleriň strategiki ykdysady hyzmatdaşlyk hakyndaky Jarnamasynyň kabul edilendigini bellemek gerek. Milli Liderimiz Gurbanguly Berdimuhamedowyň başlangyjy esasynda kabul edilen bu resminama Arkalaşygyň giňişliginde giň özara bähbitli hyzmatdaşlygy mundan beýläk-de pugtalandyrmak we ösdürmek meselelerinde türkmen tarapynyň işjeň orun eýeleýändigini aýdyň subut edýär.

Hormatly Prezidentimiz Gurbanguly Berdimuhamedowyň nygtaýşy ýaly, Türkmenistan 2019-njy ýylda GDA başlyklyk etmegi kabul edip, GDA-nyň mümkinçiliginiň ösdürilmegine hemmetaraplaýyn goldaw bermegi, döwrüň aýdyň talaplaryna laýyklykda, Arkalaşygyň işini täze mazmun bilen baýlaşdyrmagy özüniň esasy wezipesi hökmünde kesgitledi.

Şunuň bilen baglylykda, döwlet Baştutanymyz pugta parahatçylygy, howpsuzlygy hem-de durnuklylygy üpjün etmek boýunça ulgamlaýyn bilelikde işlemegiň, häzirki zamanyň wehimlerine we howplaryna garşy hereket etmek işinde netijeli hyzmatdaşlygyň gatnaşyklarymyzyň möhüm ugurlarynyň biri bolup durýandygyny aýratyn belledi.

Bu maksada ýetmek aňsat we ýeňil wezipe däl diýip, milli Liderimiz aýtdy. Häzir dünýäde, şol sanda Arkalaşygyň serhetlerine gönüden-göni ýakynlykda neneňsi çylşyrymly ýagdaýlaryň göze ilýändigini biziň ählimiz görýäris. Şol ýagdaýlary kynlaşdyrman, olaryň biziň ýurtlarymyz üçin hem nähili täsirleri hem-de töwekgelçilikleri ýetirip biljekdigine aýdyň we anyk baha bermek gerek.

Biziň bilelikdäki syýasy-diplomatik işimizde göz öňünde tutmaly zerur ýagdaýlarymyzyň biriniň Owganystan Yslam Respublikasyndaky ýagdaýlar bolup durýandygy görünýär diýip, hormatly Prezidentimiz Gurbanguly Berdimuhamedow sözüni dowam etdi. Türkmenistan Owganystan bilen goňşy ýurt hökmünde bu ýurtda durnuklylygy pugtalandyrmaga, onuň durmuş-ykdysady düzümini dikeltmäge, owgan halkyna ynsanperwer kömegini bermäge gönükdirilen halkara tagallalaryna işjeň gatnaşýar.

Döwlet Baştutanymyz BMG we gyzyklanma bildirýän beýleki halkara guramalary bilen hyzmatdaşlykda owgan meselesi boýunça parahatçylykly gepleşikleri ýola goýmak üçin Bitarap Türkmenistanyň syýasy giňişligini hödürlemäge taýýardygyny tassyklap, bu işleriň owganlylaryň özüniň esasy orun eýeläp gatnaşmagynda geçirilmelidigine ynanýandygyny aýtdy.

Şunuň bilen bir wagtda milli Liderimiz owgan ykdysadyýetiniň energetika, ulag-kommunikasiýa we senagat esaslaryny döretmäge hem-de pugtalandyrmaga gönükdirilen ykdysady taslamalary amala aşyrmakda Owganystana dostlukly döwletleriň has işjeň gatnaşmagynyň zerurdygyny nygtady.

Şu maksatlar bilen häzir biziň ýurdumyz owgan hyzmatdaşlar bilen bilelikde halkara taslamalarynyň birnäçesini amala aşyrýar. Şolaryň hatarynda Türkmenistan-Owganystan-Pakistan-Hindistan gaz geçirijisi, Türkmenistan-Owganystan-Pakistan ugry boýunça ýokary woltly elektrik geçiriji we optiki-süýümli aragatnaşyk ulgamy möhüm orun eýeleýär diýip, hormatly Prezidentimiz Gurbanguly Berdimuhamedow belledi.

Şeýle hem Owganystanyň çäklerinde demir ýollarynyň gurluşygy dowam edýär. Munuň özi bu ýurdy Türkmenistanyň üsti bilen Ýewraziýa yklymynyň giň gerimli geoykdysady giňişligi bilen birleşdirmäge mümkinçilik berer.

Mundan başga-da, Türkmenistan mekdepleri, hassahanalary hem-de beýleki durmuş ähmiýetli desgalary gurmak, ynsanperwer kömegini yzygiderli ibermek arkaly owgan ilatyna yzygiderli esasda ynsanperwer kömegini berýär. Syýasy, ykdysady we ynsanperwer meseleleriniň çözülmegine hut şunuň ýaly toplumlaýyn çemeleşme, biziň pikirimizçe, owgan meselesini geljekde-de netijeli çözmäge mümkinçilik berer diýip, milli Liderimiz nygtady.

Döwlet Baştutanymyz owgan meselesinde Arkalaşygyň döwletleriniň utgaşykly işlemeginiň esasy ugurlaryny kesgitlemek babatda ýakyn wagtda GDA döwletleriniň daşary işler ministrleriniň derejesinde syýasy geňeşmeleri geçirmegiň zerurdygy barada aýtdy. Şunuň bilen baglylykda, hormatly Prezidentimiz Gurbanguly Berdimuhamedow GDA döwletleriniň hyzmatdaşlygynyň yklymdaky durnuklylygyň möhüm ýagdaýy hökmünde çykyş etmegine hem-de bu ýerde bolup geçýän ýagdaýlara oňyn täsir etmegine gönükdirilmelidigini belledi.

Milli Liderimiz ykdysady hyzmatdaşlygyň GDA döwletleriniň gatnaşyklarynyň möhüm düzüm bölegi bolup durýandygny aýdyp, Türkmenistanyň Arkalaşygyň çäklerinde söwda-ykdysady gatnaşyklary ösdürmäge täze depgin bermegiň tarapdary bolup çykyş edýändigini nygtady. Şu maksat bilen 2017-nji ýylyň oktýabrynda GDA-nyň Soçide bolan maslahatynda türkmen tarapy Arkalaşygyň döwletleriniň bu ulgamda hyzmatdaşlyk etmegiň esasy ýörelgelerini we ugurlaryny kesgitleýän köptaraplaýyn resminamany taýýarlamak hem-de kabul etmek baradaky başlangyjy öňe sürdi.

Şunuň bilen baglylykda, bilelikdäki tagallalar bilen Jarnamanyň taslamasy taýýarlanyldy hem-de döwlet Baştutanlarynyň Geňeşiniň häzirki mejlisiniň gün tertibine girizilýär diýip, hormatly Prezidentimiz Gurbanguly Berdimuhamedow belledi hem-de onuň kabul edilmeginiň GDA-da ykdysady işleriň işjeňleşdirilmegine täze çemeleşmeleri işläp taýýarlamaga biziň ählimizden has netijeli çemeleşmegi talap etjekdigini belledi.

GDA-nyň ykdysady hyzmatdaşlyk strategiýasy häzirki döwürde dünýä ykdysadyýetinde bolup geçýän üýtgeşmelere kybap bolmalydyr diýip, döwlet Baştutanymyz sözüni dowam etdi. Şol ýagdaýlara öz wagtynda täsir etmek, olaryň mazmunyny we ugruny göz öňünde tutmak, umumydünýä ykdysady işleri babatda GDA-nyň ykdysady gün tertibini döretmek hem-de öňe ilerletmek üçin bäsleşikli artykmaçlyklary peýdalanmak zerurdyr.

Milli Liderimiz ozaly bilen, energetika, senagat, ulag we söwda ýaly strategiki ugurlary aýratyn belläp, bu ulgamlarda iri möçberli we uzakmöhletleýin taslamalary durmuşa geçirmäge Arkalaşygyň ýurtlarynyň güýjüniň doly ýetjekdigine ynam bildirdi.

Garaşsyz Döwletleriň Arkalaşygy öz geosyýasy hem-de geoykdysady ýörelgeleri babatda yklymda esasy orny eýelemelidir, Gündogar bilen Günbataryň, Aziýa bilen Ýewropanyň arasynda söwda-ykdysady hyzmatdaşlygy ösdürmäge hem-de giňeltmäge işjeň gatnaşyjy bolup çykyş etmelidir.

Şunuň bilen baglylykda, biziň ýurtlarymyzyň beýleki döwletler bilen dürli taslamalary durmuşa geçirmäge gatnaşmagy, hyzmatdaşlara ykdysady, innowasiýa we tehnologiýa babatda teklip edip bilýän zatlarymyz bolan serhetdeş sebitlerimize çykmagy möhüm wezipe bolup durýar diýip, hormatly Prezidentimiz Gurbanguly Berdimuhamedow nygtady.

Şunuň ýaly gatnaşyklaryň mysaly hökmünde durmuşa geçirilen Türkmenistan-Özbegistan-Gazagystan-Hytaý gaz geçirijisiniň, Gazagystan-Türkmenistan-Eýran demir ýolunyň taslamalary hyzmat edip biler. Bu kommunikasiýalar GDA-nyň energetika we ulag bazarlaryny Ýewraziýa yklymynyň Gündogar hem-de Günorta sebitleri bilen birleşdirmäge mümkinçilik berdi.

Häzirki zaman şertlerinde GDA döwletleriniň arasyndaky ykdysady gatnaşyklaryň Arkalaşygyň ykdysady giňişliginiň dünýä hojalyk aragatnaşyklaryna has işjeň goşulyşmagyny üpjün edip bilýän täze hile eýe bolmalydygy barada ynamly aýtmaga mümkinçilik berýän şunuň ýaly birnäçe beýleki mysallaryň bardygy gürrüňsizdir diýip, milli Liderimiz belledi.

Häzirki wagtda biziň maksadymyz GDA-nyň işine täze itergi bermekden, ony häzirki zaman ösüşiniň ýagdaýlaryna hem-de ugurlaryna laýyk gelýän derejä çykarmakdan, Arkalaşygyň halkara we sebit gün tertibindäki özgerişliklere dogry hem-de öz wagtynda seslenmek ukybyny üpjün etmekden ybaratdyr diýip, hormatly Prezidentimiz Gurbanguly Berdimuhamedow aýtdy.

Türkmenistan GDA-nyň işine çemeleşmelerini guramakda hut şundan ugur alyp, Arkalaşygyň ählumumy geosyýasy we geoykdysady işlere gatnaşmagyny işjeňleşdirmäge hem-de giňeltmäge gönükdirilen tekliplerini we başlangyçlaryny beýan edýär.

Garaşsyz Döwletleriň Arkalaşygynyň giňişliginde pugta parahatçylygy hem-de howpsuzlygy pugtalandyrmak biziň hyzmatdaşlygymyzyň ileri tutulýan ugurlarynyň hatarynda bolupdy hem-de şeýle bolmagynda galýar diýip, milli Liderimiz sözüni dowam etdi. Şunda strategiki we sebitleýin durnuklylygy üpjün etmek babatda GDA-nyň iri halkara guramalar, ilkinji nobatda bolsa, Birleşen Milletler Guramasy bilen hyzmatdaşlygy we özara gatnaşyklaryň ugurlaryny pugtalandyrmak möhüm wezipe bolup durýar.

Döwlet Baştutanymyz bu babatda maksatlaryň umumydygyna ynam bildirdi. Birek-birege teklip edip biljek zadymyz bar, GDA-nyň BMG bilen yzygiderli gatnaşyklary peýdaly bolar we oňyn netijeleri bermäge ukyplydyr diýip, hormatly Prezidentimiz Gurbanguly Berdimuhamedow aýtdy.

Şol gatnaşyklaryň çäklerinde kiber howplara garşy göreşmek, maglumat howpsuzlygy ýaly özboluşly meseleler derwaýys bolup durýar. Şunuň bilen baglylykda, milli Liderimiz terrorçylyk howpuna, guramaçylykly jenaýata, neşe serişdeleriniň bikanun dolanyşygyna garşy göreşmek işinde BMG-niň ýöriteleşdirilen düzümleri bilen hyzmatdaşlygy işjeňleşdirmegiň zerurdygyny nygtady.

GDA-nyň BMG bilen ysnyşykly hyzmatdaşlyk etmegi halkara gatnaşyklarynda umumy özara düşünişmegi we ynanyşmagy pugtalandyrmak, ýüze çykýan meseleleri çözmekde gepleşikleriň medeniýetini berkarar etmek üçin hem zerurdyr.

Mälim bolşy ýaly, şu ýylyň 12-nji sentýabrynda BMG-niň Baş Assambleýasy agza döwletleriň 73-siniň awtordaş bolmagynda Türkmenistanyň başlangyjy bilen 2021-nji ýyly Halkara parahatçylyk we ynanyşmak ýyly diýip yglan etmek hakyndaky kararnamany biragyzdan kabul etdi.

Şu mümkinçilikden peýdalanyp, GDA döwletleriniň ählisine tutuş dünýäde parahatçylygy hem-de howpsuzlygy pugtalandyrmak üçin uly ähmiýete eýe bolan bu başlangyjy goldandygy we raýdaşlygy üçin minnetdarlyk bildirmek isleýärin diýip, hormatly Prezidentimiz aýtdy hem-de Arkalaşyga agza ýurtlary şu resminamada beýan edilen maksatlary ýerine ýetirmegiň üstünde bilelikde işlemäge çagyrdy.

GDA-nyň işine ýeterlik derejede itergi bermek barada aýtmak bilen, biz, ilkinji nobatda, ykdysady meseläni göz öňünde tutýarys diýip, döwlet Baştutanymyz belledi. Häzirki wagtda Arkalaşygyň içinde, şeýle-de GDA-nyň beýleki döwletler hem-de halkara ykdysady birleşikleri bilen özara gatnaşyklarynda hyzmatdaşlygyň täze, döwrebap ulgamlary we nusgalary zerurdyr.

Olar ählumumy ykdysadyýetiň üýtgäp durýan ýagdaýlaryna, täze ykdysady merkezleriň kemala gelmegine, ähli ýerlerde innowasiýalaryň, sanly tehnologiýalaryň ornaşdyrylmagyna laýyk gelmelidir. Bularyň ählisi bizden hyzmatdaşlygymyzyň häsiýetine gaýtadan garamagy, däp bolan ugurlardan başga-da, täze, geljegi uly ugurlara çykmagy talap edýär diýip, hormatly Prezidentimiz Gurbanguly Berdimuhamedow aýtdy.

Ählumumy bäsdeşlik şertlerinde bu işi çalt we netijeli ýerine ýetirmelidiris diýip, milli Liderimiz sözüni dowam etdi. Şundan ugur almak bilen, Türkmenistanyň başlangyjy boýunça GDA agza döwletleriň strategiki ykdysady hyzmatdaşlygy hakyndaky Jarnamanyň taslamasy işlenip taýýarlanyldy.

Resminama tutuş Arkalaşygyň hem-de GDA agza döwletleriň her biriniň ykdysady bähbitlerini amala aşyrmaga ylalaşykly çemeleşmeleri kemala getirmäge gönükdirilendir. Ol Arkalaşygyň çäklerinde, şeýle hem beýleki birleşikler we aýry-aýry ýurtlar bilen ykdysady gatnaşyklary kämilleşdirmäge mümkinçilik berýän hyzmatdaşlygyň netijeli gurallarynyň döredilmegini göz öňünde tutýar.

Şunuň bilen baglylykda, döwlet Baştutanymyz GDA-nyň tertipnamalaýyn edaralarynyň, hususan-da, hökümet Baştutanlarynyň Geňeşiniň we ykdysady geňeşiň mejlisleriniň ykdysady hyzmatdaşlygy ösdürmek üçin oňat mümkinçilikleriň bardygyny görkezýändigini aýratyn nygtady. Şunda energetikany, senagaty, ulag ulgamyny, söwdany, tehnologik hyzmatdaşlygy we beýleki birnäçe ugurlary hyzmatdaşlygyň geljegi uly ulgamlarynyň hatarynda görkezmek bolar.

Biz anyk bilelikdäki taslamalara çykmak arkaly işewürler bileleşiginiň ugry boýunça has ysnyşykly gatnaşyklar, GDA-nyň çäklerinde haryt öndürijileriň sergilerini we ýarmarkalaryny giňden geçirmek ugrunda çykyş edýäris. Şunuň bilen baglylykda, GDA-nyň degişli pudaklaýyn geňeşleriniň we komitetleriniň işini goldaýarys diýip, milli Liderimiz nygtady.

GDA-da ykdysady hyzmatdaşlygyň many-mazmunyny açyp görkezmek bilen, energetika ulgamyna biziň hyzmatdaşlygymyzyň möhüm ugurlarynyň biri hökmünde garaýandygymyza siziň ünsüňizi çekesim gelýär diýip, hormatly Prezidentimiz Gurbanguly Berdimuhamedow aýtdy. BMG-niň çäklerinde we beýleki guramalarda bu mesele boýunça halkara gatnaşyklar has anyk häsiýete eýe bolýar. Arkalaşygyň döwletleri oňa ýeterlik derejede işjeň gatnaşýarlar.

Bu ugurda gatnaşyklaryň dowam etdirilmegine umyt edýäris. Şu maksat bilen, biziň ýurdumyz BMG-niň Baş Assambleýasynyň şu 74-nji sessiýasynyň garamagyna durnukly ösüşi we halkara hyzmatdaşlygy üpjün etmekde energiýa serişdeleriniň ygtybarly we durnukly üstaşyr geçirilmeginiň orny hakyndaky täze kararnamanyň taslamasyny hödürlär.

Ulag ulgamynda hyzmatdaşlygy GDA üçin ileri tutulýan ugur hasaplaýarys. Ýük daşamagyň we ýolagçy gatnatmagyň möçberleriniň ep-esli artmagy bilen baglylykda, häzirki wagtda bu hyzmatdaşlyk aýratyn zerur bolup durýar diýip, milli Liderimiz belledi.

Täze üstaşyr geçelgeleri döretmek hem-de ulag hyzmatlarynyň iri bazarlaryna bilelikde çykmak maksady bilen, biziň ýurtlarymyzyň bäsdeşlik babatdaky artykmaçlyklaryny – olaryň geografiýasyny, düzümleýin sazlaşygyny, hyzmatdaşlygyň tejribesini we däplerini iş ýüzünde ulanmagy başarmalydyrys. Özi-de, bu işleri örän gysga möhletde amala aşyrmalydyrys diýip, hormatly Prezidentimiz Gurbanguly Berdimuhamedow nygtady.

Muny häzirki döwrüň ykdysady ösüşiniň barşy, ulag-kommunikasiýa ulgamynda halkara bäsdeşligiň ýagdaýy we depginleri talap edýär. GDA ýurtlarynyň gatnaşmagynda şeýle taslamalary durmuşa geçirmegiň oňat mysallary bar. Bu babatda men goňşy ýurtlara çykmak arkaly Arkalaşygyň giňişliginde täze demir ýollary gurmakda hyzmatdaşlygy göz öňünde tutýaryn diýip, döwlet Baştutanymyz aýtdy.

Mysal üçin, Gazagystan-Türkmenistan-Eýran häzirki zaman demir ýoly ýaly taslamalar GDA döwletleriniň Ýewraziýa yklymynda söwda-ykdysady gatnaşyklarynyň möçberlerini we hilini artdyrmak üçin oňat mümkinçilikleri açýar.

Şunuň bilen baglylykda, milli Liderimiz 2017-nji ýylyň oktýabrynda GDA-nyň Soçide geçirilen Sammitinde türkmen tarapynyň Arkalaşygyň halkara möçberinde giň goşulyşmak gatnaşyklaryna çykmagy, biziň ýurtlarymyzyň diňe bir GDA-nyň giňişliginde däl, eýsem, onuň çäklerinden daşda hem ulag we kommunikasiýa ulgamynda iri düzümleýin taslamalara gatnaşmagy barada ilkinji gezek öňe süren başlangyjyna gaýdyp geldi.

Elbetde, ynsanperwer ulgamy biziň üns merkezimizde bolmalydyr diýip, hormatly Prezidentimiz Gurbanguly Berdimuhamedow nygtady. Medeniýet, ylym, bilim, sport ulgamynda, çagalar we ýaşlar guramalarynyň ugry boýunça hyzmatdaşlyk – bu geljege maýa goýumlarydyr, biziň ýurtlarymyzyň hem-de halklarymyzyň arasyndaky dostlugyň, özara düşünişmegiň, hoşmeýilliligiň we ynamyň yzygiderli pugtalandyrylmagynyň kepilidir.

Türkmenistan GDA-da emele gelen ynsanperwer hyzmatdaşlygyň usullaryny goldaýar, Arkalaşygyň ähli ýurtlaryny degişli maksatnamalary durmuşa geçirmäge işjeň gatnaşmaga çagyrýar. Şunuň bilen birlikde, biziň döwletlerimiziň bu ugurdaky bilelikdäki işini mundan beýläk-de kämilleşdirmegi zerur hasaplaýarys. Biziň ýurtlarymyzyň özboluşly, baý we köptaraply medeni mirasyny wagyz etmek barada ozal öňe sürlen pikirleri hem-de teklipleri iş ýüzünde has işjeň durmuşa geçirmegiň wagty ýetdi diýip, milli Liderimiz aýtdy.

Şol bir wagtyň özünde medeni-bilim, sport we beýleki ulgamlardaky gatnaşyklara täzeçe garamagy maksadalaýyk hasaplaýarys diýip, döwlet Baştutanymyz aýtdy hem-de GDA-nyň her ýylky teatr festiwallaryny, ýurtlarymyzyň halklarynyň şekillendiriş we amaly-haşam sungatynyň sergilerini geçirmek mümkinçiligine garamagy teklip etdi.

Hyzmatdaşlygyň GDA-nyň yzygiderli bilim ýarmarkalary ýaly usulynyň ornaşdyrylmagyny netijeli hasaplaýarys. Şeýle hem türkmen tarapy Arkalaşygyň Sport oýunlaryny yzygiderli geçirmek, şolaryň halkara sport giňişligindäki abraýyny belende galdyrmak ugrunda çykyş edýär.

Syýahatçylyk taslamalaryny ösdürmek nukdaýnazaryndan GDA giňişliginiň täsindigini göz öňünde tutup hem-de biziň ýurtlarymyzyň syýahatçylyk ulgamynda ägirt uly mümkinçiliklerini nazara almak bilen, GDA-nyň Ýerine ýetiriji komitetine hökümet Baştutanlarynyň Geňeşiniň ýakyn wagtda geçiriljek mejlisleriniň biriniň gün tertibine syýahatçylyk ulgamynda hyzmatdaşlygyň täze Konsepsiýasyny işläp taýýarlamak baradaky meseläni girizmek mümkinçiligine garamagy teklip etmegi maksadalaýyk hasaplaýaryn diýip, hormatly Prezidentimiz Gurbanguly Berdimuhamedow aýtdy.

Milli Liderimiziň nygtaýşy ýaly, Türkmenistan şu mejlise geçilen ýola baha bermek hem-de geljek üçin wezipeleri kesgitlemek nukdaýnazaryndan Garaşsyz Döwletleriň Arkalaşygynyň işiniň möhüm tapgyry hökmünde garaýar. Biziň Arkalaşygymyzyň häzirki halkara hyzmatdaşlygyň binýadynda goýlan maksatlara we esasy ýörelgelere eýerýändigi onuň işiniň möhüm şerti bolup durýar.

GDA döredilen gününden bäri geçen ýyllaryň dowamynda gatnaşyjylaryň hoşmeýilli erk-islegine, deňhukuklylyga, özara düşünişmäge we birek-birege hormat goýmaga esaslanan hyzmatdaşlygyň görnüşi hökmünde öz ugruny saklap galdy.

Döwlet Baştutanymyz hut şu ýörelgelere eýermegiň Garaşsyz Döwletleriň Arkalaşygyna ýaşaýşa ukyplylygy hem-de çeýeligi üpjün edýändigine, hyzmatdaşlygyň täze ugurlaryny we geljegini açýandygyna, GDA-nyň halkara durnuklylyk hem-de howpsuzlyk ulgamynyň möhüm bölegi hökmünde hereket etmegini şertlendirýändigine ynam bildirdi. Arkalaşygyň daşky dünýä bilen gatnaşyklaryny yzygiderli giňeldip, halkara guramalary hem-de köp ýurtlar bilen gatnaşyklary ösdürýändigi hem begendirýär.

Bu netijeleriň ählisini bilelikde gazanylan oňyn netijäniň hataryna goşup bileris. Wagt geçip barýar, ol bizden dünýä syýasatyndaky we ykdysadyýetindäki häzirki ýagdaýlary nazara almak bilen, GDA-nyň işine täzeçe çemeleşmeleri işläp taýýarlamagy talap edýär diýip, hormatly Prezidentimiz Gurbanguly Berdimuhamedow nygtady.

Şunuň bilen baglylykda, häzirki wagtda we geljekde bilelikdäki işimiziň okgunlylygy, düýplüligi, sagdyn pragmatizmi, döwletara hyzmatdaşlygy hem-de ýurtlarymyzyň raýatlarynyň gündelik durmuşynyň meselelerine degişli wezipeleri çözmäge gönükdirilendigi bilen tapawutlanmalydyr diýip, milli Liderimiz belledi. Munuň özi GDA-nyň işiniň netijeli bolmagyna oňyn täsir eder, geljek üçin oňa täze itergi berer.

Geljek ýyl ýurdumyz halkara bileleşigi bilen bilelikde Birleşen Milletler Guramasynyň Türkmenistanyň hemişelik Bitaraplygyny ykrar etmeginiň 25 ýyllygyny bellär diýip, hormatly Prezidentimiz sözüni dowam etdi.

Şu geçen ýyllaryň dowamynda Türkmenistan öz işjeň orny bilen dürli halkara meseleleri çözmekde Bitaraplygyň ýörelgelerini iş ýüzünde ulanmagyň örän netijelidigini ençeme gezek görkezdi. Türkmenistanyň Bitaraplyk derejesi köp halatlarda sebit hem-de halkara durnuklylygyny we howpsuzlygyny pugtalandyrmagyň, köptaraply ykdysady hem-de ynsanperwer hyzmatdaşlygy ösdürmegiň möhüm şerti boldy we şeýle bolmagynda galýar diýip, hormatly Prezidentimiz Gurbanguly Berdimuhamedow belledi.

Milli Liderimiziň Arkalaşygyň çäklerinde bu ulgamda çäreleriň ençemesini taýýarlamaga we geçirmäge uly goşant goşandygyny belläp, GDA-nyň Ynsanperwer hyzmatdaşlyk boýunça geňeşiniň hem-de GDA gatnaşyjy döwletleriň Ynsanperwer hyzmatdaşlyk boýunça Döwletara gaznasynyň (YHDG) müdiriýetiniň Türkmenistanyň Prezidenti Gurbanguly Berdimuhamedowy “Ynsanperwer hyzmatdaşlygy ösdürmekde bitiren hyzmatlary üçin” medaly bilen sylaglamak hakyndaky çözgüdi kabul edendigini aýtdy.

Soňra GDA-nyň çäklerinde dürli ulgamlarda netijeli gatnaşyklary pugtalandyrmaga we okgunly ösdürmäge gönükdirilen resminamalara gol çekmek dabarasy boldy.

GDA ýurtlarynyň Liderleri Garaşsyz Döwletleriň Arkalaşygyna agza döwletleriň strategiki ykdysady hyzmatdaşlyk hakyndaky Jarnamasyny kabul etdiler.

Mejlisiň jemleri boýunça GDA döwletleriniň Baştutanlarynyň sowet halkynyň 1941-1945-nji ýyllaryň Beýik Watançylyk urşunda gazanan Ýeňşiniň 75 ýyllygy mynasybetli Arkalaşygyň ýurtlarynyň halklaryna we dünýä jemgyýetçiligine Ýüzlenmesi we beýleki birnäçe resminamalar kabul edildi.

Gol çekmek dabarasy tamamlanandan soň, hormatly Prezidentimiz Gurbanguly Berdimuhamedow mejlise gatnaşyjylara ýüzlenip, şu ýyl GDA-da başlyklyk etmeginiň çäklerinde Türkmenistanyň beýan edilen ähli maksatlara ýetmäge yzygiderli çalyşýandygyny belledi.

Türkmen tarapy GDA-nyň döwletleriniň arasynda ynanyşmagy we özara düşünişmegi pugtalandyrmak, Arkalaşygyň giňişliginde durnuklylygy hem-de howpsuzlygy saklamaga gönükdirilen başlangyçlara goldaw bermek, onuň halkara guramalary bilen hyzmatdaşlygynyň derejesini ýokarlandyrmak, Arkalaşygyň döwletleriniň daşary syýasat edaralarynyň arasyndaky hyzmatdaşlygy işjeňleşdirmek arkaly syýasy-diplomatik gatnaşyklary pugtalandyrmak boýunça wezipeleri öňde goýdy.

Hormatly Prezidentimiz Gurbanguly Berdimuhamedow bilelikdäki netijeli iş üçin hemmelere köp sag bolsun aýdyp, Garaşsyz Döwletleriniň Arkalaşygynyň döwlet Baştutanlarynyň geňeşiniň mejlisini ýapyk diýip yglan etdi.

Milli Liderimiziň başlangyjy bilen Aşgabat Jarnamasynyň kabul edilmegi hem munuň nobatdaky subutnamasyna öwrüldi. Bu resminama GDA-nyň çäklerinde strategiki esasda özara bähbitli ykdysady hyzmatdaşlygy mundan beýläk-de ösdürmäge, taryhyň dowamynda kemala gelen dostluk we hoşniýetli goňşuçylyk däplerine esaslanýan döwletara gatnaşyklary hil taýdan täze derejä çykarmaga ýardam eder.

 

Türkmenistanyň Ministrler Kabinetiniň mejlisi

 /   Türkmen döwlet habarlar agentligi (TDH)  /   06.06.2019  /  

Şu gün hormatly Prezidentimiz Gurbanguly Berdimuhamedow Ministrler Kabinetiniň sanly wideoaragatnaşyk arkaly nobatdaky mejlisini geçirdi. Onda şu ýylyň bäş aýynda milli ykdysadyýetimiziň pudaklarynda alnyp barlan işleriň jemleri jemlenildi, şeýle hem döwlet durmuşyna degişli möhüm resminamalaryň birnäçesine garaldy.

Hasabat döwründe halk hojalyk toplumynyň ähli pudaklarynda ýokary önümçilik netijeleri gazanyldy.

Ösüş depgini senagat pudagynda 4 göterim, ulag we aragatnaşyk toplumynda 10,1 göterim, söwdada 11,8 göterim, oba hojalygynda 3,5 göterim we hyzmatlar ulgamynda 8 göterim ýokarlandy. Gurluşyk pudagynda hem oňyn netijeler üpjün edildi.

Umuman, ähli ministrlikler we pudak edaralary boýunça jemi öndürilen önüm geçen ýylyň degişli döwri bilen deňeşdirilende, 6,3 göterim artdy.

Hasabat döwründe bölek satuw haryt dolanyşygy geçen 2018-nji ýylyň degişli döwrüne garanyňda 19,1 göterim artdy.

Şu ýylyň ýanwar — maý aýlarynyň jemleri boýunça Döwlet býujetiniň girdeji bölegi 7,53 milliard manada we çykdajy bölegi 7,49 milliard manada deň boldy.

Ýurdumyzyň iri we orta kärhanalarynda ortaça aýlyk zähmet haky geçen ýylyň degişli döwri bilen deňeşdirilende, 9,5 göterim ýokarlandy.

Dünýä ykdysadyýetinde ýüze çykýan kynçylyklara garamazdan, bäş aýda milli ykdysadyýetimiziň pudaklarynda alnyp barlan işleriň netijeleri şu ýyl ýurdumyzyň durnukly depginli ösmegini dowam edýändigine şaýatlyk edýär diýip, döwlet Baştutanymyz Gurbanguly Berdimuhamedow belledi.

Garalýan döwürde ýurdumyzda öndürilen önümleriň degişli döwürde eksport edilen möçberi 14 göterim artdy. Şol bir wagtda importyň möçberi bolsa 20 göterim azaldy. Geçen ýylyň degişli döwri bilen deňeşdirilende, ykdysadyýetimiziň ähli pudaklarynda ýokary ösüş depgini gazanyldy.

Ykdysadyýetimizde amala aşyran üstünlikli işlerimiziň netijesinde, biz maliýe serişdelerini toplap, welaýatlarymyzda köp sanly şäherçeleri gurmaga başladyk. Ahal welaýatynyň merkeziniň gurluşygyna girişdik. Häzir Aşgabatda täze şäheri gurmagyň üstünde hem işleýäris diýip, döwlet Baştutanymyz aýtdy.

Biz energiýa serişdelerimizi dünýä bazarlaryna diwersifikasiýa ýoly bilen ibermek syýasatymyzy kabul eden meýilnamalarymyza laýyklykda alyp barýarys. Türkmenistan — Owganystan — Pakistan — Hindistan gaz geçirijisiniň taslamasyny, şeýle hem beýleki sebitleýin taslamalary durmuşa geçirýäris diýip, milli Liderimiz belledi.

GDA-nyň daşary işler ministrleriniň geňeşiniň mejlisi

 Türkmen döwlet habarlar agentligi (TDH)  /   10.10.2019  

Şu gün türkmen paýtagtynda Garaşsyz Döwletleriň Arkalaşygynyň ýurtlarynyň daşary işler ministrleriniň Geňeşiniň mejlisi boldy. Ol 11-nji oktýabrda meýilleşdirilen GDA-nyň döwlet Baştutanlarynyň Geňeşine taýýarlyk görmegiň jemleýji tapgyryna öwrüldi.

Hormatly Prezidentimiz Gurbanguly Berdimuhamedowyň nygtaýşy ýaly, Türkmenistan parahatçylyk söýüjilik we oňyn Bitaraplyk ýörelgelerine esaslanýan daşary syýasat ugruny durmuşa geçirmek bilen, öz dostlary we hyzmatdaşlary üçin hemişe açykdyr. Häzirki zaman şertlerinde Garaşsyz Döwletleriň Arkalaşygy umumy bähbitlere laýyk gelýän deňhukukly özara bähbitli hyzmatdaşlygy pugtalandyrmak we giňeltmek üçin netijeli meýdança bolup durýar.

Ýurdumyz şeýle hem Arkalaşygyň halkara abraýyny, onuň häzirki zamanyň ählumumy we sebit meselelerine oňyn täsirini ýokarlandyrmak ugrunda çykyş edýär. Türkmenistan şu sebit görnüşindäki däp bolan gatnaşyklara ygrarly bolmak bilen, GDA agza döwletleriň ählisi bilen öňden gelýän hoşniýetli gatnaşyklary we ysnyşykly hyzmatdaşlygy saklaýar.

Düýn Aşgabada GDA ýurtlarynyň — Azerbaýjan Respublikasynyň, Ermenistan Respublikasynyň, Belarus Respublikasynyň, Gazagystan Respublikasynyň, Gyrgyz Respublikasynyň, Moldowa Respublikasynyň, Russiýa Federasiýasynyň, Täjigistan Respublikasynyň we Özbegistan Respublikasynyň daşary syýasat edaralarynyň ýolbaşçylary geldiler.

GDA-nyň Ýerine ýetiriji komitetiniň wekiliýetine onuň başlygy — Garaşsyz Döwletleriň Arkalaşygynyň Ýerine ýetiriji sekretary Sergeý Lebedew ýolbaşçylyk etdi.

GDA ýurtlarynyň daşary işler ministrleriniň Geňeşi bu düzümiň Ýerine ýetiriji guramasydyr. Ol döwlet Baştutanlarynyň Geňeşiniň, Arkalaşygyň hökümet Baştutanlarynyň Geňeşiniň çözgütleriniň esasynda agza döwletleriň daşary syýasy işini, şol sanda olaryň halkara guramalaryndaky işini utgaşdyrýar, dünýä syýasatynyň özara gyzyklanma bildirilýän meseleleri boýunça geňeşmeleri geçirýär.

Türkmenistanyň Daşary işler ministrliginde geçirilen şu günki mejlisiň gün tertibine ynsanperwer ulgamda hyzmatdaşlygy çuňlaşdyrmaga, howpsuzlygy üpjün etmäge we beýleki ugurlara gönükdirilen resminamalaryň birnäçesiniň taslamalary girizildi.

Mejlisiň öňüsyrasynda diplomatik edaralaryň ýolbaşçylary dürli çäklerde, şol sanda «Russiýa Federasiýasy — Merkezi Aziýa ýurtlary» diýen çäkde duşuşyklaryň birnäçesini geçirdiler. Şeýle hem Türkmenistanyň, Gazagystanyň we Özbegistanyň Daşary işler ministrlikleriniň wekiliýetleriniň ýolbaşçylary üç döwletiň döwlet serhetleriniň kesişýän nokadynyň ýeri hakynda Şertnamanyň tassyklanandygy baradaky hatlary alyşmak hakyndaky Teswirnama gol çekdiler.

GDA-nyň daşary işler ministrleriniň Geňeşiniň mejlisi çäkli düzümde meselelere garamakdan başlandy. Diplomatik edaralaryň baştutanlary halkara gatnaşyklaryň hem-de GDA giňişliginde hyzmatdaşlygyň wajyp meseleleri boýunça pikir alyşdylar.

Hormatly Prezidentimiz Gurbanguly Berdimuhamedowyň ençeme gezek belleýşi ýaly, Türkmenistan GDA agza döwletleriň daşary syýasat edaralarynyň arasyndaky hyzmatdaşlygy pugtalandyrmak, bu ulgamda hereketleriň orta möhletli maksatnamasynyň esasynda yzygiderli köptaraplaýyn syýasy geňeşmeleriň täsirli gurallaryny döretmek arkaly syýasy-diplomatik gatnaşyklaryň pugtalandyrylmagyny zerur hasaplaýar.

Şunuň bilen baglylykda, Türkmenistan tarapyndan Arkalaşygyň döwletleriniň daşary syýasat edaralarynyň arasynda hyzmatdaşlygy işjeňleşdirmek boýunça hereketleriň Maksatnamasynyň taslamasy taýýarlanyldy. Ol deslapdan bilermenler ylalaşygyndan geçdi we şu gün ministrler tarapyndan kabul edildi. Bu resminama bilelikdäki işiň maksada okgunly we anyk häsiýete eýe bolmagyna ýardam etmelidir, halkara gün tertibiniň wajyp meselelerini çözmek boýunça utgaşykly çäreleriň durmuşa geçirilmegi üçin has oňaýly şertleri üpjün etmelidir.

Bularyň ählisi GDA-nyň her bir döwletini ösdürmegiň milli wezipelerini ýerine ýetirmegiň meýilnamalary, sebit we dünýä işleriniň barşy bilen gönüden-göni baglanyşyklydyr. Hormatly Prezidentimiz Gurbanguly Berdimuhamedow BMG-niň dürli ugurlarda berýän kömegini işjeňleşdirmäge, ählumumy parahatçylygyň we howpsuzlygyň kepili, halkara gatnaşyklaryň häzirki zaman binýadynyň sütüni hökmünde onuň abraýyny pugtalandyrmaga çagyrýar.

BMG bilen hyzmatdaşlygyň ileri tutulýan ugurlarynyň hatarynda ýurdumyz ählumumy parahatçylyk we howpsuzlyk meselelerine, sebit durnuklylygyny üpjün etmäge, halkara terrorçylygy, neşe serişdeleriniň bikanun dolanyşygy, guramaçylykly jenaýatçylyk, bikanun migrasiýa ýaly howplara garşy durmak meselelerine aýratyn ähmiýet berýär. Maglumat howpsuzlygy, kiber howpsuzlyga garşy göreşmek meseleleri uly ähmiýete eýe bolýar we bu babatda hem BMG-niň ýöriteleşdirilen düzümleri bilen gatnaşyklary işjeňleşdirmek zerur bolup durýar.

Mälim bolşy ýaly, häzirki wagtda ýaragsyzlanmak, ýaraglary ýaýratmazlyk we olara gözegçilik etmek meseleleri örboýuna galýar. Şunuň bilen baglylykda, Türkmenistan Arkalaşyga agza döwletleriň arasynda hereketleri utgaşdyrmak we pikir alyşmak maksady bilen, ýaragsyzlanmak meseleleri boýunça Bilelikdäki maslahat beriji toparyň çäklerinde işleri dikeltmegi teklip edýär.

Şunuň bilen bir hatarda, işleri işjeňleşdirmek we BMG-niň köptaraply ýaragsyzlanmak guralynyň netijeliligini ýokarlandyrmak, BMG-niň Baş Assambleýasynyň Birinji komitetiniň, ýaragsyzlanmak baradaky konferensiýanyň hem-de BMG-niň ýaragsyzlanmak baradaky komissiýasynyň çäklerinde ysnyşykly gatnaşyklary dowam etdirmek wajypdyr.

Mejlisde nygtalyşy ýaly, hormatly Prezidentimiz Gurbanguly Berdimuhamedowyň belleýän strategiki howpsuzlygy pugtalandyrmak meseleleri agza ýurtlaryň ählisine degişlidir we şoňa görä-de, ählumumy howpsuzlygy pugtalandyrmakda, ýaramaz täsir edýän ýagdaýlary aradan aýyrmaga gönükdirilen syýasy-diplomatik çäreleri ilerletmekde özara gatnaşyklar umumy wezipe bolup durýar.

Arkalaşygyň diplomatlarynyň ünsi öňüni alyş diplomatiýasy ýaly möhüm gurala çekildi. Hut halkara gatnaşyklarda çylşyrymly ýagdaýlary emele getirýän sebäpleriň öňüni almak we aradan aýyrmak arkaly dünýädäki ýagdaýlara netijeli täsir etmek bolýar. GDA ýurtlary bu ugurda belli bir tejribä eýedir.

Hususan-da, Merkezi Aziýa döwletleri BMG-niň öňüni alyş diplomatiýasy boýunça Sebit merkeziniň goldaw bermeginde bilelikde işläp, bu merkeziň hereket etmeginiň 12 ýylynyň dowamynda sebitiň syýasy, durmuş-ykdysady we ynsanperwer ösüşiniň wezipeleriniň çözgüdini işläp taýýarlamagyň täsirli gurallaryny döretdiler. Şunuň bilen baglylykda, Türkmenistan Arkalaşygyň giňişliginde şeýle gurallary döretmek bilen baglanyşykly meseleleri jikme-jik ara alyp maslahatlaşmaga taýýardyr.

Türkmenistan oňyn halkara gün tertibini döretmegi GDA döwletleriniň daşary syýasat edaralarynyň hyzmatdaşlygynyň möhüm ugurlarynyň biri hasaplaýar.

Soňky ýyllarda BMG-niň Baş Assambleýasy hormatly Prezidentimiz Gurbanguly Berdimuhamedowyň başlangyjy bilen möhüm kararnamalaryň birnäçesini kabul etdi. Şunuň bilen baglylykda, ýurdumyzyň ýolbaşçylarynyň adyndan GDA döwletleriniň daşary işler ministrlerine Türkmenistanyň energetika howpsuzlygy, durnukly ulag, daşky gurşawy goramak ulgamyndaky tekliplerini goldandyklary üçin hoşallyk bildirildi.

Indiki ýyl Watanymyz özüniň taryhyndaky möhüm senäni – Bitaraplygyň 25 ýyllygyny bellär, möhüm halkara meselelerini çözmekde Bitaraplygyň parahatçylyk dörediji mümkinçiliginiň wajypdygy bilen baglylykda, biz bu waka aýratyn ähmiýet berýäris. Hormatly Prezidentimiz Gurbanguly Berdimuhamedowyň başlangyjy bilen BMG-niň Baş Assambleýasy tarapyndan dünýäniň syýasy senenamasynda täze senäni — Halkara Bitaraplyk gününi döretmegi şu wezipeleri çözmekde Bitaraplygyň uly ähmiýete eýediginiň aýdyň subutnamasydyr.

Şeýlelikde, häzirki zaman dünýä syýasatynyň möhüm şerti hökmünde Bitaraplygyň möhüm ähmiýeti, onuň BMG-niň uzakmöhletli, strategik maksatlaryna laýyk gelýändigi tassyklanyldy.

2020-nji ýylyň 12-nji dekabrynda ýurdumyzda parahatçylyk, howpsuzlyk we durnukly ösüş boýunça halkara maslahaty geçiriler. GDA ýurtlarynyň daşary işler ministrleri bu foruma hem-de şanly sene mynasybetli geçiriljek dabaraly çärelere gatnaşmaga çagyryldy.

Şeýle hem ertir, 11-nji oktýabrda GDA-nyň döwlet Baştutanlarynyň Geňeşine gol çekmek üçin hödürleniljek resminamalar gutarnykly ylalaşyldy. Şol resminamalaryň hatarynda Türkmenistan tarapyndan GDA-nyň Ýerine ýetiriji komiteti bilen bilelikde girizilen GDA gatnaşyjy döwletleriň Baştutanlarynyň sowet halkynyň 1941 — 1945-nji ýyllaryň Beýik Watançylyk urşunda gazanan Ýeňşiniň 75 ýyllygy mynasybetli Arkalaşygyň ýurtlarynyň halklaryna we dünýä jemgyýetçiligine Ýüzlenmesiniň taslamasy bar.

Daşary işler ministrleriniň mejlisinde Türkmenistanyň GDA-nyň çäklerinde ysnyşykly, özara bähbitli hyzmatdaşlyga ygrarlydygy, ýurdumyzyň döwletara gatnaşyklarynyň şeýle görnüşiniň biziň halklarymyzyň hem-de döwletlerimiziň uzakmöhletli bähbitlerine laýyk gelýändigine ynanmagynyň strategiki we sebit durnuklylygyny saklamagyň möhüm şerti bolup durýandygy tassyklanyldy.

Arkalaşygyň Ýewraziýada söwda-ykdysady, ulag-logistika, energetika hyzmatdaşlygynyň netijeli merkezleriniň birine öwrülmäge ukyplydygy şübhesizdir we Türkmenistan bu işleri işjeňleşdirmäge hem-de GDA boýunça hyzmatdaşlary bilen bilelikde öňde goýlan wezipeleri ýerine ýetirmäge goşandyny goşmaga taýýardyr.

Ministrleriň derejesindäki duşuşykdan soň, Daşary işler ministrlikleriniň baştutanlarynyň GDA-nyň forumynyň resmi banneriniň öňünde surata düşmek dabarasy boldy.

Soňra mejlis giňişleýin düzümde, wekiliýetleriň agzalarynyň gatnaşmagynda dowam etdirildi. Bellenilişi ýaly, Türkmenistan içerki ösüşiň wezipelerini üstünlikli çözmegi hem-de halkara işlerine işjeň gatnaşmagy sazlaşykly utgaşdyryp, GDA ýurtlary bilen hyzmatdaşlyga özüniň daşary syýasatynyň möhüm ugry hökmünde garaýar. Ol Bitarap döwlet bolmak bilen, dünýäde durnuklylygy we howpsuzlygy pugtalandyrmagyň, ählumumy ykdysady, syýasy we medeni ösüşiň bähbidine şu derejäni durmuşa geçirmek üçin ähli tagallalary edýär.

Türkmenistan häzirki döwrüň talaplaryna laýyk gelýän netijeli halkara gatnaşyklary ösdürmek ugrunda çykyş edip, döwletara gatnaşyklary taraplaryň bähbitlerini doly nazara almak, uzakmöhletli we ygtybarly hyzmatdaşlyk, hoşmeýilli erk-isleg, beýlekileriň içerki işlerine goşulyşmazlyk, medeniýetleriň we siwilizasiýalaryň özara gatnaşyklary, iň gowy tejribäni we oňyn pikirleri alyşmak ýörelgeleri esasynda guraýar.

Bu ýörelgeler BMG-niň maksatlaryna we Tertipnamasyna hem-de türkmen halkynyň we dünýäniň beýleki halklarynyň ählisiniň jana-jan bähbitlerine laýyk gelmek bilen, daşary ýurtlar, aýratyn hem goňşy döwletler bilen ynanyşmak we dostluk köprülerini gurmaga ýardam edýär.

Ikitaraplaýyn gatnaşyklary pugtalandyrmaga, sebit we halkara hyzmatdaşlygy täze many-mazmun bilen baýlaşdyrmaga, Arkalaşygyň ýurtlarynyň ählumumy ykdysady durmuşyna netijeli goşulyşmagyna ýardam edýän GDA-nyň çäklerinde ykdysady hyzmatdaşlygyň wajypdygy bilen baglylykda, häzirki döwürde özara gatnaşyklaryň ileri tutulýan ugurlary beýan edildi.

Arkalaşygyň ýurtlarynyň daşary syýasat edaralarynyň arasyndaky hyzmatdaşlygyň işjeňleşdirilmegi, bu işiň yzygiderli hem-de uzakmöhletli häsiýete eýe bolmagy hem şuňa gönükdirilendir. Türkmenistan şeýle hem howpsuzlygy, durnuklylygy üpjün etmek, häzirki zamanyň wehimlerine garşy göreşmek, Durnukly Ösüş Maksatlaryna ýetmek meselelerinde tagallalary birleşdirmäge çagyrýar.

2019-njy ýylda Arkalaşygyň ýurtlarynyň daşary syýasat edaralarynyň tassyklanan meýilnamalara we maksatnamalara laýyklykda işländigi, GDA-nyň tertipnamalaýyn guramalarynyň, pudaklaýyn geňeşleriniň, komitetleriniň we komissiýalarynyň işine ýardam berendigi bellenildi. Şunuň bilen baglylykda, daşary işler ministrlerine Türkmenistanyň GDA-da başlyklyk etmek wezipelerini ýerine ýetirmekde goldaw berendigi üçin hoşallyk bildirildi.

GDA-nyň Ýerine ýetiriji komitetiniň başlygy — Ýerine ýetiriji sekretary Sergeý Lebedew giňişleýin mejlise gatnaşyjylara çäkli düzümdäki duşuşygyň jemleri barada habar berdi. Şeýle hem ol daşary işler ministrleriniň Geňeşiniň nobatdaky mejlisini 2020-nji ýylyň 3-nji aprelinde Gazagystan Respublikasynda geçirmek baradaky çözgüt barada habar berdi.

Mejlisiň barşynda GDA ýurtlarynyň oýunlary hakyndaky tertibiň hem-de GDA-nyň daşary işler ministrleriniň Geňeşiniň we hökümet Baştutanlarynyň Geňeşiniň degişli çözgütleriniň taslamalaryna garaldy.

Olar Arkalaşygyň çäklerinde täze, gerimi boýunça deňi-taýy bolmadyk sport taslamasyna badalga bermek maksady bilen işlenip taýýarlanyldy. Onuň çäklerinde sportuň olimpiýa görnüşleri hem-de GDA ýurtlarynda has meşhur bolan milli we olimpiýa däl görnüşleri boýunça oýunlary guramak meýilleşdirilýär.

Taslama sport ussatlygyny ýokarlandyrmaga we türgenleriň, tälimçileriň hem-de beýleki hünärmenleriň halkara ýaryşlara gatnaşmagy babatda tejribe alyşmagyna gönükdirilendir. Arkalaşygyň oýunlary GDA agza döwletleriň milli sport görnüşlerini saklamaga, olary halkara derejesinde wagyz etmäge we ösdürmäge ýardam eder.

GDA agza döwletlerde nobatma-nobat her iki ýyldan bir gezek geçirmek göz öňünde tutulýan we on güne çenli dowam etjek oýunlar mahalynda medeni çäreler hem-de bedenterbiýe we sport meselesi boýunça ylmy-amaly çäreler guralar. Şunda oýunlar GDA-nyň agzasy bolmadyk döwletleriň toparlarynyň gatnaşmagy üçin hem açyk bolar.

Ministrler tarapyndan makullanan bu taslama GDA-nyň hökümet Baştutanlarynyň Geňeşiniň garamagyna hödürlener. Russiýa Federasiýasynyň GDA-nyň birinji oýunlaryny 2020-nji ýylda Kazan şäherinde guraýandygyny bellemelidiris.

GDA-nyň daşary işler ministrleriniň Geňeşiniň derejesinde resminamalara gol çekmek dabarasy tamamlanandan soň, ýurdumyzyň hem-de daşary ýurtlaryň maglumat neşirleriniň, halkara köpçülikleýin habar beriş serişdeleriniň wekilleriniň gatnaşmagynda metbugat maslahaty geçirildi. Onda dürli ulgamlarda hyzmatdaşlygy ösdürmek boýunça kabul edilen anyk çözgütler beýan edildi.

Aşgabadyň myhmanlarynyň adyndan türkmen tarapyna Arkalaşygyň ýurtlarynyň daşary işler ministrleriniň Geňeşiniň işiniň ýokary derejede guralandygy üçin hoşallyk sözleri aýdyldy. Hormatly Prezidentimiz Gurbanguly Berdimuhamedowyň başlangyjy boýunça işlenip taýýarlanylan örän möhüm resminamany — GDA döwletleriniň arasynda daşary syýasy ulgamda hyzmatdaşlygy işjeňleşdirmek Maksatnamasyny ylalaşmak işiniň tamamlanmagy onuň netijeleriniň biri hökmünde görkezildi.

Bellenilişi ýaly, bu möhüm resminamada halkara guramalarda, şol sanda sebit düzümlerinde bilelikdäki işiň ugurlary beýan edilýär.

GDA gatnaşyjy döwletleriň Baştutanlarynyň 1941 — 1945-nji ýyllaryň Beýik Watançylyk urşunda gazanylan Ýeňşiň 75 ýyllygy mynasybetli Arkalaşygyň ýurtlarynyň halklaryna we dünýä jemgyýetçiligine Ýüzlenmesiniň taslamasy kabul edildi. Şeýle hem GDA-nyň kuwwatyny pugtalandyrmaga gönükdirilen beýleki strategiki çözgütler kabul edildi.

Foruma gatnaşyjylaryň ählisiniň umumy pikirine görä, GDA ýurtlarynyň daşary işler ministrleriniň Geňeşiniň Aşgabatda geçirilen mejlisi netijeli häsiýete eýe bolmak bilen, biziň halklarymyzyň abadançylygynyň bähbidine Arkalaşygyň ýurtlarynyň arasyndaky gatnaşyklaryň netijeliligini ýokarlandyrmagyň ýolunda möhüm tapgyra öwrüldi.

Umuman, bellenilişi ýaly, daşary işler ministrleriniň Geňeşiniň mejlisiniň işiniň barşynda Arkalaşygyň döwlet Baştutanlarynyň Geňeşiniň öňümizdäki mejlisiniň gün tertibine degişli meseleleriň giň toplumyna garaldy.

Oňa taýýarlyk görmek ýurtlaryň Liderleri tarapyndan möhüm çözgütleriň kabul edilmegine gönükdirildi. Şol çözgütler uzakmöhletli maksatnamalary hem-de köp ugurlar boýunça köptaraplaýyn hyzmatdaşlygy ilerletmegiň netijeli gurallaryny kesgitlär.

11-nji oktýabrda Arkalaşykda başlyklyk edýän ýurduň paýtagty hökmünde Aşgabat GDA döwletleriniň Baştutanlarynyň sammitini kabul edýär. 2019-njy ýylda Türkmenistanyň GDA-da başlyklyk etmek derejesini bermek baradaky çözgüdiň birleşigiň ýokary guramasy — GDA-nyň döwlet Baştutanlarynyň Geňeşi tarapyndan 2018-nji ýylyň 28-nji sentýabrynda Duşenbe şäherinde berlendigini ýatladýarys.

Türkmenistanyň 2012-nji ýylda Garaşsyz Döwletleriň Arkalaşygynda başlyklyk etmek wezipesiniň hötdesinden abraý bilen gelendigi hem bu çözgüdiň kabul edilmegine ýardam etdi. Milli Liderimiz Gurbanguly Berdimuhamedowyň gatnaşyklary işjeňleşdirmek we täze gatnaşyklary ýola goýmak baradaky pikirleri hem-de başlangyçlary üstünlikli durmuşa geçirildi. Munuň özi bolsa bilelikdäki işiň ilerledilmegine täze itergi bermäge mümkinçilik berdi.

Türkmenistan 2019-njy ýylda bu düzümde başlyklyk etmek wezipesini ýene-de öz üstüne almak bilen, öz tagallalaryny däp bolan dostlukly döwletara gatnaşyklary pugtalandyrmaga we ösdürmäge gönükdirdi. Şunuň bilen baglylykda, başlyklyk etmegiň Konsepsiýasy we ony durmuşa geçirmegiň meýilnamasy işlenilip taýýarlanyldy hem-de GDA-nyň Ýerine ýetiriji komitetine berildi.

Türkmenistanyň 2019-njy ýylda GDA-da başlyklyk etmegi GDA-nyň esasy resminamalaryna laýyklykda amala aşyrylýar we ozal kabul edilen halkara ylalaşyklary we çözgütleri yzygiderli durmuşa geçirmäge, hyzmatdaşlygyň gün tertibiniň many-mazmunyny baýlaşdyrmaga gönükdirilendir.

Türkmenistanyň başlyklyk etmeginiň Konsepsiýasynda döwletleriň arasyndaky gatnaşyklary pugtalandyrmak, durnuklylygy we howpsuzlygy üpjün etmek, syýasy-diplomatik gatnaşyklary pugtalandyrmak, GDA-nyň halkara guramalar, şol sanda BMG we ÝHHG bilen hyzmatdaşlygynyň derejesini ýokarlandyrmak, söwda-ykdysady hyzmatdaşlygy işjeňleşdirmek, dünýä hojalyk gatnaşyklaryna goşulyşmak üçin şertleri döretmek ileri tutulýan maksatlar hökmünde kesgitlenildi.

Energetika, ulag we kommunikasiýalar GDA-nyň ýurtlarynyň arasyndaky hyzmatdaşlyk gatnaşyklarynyň esasy ugurlary hökmünde görkezildi. Arkalaşygyň döwletleriniň arasynda giň medeni, ynsanperwer, ylym, bilim, sport gatnaşyklaryny ösdürmäge aýratyn ähmiýet berildi.

Ýurdumyz başlyklyk etmegine garamazdan, hemişe möhüm goşulyşmak çäresi üçin esas bolmaga taýýardygyny tassyklaýar. Türkmenistanda GDA-nyň işi bilen baglanyşykly, şol sanda pudaklaryň arasyndaky, şeýle hem ynsanperwer hyzmatdaşlyga degişli iri çäreler ýygy-ýygydan geçirilýär. 2012-nji ýylda Mary şäheri Garaşsyz Döwletleriň Arkalaşygynyň medeni paýtagty diýlip yglan edildi, 2016-njy ýylda bolsa bu hormatly dereje Daşoguz şäherine berildi.

Söwda-ykdysady ulgamda Türkmenistanyň tagallalary bilelikdäki işe täze çemeleşmeleri işläp taýýarlamaga, hyzmatdaşlygyň geljegi uly usullaryny gözlemäge, köptaraplaýyn gatnaşyklaryň anyk ugurlaryny kesgitlemäge gönükdirilendir.

Hususan-da, hormatly Prezidentimiz Gurbanguly Berdimuhamedowyň başlangyjy boýunça Aşgabatda GDA-nyň döwlet Baştutanlarynyň Geňeşiniň garamagyna Garaşsyz Döwletleriň Arkalaşygyna agza döwletleriň strategiki ykdysady hyzmatdaşlygy hakyndaky Jarnamanyň taslamasy hödürlenildi.

Resminama GDA-nyň çäklerinde, şeýle hem özara gatnaşyklaryň has giň çäginde – beýleki döwletler we halkara guramalary bilen ykdysady gatnaşyklaryň ösdürilmegine mümkinçilik berýän hyzmatdaşlygyň netijeli gurallaryny döretmäge gönükdirilendir.

Aşgabat Jarnamasy dünýä hojalyk gatnaşyklaryna gatnaşmak hem-de Arkalaşyga agza döwletleriň geografik we düzümleýin mümkinçiliklerini, tehniki, tehnologik we üstaşyr kuwwatyny birleşdirmek arkaly GDA boýunça hyzmatdaş ýurtlaryň bäsdeşlige ukyplylygyny ýokarlandyrmaga gönükdirilendir. Bularyň ählisi olaryň ählumumy ykdysadyýetde eýeleýän ornuny pugtalandyrmaga, halklarymyzyň abadançylygynyň derejesini has-da ýokarlandyrmaga mümkinçilik berer.

GDA ýurtlarynyň arasyndaky söwda-ykdysady hyzmatdaşlygyň ösdürilmegi Türkmenistanyň şu ýyl bu düzümde başlyklyk etmeginiň çäklerinde 31-nji maýda Aşgabatda geçirilen Arkalaşygyň hökümet Baştutanlarynyň Geňeşiniň mejlisinde ara alnyp maslahatlaşylan esasy meseleleriň biri boldy.

Hormatly Prezidentimiz Gurbanguly Berdimuhamedow şol duşuşykda çykyş edip, bu ulgamlarda yzygiderli hem-de anyk hyzmatdaşlygyň zerurdygyny, GDA-nyň ýurtlaryny Günbatar-Gündogar we Demirgazyk-Günorta ugry boýunça yklym hem-de yklymara ykdysady gatnaşyklary derejesine çykarmak boýunça strategiki wezipelere gönükdirilen bilelikdäki taslamalary işläp taýýarlamagyň möhümdigini belledi.

Milli Liderimiziň pikirine görä, häzirki zaman ählumumy ösüşiň meýilleriniň Arkalaşygyň mümkinçiliklerine strategiki garaýşyň, iri ykdysady subýekt hökmünde, GDA-nyň giňişligini hem-de onuň bilen serhetleşýän sebitleri öz gerimine alýan giň möçberli taslamalary amala aşyrmaga ukyply düzüm hökmündäki ornuny anyk kesgitlemegiň zerurdygyny talap edýär.

Şundan ugur alyp, Türkmenistan hyzmatdaşlygyň geriminiň giňeldilmegi ugrunda çykyş edýär, GDA-nyň iri ulag, energetika, kommunikasiýa taslamalaryny durmuşa geçirmäge GDA-nyň gatnaşmagynyň zerurdygy baradaky başlangyjy yzygiderli öňe sürýär.

Dünýäniň birnäçe sebitlerinde göze ilýän çylşyrymly daşary syýasy ýagdaýlar bilen baglylykda, hormatly Prezidentimiz Gurbanguly Berdimuhamedowyň özüniň çykyşlarynda, ylmy we çeper eserlerinde gozgaýan möhüm mesele Arkalaşygyň giňişliginde parahatçylygy we howpsuzlygy berk üpjün etmek zerurlygy bilen baglanyşyklydyr. Bu mesele GDA-nyň daşary işler ministrleriniň Geňeşiniň Türkmenistanyň başlyklyk etmeginde 2019-njy ýylyň 5-nji aprelinde Moskwada geçirilen mejlisinde gozgaldy.

Duşuşykda ýurtlaryň halkara giňişliginde has ysnyşykly gatnaşyk etmeginiň, şeýle hem GDA agza döwletleriň daşary syýasat edaralarynyň arasyndaky hyzmatdaşlygy işjeňleşdirmek boýunça hereketleriň Maksatnamasy bilen baglylykda, gatnaşyklary pugtalandyrmagyň zerurdygy nygtaldy. Bu maksatnama şu gün daşary işler ministrleriniň Geňeşinde makullanyldy.

Mejlise gatnaşyjylar şeýle hem bu ulgamda özara gatnaşyklaryň täze usullaryny we nusgalaryny nazara almak bilen, Garaşsyz Döwletleriň Arkalaşygynyň çäklerinde ykdysady hyzmatdaşlygy işjeňleşdirmegiň zerurdygyny bellediler we medeni-ynsanperwer gatnaşyklardaky hyzmatdaşlyga aýratyn üns berdiler.

Medeni ulgamda hyzmatdaşlyk halklaryň ýakynlaşmagynyň netijeli usulydyr. Munuň özi GDA-da başlyklyk etmeginiň barşynda Türkmenistanyň işiniň esasy ugurlarynyň birine öwrüldi. Bu babatda 2019-njy ýylyň 15 — 16-njy maýynda Aşgabatda geçirilen GDA agza döwletleriň döredijilik we ylmy intelligensiýasynyň XIV forumynyň uly üstünlige eýe bolmagy bellärliklidir. Bu forum hormatly Prezidentimiz Gurbanguly Berdimuhamedowyň howandarlygynda geçirildi.

Onuň geçirilen işjeň iki günlük işiniň netijeleri hem-de Arkalaşygyň giňişliginde ynsanperwer gatnaşyklary mundan beýläk-de ösdürmek boýunça maslahatlar kabul edilen Rezolýusiýada öz beýanyny tapdy.

Resminamada, hususan-da, GDA ýurtlarynyň medeni we tebigy mirasyny gorap saklamak ulgamynda bilelikdäki taslamalary goldamaga çagyryş beýan edildi. Şol taslamalar hünärmenleriň taryh, sungaty we medeniýeti öwreniş, muzeý hem-de arhiw işi, dikeldiş, ülkäni öwreniş we taryhy-medeni landşafty gorap saklamak ulgamynda hünärmenleriň gatnaşyklaryny ösdürmäge gönükdirilendir.

GDA ýurtlarynyň dillerini, taryhyny we milli däp-dessurlaryny hemmetaraplaýyn öwrenmek hem-de wagyz etmek üçin ylym, bilim we medeniýet edaralarynyň, jemgyýetçilik birleşikleriniň hyzmatdaşlygyny giňeltmegiň wajypdygy bellenildi.

Aşgabat Rezolýusiýasy teatr, kino, telewideniýe we beýleki ulgamlarda halkara döredijilik toparlaryny döretmek boýunça täze taslamalara badalga berdi. Onda Arkalaşygyň ýurtlarynyň umumy bilim giňişligini, «elektron bilimi», ylym we innowasiýalar ulgamynda gatnaşyklary ösdürmek wezipeleri aýratyn orun eýeleýär.

Çünki Garaşsyz Döwletleriň Arkalaşygy özboluşly, köp babatda täsin birleşik bolmak bilen, häzirki wagtda öz işini täze syýasy we ykdysady şertlerde amala aşyrýar. Şolar bolsa ählumumy ösüşiň ýagdaýlary bilen şertlendirilendir.

Şundan ugur alnyp, 2019-njy ýylyň 31-nji maýynda hormatly Prezidentimiz Gurbanguly Berdimuhamedowyň başlyklyk etmeginde Aşgabatda geçirilen Garaşsyz Döwletleriň Arkalaşygynyň ýurtlarynyň Hökümet Baştutanlarynyň Geňeşiniň mejlisinde 2030-njy ýyla çenli döwür üçin GDA döwletleriniň innowasion hyzmatdaşlygynyň döwletara maksatnamasynyň taslamasyny taýýarlamak barada çözgüt kabul edildi.

Diňe bir bu resminama däl, eýsem, Türkmenistanyň başlyklyk etmeginde Garaşsyz Döwletleriň Arkalaşygynyň çäklerinde gol çekilýän beýleki köpsanly resminamalar hem uzak möhlet üçin niýetlenendir. Munuň özi GDA-nyň uzakmöhletli geljegi nazara almak bilen, giň hyzmatdaşlyga meýillidiginiň nobatdaky subutnamasydyr.

Milli Liderimiziň nygtaýşy ýaly, GDA döwletleriniň ählumumy we yklym işlerine doly derejede, netijeli hem-de deňhukukly gatnaşmak üçin eýe bolan artykmaçlyklardan, ilkinji nobatda bolsa, geoykdysadyýet babatdaky mümkinçiliklerden netijeli peýdalanmaklary zerur bolup durýar.

Türkmenistanyň Arkalaşygyň çäklerindäki hyzmatdaşlygy has giň geografik we ykdysady sepgitlere çykarmak boýunça başlangyçlary hem, ilkinji nobatda, şuňa gönükdirilendir. Şu babatda Ýewraziýa ykdysady gatnaşyklar babatda Hazar deňziniň esasy ornuny hem-de milli Liderimiz Gurbanguly Berdimuhamedowyň Birinji Hazar ykdysady forumyny geçirmek baradaky teklibiniň wajypdygyny bellemek zerurdyr. Bu forum şu ýylyň 12-nji awgustynda Türkmenbaşy şäherinde geçirildi.

Halklarymyzyň zehinine we zähmetsöýerligine, amatly geoykdysady, kuwwatly senagat, baý çig mal kuwwatyna hem-de baý taryhy tejribä daýanýan GDA-nyň kuwwaty örän uludyr hem-de köptaraplydyr. Şol mümkinçilikler bolsa indi açylyp başlady.

Häzirki wagtda biz Garaşsyz Döwletleriň Arkalaşygynyň diňe bir syýasy durmuşyň ulgamlarynyň däl, eýsem, dünýä möçberinde ykdysady ösüşiň kuwwatly we oňyn ugurlarynyň hatarynda berk orun eýelemegi üçin şol kuwwatdan doly peýdalanmaga, bar bolan mümkinçilikleri — önümçilik, logistika, serişdeler, ylmy, tehnologik ulgamlardaky mümkinçilikleri netijeli ulanmaga ýardam etmelidiris.

Hormatly Prezidentimiziň Arkalaşygyň çäklerinde strategiki ykdysady hyzmatdaşlyk hakyndaky düýpli resminamany taýýarlamak baradaky başlangyjy hem hut şuňa gönükdirilendir. Onuň taslamasy türkmen tarapyndan GDA-nyň Ýerine ýetiriji komitetine hödürlenildi hem-de Arkalaşygyň döwletlerinde deslapdan ylalaşyldy, şu ýylyň sentýabr aýynda GDA-nyň Ykdysady geňeşinde makullanyldy.

Strategiki ykdysady hyzmatdaşlyk hakyndaky Jarnama diýlip atlandyrylan bu resminama GDA-nyň döwlet Baştutanlarynyň Geňeşiniň şu mejlisine gol çekmäge hödürlenildi. Öňümizdäki mejlisiň barşynda Garaşsyz Döwletleriň Arkalaşygynyň çäklerinde hyzmatdaşlygy mundan beýläk-de pugtalandyrmaga ýardam edýän möhüm ähmiýetli çözgütleriň hem birnäçesini kabul etmek meýilleşdirilýär.

Arkalaşygyň ýurtlarynyň Liderleriniň duşuşygynyň öňüsyrasynda geçirilen daşary işler ministrleriniň Geňeşiniň mejlisi Bitarap Türkmenistanyň we hormatly Prezidentimiz Gurbanguly Berdimuhamedowyň GDA-nyň giňişliginde netijeli köpugurly gatnaşyklary ösdürmek meselelerinde işjeň orny eýeleýändigini aýdyňlyk bilen görkezdi hem-de bu birleşige agza döwletleriň umumy abadançylygyň we ösüşiň maksatlaryna laýyk gelýän özara bähbitli hyzmatdaşlygy mundan beýläk-de pugtalandyrmaga çalyşýandygyny tassyklady.

 

NAGT DÄL HASAPLAŞYKLAR ULGAMYNDA DÖREDILEN MÜMKINÇILIKLER

Berkarar döwletiň bagtyýarlyk döwründe hormatly Prezidentimiziň öňdengörüjilikli we parasatly ýolbaşçylygynda milli ykdysadyýetimiziň ileri tutulýan ugurlarynyň biri bolan bank ulgamy yzygiderli kämilleşdirilýär. Maýa goýum ýagdaýyny gowulandyrmak hem-de esasy önümçilik gaznalaryny tehnologik taýdan täzelemäge, degişli düzümleri döwrebaplaşdyrmaga iri maýa goýumlaryny çekmekligiň özi ýurdumyzyň dünýä hojalyk gatnaşyklaryna işjeň goşulyşmagyna hem-de milli ykdysadyýetimiziň bäsdeşlige ukyplylygyny ýokarlandyrmaga ýardam edýär.

Hormatly Prezidentimiziň taýsyz tagallalary bilen Türkmenistan döwletimizde karz edaralary tarapyndan hödürlenilýän bank hyzmatlarynyň hili yzygiderli kämilleşdirilýär, ýurdumyzyň dürli künjeklerinde bank kartlarynyň sany artdyrylýar, şeýle-de bankomatlaryň we töleg terminallarynyň giň tory hereket edip, olaryň bökdençsiz hereket etmegi ýola goýulýar.

Türkmenistanyň Prezidentiniň “Türkmenistanyň bank ulgamyny ösdürmegiň 2011-2030-njy ýyllar üçin Döwlet maksatnamasyna”, “Türkmenistanyň Prezidentiniň ýurdumyzy 2019-2025-nji ýyllarda durmuş-ykdysady taýdan ösdürmegiň Maksatnamasynyň”, şeýle hem “Türkmenistanda 2019-2025-nji ýyllarda sanly ykdysadyýeti ösdürmegiň Konsepsiýasyny” durmuşa geçirmegiň çäklerinde laýyklykda ýurdumyzyň bank ulgamyny kämilleşdirmek, ulgama halkara bank ulgamynyň iň öňdebaryjy usulyýetini, innowasion tehnologiýasyny ornaşdyrmak, pul serişdeleriniň kadaly dolanyşygyny üpjün etmek, maliýe hyzmatlaryny menzilara ýerine ýetirmegiň dürli usullaryny ösdürmek ýaly işler bank hyzmatlaryny ösdürmekde esasy wezipeler hökmünde öňe sürülýär.

TDDYIB boýunça 2019-njy ýylyň maý aýynyň 1-i ýagdaýyna kart ulanyjylarynyň sany 485 790-e we ornaşdyrylan töleg terminallarynyň sany 871-e deň boldy.

Bazar ykdysadyýetine tapgyrlaýyn geçilýän häzirki döwürde karz edaralarynyň edara görnüşli we şahsy taraplara, edara görnüşli tarapy döretmeýän telekeçilere – müşderilere ýerine ýetirýän menzilara bank hyzmatynyň ähmiýeti örän uludyr. Nagt däl hasaplaşyklary ösdürmegiň we kämilleşdirmegiň maksady, nagt pul dolanşygynyň mukdaryny azaltmakdan hem-de geçirilýän hasaplaşyklary tizleşdirmekden ybaratdyr. Munuň birnäçe bähbitli taraplaryny görkezmek bolar. Ýagny, umumy döwlet bähbitli taraplaryna: pullary ýasamak, daşamak we saklamak boýunça çykdajylary tygşytlamak; pul serişdeleriň hereketine geçirilýän gözegçiligi berkitmek; pul serişdeleriň ýitirilmegi we galplaşdyrylmagy bilen baglanşykly hadysalaryň öňüni almak; salgyt tölemekden sowulyp geçmeleri aradan aýyrmak we ş.m degişlidir. Nagt däl hasaplaşyklaryň raýatlar üçin bähbitli taraplaryna: puluň ýitmezligi, wagtyň tygşytlylygy, ýeňillikli töleg geçirimleri, karz almak we goýum goýmak bilen baglanyşykly amatlyklar we ş.m. degişlidir. Karz edaralary üçin bähbitli taraplary bolsa: raýatlaryň nagt pul serişdelerini dolanyşyga çekmek hem-de olaryň möçberini artdyrmak; nagt pul dolanşygyna hyzmat etmek we pulhana amallary bilen baglanyşykly çykdajylary azaltmak; ýerine ýetirilen hyzmatlar üçin tölegleri almak we ş.m. degişlidir.

Nagt däl hasaplaşyklaryň döwrebap elektron ulgamynyň işe girizilmeginiň döwletimiz üçin bähbidi uludyr. Amala aşyrylýan düýpli özgertmeleriň ählisi halkyň bähbidine hyzmat edýär, şonuň üçin hem döwletiň bähbidi göniden-göni halkyň bähbidi bilen baglanyşyklydyr.

Häzirki wagtda töleg terminallary hasaplaşyklar ýurdumyzyň raýatlaryna uly amatlyklar hödürleýär. Söwda we jemgyýetçilik nokatlarynda satyn alnan harytlar we hyzmatlar üçin hasaplaşyklary töleg terminallary arkaly nagt däl görnüşinde geçirýän raýatlaryň sany günsaýyn artýar.

Töleg terminallary diňe iri söwda merkezlerinde däl-de, eýsem eýeçiligiň görnüşine garamazdan, edara görnüşli taraplar, olaryň şahamçalary we wekillikleri hem-de hususy telekeçiler söwda dükanlarynda, jemgyýetçilik iýmiti we beýleki hyzmatlary edýän nokatlarynda hem ornaşdyrylýar. Töleg terminalyny ornaşdyrmak üçin söwda we hyzmat ediş nokatlaryň eýeleri karz edaralaryna ýüzlenip bellenen tertipde hasaplaşyk hasabyny açandan soň, karz edarasy we töleg terminalyny ulanyjy arasyndaky hukuklary we borçlary kesgitleýän töleg terminallaryny ornaşdyrmak we olara hyzmat etmek boýunça şertnama baglaşylýar. Şol şertnamanyň şertlerine laýyklykda karz edarasy tarapyndan töleg terminaly ornaşdyrylýar we ony ulanmak boýunça degişli gözükdiriş işleri geçirilýär we zerur bolan gözükdiriji maglumatlar bilen üpjün edilýär. Söwda we hyzmat ediş nokatlarynda töleg terminallaryny ulanmak we olaryň bökdençsiz işlemegini üpjün etmek bilen bagly ýüze çykýan soraglar boýunça karz edarasy müşderi bilen aragatnaşyk saklaýar.

Bank kartlarynyň üsti bilen töleg terminallary arkaly nagt däl görnüşde söwda we hyzmat ediş nokatlarynda harytlary satyn almak, aragatnaşyk, jemagat we ýaşaýyş hyzmatlaryny tölemek, awtoulaglaryň ýangyjy üçin tölemek, saglygy goraýyş edaralarynyň hyzmatlary, awiapetekler üçin tölemek, karzy üzmek we onuň göterimlerini tölemek mümkinçilikleri döredildi.

 

Ýurdumyzda amala aşyrylýan ykdysady özgertmelerde bank ulgamynyň işini döwrebaplaşdyrmak, bank hyzmatlarynyň hilini dünýäniň öňdebaryjy ýurtlarynyň derejelerine çykarmak, hyzmatlarynyň görnüşlerini artdyrmak hem-de milli pulumyzyň hümmetiniň durnuklylygyny üpjün etmek ykdysady ösüşimiziň häzirki tapgyrynda ileri tutulýan ugurlara degişlidir.

Täze tehnologiýalaryň yzygiderli ösdürilmegi ilata töleg-hasaplaşyk, karz, depozit we beýleki hyzmatlary daşlaşan tertipde ýerine ýetirmäge mümkinçilik döredýär. Bank ulgamyna internet-bank hyzmatyny girizmek bilen, wagtlaýyn ulanylmaýan serişdeleri, goýumlary çekmek, maýa goýumlary maliýeleşdirmek, dürli tölegleriň çalt we öz wagtynda geçirilmegini üpjün etmek, bank hyzmatlarynyň gerimini giňeltmek, olaryň elýeterliligini üpjün etmek we hilini  ýokarlandyrmak, karz edaralaryň müşderiler üçin özüne çekijiligini artdyrmak ugrunda uly mümkinçilik döredýär.

Nagt däl hasaplaşyklarynyň giňden ulanylmagy we bank kartlarynyň hyzmatlarynyň köpeldilmegi ykdysadyýetimiz üçin uly ähmiýete eýedir.

Ýurdumyzda nagt däl hasaplaşyklaryň we töleg ulgamynyň kämilleşdirilmegi, häzirki zaman maliýe gatnaşyklarynda döwrebap tehnoloiýalaryň nagt däl hasaplaşyklary geçirmekde we töleg gatnaşyklarynda giňden peýdalanylmagy bank işiniň kämilleşmegini hem-de halkara bank ulgamyna sazlaşykly goşulmagyny üpjün edýär.

Bank ulgamyny ösdürmegiň esasy ugurlarynyň biri hem ykdysadyýetde pul toplumynyň düzümini kämilleşdirmek we nagt pullaryň paýyny azaltmak. Şonuň üçin bank kartlaryny ulanmak arkaly nagt däl hasaplaşyklary geçirmekligiň döwrebap ulgamyny döretmek we kämilleşdirmek esasy işleriň biri bolup durýar.

Söwda we hyzmat ediş nokatlarynda töleg terminallary arkaly “Altyn asyr”, “Millikart”, “Goýum bank karty” hem-de halkara “VISA” we “MasterCard” bank kartlarynyň üsti bilen hasaplaşyk geçirip bilersiňiz. Mundan başga-da raýatlaryň nagt däl hasaplaşyklardan peýdalanmaklaryny höweslendirmek maksady bilen, ýurdumyzyň karz edaralary tarapyndan söwda we jemgyýetçilik nokatlarynda geçirilýän hasaplaşyklar üçin müşderileri höweslendiriji  hyzmatlary ornaşdyrmak boýunça hem degişli işler alnyp barylýar.

Ýurdumyzyň ykdysadyýetinde nagt däl hasaplaşyklary ornaşdyrmakda uly mümkinçilikler döredilýär. Şu ulgamy ösdürmekde ýurdumyzda hasaplaşyklary döwrebaplaşdyrmak, halkara derejesine çykarmak we raýatlar üçin amatly bolmagyny gazanmak maksat edinilýär.

 Häzirki döwürde nagt däl hasaplaşyklaryň amatlyklaryny her ädimde görmek bolýar. Hormatly Prezidentimiziň alyp barýan parasatly ýolbaşçylygynda amala aşyrylýan bank ulgamyndaky özgertmeleriň ählisi ýurdumyzyň raýatlarynyň hal-ýagdaýyny has-da gowulandyrmaga, olaryň ýaşaýyş durmuş derejelerini dünýäniň ösen ýurtlarynyň derejesine ýetirmäge gönükdirilendir.  

“Türkmenistan — rowaçlygyň Watany” diýlip yglan edilen 2019-njy ýylda, milli ykdysadyýetimiziň mundan beýläk-de berkidilmegi, halkara jemgyýetçiligindäki ornunyň has-da belende galmagy, dürli ugurlardaky giň göwrümli we ähmiýetli taslamalaryň durmuşa geçirilmegi üçin ähli mümkinçilikler bar.

Bu işleriň ählisi halkymyzyň abadan durmuşyny üpjün etmek ugrunda uly tagallalar edýän Gahryman Arkadagymyzyň «Döwlet adam üçindir!» diýen ynsanperwer ýörelgesiniň durmuşymyzyň ähli ugurlarynda öz beýanyny tapýandygyna şaýatlyk edýär. Hormatly Prezidentimiziň alyp barýan parasatly ýolbaşçylygynda amala aşyrylýan bank ulgamyndaky özgertmeleriň ählisi ýurdumyzyň raýatlarynyň hal-ýagdaýyny has-da gowulandyrmaga, olaryň ýaşaýyş durmuş derejelerini dünýäniň ösen ýurtlarynyň derejesine ýetirmäge gönükdirilendir.  

Milli ykdysadyýetimizi diwersifikasiýalaşdyryp ösdürmek ugrunda ýadawsyz tagallalary edýän Gahryman Arkadagymyzyň jany sag, ömri uzak bolsun. Il-ýurt bähbitli, umumadamazat ähmiýetli alyp barýan işleri mundan beýläk hem rowaç alsyn!

Türkmenistanyň Prezidenti bank ulgamyny ösdürmek boýunça iş maslahatyny geçirdi

 Türkmen döwlet habarlar agentligi (TDH)  /   10.09.2019  

Hormatly Prezidentimiz Gurbanguly Berdimuhamedow Merkezi bankyň başlygy M.Annadurdyýewiň hem-de Döwlet daşary ykdysady iş bankynyň başlygy R.Jepbarowyň gatnaşmagynda iş maslahatyny geçirdi. Onda ýurdumyzyň esasy bank edaralarynyň öňünde durýan möhüm wezipeler, Türkmenistany 2019 — 2025-nji ýyllarda durmuş-ykdysady taýdan ösdürmegiň Maksatnamasyny maliýeleşdirmegiň meseleleri, sanly ykdysadyýete geçmek baradaky maksatnama, halk hojalyk toplumynda taslamalary amala aşyrmak üçin maýa goýumlary çekmek baradaky meseleler ara alnyp maslahatlaşyldy.

Merkezi bankyň başlygy M.Annadurdyýew milli Liderimize ýolbaşçylyk edýän düzümleri tarapyndan amala aşyrylýan işler barada hasabat berdi.

Hususan-da, ykdysadyýetiň pudaklaryny sanly ulgama geçirmegi maliýeleşdirmek, halk hojalyk toplumyny senagatlaşdyrmak, ýurdumyzyň welaýatlaryny özgertmek, dünýäde Diýarymyzyň nebitgaz ulgamynyň eýeleýän ornuny pugtalandyrmak, ulag-logistika düzümini kemala getirmek meseleleri barada habar berildi.

Şeýle hem daşary ýurtlardan getirilýän harytlaryň ornuny tutýan önümçiligiň we eksport ugurly önümleriň möçberini artdyrmak, innowasion esasda obasenagat toplumyny, durmuş ulgamlaryny — bilim, saglygy goraýyş ulgamlaryny ösdürmek we döwlet Baştutanymyz Gurbanguly Berdimuhamedowyň syýasatynda möhüm bolan birnäçe beýleki iri möçberli maksatnamalary we taslamalary amala aşyrmak boýunça görlen çäreleriň netijeleri aýdyldy.

Bank düzümleriniň işini kämilleşdirmek boýunça görülýän anyk çäreler hasabatyň aýratyn meselesi boldy. Habar berlişi ýaly, häzirki wagtda milli manadyň durnuklylygyny, bank ulgamynyň elýeterliligini, töleg ulgamynyň netijeliligini we ygtybarlylygyny üpjün etmek, maýa goýumlary çekmek boýunça çäreleriň toplumy durmuşa geçirilýär.

Şunuň bilen birlikde, raýatlar hem-de kiçi we orta telekeçilik üçin maliýe hyzmatlarynyň elýeterliliginiň derejesini ýokarlandyrmaga we gerimini giňeltmäge, ilatyň goýumlarynyň we dürli pudaklarda ykdysady taýdan bähbitli taslamalary karzlaşdyrmagyň möçberlerini artdyrmaga gönükdirilen işler alnyp barylýar. Şeýle hem täze usullary we öňdebaryjy tehnologiýalary peýdalanmak arkaly nagt däl hasaplaşyklary geçirmegiň ulgamynyň kämilleşdirilişi barada habar berildi.

Hormatly Prezidentimiz Gurbanguly Berdimuhamedow hasabaty diňläp, sanly ulgama geçmek baradaky wezipeleri üstünlikli çözmek maksady bilen, ýurdumyzyň bank ulgamynda amala aşyrylýan işleri işjeňleşdirmegiň wajypdygyna ünsi çekdi. Dünýä ykdysadyýetindäki we ählumumy maliýe-bank ulgamyndaky hemişe üýtgäp durýan ýagdaýlara laýyk gelmek degişli edaralaryň işiniň möhüm ugurlarynyň biri bolup durýar.

Internet ulgamynyň we ykjam aragatnaşygyň mümkinçiliklerini peýdalanmagyň hasabyna ilata hödürlenilýän bank hyzmatlarynyň gerimini giňeltmek gerek. Senagatlaşdyrmak maksatnamasynyň we beýleki maksatnamalaryň çäklerinde hususy ulgamyň wekilleriniň — Senagatçylar we telekeçiler birleşmesiniň çalt ösýän kiçi we orta kärhanalarynyň gatnaşmagynda amala aşyrylýan taslamalary karzlaşdyrmak baradaky meselelere aýratyn üns bermek gerek diýip, döwlet Baştutanymyz aýtdy hem-de Merkezi bankyň başlygyna birnäçe anyk tabşyryklary berdi.

Milli Liderimiz daşary ýurt banklary hem-de halkara maliýe edaralary bilen hyzmatdaşlykda ýurdumyzyň ykdysady ulgamynda maýa goýum hyzmatlaryny ösdürmegi ileri tutulýan wezipeleriň hatarynda kesgitläp, eýýäm däp bolan gatnaşyklary giňeltmegiň hem-de täze gatnaşyklary ýola goýmagyň wajypdygyny belledi.

Daşary ýurt maýa goýumlary halk hojalyk toplumynyň esasy pudaklaryndaky, ilkinji nobatda, ýangyç-energetika toplumyndaky, milli ykdysadyýetimiziň pudaklaryny sanly ulgama geçirmek babatdaky, oba hojalygyndaky, ulag-kommunikasiýa ulgamyndaky iri taslamalary maliýeleşdirmäge gönükdirilmelidir diýip, hormatly Prezidentimiz Gurbanguly Berdimuhamedow aýtdy.

Nagt pul dolanyşygyny azaltmak we döwrebap tehnologiýalar bilen birlikde töleg kartlaryna daýanýan nagt däl hasaplaşyklaryň gurallaryny ornaşdyrmak häzir geljegi uly ugurlaryň hatarynda durýar diýip, döwlet Baştutanymyz sözüni dowam etdi. Şunuň bilen baglylykda, şeýle gurallary peýdalanmak bilen amala aşyrylýan maliýe amallaryny kadalaşdyryjy düzgünleri döwrebaplaşdyrmaga jogapkärli çemeleşmek zerurdyr diýip, milli Liderimiz belledi hem-de bu ugurda degişli işleri geçirmegi tabşyrdy.

Soňra Döwlet daşary ykdysady iş bankynyň başlygy R.Jepbarow ýolbaşçylyk edýän düzüminde alnyp barylýan işler, bu ulgamda öňdebaryjy tejribäni öwrenmek maksady bilen, abraýly halkara maliýe guramalary bilen netijeli hyzmatdaşlygy pugtalandyrmak boýunça durmuşa geçirilýän çäreler barada hasabat berdi.

Milli ykdysadyýetimiziň strategik pudaklarynda maýa goýum taslamalaryny durmuşa geçirmek hem-de Türkmenistan bilen hyzmatdaşlyk etmäge gyzyklanma bildirýän daşary ýurtlaryň işewür toparlarynyň maýa goýumlaryny çekmek baradaky meselelere hasabatda aýratyn üns berildi.

Milli Liderimiz Gurbanguly Berdimuhamedowyň görkezmelerine laýyklykda, bu gatnaşyklaryň esasyny düzýän ýörelgeler bilelikdäki taslamalaryň ykdysady taýdan netijeliliginden, durmuş taýdan ähmiýetliliginden hem-de ekologiýa howpsuzlygyndan, taraplaryň berk hem-de uzak möhletli üstünligi gazanmak üçin has netijeli gurallary gözlemeginden ybaratdyr.

Bellenilişi ýaly, soňky ýyllarda Aziýa — Ýuwaş ummany sebitiniň ýurtlarynyň, hususan-da, Ýaponiýanyň, Koreýa Respublikasynyň, Hytaýyň, Singapuryň hem-de beýleki döwletleriň esasy maliýe düzümleri bilen gatnaşyklar has işjeňleşdi. Ýangyç-energetika toplumynda, ulag-kommunikasiýa ulgamynda eýýäm amala aşyrylan we durmuşa geçirilýän halkara ähmiýetli taslamalaryň birnäçesi netijeli hyzmatdaşlygyň ajaýyp mysaly bolup hyzmat edýär.

Şol taslamalaryň hatarynda Türkmenistan — Hytaý we Türkmenistan — Owganystan — Pakistan — Hindistan transmilli gaz geçirijileri aýratyn uly ünsi çekip, diňe bir biziň ýurdumyz üçin däl, eýsem, gatnaşyjy ýurtlaryň ählisi üçin hem örän uly durmuş-ykdysady ähmiýete eýedir. Şeýle hem «Visa» we «MasterCard» halkara töleg ulgamlary arkaly edilýän hyzmatlaryň gerimini giňeltmek maksady bilen görülýän çäreler barada habar berildi. Bu bolsa milli ykdysadyýetimize maliýe serişdeleriniň gelip gowuşmagyny artdyrmaga hem-de bank ulgamynyň töleg ukyplylygyny ýokarlandyrmaga ýardam berýär.

Hormatly Prezidentimiz Gurbanguly Berdimuhamedow hasabaty diňläp, Türkmenistanyň Bitaraplyk ýörelgelerine esaslanan daşary syýasat strategiýasyny amala aşyryp, ýurdumyzda amatly maýa goýum ýagdaýyny, işewürligi üstünlikli alyp barmaga hemme şertleri döredip, häzir dünýäde belent abraýa mynasyp bolmak bilen, gyzyklanma bildirýän taraplaryň ählisi bilen açyk, uzak möhletli, özara bähbitli we netijeli hyzmatdaşlyga taýýardygyny görkezýändigini nygtady.

Öňdebaryjy daşary ýurt maýadarlarynyň döwletimiz bilen strategik hyzmatdaşlygy işjeňleşdirmegi Diýarymyzdaky syýasy we ykdysady durnuklylyk, tebigy serişdeleriň baý gorlary, şol serişdeleriň eksport we üstaşyr mümkinçilikleri hem-de senagatlaşdyrmak, sanly ulgama geçirmek we yzygiderli ösýän bazar bilen şertlenendir.

Biz ykdysady diplomatiýany pugtalandyrmak boýunça wezipeleri çözüp, ykdysadyýetiň ähli ugurlary boýunça halkara hyzmatdaşlygy hem-de abraýly halkara maliýe düzümleri, ykdysady taýdan ösen döwletler, öňdebaryjy tejribä hem-de innowasion tehnologiýalara eýe bolan bütin dünýä belli kompaniýalar bilen hyzmatlar ulgamyny giňeltmäge aýratyn üns berýäris diýip, döwlet Baştutanymyz nygtady.

Bu düzümleriň mümkinçiligini ýangyç-energetika, obasenagat toplumlarynda, ulag-kommunikasiýa ulgamynda hem-de milli we halkara ähmiýetli beýleki pudaklarda köp sanly maýa goýum taslamalary amala aşyrylanda işjeň peýdalanmak gerek.

Bankara hyzmatdaşlyk ulgamynda hyzmatdaşlyk gatnaşyklaryny ösdürmek möhüm meseleleriň biridir diýip, hormatly Prezidentimiz Gurbanguly Berdimuhamedow sözüni dowam etdi hem-de halkara hasaplaşyklaryň amallaryny kämilleşdirmek meselelerini düzgünleşdirýän hukuk binýadyny pugtalandyrmagy tabşyrdy.

Döwlet Baştutanymyz sanly maliýe tehnologiýalaryny ornaşdyrmagy, töwekgelçilikleri we maýalary dolandyrmagyň netijeli ulgamyny ýokarlandyrmagy, korporatiw dolandyrmak ulgamyny ösdürmegi hem-de işewürlik ýagdaýlaryny kämilleşdirmegi, bankyň girdejisini we düşewüntliligini artdyrmagyň esasynda durnukly ösüşi üpjün etmegi geljek üçin möhüm wezipeleriň hatarynda kesgitledi.

Dünýäniň bank bazarynda eýelenýän ornuň güýçlendirilmegi işleriň esasy görnüşi boýunça strategik maksatlary gazanmagyň netijeleri bolar. Munuň özi Döwlet daşary ykdysady iş bankyna hem mundan beýläk-de durnukly we ygtybarly karz beriji edaranyň ykdysady taýdan belent derejesini ynamly eýelemäge, geljegi uly maýadarlar üçin özüne çekiji bolmaga mümkinçilik berer.

Milli Liderimiz bu ulgamyň işgärleriniň hünär derejesini kämilleşdirmegi, ykdysadyýeti ýokary hilli depginli döwrebaplaşdyrmagy we ýurdumyzy yzygiderli ösdürmäge, ahyrky netijede bolsa, halkymyzyň hal-ýagdaýynyň hemişe ýokarlandyrylmagyna gönükdirilen täze döwlet maksatnamalaryny amala aşyrmagy üpjün etmäge ukyply işgärleri taýýarlamak baradaky meselelere ünsi çekdi.

Hormatly Prezidentimiz Gurbanguly Berdimuhamedow Türkmenistanda häzirki günde maliýe durnuklylygynyň saklanýandygyny, halk hojalyk toplumynyň ähli ugurlarynda durnukly ýokary ösüş depgininiň hasaba alynýandygyny, durmuş ulgamynyň ösüşiniň dowam edýändigini, şol sanda bilim we saglygy goraýyş ulgamlarynyň özgertmeleriniň üstünlikli geçirilýändigini nygtady.

Daşary ýurtlardan getirilýän harytlaryň ornuny tutýan önümleri öndürmek we eksporta iberilýän önümleriň möçberini artdyrmak boýunça ýaýbaňlandyrylan senagat syýasaty, uglewodorod serişdeleri bilen bagly bolmadyk pudaklary işjeňleşdirmäge tarap alnan ugur, giňden karzlaşdyrmak we maksadalaýyk bolmadyk çykdajylary azaltmak syýasaty bilen bir hatarda, amala aşyrylýan işler türkmen ykdysadyýetiniň köp ugurlarynyň bäsdeşlige ukyplylygyny saklamaga, daşary söwda amallaryny giňeltmäge hem-de eksport amallarynyň mukdaryny ozalky ýyllaryň derejesinde saklamaga ýardam berýär.

Amala aşyrylýan ykdysady strategiýada karz serişdelerine garanyňda, göni maýa goýumlardan ugur alynýandygyny nygtamak aýratyn möhümdir diýip, milli Liderimiz belledi. Onuň netijeliligi içerki bazarda goşmaça önümçilik isleglerini döretmäge mümkinçilik berýändiginde jemlenip, maliýe we ykdysady ýagdaýyň durnuklylaşmagyna ýardam berýär hem-de daşarky berginiň artmagyna alyp barmaýar. Türkmenistanyň daşarky bergisiniň görkezijisiniň örän pes bolmagy munuň subutnamasydyr diýip, döwlet Baştutanymyz Gurbanguly Berdimuhamedow aýtdy.

Içerki bazary öz önümlerimiziň hasabyna doldurmak, daşary ýurtlardan getirilýän harytlaryň ornuny tutýan önümleriň önümçiligini höweslendirmek boýunça durmuşa geçirilýän çäreleriň ähmiýetini aýratyn bellemek möhümdir diýip, milli Liderimiz sözüni dowam etdi hem-de senagatda, oba hojalygynda, hyzmatlar ulgamynda milli ykdysadyýetimiziň örän uly kuwwatyny amala aşyrmaga ýardam berýän eksport ugurly pudaklaryň döredilýändigini kanagatlanma bilen belledi.

Hormatly Prezidentimiz şeýle hem ýurdumyzyň Döwlet býujetiniň hakyky ýagdaýlaryň nazara alnyp düzülýändigini, onda pul serişdeleriniň örän oýlanyşykly, maksadalaýyk peýdalanylmagynyň göz öňünde tutulandygyny belledi. Durnuklylaşdyryş gaznasy ýurdumyzyň ykdysady ýagdaýyna oňyn täsir edýär. Bu gaznanyň serişdeleri ileri tutulýan maýa goýum taslamalarynyň maliýeleşdirilmegine gönükdirilýär. Bu bolsa halk hojalyk toplumynyň käbir ugurlaryna oňaýly bolmadyk daşarky ýagdaýlaryň täsirini peseltmäge mümkinçilik berýär hem-de iş öndürijiliginiň ösüşini we hojalygy dolandyrmagyň depginli usullaryna geçilmegini üpjün edýär.

Döwlet Baştutanymyz Gurbanguly Berdimuhamedow sözüni dowam edip, býujet we pul-karz ulgamynda geçirilen we amala aşyrylýan özgertmeler ykdysady ösüşiň durnuklylygyny hem-de düzümleýin we durmuş wezipeleriniň üstünlikli çözülmegini gazanmaga mümkinçilik berdi diýip belledi. Maliýe ulgamy ykdysadyýetiň dürli pudaklarynyň arasynda serişdeleriň pul görnüşinde çeýe, oýlanyşykly paýlanylmagyny, milli pulumyz bolan manadyň durnuklylygyny üpjün edip, maýa goýum işleriniň netijeliligini ýokarlandyrmaga ýardam berdi.

Milli Liderimiz ýurdumyzda makroykdysady durnuklylygyň derejesini üpjün etmek, manadyň durnuklylygyny hem-de hümmetsizlenmek derejesini kesgitlenen ölçeglerde saklamak, nagt däl hasaplaşyklary geçirmek boýunça hyzmatlaryň gerimini giňeltmek babatda anyk çäreleri görmegi ilkinji nobatdaky wezipeleriň hatarynda kesgitledi.

Hormatly Prezidentimiz sanly ykdysadyýete geçmek boýunça işleri çaltlandyrmagyň wajypdygyna ýene-de bir gezek ünsi çekdi. Munuň özi bu gün türkmen döwletini ykdysady taýdan depginli ösdürmegiň täze nusgasy bolup durýar.

Şu maksat bilen innowasion syýasaty iş ýüzünde durmuşa geçirmek, senagat düzüminiň gurulýan desgalarynyň dünýä derejesindäki ýagdaýlara laýyklygyny üpjün etmek üçin tehnologiýa giňişligini kemala getirmäge jogapkärli çemeleşmek möhümdir diýip, milli Liderimiz Gurbanguly Berdimuhamedow aýtdy hem-de abraýly maliýe düzümleri bilen hyzmatdaşlygy mundan beýläk-de berkitmegi tabşyrdy.

Mümkin bolan ýokary derejede innowasiýalara we iň täze tehnologiýalara esaslanýan ykdysady ýagdaýlary kemala getirmek, dünýä bazarynda döwletimiziň mynasyp orny eýelemegi üçin ýurdumyzy senagatlaşdyrmagy örän çaltlandyrmak zerurdyr diýip, döwlet Baştutanymyz belledi.

Milli Liderimiz Merkezi bankyň we Döwlet daşary ykdysady iş bankynyň ýurdumyzyň esasy maliýe edaralarydygyny, kabul edilen maksatnamalary hem-de taslamalary durmuşa geçirmek we ösdürmek üçin hereketlendiriji güýç bolup durýandygyny belledi.

Şunuň bilen baglylykda, döwlet Baştutanymyz banklaryň ýolbaşçylaryna iri möçberli işleri maliýeleşdirmek bilen baglanyşykly, Türkmenistany durmuş-ykdysady taýdan has-da ösdürmek, welaýatlary özgertmek, bäsdeşlige ukyply eksport önümlerini öndürmek boýunça kärhanalary, goşmaça iş orunlaryny döretmek, telekeçilik işjeňligini goldamak boýunça ýakyn geljege niýetlenen meseleleriň öz wagtynda çözülmegini hemişe gözegçilikde saklamagy tabşyrdy.

Hormatly Prezidentimiz Gurbanguly Berdimuhamedow bellenen wezipeleriň üstünlikli berjaý edilmeginiň diňe bir bank edaralarynyň däl, eýsem, tutuş halk hojalyk toplumynyň hem işleriniň netijeliligini ýokarlandyrmaga hem-de milli ykdysadyýetimizi depginli ösdürmäge ýardam berjekdigine ynam bildirip, iş maslahatyna gatnaşanlara işlerinde uly üstünlikleri arzuw etdi.

 

Türkmenistanyň Ministrler Kabinetiniň sanly wideoaragatnaşyk arkaly mejlisi

/   Türkmen döwlet habarlar agentligi (TDH)  /   24.05.2019  /  

Şu gün hormatly Prezidentimiz Gurbanguly Berdimuhamedow sanly wideoaragatnaşyk arkaly Ministrler Kabinetiniň nobatdaky mejlisini geçirdi. Onda döwlet durmuşyna degişli birnäçe möhüm meselelere we käbir resminamalaryň taslamalaryna garaldy.

Hormatly Prezidentimiz mejlisiň gün tertibine geçip, ilki bilen, Ministrler Kabinetiniň Başlygynyň orunbasary G.Myradowy göni wideoaragatnaşyga çagyrdy. Wise-premýer döwlet Baştutanymyzyň döwrebap bilim alan we ýokary hünär eýesi bolan ýaşlaryň başarnyklaryny netijeli peýdalanmak bilen bagly meseleleri oňyn çözmek boýunça beren tabşyryklaryna laýyklykda geçirilen işler barada hasabat berdi.

«Türkmenistanyň Prezidentiniň ýurdumyzy 2019 — 2025-nji ýyllarda durmuş-ykdysady taýdan ösdürmegiň Maksatnamasynda» bellenen wezipelerden ugur alnyp, «Türkmenistanda ýaşlary zähmet bazaryna uýgunlaşdyrmagyň we olaryň iş bilen üpjünçiligini kämilleşdirmegiň maksatnamasynyň» hem-de bu resminamany durmuşa geçirmegiň meýilnamasynyň taslamalary işlenip taýýarlanyldy. Onuň baş maksady ykdysadyýetimiziň pudaklary boýunça hünärmenlere bolan zerurlyklary öwrenmekden hem-de ylmy taýdan esaslandyrylan çözgütleri kabul etmekden, ýaşlaryň hünär derejesini ýokarlandyrmakdan, ýaş işgärler üçin degişli ýaşaýyş-durmuş şertlerini döretmekden, ýaşlaryň zähmet çekmäge bolan höwesini artdyrmakdan ybaratdyr. Şeýle hem häzirki döwürde öňdebaryjy maglumat-aragatnaşyk tehnologiýalary baradaky bilim zerur bolan iş orunlarynyň möçberini artdyrmak göz öňünde tutulýar.

Milli Liderimiz Gurbanguly Berdimuhamedow hasabaty diňläp, ýurdumyzy senagatlaşdyrmagy ugur edinýän Türkmenistany durmuş-ykdysady taýdan ösdürmegiň esasy wezipelerinden ugur alanyňda, giň dünýägaraýyşly we öňde durýan möhüm wezipeleri üstünlikli çözmäge ukyply ýokary hünärli işgärlere bolan islegiň artýandygyny nygtady.

Sanly wideoaragatnaşyk arkaly geçirilýän mejlis Ministrler Kabinetiniň Başlygynyň orunbasary M.Meredowyň hasabaty bilen dowam etdi. Wise-premýer ýangyç-energetika toplumynyň pudaklarynda alnyp barylýan işleriň ýagdaýy, 21 — 22-nji maýda «Awaza» milli syýahatçylyk zolagynda geçirilen Х Halkara gaz kongresiniň jemleri barada hasabat berdi.

Nebitgaz pudagy, şol sanda Hazaryň türkmen kenaryny özleşdirmek, nebitgaz senagatynda hyzmatdaşlyk, pudaga maýa goýumlary çekmek, halkara derejeli hünärmenleri taýýarlamak bilen baglanyşykly çykyşlar boldy.

Hormatly Prezidentimiz Gurbanguly Berdimuhamedow hasabaty diňläp, «Türkmenistanyň nebitgaz senagatyny ösdürmegiň 2030-njy ýyla çenli döwür üçin Maksatnamasyny» mundan beýläk-de durmuşa geçirmek boýunça wise-premýere birnäçe tabşyryklary berdi. Döwlet Baştutanymyz daşary ýurtlaryň işewür toparlary bilen energetika ulgamyndaky hyzmatdaşlyk barada aýdyp, täze nebitgaz ýataklaryny özleşdirmek, tebigy gazy gaýtadan işlemek, ýurdumyzda öndürilýän nebit we gazhimiýa önümleriniň görnüşlerini artdyrmak boýunça iri taslamalara maýa goýumlary çekmegi özara gatnaşyklaryň möhüm ugurlarynyň biri hökmünde görkezdi.

Hormatly Prezidentimiz sanly wideoaragatnaşyk arkaly geçirilýän mejlise Merkezi bankyň başlygy M.Annadurdyýewi çagyrdy. Ol ýurdumyzyň maliýe-bank toplumynyň işini kämilleşdirmek boýunça alnyp barylýan işler barada hasabat berdi.

Döwlet Baştutanymyz hasabaty diňläp, bank ulgamynda geçirilýän özgertmeleri işjeňleşdirmegiň zerurdygyna ünsi çekip, bu babatda ykdysadyýetimize mümkin boldugyça maýa goýumlaryny köpräk çekmek boýunça netijeli çäreleri görmek barada anyk görkezmeleri berdi.

Döwlet Baştutanymyz Gurbanguly Berdimuhamedow Ministrler Kabinetiniň sanly wideoaragatnaşyk arkaly geçirilen mejlisini tamamlap, oňa gatnaşanlara berk jan saglygyny, maşgala abadançylygyny hem-de berkarar Watanymyzyň mundan beýläk-de gülläp ösmegi ugrunda alyp barýan işlerinde uly üstünlikleri arzuw etdi.

Türkmenistanyň Ministrler Kabinetiniň mejlisi

2019-njy ýylyň 16-njy awgustynda hormatly Prezidentimiz Gurbanguly Berdimuhamedow Ministrler Kabinetiniň sanly wideoaragatnaşyk arkaly nobatdaky mejlisini geçirdi. Onda döwlet durmuşyna degişli möhüm meselelere, şeýle hem taýýarlanan birnäçe resminamalaryň taslamalaryna garaldy.

Wise-premýer birinji Hazar ykdysady forumynyň çäklerinde geçirilen çäreleriň jemleri hem-de gazanylan ylalaşyklar barada hasabat berdi. Hazar innowasion tehnologiýalar halkara sergisinde gözegçilik edýän edaralary tarapyndan milli ykdysadyýetimiziň hem-de ýurdumyzyň maliýe-bank edaralarynyň gazanan üstünlikleri görkezildi, Durnukly ösüş maksatlaryny amala aşyrmak boýunça ýerine ýetirilýän işler barada birnäçe tanyşdyryş çäreleri geçirildi.

Hasabatda «Bütindünýä söwda guramasyna goşulyşmak boýunça ilkinji ädimler» atly maslahatyň, «2030-njy ýyla çenli Durnukly ösüş maksatlarynyň maliýeleşdirilmegi» atly maslahatyň, «Hazar sebitinde söwda-ykdysady hyzmatdaşlyk» hem-de «Hazar üçin «ýaşyl ykdysadyýet» atly mowzuklaýyn maslahatlaryň jemleri barada aýdyldy.

Wise-premýer Maliýe we ykdysadyýet ministrligi hem-de Döwlet daşary ykdysady iş banky tarapyndan gol çekilen resminamalar barada hasabat berdi. Şolaryň iş ýüzünde durmuşa geçirilmegi Türkmenistanyň mundan beýläk-de üstünlikli ösdürilmegine we eksport kuwwatynyň hem-de maýa goýum işjeňliginiň ýokarlandyrylmagyna ýardam etmelidir.

Hormatly Prezidentimiz Gurbanguly Berdimuhamedow hasabaty diňläp, birinji Hazar ykdysady forumynyň çäklerinde geçirilen duşuşyklaryň jemleri boýunça gazanylan ylalaşyklary iş ýüzünde durmuşa geçirmek babatda maliýe-ykdysady ulgamyň edaralarynyň öňünde durýan gaýragoýulmasyz wezipelere ünsi çekdi. Milli Liderimiz birinji Hazar ykdysady forumynyň barşynda aýdylan teklipleriň ählisini içgin öwrenmegiň hem-de olary durmuşa geçirmegiň mümkinçiliklerine garamagyň wajypdygyny nygtady. Döwlet Baştutanymyz esasy maliýe edaralary, şol sanda BMG-niň degişli düzümleri bilen netijeli gatnaşyklary pugtalandyrmagy öňde durýan işleriň möhüm ugurlarynyň hatarynda kesgitledi. Şunuň bilen baglylykda, wise-premýere degişli tabşyryklar berildi.

Soňra Ministrler Kabinetiniň Başlygynyň orunbasary M.Meredow gözegçilik edýän pudaklarynyň birinji Hazar ykdysady forumyna gatnaşmagynyň netijeleri barada hasabat berdi.

Hazar innowasion tehnologiýalar halkara sergisinde «Türkmennebit» we «Türkmengaz» döwlet konsernleri, «Türkmengeologiýa» döwlet korporasiýasy, Türkmenbaşydaky nebiti gaýtadan işleýän zawodlar toplumy, Gyýanlynyň polimer zawody we Ahalyň tebigy gazdan benzin öndürýän zawody önümçilik kuwwatlyklaryny görkezdiler.

Döwlet Baştutanymyz nebitgaz senagatynyň önümçilik düzümlerini mundan beýläk-de döwrebaplaşdyrmak, pudaga daşary ýurt maýalaryny çekmek, täzeçil usuldaky nebit we gazhimiýa toplumlaryny gurmak, taýýar önümleriň dünýä bazarlaryna ugradylýan mukdaryny artdyrmak boýunça maksatnamalaýyn işleri amala aşyrmak babatda wise-premýere anyk tabşyryklary berdi.

Birinji Hazar ykdysady forumynyň çäklerinde geçirilen gepleşikleriň jemleri boýunça halkara resminamalaryň 60-a golaýyna gol çekildi. Şolar maglumat tehnologiýalary, maýa goýum hyzmatdaşlygy, söwda-ykdysady we maliýe pudaklary, diplomatiýa, ulag, elektroenergetika, ýeňil senagat, oba hem-de suw hojalygy, sport we beýleki ugurlardaky özara gatnaşyklar bilen baglanyşyklydyr.

Döwlet Baştutanymyz däp boýunça her ýylda geçirilýän «Ýol hereketiniň howpsuzlygy — ömrümiziň rahatlygy» biraýlygynyň guramaçylyk derejesine ünsi çekip, bu çärä ähli jemgyýetçilik guramalarynyň, syýasy partiýalaryň işjeň çekilmelidigini we olaryň mowzuklaýyn wagyz-nesihat işlerine gatnaşmalydygyny belledi.

Milli Liderimiz ýurdumyzyň maliýe-bank ulgamynyň meseleleri barada aýdyp, bu ulgamyň edaralarynyň işini kämilleşdirmek boýunça alnyp barylýan işleri yzygiderli dowam etmegi tabşyrdy. Milli ykdysadyýetimizi sanlaşdyrmak we köpugurly esasda ösdürmek boýunça taýýarlanylan meýilnamalaryň yzygiderli amala aşyrylmagy zerurdyr.

Milli Liderimiz ýurdumyzyň başlangyjy esasynda guralan Hazarýaka döwletler üçin möhüm ähmiýeti bolan birinji Hazar ykdysady forumynyň üstünlikli geçirilendigini belledi. Döwlet Baştutanymyz öňde köp sanly dürli çäreleriň, şol sanda Halk Maslahatynyň mejlisiniň, «Türkmeniň Altyn asyry» bäsleşiginiň jemini jemlemek çäreleriniň, Garaşsyzlyk baýramynyň, GDA-nyň döwlet Baştutanlarynyň Geňeşiniň mejlisiniň hem-de Halkara Bitaraplyk gününiň bardygyny aýdyp, şolaryň hemmesiniň ýokary guramaçylyk derejesiniň üpjün edilmeginiň zerurdygyna ünsi çekdi.

Türkmenistanyň Döwlet habarlar agentligi

Hormatly Prezidentimiz Gurbanguly Berdimuhamedow «Altyn asyr» Türkmen kölüniň çäginde täze obanyň düýbüni tutmak dabarasyna gatnaşdy

Türkmen döwlet habarlar agentligi (TDH)  /   08.05.2019  

Hormatly Prezidentimiz Gurbanguly Berdimuhamedow «Altyn asyr» Türkmen kölüniň çäginde täze, döwrebap obanyň, giň gerimli durmuş-önümçilik toplumynyň gurluşygynyň düýbüni tutmak dabarasyna gatnaşdy. 

Garagumuň merkezinde ýerleşen bu ähmiýetli emeli suw desgasy, ekologiýa we halk hojalygy babatda bolşy ýaly, ägirt uly durmuş maksatly ähmiýete eýedir. Uzakmöhletleýin netijeli bu taslamanyň hemmetaraplaýyn ähmiýete eýedigini aýratyn bellemeli. 

Garaşsyz ýurdumyzda daşky gurşawy goramak, tebigata aýawly garap, geljekki nesiller üçin onuň gözelligini we köp öwüşginli görnüşini gorap saklamak biziň alyp barýan döwlet syýasatymyzyň möhüm ugurlarynyň biridigini belläp, milli Liderimiz Türkmen kölüniň sebitini özleşdirmek tebigy serişdeleri netijeli peýdalanmagyň hasabyna ykdysadyýetimizi ýokary depginler bilen ösdürmäge mümkinçilik berjekdigini aýtdy.Şeýle hem bu taslama ilat üçin has oňaýly ýaşaýyş şertlerini döretmäge, Durnukly ösüş maksatlaryna ýetmäge ýardam eder. 

Bu mekanlarda suw meselesiniň çözülmegi azyk we ekologiýa howpsuzlygyny üpjün etmek, adamlar üçin amatly durmuş şertlerini döretmek bilen bagly beýleki meseleleri hem çözmegi aňladýar. Şoňa görä-de, kölüň daş-töweregini durmuş-ykdysady taýdan ösdürmegiň taslamalary köpugurly häsiýete eýe bolýar. Biz bu işleriň ählisini mähriban halkymyzyň abadan we bolelin durmuşda ýaşamagy, ýaş nesillerimiziň bagtyýar geljegi üçin edýäris diýip, döwlet Baştutanymyz sözüni dowam etdi. 

Häzirki döwürde ykdysady, durmuş, ynsanperwer we ekologiýa ulgamlarynda giň gerimli milli maksatnamalar hem-de taslamalar durmuşa geçirilýär. Bu ugurda toplan baý tejribämizi we döredijilik mümkinçiliklerimizi umumy bähbidiň hatyrasyna gönükdirmäge çalyşýarys diýip, hormatly Prezidentimiz Gurbanguly Berdimuhamedow aýtdy. 

«Altyn asyr» Türkmen kölüniň «Ak ýaýla» şor suw howdanynyň sebitinde guruljak desgalar we ekiljek baglar bu töweregiň ekologiýa ýagdaýynyň gowulanmagyna oňyn täsir eder. 
Şunuň bilen birlikde, kölüň ýanynda durmuş we önümçilik düzümleriniň döredilmegi ilatyň iş bilen üpjünçiligi, ýerli ykdysadyýetiň ösdürilmegi we bu künjegiň abadançylyk derejesiniň ýokarlandyrylmagy bilen baglanyşykly meseleleri çözmäge mümkinçilik berer. Bilim, saglygy goraýyş we ilatyň durmuş taýdan goraglylygy ýaly meseleleriň degişli derejede saklanmagy has-da ähmiýetli ýagdaýdyr. 

Garagumuň landşafty hem düýpli görnüşde özgerer. Bu ýerde ýokary amatlykly jaýlary bolan şäher görnüşli täze şäherçeler peýda bolar. Şunuň bilen birlikde, täze iş orunlary dörär. Ilatyň iş bilen üpjünçiligi ýokarlanar. Tutuşlygyna alnanda, bularyň hemmesi döwletimiz tarapyndan durmuş-ykdysady maksatnamalarynyň ýerine ýetirilmegine, şol sanda, ýurdumyza daşyndan getirilýän önümleriň ornuny tutýan önümleri öndürmäge we öndürilýän önümleriň daşary ýurtlara iberilýän möçberini artdyrmaga ýardam berer. 

Şeýlelikde, «Altyn asyr» Türkmen kölüniň taslamasynyň düşewüntliliginiň ýokarydygy şübhesizdir. Onuň ykdysady peýdasy geljekde has hem ýokarlanar. Iň esasy zat bolsa, bularyň hemmesiniň tutuşlygyna ägirt uly durmuş netijeliligini berýänligidir. Durnukly ösüşiň we tutuş sebitde tebigaty amatly peýdalanylyşyň üpjün edilmegi onuň esasy many-mazmunydyr. 
 

NAGT DÄL HASAPLAŞYKLAR ULGAMYNDA DÖREDILEN MÜMKINÇILIKLER

Berkarar döwletiň bagtyýarlyk döwründe hormatly Prezidentimiziň öňdengörüjilikli we parasatly ýolbaşçylygynda milli ykdysadyýetimiziň ileri tutulýan ugurlarynyň biri bolan bank ulgamy yzygiderli kämilleşdirilýär. Maýa goýum ýagdaýyny gowulandyrmak hem-de esasy önümçilik gaznalaryny tehnologik taýdan täzelemäge, degişli düzümleri döwrebaplaşdyrmaga iri maýa goýumlaryny çekmekligiň özi ýurdumyzyň dünýä hojalyk gatnaşyklaryna işjeň goşulyşmagyna hem-de milli ykdysadyýetimiziň bäsdeşlige ukyplylygyny ýokarlandyrmaga ýardam edýär.

Hormatly Prezidentimiziň taýsyz tagallalary bilen Türkmenistan döwletimizde karz edaralary tarapyndan hödürlenilýän bank hyzmatlarynyň hili yzygiderli kämilleşdirilýär, ýurdumyzyň dürli künjeklerinde bank kartlarynyň sany artdyrylýar, şeýle-de bankomatlaryň we töleg terminallarynyň giň tory hereket edip, olaryň bökdençsiz hereket etmegi ýola goýulýar.

Türkmenistanyň Prezidentiniň “Türkmenistanyň bank ulgamyny ösdürmegiň 2011-2030-njy ýyllar üçin Döwlet maksatnamasyna”, “Türkmenistanyň Prezidentiniň ýurdumyzy 2019-2025-nji ýyllarda durmuş-ykdysady taýdan ösdürmegiň Maksatnamasynyň”, şeýle hem “Türkmenistanda 2019-2025-nji ýyllarda sanly ykdysadyýeti ösdürmegiň Konsepsiýasyny” durmuşa geçirmegiň çäklerinde laýyklykda ýurdumyzyň bank ulgamyny kämilleşdirmek, ulgama halkara bank ulgamynyň iň öňdebaryjy usulyýetini, innowasion tehnologiýasyny ornaşdyrmak, pul serişdeleriniň kadaly dolanyşygyny üpjün etmek, maliýe hyzmatlaryny menzilara ýerine ýetirmegiň dürli usullaryny ösdürmek ýaly işler bank hyzmatlaryny ösdürmekde esasy wezipeler hökmünde öňe sürülýär.

TDDYIB boýunça 2019-njy ýylyň maý aýynyň 1-i ýagdaýyna kart ulanyjylarynyň sany 485 790-e we ornaşdyrylan töleg terminallarynyň sany 871-e deň boldy.

Bazar ykdysadyýetine tapgyrlaýyn geçilýän häzirki döwürde karz edaralarynyň edara görnüşli we şahsy taraplara, edara görnüşli tarapy döretmeýän telekeçilere – müşderilere ýerine ýetirýän menzilara bank hyzmatynyň ähmiýeti örän uludyr. Nagt däl hasaplaşyklary ösdürmegiň we kämilleşdirmegiň maksady, nagt pul dolanşygynyň mukdaryny azaltmakdan hem-de geçirilýän hasaplaşyklary tizleşdirmekden ybaratdyr. Munuň birnäçe bähbitli taraplaryny görkezmek bolar. Ýagny, umumy döwlet bähbitli taraplaryna: pullary ýasamak, daşamak we saklamak boýunça çykdajylary tygşytlamak; pul serişdeleriň hereketine geçirilýän gözegçiligi berkitmek; pul serişdeleriň ýitirilmegi we galplaşdyrylmagy bilen baglanşykly hadysalaryň öňüni almak; salgyt tölemekden sowulyp geçmeleri aradan aýyrmak we ş.m degişlidir. Nagt däl hasaplaşyklaryň raýatlar üçin bähbitli taraplaryna: puluň ýitmezligi, wagtyň tygşytlylygy, ýeňillikli töleg geçirimleri, karz almak we goýum goýmak bilen baglanyşykly amatlyklar we ş.m. degişlidir. Karz edaralary üçin bähbitli taraplary bolsa: raýatlaryň nagt pul serişdelerini dolanyşyga çekmek hem-de olaryň möçberini artdyrmak; nagt pul dolanşygyna hyzmat etmek we pulhana amallary bilen baglanyşykly çykdajylary azaltmak; ýerine ýetirilen hyzmatlar üçin tölegleri almak we ş.m. degişlidir.

Nagt däl hasaplaşyklaryň döwrebap elektron ulgamynyň işe girizilmeginiň döwletimiz üçin bähbidi uludyr. Amala aşyrylýan düýpli özgertmeleriň ählisi halkyň bähbidine hyzmat edýär, şonuň üçin hem döwletiň bähbidi göniden-göni halkyň bähbidi bilen baglanyşyklydyr.

Häzirki wagtda töleg terminallary hasaplaşyklar ýurdumyzyň raýatlaryna uly amatlyklar hödürleýär. Söwda we jemgyýetçilik nokatlarynda satyn alnan harytlar we hyzmatlar üçin hasaplaşyklary töleg terminallary arkaly nagt däl görnüşinde geçirýän raýatlaryň sany günsaýyn artýar.

Töleg terminallary diňe iri söwda merkezlerinde däl-de, eýsem eýeçiligiň görnüşine garamazdan, edara görnüşli taraplar, olaryň şahamçalary we wekillikleri hem-de hususy telekeçiler söwda dükanlarynda, jemgyýetçilik iýmiti we beýleki hyzmatlary edýän nokatlarynda hem ornaşdyrylýar. Töleg terminalyny ornaşdyrmak üçin söwda we hyzmat ediş nokatlaryň eýeleri karz edaralaryna ýüzlenip bellenen tertipde hasaplaşyk hasabyny açandan soň, karz edarasy we töleg terminalyny ulanyjy arasyndaky hukuklary we borçlary kesgitleýän töleg terminallaryny ornaşdyrmak we olara hyzmat etmek boýunça şertnama baglaşylýar. Şol şertnamanyň şertlerine laýyklykda karz edarasy tarapyndan töleg terminaly ornaşdyrylýar we ony ulanmak boýunça degişli gözükdiriş işleri geçirilýär we zerur bolan gözükdiriji maglumatlar bilen üpjün edilýär. Söwda we hyzmat ediş nokatlarynda töleg terminallaryny ulanmak we olaryň bökdençsiz işlemegini üpjün etmek bilen bagly ýüze çykýan soraglar boýunça karz edarasy müşderi bilen aragatnaşyk saklaýar.

Bank kartlarynyň üsti bilen töleg terminallary arkaly nagt däl görnüşde söwda we hyzmat ediş nokatlarynda harytlary satyn almak, aragatnaşyk, jemagat we ýaşaýyş hyzmatlaryny tölemek, awtoulaglaryň ýangyjy üçin tölemek, saglygy goraýyş edaralarynyň hyzmatlary, awiapetekler üçin tölemek, karzy üzmek we onuň göterimlerini tölemek mümkinçilikleri döredildi.

 

Ýurdumyzda amala aşyrylýan ykdysady özgertmelerde bank ulgamynyň işini döwrebaplaşdyrmak, bank hyzmatlarynyň hilini dünýäniň öňdebaryjy ýurtlarynyň derejelerine çykarmak, hyzmatlarynyň görnüşlerini artdyrmak hem-de milli pulumyzyň hümmetiniň durnuklylygyny üpjün etmek ykdysady ösüşimiziň häzirki tapgyrynda ileri tutulýan ugurlara degişlidir.

Täze tehnologiýalaryň yzygiderli ösdürilmegi ilata töleg-hasaplaşyk, karz, depozit we beýleki hyzmatlary daşlaşan tertipde ýerine ýetirmäge mümkinçilik döredýär. Bank ulgamyna internet-bank hyzmatyny girizmek bilen, wagtlaýyn ulanylmaýan serişdeleri, goýumlary çekmek, maýa goýumlary maliýeleşdirmek, dürli tölegleriň çalt we öz wagtynda geçirilmegini üpjün etmek, bank hyzmatlarynyň gerimini giňeltmek, olaryň elýeterliligini üpjün etmek we hilini  ýokarlandyrmak, karz edaralaryň müşderiler üçin özüne çekijiligini artdyrmak ugrunda uly mümkinçilik döredýär.

Nagt däl hasaplaşyklarynyň giňden ulanylmagy we bank kartlarynyň hyzmatlarynyň köpeldilmegi ykdysadyýetimiz üçin uly ähmiýete eýedir.

Ýurdumyzda nagt däl hasaplaşyklaryň we töleg ulgamynyň kämilleşdirilmegi, häzirki zaman maliýe gatnaşyklarynda döwrebap tehnoloiýalaryň nagt däl hasaplaşyklary geçirmekde we töleg gatnaşyklarynda giňden peýdalanylmagy bank işiniň kämilleşmegini hem-de halkara bank ulgamyna sazlaşykly goşulmagyny üpjün edýär.

Bank ulgamyny ösdürmegiň esasy ugurlarynyň biri hem ykdysadyýetde pul toplumynyň düzümini kämilleşdirmek we nagt pullaryň paýyny azaltmak. Şonuň üçin bank kartlaryny ulanmak arkaly nagt däl hasaplaşyklary geçirmekligiň döwrebap ulgamyny döretmek we kämilleşdirmek esasy işleriň biri bolup durýar.

Söwda we hyzmat ediş nokatlarynda töleg terminallary arkaly “Altyn asyr”, “Millikart”, “Goýum bank karty” hem-de halkara “VISA” we “MasterCard” bank kartlarynyň üsti bilen hasaplaşyk geçirip bilersiňiz. Mundan başga-da raýatlaryň nagt däl hasaplaşyklardan peýdalanmaklaryny höweslendirmek maksady bilen, ýurdumyzyň karz edaralary tarapyndan söwda we jemgyýetçilik nokatlarynda geçirilýän hasaplaşyklar üçin müşderileri höweslendiriji  hyzmatlary ornaşdyrmak boýunça hem degişli işler alnyp barylýar.

Ýurdumyzyň ykdysadyýetinde nagt däl hasaplaşyklary ornaşdyrmakda uly mümkinçilikler döredilýär. Şu ulgamy ösdürmekde ýurdumyzda hasaplaşyklary döwrebaplaşdyrmak, halkara derejesine çykarmak we raýatlar üçin amatly bolmagyny gazanmak maksat edinilýär.

 Häzirki döwürde nagt däl hasaplaşyklaryň amatlyklaryny her ädimde görmek bolýar. Hormatly Prezidentimiziň alyp barýan parasatly ýolbaşçylygynda amala aşyrylýan bank ulgamyndaky özgertmeleriň ählisi ýurdumyzyň raýatlarynyň hal-ýagdaýyny has-da gowulandyrmaga, olaryň ýaşaýyş durmuş derejelerini dünýäniň ösen ýurtlarynyň derejesine ýetirmäge gönükdirilendir.  

“Türkmenistan — rowaçlygyň Watany” diýlip yglan edilen 2019-njy ýylda, milli ykdysadyýetimiziň mundan beýläk-de berkidilmegi, halkara jemgyýetçiligindäki ornunyň has-da belende galmagy, dürli ugurlardaky giň göwrümli we ähmiýetli taslamalaryň durmuşa geçirilmegi üçin ähli mümkinçilikler bar.

Bu işleriň ählisi halkymyzyň abadan durmuşyny üpjün etmek ugrunda uly tagallalar edýän Gahryman Arkadagymyzyň «Döwlet adam üçindir!» diýen ynsanperwer ýörelgesiniň durmuşymyzyň ähli ugurlarynda öz beýanyny tapýandygyna şaýatlyk edýär. Hormatly Prezidentimiziň alyp barýan parasatly ýolbaşçylygynda amala aşyrylýan bank ulgamyndaky özgertmeleriň ählisi ýurdumyzyň raýatlarynyň hal-ýagdaýyny has-da gowulandyrmaga, olaryň ýaşaýyş durmuş derejelerini dünýäniň ösen ýurtlarynyň derejesine ýetirmäge gönükdirilendir.  

Milli ykdysadyýetimizi diwersifikasiýalaşdyryp ösdürmek ugrunda ýadawsyz tagallalary edýän Gahryman Arkadagymyzyň jany sag, ömri uzak bolsun. Il-ýurt bähbitli, umumadamazat ähmiýetli alyp barýan işleri mundan beýläk hem rowaç alsyn!

Türkmenistanyň Ministrler Kabinetiniň sanly wideoaragatnaşyk arkaly mejlisi

/   Türkmen döwlet habarlar agentligi (TDH)  /   02.05.2019  /  

Şu gün hormatly Prezidentimiz Gurbanguly Berdimuhamedow sanly wideoaragatnaşyk arkaly Ministrler Kabinetiniň nobatdaky mejlisini geçirdi. Mejlisde ykdysadyýetimiziň pudaklarynda dört aýyň dowamynda ýerine ýetirilen işleriň jemlerine, ýurdumyzy durmuş-ykdysady taýdan ösdürmegiň döwlet maksatnamalaryny durmuşa geçirmegiň barşyna, şeýle hem türkmenistanlylaryň abadan durmuşynyň üpjün edilmegine gönükdirilen içeri syýasatyň käbir meselelerine garaldy.

Hormatly Prezidentimiz Gurbanguly Berdimuhamedow Ministrler Kabinetiniň Başlygynyň orunbasary G.Myradowa söz berdi. Wise-premýer 2019-njy ýylyň ýanwar — aprel aýlarynyň makroykdysady görkezijileri barada hasabat berdi. Milli Liderimiziň ýolbaşçylygynda ýurdumyzyň ykdysadyýetiniň okgunly ösüşine gönükdirilen toplumlaýyn çäreleriň üstünlikli amala aşyrylmagy netijesinde, ähli pudaklaryň durnukly ösüşiniň üpjün edilýändigi bellenildi.

Hasabat döwründe jemi içerki önümiň ösüşi 6,2 göterim derejesinde saklandy.

milli ykdysadyýetimiziň ähli pudaklarynyň durnukly ösüşini üpjün etmek bilen baglanyşykly meseleleriň çözgüdine hemmetaraplaýyn we düýpli çemeleşilýändigi bellenildi. Şol bir wagtyň özünde hormatly Prezidentimiz Gurbanguly Berdimuhamedowyň ýolbaşçylygynda işlenip taýýarlanylan döwlet maksatnamalaryndan gelip çykýan wezipeleriň ýerine ýetirilmegine toplumlaýyn çemeleşilýär.

Şunuň bilen baglylykda, bu wezipeleriň üstünlikli çözülmegi ugrunda degişli düzümleriň sazlaşykly işleri üpjün edilýär. Şunda ähli pudaklara täzeçil usullaryň, häzirki zaman tejribeleriniň ornaşdyrylmagyna, hususan-da, sanly ykdysadyýetiň ösdürilmegine möhüm ähmiýet berilýär.

Milli Liderimiz Gurbanguly Berdimuhamedow daşary ýurtlardan getirilýän harytlaryň ornuny tutýan önümleriň önümçiligini döretmek, öz önümlerimiziň iberilýän möçberini artdyrmak boýunça bellenen meýilnamalarymyzy ýerine ýetirmek üçin hem täsirli çäreleri görmegiň gerekdigini belledi.

Şeýle hem maliýe-bank ulgamynyň edaralarynyň sanly ulgamy ornaşdyrmak, döwlet eýeçiligindäki kärhanalary we desgalary hususylaşdyrmak hem-de paýdarlar jemgyýetlerine öwürmek babatdaky işlerini jikme-jik seljermeli.

Garaşsyz döwletimiziň içeri syýasaty barada aýdylanda bolsa, şu ýylyň dört aýynyň netijeleri ätiýaçdaky daşarky we içerki serişdelerimiziň ýeterlik derejede bolmagy bilen birlikde, Hökümetiň alyp baran işiniň bize jemi içerki önümiň ýokary ösüş depginini saklap galmaga mümkinçilik berendigini görkezýär. Jemi içerki önümiň ýokary derejesi ykdysadyýetimiziň ähli pudaklarynyň diýen ýaly goşan oňyn goşandy bilen hem üpjün edildi.

Biz ygtybarly salgyt-býujet we pul-karz syýasatyny alyp barýarys. Netijede, hususy we döwlet üpjünçilik ulgamlaryna goýulýan maýa goýumlarynyň möçberleri artýar diýip, döwlet Baştutanymyz belledi.

Hasabat döwründe ortaça aýlyk zähmet haky 9,5 göterim köpeldi. Milli pulumyz manadyň hümmeti hem bir derejede durnukly saklanyp galýar.

Ykdysadyýetimizi diwersifikasiýa ýoly bilen ösdürmegiň çäklerinde biz daşary ýurtlardan getirilýän harytlaryň ornuny tutýan önümleri özümizde öndürmek we öz önümlerimiziň eksporta iberilýän möçberlerini artdyrmak, şeýle hem elektron senagaty döretmek boýunça kabul eden döwlet maksatnamalarymyzy üstünlikli amala aşyrýarys diýip, hormatly Prezidentimiz Gurbanguly Berdimuhamedow nygtady.

Şunuň bilen hormatly Prezidentimiz Gurbanguly Berdimuhamedow Ministrler Kabinetiniň sanly wideoaragatnaşyk arkaly mejlisini tamamlap, ähli hökümet agzalaryna Watanymyzyň gülläp ösmegi ugrunda alyp barýan işlerinde uly üstünlikler arzuw etdi.

Türkmenistanda şypahana hyzmatlary dünýä derejesine çykýar: «Awaza» şypahanasy

  /   Türkmen döwlet habarlar agentligi (TDH)  /   29.07.2019  /  

Hormatly Prezidentimiz Gurbanguly Berdimuhamedowyň hemişelik üns merkezinde saklanylýan halkymyzyň we ýurdumyzyň her bir raýatynyň saglygy hem-de abadançylygy baradaky alada Türkmenistanyň döwlet syýasatynyň ileri tutulýan ugurlarynyň birine öwrüldi. Milli Liderimiziň yzygiderli tagallasy netijesinde, ýurdumyz halkymyzyň saglygyny goramak we pugtalandyrmak, jemgyýetimizde sagdyn durmuş ýörelgelerini berkitmek babatda belent sepgitleri eýeledi.

Döwlet Baştutanymyz durmuş meseleleriniň çözgüdinde ýokary hünärli işgärleriň taýýarlanylmagyna, lukmançylyk ylmynyň ösdürilmegine, keselleriň öňüni almagyň we şolary bejermegiň öňdebaryjy usullarynyň ornaşdyrylmagyna, oňyn dünýä tejribeleriniň öwrenilmegine, aýratyn-da, döwrebap şypahana-dynç alyş ulgamynyň döredilmegine möhüm ähmiýet berýär.

Ýurdumyzyň özboluşly howa gurşawy şypahana düzümini ösdürmegiň möhüm şertini emele getirýär. Dürli tebigy aýratynlyklar Türkmenistanyň halkara derejesindäki şypahana ulgamyna öwrülmegine mümkinçilik döredýär.

Döwlet Baştutanymyzyň başlangyjy boýunça «Awaza» milli syýahatçylyk zolagynyň döredilmegi munuň aýdyň subutnamasydyr. Onuň ösüş konsepsiýasyna laýyklykda, Hazaryň kenarynda ýokary derejeli şypahanalaryň, bejeriş bölümleri bolan myhmanhanalaryň, çagalar sagaldyş merkezleriniň gurluşygy dowam edýär.

Milli Liderimiz Gurbanguly Berdimuhamedowyň belleýşi ýaly, bu giň gerimli taslamanyň baş maksady deňiz ýakasynyň ägirt uly syýahatçylyk mümkinçiliklerini ýurdumyzyň ajaýyp tebigatynyň özleşdirilmegini üpjün etmekden, şolary adamlaryň hyzmatyna gönükdirmekden ybaratdyr.

Geçen ýyl döwlet Baştutanymyzyň gatnaşmagynda Hazaryň ekologiýa taýdan arassa kenarynda ýurdumyzyň şypahana düzüminiň nobatdakysy bolan Awaza şypahanasynyň açylyş dabarasy boldy. Ýokary halkara ölçeglerine doly laýyk gelýän bu toplum birbada 200 adamy kabul etmäge niýetlenendir.

19 müň inedördül metre golaý meýdany bolan şypahananyň çägine gireniňde, onuň diňe bir şypahana däl-de, eýsem, ähli degişli düzümi bolan giden dynç alyş şäherçesidigine göz ýetirýärsiň.

Toplumyň 9 gatly esasy binasy altyn öwüşginli aýnalary we ajaýyp bezegleri bilen bu ýere gelýänleri ýokary derejeli myhmanhana hyzmaty bilen kabul edýär. Şypahananyň işgärleriniň hemmesiniň lukmançylyk ulgamyna degişli hünärmenleriň lybasynda bolmagy bu ýerde ýokary hünärli işgärleriň adamlaryň saglygy ugrunda degişli işleri alyp barýandygyna güwä geçýär. Şypahanada saglygyňy berkitmek we wagtyňy netijeli geçirmek üçin ähli zerur şertler bar.

Özboluşly binagärlik çözgüdi bolan ak mermerli toplumda bir we iki orunlyk otaglar, mümkinçiligi çäkli bolan adamlara niýetlenen jaýlar, şeýle hem häzirki zaman ölçeglerine laýyk gelýän saýlama otaglar bar. Hormatly Prezidentimiz Gurbanguly Berdimuhamedowyň belleýşi ýaly, ýurdumyzyň şypahanalarynda dynç alýanlar we saglygyny berkidýänler üçin ähli zerur şertler üpjün edilmelidir.

Binanyň myhmanhana görnüşinde bolmagyna garamazdan, bu ýerde rahatlyk, asudalyk höküm sürýär. Näsaglar gündelik hojalyk aladalaryndan saplanyp, özünde oňaýly dynç almak mümkinçilikleri döredilen alada bilen gurşalýar.

Merkeziň ýöriteleşdirilen bölümleri bejeriş-dikeldiş hyzmatlarynyň hem-de dürli keselleri anyklamak, şol sanda dem alyş ýollarynyň, daýanç-hereket ediş ugurlarynyň, nerw, endokrin, ýürek-damar keselleriniň bejergileriniň dürli görnüşleri üçin niýetlenendir.

Şypahanada ýüzüş howuzlary bolan gidroterapiýa, SPA, maslahat beriş-anyklaýyş, dikeldiş, fizioterapiýa, bejeriş bedenterbiýesi bölümleri, rentgenografiýa, ultrases barlaglar, elektrokardiografiýa, elektroterapiýa, bejeriş owkalamasy, akupunktura otaglary, kliniki barlaghanalar hereket edýär.

Mundan başga-da, bu ýerde otolaringolog, stomatolog lukmanlarynyň ýokary derejeli hyzmatlaryndan peýdalanmak mümkinçiligi döredildi. Bölümleriň dälizlerinde üýşüp duran adamlar ýok. Bu ýerde bejeriş hyzmatlary täzeçil esasda guralyp, adamlara bökdençsiz hyzmat edilýär.

Şypahananyň çäginde tebigy çeşmäniň ýanyndaky 600 metr çuňlugy bolan dik guýy bejeriş-mineral suwy bilen yzygiderli üpjün edýär. Onuň düzüminde ýod, brom, hlor, gidrokarbonat we kalsiý, magniý, natriý bar.

Binanyň aşaky gatynda balnoterapiýa we palçyk bilen bejeriş bölümleri ýerleşýär. Şolarda mineral suw bilen bejermek üçin niýetlenen täze görnüşdäki wannalar goýuldy. Bu ýerde suwasty owkalama we oňurgany suwasty çekmek ýaly hyzmatlar ýerine ýetirilýär. Mundan başga-da, bu ýerde el we aýak üçin niýetlenen 4 kameraly wannalar bar.

Hormatly Prezidentimiz Gurbanguly Berdimuhamedow özüniň «Türkmenistan — melhemler mekany» kitabynda mineral suwlaryň, oňaýly howa gurşawynyň, şypahana hyzmatlarynyň adam bedenine edýän oňyn täsiri barada giňişleýin gürrüň berýär.

Mineral wannalar bilen birlikde, ýagtylyk bilen bejergi almak bolýar. Bejerişiň bu görnüşi köpugurly häsiýeti bilen, adamyň ýagdaýyna köptaraply täsir edýär.

Şeýle hem bu ýerde dürli görnüşdäki bejeriş häsiýeti bolan duşlar, şol sanda Şarko, suw bejeriş çäreleri, parafin, ozekerit, bejeriş häsiýetli laý we Mollagara kölünden getirilen palçyklar bilen bejergiler alnyp barylýar.

Bu ýerde ýola goýlan bejerişleriň hemmesi peýdalydyr we örän ýakymlydyr. Şolary dürli keselleri bejermekde ulanmak bilen bir hatarda, rahatlandyryjy, adamlaryň ýüz keşbini gowulandyrýan, kosmetologiýa serişdeleri hökmünde kabul etmek bolýar.

Dikeldiş merkeziniň birinji gatynda akwatrenažýor, suwasty ylgaw ýodalary ýaly iň täze lukmançylyk enjamlary bilen üpjün edilen deňiz we mineral suwlary bolan gidroterapiýa bölümleri hereket edýär.

Daýanç-hereket ediş synalarynda keseli bolan, şikes alan ýa-da operasiýa geçiren näsaglar üçin howza girmäge we çykmaga niýetlenen ýörite enjamlar hereket edýär. Suw bilen bejeriş almagyň köplenç halatda adaty görnüşdäki bejerişden has bähbitli bolýandygyny bellemeli. Bu ýerde bellenilen maşklar näsagyň ýagdaýyna görä kesgitlenilýär we bejeriş bedenterbiýesi boýunça ýörite hünärmenleriň gözegçiliginde ýerine ýetirilýär.

SPA bölüminde ýörite enjamlaryň kömegi arkaly akwaowkalama, krioterapiýa, baroterapiýa, infragyzyl şöhleler, gury we türk hammamy, bugly hammam, galoterapiýa, aromaterapiýa, bejeriş owkalamasy hem-de Kneýp boýunça suw bejerişi ugurlary bilen adamlaryň synasyna oňyn täsiri bolan döwrebap we netijeli usullar we beýlekiler ulanylýar.

Kriokameranyň kömegi arkaly 60 derejeden 120 derejä çenli sowuk howa arkaly bejermek usuly ýola goýuldy. Munuň özi adam synasynyň ätiýaçdaky mümkinçiliklerini işjeňleşdirýär we içki synalaryň işini artdyrýar. Bu usul diňe bir kesgitlenen kesellerde däl, eýsem, kuwwatlandyryjy we estetiki lukmançylyk serişdesi hökmünde ulanylýar. Agaçdan taýýarlanylan infragyzyl otagy gyzdyrylan mahaly peýdaly fitonsitleri bölüp çykarýar we adam synasynyň arassalanylmagyny üpjün edýär.

Binanyň ikinji gatynda häzirki zaman ylmy esasynda enjamlaşdyrylan maslahat beriş-anyklaýyş bölümi ýerleşýär. Bu ýerde newrologiýa, ortopediýa, dermatologiýa, kardiologiýa, EKG, rentgen, oftalmologiýa, otolaringologiýa, endokrinologiýa otaglary hereket edýär.

Döwlet Baştutanymyz Gurbanguly Berdimuhamedow saglygy goraýyş ulgamynyň işini mundan beýläk-de kämilleşdirmek maksady bilen, ylmy-barlag işlerini geçirmegiň wajypdygyny belleýär. Şunuň bilen baglylykda, şypahanada giň ugry bolan degişli enjamlar we beýleki ýörite serişdeler bilen üpjün edilen köpugurly barlaghanalaryň bardygyny bellemeli.

Üçünji gatda dikeldiş lukmançylygy hünärmenleri üçin täzeçil tehnologiýalary özünde jemleýän dikeldiş we fizioterapiýa bölümleri ýerleşýär. Bu ýerde ýokary hünärli lukmanlar näsaglara bejeriş bedenterbiýesi boýunça hyzmatlary hödürleýär. Döwrebap usullaryň giň görnüşi, dikeldiş meselelerine bolan özboluşly çemeleşmeler oňyn netijeleri gazanmaga mümkinçilik berýär. Binanyň fitnes zaly häzirki zaman trenažýorlary we beýleki zerur enjamlar bilen üpjün edildi.

Bu ýerde maşklar ýörite maksatnama esasynda işlenilip taýýarlanylýar, näsaglaryň dürli toparlary üçin lukmanlar hem-de usulyýetçi-hünärmenler tarapyndan birnäçe maşklar hödürlenilýär.

Awaza şypahanasynyň fizioterapiýa bölümi oňurga, ýürek-damar, dem alyş ýollary kesellerini, insultdan soňky dikeldiş we şikesleri bejermekde aňrybaş netijelere gönükdirilen hyzmatlaryň giň görnüşlerini hödürleýär.

Hormatly Prezidentimiz Gurbanguly Berdimuhamedowyň belleýşi ýaly, elektrik togunyň, elektrik, magnit ýa-da elektromagnit ýaly usullaryň ulanylmagy bogunlaryň hereketini işjeňleşdirmäge, agyryny aýyrmaga, öýjüklerdäki metabolik ýagdaýy gowulandyrmaga mümkinçilik berýär.

Şeýle hem näsaglary bejermek üçin mehanoterapiýa usuly ulanylýar. Munuň özi bogunlardaky hereketi ösdürmek üçin ýörite taýýarlanylan enjamlarda fiziki hereketleri ýerine ýetirmekden ybaratdyr. Ol kesel ýa-da şikes zerarly hereketden galan daýanç synalaryny dikeltmäge gönükdirilendir. Şeýle hem bu ýerde asma görnüşli bejergi bolan sling-terapiýa ulanylýar.

Hususan-da, bejeriş döwründe näsag ýörite lenta arkaly asma bejergini alýar. Munuň özi bogunlaryň çydamlylygyny ýokarlandyrýar, adam synalaryny berkidýär we saglygyňy gowulandyrýar. Umuman, bejergi lukmançylyk görkezijileri bolşy ýaly, türgenler üçin tälim görnüşinde, oturyp işleýän adamlaryň saglygyny berkitmekde ulanylyp bilner.

Bu ýerde dynç alýanlar dümewiň, ORWI, LOR keselleriniň öňüni almak we şolary bejermek boýunça lukmançylyk hyzmatlaryndan peýdalanyp bilerler. Şonuň netijesinde gan aýlanyşy, öýjüklerdäki alyş-çalyş işi gowulanýar we ähli synalaryň hereketi işjeňleşýär.

Mundan başga-da, «Awaza» şypahanasynda gysylan howa arkaly owkalama, lazeroterapiýa, aromoterapiýa, diwarlarynda we ýerde köp gatly duz örtügi bolan otagda galoterapiýa ýaly görnüşler näsaglaryň hyzmatynda. Bu usul emeli ýagdaýda mikroklimaty döretmäge we ýerasty duzly gowaklaryň şertlerine ýakyn ýagdaýy döretmäge gönükdirilendir. Umuman, bu ýerde näsaglar üçin aňrybaş amatlylygyň, lukmanlar üçin hem ähli ýagdaýa degişli derejede gözegçilik etmek mümkinçilikleriniň döredilendigini bellemeli. Işleriň köp bölegi awtomatik usulda amala aşyrylýar.

Şypahanada näsaglaryň amatly dynç almagy üçin hem oňat şertler göz öňünde tutuldy. Bu ýerde kitaphana, internet-zaly, bilýard otagy, açyk howuz, çaýhana, toparlaýyn oýunlar üçin niýetlenen sport meýdançasy we tennis korty bar. Fitobarda bejeriş ähmiýeti bolan içgiler, dermanlyk otlardan taýýarlanylan çaýlar we beýleki serişdeler hödürlenilýär.

Mälim bolşy ýaly, 20-nji iýulda, ýurdumyzyň saglygy goraýyş edaralarynyň işgärleriniň hünär baýramçylygynyň öňüsyrasynda Türkmenistanyň Prezidenti, Ylymlar akademiýasynyň akademigi, lukmançylyk ylymlarynyň doktory Gurbanguly Berdimuhamedowyň «Türkmenistanyň dermanlyk ösümlikleri» atly düýpli ylmy işiniň 11-nji jildiniň tanyşdyrylyş dabarasy boldy. Kitapda giňişleýin ylmy ugurlar bilen bir hatarda, türkmen topragynyň ajaýyp dermanlyk serişdeleri hakyndaky giňişleýin we peýdaly maglumatlar möhüm orun eýeleýär.

Deňiz suwy, ýokary ýod ionlary bolan howa, mineral suwlar we Awazanyň özboluşly ösümlik dünýäsi tebigatyň bejerijilik güýjüni özünde jemleýär. Milli Liderimiziň başlangyjy esasynda bina edilen şypahanada umumy sagaldyş, bedeniňi berkitmek we durmuşa höwesiňi ýokarlandyrmak üçin zerur ähli mümkinçilikler bar.

Hazaryň ekologiýa taýdan arassa kenaryndaky deňiz şypahana ulgamy çägini giňeldip, ýurdumyzda we daşary döwletlerde ägirt uly meşhurlyk gazanýar. Munuň özi mazmuny we gerimi boýunça ägirt uly taslamanyň uly geljeginiň bardygynyň anyk subutnamasydyr.

Täzeçil we öňdebaryjy inženerçilik-tehniki çözgütler, hyzmatlaryň ýokary derejesi türkmen topragynyň bu künjeginiň halkara syýahatçylyk we şypahana-dynç alyş merkezi hökmünde ykrar edilmeginde aýratyn ähmiýetlidir.

Şeýlelikde, Türkmenistanyň köp sanly döwrebap şypahanalarynyň dünýä derejesine eýedigi baradaky makalalar toplumy milli Liderimiziň ýurdumyzda düýpli lukmançylyk ylmy esasynda şypahana we dynç alyş ulgamyny ösdürmek boýunça alyp barýan syýasatynyň üstünliklere beslenýändigini hem-de giň gerimlidigini we öňdengörüjiliklidigini äşgär edýär we sagdyn durmuş ýörelgelerini pugtalandyrýar.

Milli lukmançylygy düýpli ösdürmekde, ony ýokary derejelere çykarmakda Türkmenistanyň Prezidenti, akademik, lukmançylyk we ykdysady ylymlaryň doktory, professor Gurbanguly Berdimuhamedowyň işläp taýýarlan «Saglyk» Döwlet maksatnamasy möhüm orun eýeleýär. Maksatnamanyň 24 ýylyň dowamynda tapgyrlaýyn esasda amala aşyrylmagy netijesinde netijeli jemgyýetçilik saglygy goraýyş ulgamy emele geldi.

Häzirki döwürde ýurdumyzda saglygy goraýyş ulgamyny Bütindünýä saglygy goraýyş guramasynyň standartlaryna laýyklykda kämilleşdirmek boýunça ägirt uly işler alnyp barylýar. Hususan-da, eneligiň we çagalygyň saglygyny goramak, birnäçe ýokanç keselleri doly ýok etmek işleri üpjün edildi. Ilatymyz ýerli dermanlyk ösümliklerden taýýarlanan dermanlar we lukmançylyk serişdeleri bilen doly üpjün edildi.

Döwlet Baştutanymyzyň ýadawsyz tagallasy netijesinde, ýurdumyzda sagdyn iýmitlenmek, ýokanç däl keselleriň öňüni almak, zyýanly endiklerden el çekmek, zähmeti we dynç alşy utgaşdyrmak, sport bilen yzygiderli meşgullanmak ýaly ugurlar berkidilýär. Bu çäreler adam ömrüniň uzalmagyny, keselçiligiň derejesiniň peselmegini üpjün etdi. Şeýle hem raýatlaryň öz saglygyny goramak babatda sowatlylyk düşünjesi ýokarlandy.

«Açyk gapylar» syýasatynyň durmuşa geçirilmegi netijesinde daşary ýurtlar bilen hyzmatdaşlyk gatnaşyklary giňeldilýär. Saglygy goraýyş ulgamynda Germaniýanyň, Awstriýanyň, Ýaponiýanyň, ABŞ-nyň, Koreýa Respublikasynyň, Russiýanyň, Belarusuň, Türkiýäniň we beýleki döwletleriň lukmançylyk hem-de ylmy-barlag edaralary bilen gatnaşyklar ýola goýuldy we işjeňleşdirilýär.

Milli Liderimiz şeýle gatnaşyklaryň ösdürilmegine hemmetaraplaýyn goldaw berýär. Şunlukda, ýurdumyzyň saglygy goraýyş ulgamynda lukmançylyk hyzmatlarynyň görnüşleri we hili ýokarlanýar. Olar iň gowy Ýewropa standartlaryna laýyk getirilýär hem-de olarda öňdebaryjy tehnologiýalar, enjamlar ornaşdyrylýar.

Bütindünýä saglygy goraýyş guramasynyň bilermenleriniň belleýişleri ýaly, hormatly Prezidentimiz Gurbanguly Berdimuhamedowyň amala aşyrýan syýasaty netijesinde Türkmenistan öňdebaryjy daşary ýurt tejribeleriniň esasynda saglygy goraýşyň milli ugruny kemala getirmekde oňyn netijeler gazandy. Munuň özi dünýäniň köp ýurtlary üçin nusgalykdyr.

Türkmenistanyň Ministrler Kabinetiniň giňişleýin mejlisi

  /   Türkmen döwlet habarlar agentligi (TDH)  /   12.04.2019  /  

Şu gün hormatly Prezidentimiz Gurbanguly Berdimuhamedow Ministrler Kabinetiniň giňişleýin mejlisini geçirdi. Onda şu ýylyň birinji çärýeginiň netijeleri jemlenildi, degişli hasabatlar diňlenildi we amala aşyrylan işlere baha berildi, ýurdumyzy durmuş-ykdysady taýdan ösdürmegiň ileri tutulýan wezipeleri ara alnyp maslahatlaşyldy hem-de birnäçe guramaçylyk meselelerine garaldy.

Hormatly Prezidentimiz mejlisiň gün tertibini yglan edip, Ministrler Kabinetiniň Başlygynyň orunbasary G.Myradowa söz berdi. Wise-premýer şu ýylyň ýanwar-mart aýlarynda milli ykdysadyýetimiziň ösüşiniň netijeleri barada hasabat berdi. Habar berlişi ýaly, halk hojalyk toplumynyň ähli pudaklarynda ýokary önümçilik görkezijileri gazanyldy.

Makroykdysady görkezijiler munuň subutnamasydyr. Jemi içerki önümiň ösüş depgini 6,2 göterim derejesinde üpjün edildi.

Ýurdumyzyň iri we orta kärhanalarynda ortaça aýlyk zähmet haky geçen ýylyň birinji çärýegi bilen deňeşdirilende, 9,4 göterim ýokarlandy. Hasabat döwründe zähmet haklary, pensiýalar, döwlet kömek pullary we talyp haklary öz wagtynda hem-de doly tölenildi.

Ýurdumyzyň ähli welaýatlarynda önümçilik we durmuş-medeni maksatly desgalaryň gurluşyklary alnyp barylýar. Hasabat döwründe maliýeleşdirmegiň ähli çeşmeleriniň hasabyna özleşdirilen maýa goýumlaryň möçberi 5 milliard manada barabar boldy.

Ýanwar-mart aýlarynda ministrlikler, pudaklaýyn dolandyryş edaralary we häkimlikler tarapyndan «Türkmenistanyň Prezidentiniň ýurdumyzy 2019 — 2025-nji ýyllarda durmuş-ykdysady taýdan ösdürmegiň Maksatnamasyny» durmuşa geçirmek boýunça çäreleriň meýilnamasyna laýyklykda, degişli işler alnyp baryldy.

Soňra maliýe we ykdysadyýet ministri B.Bazarow garalýan döwürde Döwlet býujetiniň ýerine ýetirilişi barada hasabat berdi. Şu ýylyň 1-nji apreli ýagdaýyna görä, ýurdumyzyň baş maliýe meýilnamasynyň girdeji bölegi 104,7 göterim, çykdajy bölegi bolsa 84,3 göterim derejesinde ýerine ýetirildi.

Maliýeleşdirmegiň ähli çeşmeleriniň milli ykdysadyýetimizi ösdürmäge gönükdirilen maýa goýumlarynyň möçberi jemi içerki önümiň 22,3 göterimine barabar boldy. 2019-njy ýyl üçin maýa goýum maksatnamasy 12,9 göterim berjaý edildi. Özleşdirilen düýpli maýa goýumlaryň 45,1 göterimi önümçilik hem-de 54,9 göterimi durmuş-medeni maksatly binalara gönükdirildi.

Soňra Merkezi bankyň başlygy M.Annadurdyýew şu ýylyň birinji çärýeginde alnyp barlan işleriň netijeleri barada hasabat berdi.

Şunuň bilen baglylykda, harytlaryň eksport edilmeginden hem-de hyzmatlaryň ýerine ýetirilmeginden ministrlikleriň we pudak edaralarynyň hasaplaryna daşary ýurt pulundaky serişdeleriň gelip gowuşmagynyň meýilnamasynyň ýerine ýetirilişi barada habar aýdyldy.

Soňra hormatly Prezidentimiz Gurbanguly Berdimuhamedow hasabatlary diňläp hem-de mejlise gatnaşyjylara ýüzlenmek bilen, ykdysadyýeti dolandyrmagyň gurluşyny kämilleşdirmek üçin pudaklarda alnyp barylýan işleriň netijeliligine uly üns berip, bu işleriň jikme-jik öwrenilmelidigini belledi.

Milli Liderimiz bank ulgamynda geçirilýän özgertmeleri işjeňleşdirmegiň zerurdygy barada aýtmak bilen, ykdysadyýetimize mümkin boldugyça maýa goýumlaryny köpräk çekmek boýunça netijeli çäreleri görmegiň wajypdygyny nygtady. Döwlet Baştutanymyz sanly ulgama geçmek, ýurdumyzy senagat taýdan ösdürmek, daşary ýurtlardan getirilýän harytlaryň ornuny tutýan önümleri özümizde öndürmek we eksporta iberilýän harytlaryň möçberini artdyrmak boýunça kabul edilen maksatnamalaryň möhümdigini belläp geçdi.

Hormatly Prezidentimiz energiýa serişdelerini dünýä bazarlaryna diwersifikasiýa ýoly bilen ibermek işlerini netijeli dowam etmek, Türkmenistan — Owganystan — Pakistan — Hindistan gaz geçirijisiniň taslamasyny durmuşa geçirmek boýunça alnyp barylýan işleri çaltlandyrmagy tabşyryldy.

Hormatly Prezidentimiz nebiti we gazy gaýtadan işlemek üçin häzirki zaman tehnologiýalaryny önümçilige ornaşdyrmagyň zerurdygyna ünsi çekip, ýurdumyzda daşary döwletlerden getirilýän harytlaryň ornuny tutýan önümleri öndürmek we eksport edilýän harytlaryň möçberini artdyrmak boýunça kabul edilen döwlet maksatnamalarynyň möhüm ähmiýete eýedigini belläp, bu ugurdaky işleriň depginini güýçlendirmegiň zerurdygyna ünsi çekdi .

Şeýle hem döwlet Baştutanymyz Ahal welaýatynda gurulýan, tebigy gazy gaýtadan işläp, benzin öndürýän gazhimiýa toplumynyň dabaraly açylyşyna häzirden gowy taýýarlyk görmegi tabşyrdy.

Ykdysadyýetimizde özgertmeleri amala aşyrmaga telekeçiler giňden çekilýär.Ýakynda Türkmenistanda bolan Halkara pul gaznasynyň wekiliýeti geçirýän özgertmelerimiziň saýlanyp alnan ugrunyň dogrudygyny tassyklady we gazanan netijelerimize gowy baha berdi diýip, hormatly Prezidentimiz Gurbanguly Berdimuhamedow belledi.

Ministrler Kabinetiniň giňişleýin mejlisini jemläp, hormatly Prezidentimiz Gurbanguly Berdimuhamedow oňa gatnaşyjylara berk jan saglyk, maşgala abadançylygyny, özygtyýarly Watanymyzyň mundan beýläk-de gülläp ösmeginiň bähbidine alyp barýan işlerinde uly üstünlik arzuw etdi.

Hormatly Prezidentimiz Gurbanguly Berdimuhamedow senagat-innowasion toplumyň açylyşyna gatnaşdy

 Türkmen döwlet habarlar agentligi (TDH)  /   28.06.2019  /   

28.06.2019  hormatly Prezidentimiz Gurbanguly Berdimuhamedow Ahal welaýatynda gurlan täze iň döwrebap senagat toplumynyň — tebigy gazdan benzin öndürýän zawodyň açylyş dabarasyna gatnaşdy.

Bu möhüm maýa goýum taslamasy milli Liderimiziň başyny başlan Türkmenistanyň energetika strategiýasyny üstünlikli durmuşa geçirmegiň ýolunda nobatdaky ädimdir. Şol strategiýanyň esasy ugry gazy we nebiti gazyp almagyň mukdaryny artdyrmak, türkmen energiýa serişdelerini eksport etmegiň köptaraply ulgamyny kemala getirmek bilen bir hatarda, ýangyç-energetika toplumyny düýpli döwrebaplaşdyrmakdan hem-de diwersifikasiýa ýoly bilen ösdürmekden ybaratdyr.

Senagat möçberde tebigy gazdan ekologiýa taýdan arassa sintetik awtoulag ýangyjynyň çykaryljak dünýäde ilkinji zawoddygyny aýratyn bellemek gerek.

Bu ulgamda kabul edilen maksatnamalaryň hem-de bellenen meýilnamalaryň ýerine ýetirilmegi Watanymyzyň yzygiderli ösüşine, türkmenistanlylaryň hal-ýagdaýynyň durnukly ýokarlanmagyna hyzmat etmegine niýetlenendir. Şoňa görä-de, Ahal welaýatynda gurlan iri senagat desgasynyň «Türkmenistan — rowaçlygyň Watany» diýen şygar astynda geçýän 2019-njy ýylda işläp başlamagynyň özboluşly manysy bardyr.

Täze senagat toplumy «Türkmengaz» döwlet konserniniň hem-de «Kawasaki Heavy Industries Ltd.» (Ýaponiýa) we «Rönesans Endüstri Tesisleri Inşaat Sanaýi ve Ticaret A.Ş.» (Türkiýe) kompaniýalarynyň konsorsiumynyň bilelikdäki tagallalary bilen guruldy. Bu baradaky degişli ylalaşyga 2013-nji ýylyň sentýabrynda hormatly Prezidentimiz Gurbanguly Berdimuhamedowyň Ýaponiýa bolan resmi saparynyň çäklerinde gol çekilendigini ýatlamak gerek. 2014-nji ýylyň awgustynda döwlet Baştutanymyzyň gatnaşmagynda dabaraly ýagdaýda kärhananyň düýbi tutuldy.

Zawodda her ýyl ekologiýa taýdan arassa, EURO-5 ölçeglerine laýyk gelýän EСО-93 sintetik benziniň 600 müň tonnasy, şeýle hem ugurdaş önümlerden suwuklandyrylan gazyň 115 müň tonnasy we düzüminde kükürt bolmadyk arassalanan dizel ýangyjynyň 12 müň tonnasy çykarylar.

Ýeri gelende aýtsak, sintetik benzin nebiti gaýtadan işlemek arkaly alynýan adaty benzinlere diňe bir bäsdeş bolman, eýsem, energiýa serişdesiniň täze görnüşi bolup durýar. Ol hereketlendirijileriň gurluşyny üýtgetmezden, awtoulag ýangyjy hökmünde-de ulanylyp bilinýär we mundan başga-da, şepbeşikligi ýokary bolan nebiti garmaga, şeýle hem nebitiň gaýtadan işlenmeginden alnan benzinleriň görnüşleri bilen goşmaga laýyk gelýär. Bu bolsa ýangyjyň ekologiýa taýdan arassa görnüşlerini öndürmäge mümkinçilik berýär.

Döwlet Baştutanymyz daşary ýurt kompaniýalaryny biziň giň gerimli üpjünçilik we senagat taslamalarymyza maýa goýumlaryny goýmaga nähili güýjüň çekýändigi barada aýdyp, elbetde, olary ykdysady bähbidiň çekýändigini, sebäbi, ata Watanymyzyň ägirt köp tebigy serişdelerine eýedigini belledi. Şol baýlyklary netijeli ulanmak, olary diňe bir döwletimiziň ykdysady kuwwatyny artdyrmagyň, mähriban halkymyzyň hal-ýagdaýyny has-da ýokarlandyrmagyň çeşmesine öwürmek bilen çäklenmän, eýsem, köp sanly dünýä meselelerini çözmegiň hem serişdesine öwürmäge mümkinçilik berýär diýip, milli Liderimiz aýtdy.

Bu bolsa goşmaça gymmaty ýokary bolan harytlary öndürmegiň ähli tapgyrlaryny döretmek üçin ägirt uly çig mal gorlaryndan başga-da, Türkmenistanyň sebit bazarlarynda geljegi uly bolan täsirli döwlet hökmünde daşary ýurt işewürlerini özüne çekmegine hem ýardam berýär diýip, hormatly Prezidentimiz Gurbanguly Berdimuhamedow sözüni dowam etdi.

Muňa jemi içerki önümiň ösüş depgini boýunça Türkmenistanyň Merkezi Aziýada iň ýokary görkezijini (bütin dünýäde ýokary görkezijileriň birini) gazanmagy hem doly şaýatlyk edýär. Ýurdumyzyň dünýäniň hojalyk gatnaşyklary ulgamyna, şol sanda üstaşyr-ulag geçelgelerini we innowasion-senagat taýdan ösüşiň täze ugurlaryny döretmek arkaly işjeň goşulýandygy görkezýär.

Häzirki döwürde dünýä dördünji senagat rewolýusiýasyny başdan geçirýär. Biziň ýurdumyz hem tehnologiýalary we nou-haulary alyşmak, ylmy köp talap edýän önümçilikleri döretmek, ykdysadyýetiň ähli pudaklarynda aň-bilim ulgamlaryny ornaşdyrmak we sanly utgaşmagy gazanmak arkaly bu işlere giňden çekilýär diýip, döwlet Baştutanymyz belledi. Daşary ýurt maýa goýumlarynyň akymy, ýokary tehnologiýalar we dolandyryş çözgütleri bize öz zähmet hem-de çig mal serişdelerimizi giňden ulanmaga mümkinçilik berýär. Ykdysady ösüşi çalt gazanmak üçin giň şertleri döredýär.

Sanly ykdysadyýete geçmek bilen, ýurdumyzy senagat taýdan ösdürmegiň, bazar we düzümleýin özgertmeleri geçirmegiň, gaýtadan işleýän pudaklary diwersifikasiýa ýoly bilen ösdürmegiň täze tapgyry başlanýar. Şeýlelikde, Türkmenistanyň bütin dünýäde dokma harytlaryndan başlap, gazhimiýa önümlerine çenli harytlary eksport edýän iri döwlet hökmünde orny güýçlenýär.

Şunuň bilen baglylykda, hormatly Prezidentimiz Gurbanguly Berdimuhamedow döwletimiziň «Açyk gapylar» syýasatyny alyp barmak baradaky aýgytly pikirini aýratyn belledi. Bu syýasat ýurdumyzyň ykdysadyýetini täzeden ýokary götermek üçin esasy şert bolup durýar. Ol milli ykdysadyýetimiziň bäsleşige ukyply bolmagyny, mynasyp hyzmatdaş hökmünde mertebesini berkidýär. Garaşsyz, Bitarap döwletimiziň dünýädäki diplomatik abraýyny ýokarlandyrýar. Häzirki döwürde ýangyç-energetika toplumyny diwersifikasiýalaşdyrmak arkaly, nebitgaz pudagynyň önümleriniň halkara bazarda uly isleg bildirilýän görnüşlerini öndürmek esasynda ýurdumyzy ösdürmegiň giň gerimli maksatnamalary üstünlikli durmuşa geçirilýär diýip, milli Liderimiz nygtady.

Ýurdumyzyň nebitgaz senagatyny ösdürmegiň 2030-njy ýyla çenli döwür üçin maksatnamasyna laýyklykda, bu ugurda eýýäm ençeme taslamalar amala aşyryldy. Geçen ýylyň oktýabr aýynda Balkan welaýatynyň Gyýanly şäherçesinde ulanylmaga berlen polimer zawody munuň aýdyň mysalydyr.

. «Türkmenistan — rowaçlygyň Watany» diýlip yglan edilen ýylyň şu güni önümçilik maksatly täze desga, ýagny tebigy gazdan ekologiýa taýdan arassa sintetik benzin öndürýän dünýäde ýeke-täk zawod işe girizilýär. Şular ýaly görlüp-eşidilmedik taslamalary amala aşyryp, biz ýurdumyzyň bütin dünýä üçin geljege gönükdirilen «ýaşyl» ykdysadyýeti ösdürmegiň iň işjeň merkezleriniň birine öwrülmegi üçin zerur bolan şertleri döredýäris.

Bu döwrebap senagat desgasy Amerikanyň Birleşen Ştatlarynyň, Beýik Britaniýanyň, Fransiýanyň, Gollandiýanyň, Şwesiýanyň, Ýaponiýanyň, Koreýanyň, Hindistanyň we beýleki döwletleriň dünýä belli öndürijileriniň, iň täze ylmy tehnologiýalary hem-de enjamlary bilen üpjün edildi diýip, hormatly Prezidentimiz Gurbanguly Berdimuhamedow sözüni dowam etdi. Täze kärhanada her ýyl 1 milliard 785 million kub metr «mawy ýangyç» gaýtadan işlenip, iň ýokary ekologiýa talaplaryna laýyk gelýän 600 müň tonna EСО-93 kysymly benzin, şeýle hem 12 müň tonna dizel ýangyjy we 115 müň tonna hem suwuklandyrylan gaz öndüriler.

Bu taslamanyň umumy bahasy 1 milliard 700 million amerikan dollaryna barabardyr diýip, hormatly Prezidentimiz Gurbanguly Berdimuhamedow nygtady. Taslamany maliýeleşdirmäge Ýaponiýanyň Halkara hyzmatdaşlyk banky gatnaşdy. Bu kärhananyň işe girizilmegi bilen, 800-e golaý goşmaça iş orunlary döredildi. «Türkmengaz» döwlet konserniniň buýurmasy boýunça onuň gurluşyk işlerini «Kawasaki Heavy Industries, Ltd.» ýapon kompaniýalarynyň konsorsiumy hem-de «Rönesans» türk kompaniýasy amala aşyrdy.

Hormatly Prezidentimiz Gurbanguly Berdimuhamedow ýurdumyzyň ýangyç-energetika toplumynyň bu täze zawodynyň köp görkezijiler boýunça ýeke-täk kärhanadygyny ýene-de bir gezek belläp, dünýäde ilkinji gezek bu kärhanada tebigy gazyň senagat möçberinde suwuk ýangyja öwrülýändigini nygtady.

Ýurdumyzyň nebitgaz senagatyny ösdürmegiň kabul edilen maksatnamasyna laýyklykda, biz ýakyn wagtda Balkan, Daşoguz, Lebap we Ahal welaýatlarynda ýene-de ençeme gazhimiýa toplumlaryny hem-de zawodlaryny gurmagy göz öňünde tutýarys. Bu senagat desgalary bilen birlikde, durmuş maksatly binalary hem gurarys. Munuň özi mähriban halkymyzyň ýaşaýyş-durmuş şertlerini has-da ýokarlandyryp, hal-ýagdaýyny mundan beýläk-de gowulandyrmaga ýardam berer diýip, milli Liderimiz nygtady.

 

Halkara pul gaznasy Türkmenistanyň jemi içerki önüminiň ýokary ösüş depginine eýe boljakdygyny çaklaýar

 /   Türkmen döwlet habarlar agentligi (TDH)  /   12.04.2019  /  

Şu ýylyň 26-njy martyndan 9-njy apreline çenli makroykdysady ösüşe we maliýe ýagdaýlaryna baha bermek üçin hem-de Türkmenistanyň ykdysady syýasatyny, şeýle hem ählumumy ykdysady wehimleri ara alyp maslahatlaşmak üçin hanym Natali Tamirisanyň ýolbaşçylygynda Halkara pul gaznasynyň topary Aşgabatda boldy.

Bu iri düzümiň wekilleriniň nobatdaky saparynyň dowamynda döwlet dolandyryş edaralarynyň ýolbaşçylary, işewür toparlaryň, maliýe ulgamynyň we diplomatik bileleşigiň wekilleri bilen geçirilen duşuşyklarda myhmanlar ýurdumyzda hormatly Prezidentimiz Gurbanguly Berdimuhamedowyň ýolbaşçylygynda ýaýbaňlandyrylan durmuş-ykdysady özgertmeleriň esasy netijeleri bilen tanyşdyryldy.

Halkara pul gaznasynyň wekilleriniň saparynyň jemleri boýunça metbugat sahypasy çap edildi. Onda Türkmenistanyň 2019-njy ýylda birnäçe ykdysady we maliýe ugurlaryna çaklama bahalary ýerleşdirildi. Şeýlelikde, bilermenleriň pikirine görä, ýurdumyzyň jemi içerki önüminiň ösüş depgini 6,3 göterime barabar bolar. Munuň özi Merkezi Aziýa sebiti boýunça goňşy döwletleriň hatarynda iň ýokary, dünýä derejesinde bolsa ýokary görkezijileriň biri bolup durýar.

Halkara pul gaznasynyň toparynyň ýolbaşçysynyň beýannamasynda ýurdumyzyň mundan beýläkki ösüşi üçin tekliplere esaslanylýar. Olar milli Liderimiz tarapyndan öňde goýlan we Türkmenistanyň döwlet syýasatynda yzygiderli amala aşyrylýan maksatnamalaýyn wezipeler bilen utgaşýar. Bu bolsa bazar özgertmelerini çaltlandyrmakdan, adam mümkinçiliklerini berkitmekden, döwlet edaralaryny hususylaşdyrmakdan, hukuk ulgamyny kämilleşdirmekden, eksport harytlaryň bäsdeşlige ukyplylygyny ýokarlandyrmakdan, halk hojalyk toplumyny köpugurly esasda ösdürmekden we maýa goýum işini höweslendirmekden ybaratdyr.

Şu we başga-da birnäçe möhüm ugurlar boýunça hormatly Prezidentimiz Gurbanguly Berdimuhamedow tarapyndan ýurdumyzy 2019 — 2025-nji ýyllarda durmuş-ykdysady taýdan ösdürmek boýunça maksatnamada görkezilen maksatlara ýetmegiň anyk ugurlary hem-de gurallary kesgitlenildi.

Hususan-da, onda milli ykdysadyýetimizi, hususy pudagy durnukly ösdürmek üçin ähli serişdeleriň we mümkinçilikleriň has doly derejede herekete girizilmegi, paýdarlar jemgyýetleriniň döredilmegi, biržanyň we gymmatly kagyzlar bazarynyň iş depginini ýokarlandyrmagy esasy wezipe hökmünde kesgitlenildi.

Milli Liderimiz ykdysadyýeti sanlaşdyrmak, bu pudagyň işgärler kuwwatyny pugtalandyrmak, döwlet dolandyryşynyň netijeliligini, halkymyzyň durmuş derejesini ýokarlandyrmak üçin elektron we ylmy ulgamy özleşdirmek, ýokary tehnologiýalaryň hem-de kiçi we orta telekeçiligiň mümkinçiliklerini çekmek arkaly oba hojalygyny özgertmek hem-de döwrebaplaşdyrmak meselelerine aýratyn ähmiýet berýär. Bilim hem-de saglygy goraýyş ulgamlaryna maýa goýum serişdelerini gönükdirmek, medeniýet we sport ulgamlaryna kuwwatly goldaw bermek döwlet Baştutanymyzyň durmuşa geçirýän syýasatynyň möhüm ugry bolup durýar.

Hormatly Prezidentimiz Gurbanguly Berdimuhamedowyň belleýşi ýaly, köpugurly we täzeçil tehnologiýalar esasynda ösdürilýän ykdysadyýet uzak wagtlap durnukly bolar. Hut şonuň üçin hem maýa serişdeleriniň agramly bölegi uglewodorod çig malyny gaýtadan işleýän önümçiligiň ösdürilmegine, elektroenergetika, himiýa senagatynyň kuwwatynyň artdyrylmagyna, ulag-aragatnaşyk ulgamynyň giňeldilmegine gönükdirilýär.

Halkara pul gaznasynyň yzygiderli geçirýän barlaglary we çaklamalary döwlet Baştutanymyzyň oýlanyşykly hem-de öňdengörüjilikli syýasaty netijesinde, Türkmenistanyň giň möçberli taslamalary yzygiderli durmuşa geçirmek arkaly durmuş-ykdysady ösüşini ynamly dowam edýändigini tassyklaýar. Ýurdumyzda amala aşyrylýan düzümleýin we giň möçberi özgertmeleriň netijesinde bazar ykdysadyýetiniň milli guraly emele geldi we ol kämilleşdirilýär. Şeýle hem ol dünýä zähmet bölünişigine, ählumumy söwda we maglumat gatnaşyklaryna işjeň goşulyşýar.

Halkara pul gaznasy ykdysady özgertmeleri geçirmekde Türkmenistanyň hyzmatdaşy bolup durýar we hormatly Prezidentimiz Gurbanguly Berdimuhamedowyň baştutanlygynda durmuşa geçirilýän makroykdysady ähmiýetli özgertmelere tehniki taýdan goldaw berýär. Halkara pul gaznasynyň toparynyň nobatdaky sapary 2019-njy ýylyň oktýabr aýyna meýilleşdirildi.

IŇ SOŇKY HABARLAR

Türkmenistanyň Ministrler Kabinetiniň mejlisi

Türkmen döwlet habarlar agentligi (TDH)  /   14.06.2019  

Şu gün hormatly Prezidentimiz Gurbanguly Berdimuhamedow Ministrler Kabinetiniň sanly wideoaragatnaşyk arkaly nobatdaky mejlisini geçirdi. Mejlisde döwlet durmuşynyň möhüm meseleleri ara alnyp maslahatlaşyldy, taslamalara seredildi, käbir möhüm resminamalar kabul edildi. 

 Milli Liderimiz Gurbanguly Berdimuhamedow tarapyndan başy başlanan  «Türkmenistanyň Prezidentiniň ýurdumyzy 2019 — 2025-nji ýyllarda durmuş-ykdysady taýdan ösdürmegiň Maksatnamany» amala aşyrmagyň çäklerinde ykdysadyýetimiziň pudaklary boýunça hünärmenlere bolan zerurlyklary öwrenmek we ylmy taýdan esaslandyrylan çözgütleri kabul etmek, ýaşlaryň hünär derejesini ýokarlandyrmak, oba ýerlerinde zähmet çekmäge bolan höwesini artdyrmak üçin çäreleri işläp düzmek, ýaş hünärmenler üçin mynasyp ýaşaýyş-durmuş şertlerini döretmek göz öňünde tutulýar. 
Ýaş nesilleriň aň-paýhas we döredijilik mümkinçiliginiň netijeli ulanylmagy Watanymyzyň yzygiderli gülläp ösmeginiň we rowaçlygynyň özenidir.

Ýurdumyzda ykdysadyýetimizi diwersifikasiýa ýoly bilen ösdürmäge we senagatlaşdyrmaga hem-de bazar gatnaşygyna geçirmäge, işewür düzümleriň işlerini işjeňleşdirmäge gönükdirilip durmuşa geçirilýän strategiýa, şeýle hem amala aşyrylýan pudaklaýyn iri taslamalar, döredilen degişli hukuk binýady daşary ýurtly hyzmatdaşlar bilen, şol sanda maýa goýum ulgamynda özara bähbitli hyzmatdaşlygy artdyrmaga giň mümkinçilikleri döredýär. 

Munuň üçin bar bolan hemme mümkinçilikleriň doly derejede ulanylmagy Türkmenistany mundan beýläk-de durmuş-ykdysady taýdan depginli ösdürmäge, ýurdumyzyň häzirki zamanyň dünýä hojalyk gatnaşyklary ulgamyna yzygiderli goşulyşmagyna hyzmat eder. 

Hormatly Prezidentimiz Gurbanguly Berdimuhamedow «Türkmenistanda ýaşlary zähmet bazaryna uýgunlaşdyrmagyň we olaryň iş bilen üpjünçiligini kämilleşdirmegiň maksatnamasyny tassyklamak hakynda» hem-de «Daşary ýurt maýa goýumlary boýunça pudagara topary döretmek hakynda» Kararlara gol çekdi.

Häzirki wagtda Hazar ykdysady forumynа guramaçylyk we beýleki zerur işler alnyp barylýar, degişli Guramaçylyk komiteti döredildi. Hazar sebitiniň döwletleri bilen netijeli hyzmatdaşlygy ösdürmegiň Türkmenistanyň daşary syýasatynyň ileri tutulýan ugurlarynyň hatarynda durýar. Şol syýasat bolsa oňyn Bitaraplyk, «Açyk gapylar», hoşniýetli goňşuçylyk we özara bähbitli hyzmatdaşlyk ýörelgelerine esaslanýar. Ýurdumyz Hazaryň köpugurly kuwwatyndan netijeli peýdalanmaga saldamly goşant goşmak bilen, onuň parahatçylyk, dostluk we ylalaşyk deňzi derejesiniň berkidilmegine hemmetaraplaýyn ýardam edýär. Munuň özi bolsa anyk başlangyçlarda öz beýanyny tapýar. 
Hazar deňziniň we bu sebitiň sebitara hem-de ählumumy geosyýasy we geoykdysady işlerde strategik ähmiýete eýe bolmagy, onuň möhüm üstaşyr-ulag we logistika merkezi hökmündäki orny uzak möhletli geljegi nazara almak bilen, dürli ugurly gatnaşyklary ösdürmek üçin umumy tagallalary netijeli birleşdirmegiň zerurdygyny şertlendirýär. 

28-nji iýunda Ahal welaýatyndaky gazdan benzin öndürýän zawodyň açylyş dabarasyny geçiriler.
Dünýäniň öňdebaryjy önüm öndürijileriniň döwrebap enjamlary hem-de kämil tehnologiýalary bilen üpjün edilen kärhana görkezijiler boýunça täsin bolup durýar. Bu ýerde dünýä tejribesinde ilkinji gezek senagat möçberinde tebigy gazdan sintetiki awtomobil ýangyjy öndüriler. 
Zawodyň taslama kuwwaty Euro-5 standarty boýunça ekologiýa talaplaryna laýyk gelýän benziniň 600 müň tonnasyny, şeýle hem bir ýylda arassalanan dizel ýangyjynyň 12 müň tonnasyny we suwuklandyrylan gazyň 115 müň tonnasyny öndürmäge niýetlenendir. 
Bu giň möçberli maýa goýum taslamasy ýurdumyzyň nebitgaz toplumynyň eksport kuwwatyny diwersifikasiýa ýoly bilen ösdürmek we eksport kuwwatyny pugtalandyrmak üçin uly ähmiýete eýedir.

Türkmenistanyň durmuşa geçirýän hemişelik Bitaraplyk we «Açyk gapylar» syýasaty, türkmen tarapynyň energetika howpsuzlygyny üpjün etmek, ekologiýa meselelerini çözmek, ulag-logistika düzümini ösdürmek boýunça öňe sürýän başlangyçlary tutuş dünýäde uly goldawa eýe bolýar. 

Ýurdumyz milli ykdysadyýeti doly döwrebaplaşdyrmaga, kuwwatly senagat düzümini döretmäge, durmuş ulgamyny kämilleşdirmäge gönükdirilen toplumlaýyn özgertmeler maksatnamalaryny durmuşa geçirmek bilen, öňdebaryjy tehnologiýalary we daşary ýurtlaryň iň gowy tejribesini giňden ornaşdyrmaga aýratyn ähmiýet berýär diýip, döwlet Baştutanymyz aýtdy hem-de şunuň bilen baglylykda, wise-premýerlere 2019 — 2025-nji ýyllar üçin Türkmenistanda sanly ykdysadyýeti ösdürmegiň Konsepsiýasyny durmuşa geçirmek meselelerini berk gözegçilikde saklamagy tabşyrdy.